Category: Ermenilerin Tarihi

95. Avrupa’daki Ermeni cemaatleri

Bulgaristan’daki Ermeni cemaatleri Sofya, Rusçuk, Plovdiv vb. Ermeni cemaatleri yeni dönemde varlıklarını sürdürmekteydi. Bulgaristan’daki Ermeni cemaatlerinin durumu, XIX. yüzyılın ortalarından itibaren değişir. Kırım savaşından sonra, Batı Ermenileri kitleler halinde Bulgaristan’a yerleşir ve cemaatler bu sayede canlılık kazanır. Bulgaristanlı Ermenilerin önemli…

94. Rusya’daki Ermeni cemaatleri

Ermenistan’ın kurtuluşunu Rusya’nın desteğiyle ilişkilendirme konusunda XVIII. yüzyıldaki aktif ilgi döneminde, Rusya’daki Ermeni cemaatlerinin büyük bir kısmı şekillenir. Güney sınırlarını genişletmek ve Transkafkasya’daki mevzilerini pekiştirmek isteyen Rusya, Transkafkasya halklarının hürriyet çabalarına hamilik yapar. Yabancıların, özellikle de Ermenilerin Rusya’nın güneyine yerleşmeleri…

93. Asya ve Afrika’daki Ermeni cemaatleri

Suriye ve Lübnan’daki Ermeni cemaatleri Osmanlı egemenliği altında bulunan Suriye ve Lübnan’ın Halep, Latakya ve Beyrut gibi bazı yerleşim yerlerinde Ermeni cemaatleri vardı. Bu iki ülkedeki Ermenilerin sayısı 1880-1890 yıllarında 80 bine ulaşır. Bunların büyük bir kısmı (50 bin) köylerde…

92. Eğitim. Bilim. Basın. Edebiyat. Sanat.

Okul Doğu Ermenistan’da olduğu gibi, Batı Ermenistan’da da Ermenice eğitim konusunda hem başarılar, hem de zorluklar vardı. Bu dönemde de, yaygın eğitim şekli, kiliselere bağlı ve kötü durumda bulunan cemaat okullarıydı. Köylerin büyük bir kısmında okul yoktu. Öğretmenlerin büyük bir…

91. 1907-1914 yıllarında Doğu Ermenistan

Çarlık hükümeti ve “Daşnaktsutyun davası” 1905 devrimi yenilgisinden sonra gericilik, reaksiyon dönemi başlar. \ Rusya’da “dirlik ve düzen” tesis etme amacıyla, bakanlar kurulu başkanı, başbakan P. Stolipin, tarafından tüm ülkede polis denetimleri sıklaştırılır. Siyasi takibatlar, milli baskılarla paralel yürütülür. Ermeniler…

90. İlk Rus devrimi yıllarında Doğu Ermenistan

Devrimin başlangıcı Rusya’daki ilk burjuva-demokratik devrim, 9 (22) Ocak 1905 tarihinde Peterburg’da barışçıl gösteri yapan işçilerin üzerine ateş edilmesiyle başlar. Devrimin amacı, çarın devrilmesi ve ülkede demokratik rejimin tesis edilmesiydi. Rusya’nın başkentinde, işçilere yönelik kanlı katliam, tüm ülkeyi ayağa kaldırır.…

89. Ekonomik ve toplumsal durum

Ekonomi Batı Ermenistan, Rusya’nın XIX. yüzyıl sonundaki durumuyla, XX. yüzyıla ayak basmaktaydı. Ekonomide giderek kapitalist ilişkiler kök salar. Zamanla burjuva bir monarşiye dönüşmekte olan Çarlık Rusya’sı ve Rus kapitalistlerin Ermenistan’da müstemleke siyaseti uygulamalarına rağmen, ister istemez ülkenin ilerlemesine katkı sağlarlar.…

88. Ermeni sorunu 1912-1914

Ermeni sorununun yeniden ortaya atılması İttihatçıların egemenliği, Batı Ermeniler de dahil olmak üzere, milli azınlıklar üzerinde hemen hiçbir değişim getirmez. Tersine, durumları kötüleşir. Osmanlı İmparatorluğu’nun 1912-1913 yıllarında, Balkan savaşlarında almış olduğu yenilgi, Ermeniler arasında siyasi hareketlilik oluşturur. Ermeniler, olumlu siyasi…

87. İttihatçıların ihtilalı ve Batı Ermenileri

İttihatçıların ihtilalı Görüldüğü gibi, Osmanlı İmparatorluğu ekonomik ve siyasi açıdan buhran yaşamaktayken, tabi olan halkların kurtuluş hareketleri ivme kazanmış, Türk toplumu arasında, ülkeyi bu ağır durumdan çıkartmak ve imparatorluğu her ne pahasına olursa olsun korumak isteyen güçler oluşur. 1889 yılında…

86. Kurtuluş hareketlerinin genişlemesi

Arakelots Manastırı çarpışmaları Sultan II. Abdülhamit tarafından 1890’lı yılarda tertiplenen toplu katliamlar sonunda Batı Ermenilerinin, Osmanlı istibdadına karşı koymaya muktedir olmayıp, içinde bulunduğu durumu kabullenmiş olduğu sanılmaktaydı. Lakin Batı Ermenileri, kurtuluş fikrinden vazgeçmemişti. Osmanlı hükümeti, yeni çıkışlardan korkup, kurtuluş hareketlerini…

85. Sanayi: Çarlığın kolonyal siyaseti.

Sanayi ve ticaret Reform sonrası dönemi Rusya’sında burjuva ilişkileri gelişmeye başlar. Kapitalizm, Transkafkasya da dâhil olmak üzere uç bölgeleri içine alarak hem derinlemesine, hem de genişlemesine gelişmeye başlar. Rusya ve Transkafkasya arasındaki ekonomik ilişkiler giderek daha fazla gelişir. Bu durum…

84. Tarımdaki değişiklikler

Köylü reformları Feodal Rusya’nın geri kalmışlığı tekrar göze çarpmaktaydı. Tahta oturan çar II. Aleksander hazırlıklarını yaptıktan sonra, 16 Şubat 1861 tarihinde köleliği ortadan kaldırır. Köylüleri kölelikten kurtaran çarlık manifestosunun eksik yanları olmasına rağmen, her halükârda bu reform, ülkenin ilerlemesi, burjuva…

83. Batı Ermenilerinin öz savunma çatışmaları

1895 Zeytun ayaklanması Osmanlı yönetiminin başlıca emellerinden biri de Ermenilerin kurtuluş mücadelesinin bir diğer kalesi  olan Zeytun’un nihayi olarak tabi kılınmasıydı. Hınçak liderler, Zeytun ve Dağlık Kilikya’nın bazı yerleşimlerindeki Ermenileri silahlı mücadeleye hazırlamak amacıyla 1895 yazında Zeytun’a gelir. Bu kişiler,…

82. Sasun ayaklanması. Batı Ermenilerine yönelik katliamlar

Osmanlı hükümetinin Ermeni karşıtı siyaseti Batı Ermenilerinin sosyal-siyasi ve ekonomik durumu, XIX. yüzyılın son çeyreğinde giderek daha fazla ağırlaşır. Ermeni köylüsü, Müslümanlardan beş kat daha fazla vergi vermekteydi. Ağır ve aşındıran vergi siyaseti, Ermenilerin ekonomik gücünü zayıflatıp, onları geçim imkânlarından…

81. Haydukluk (çetecilik) hareketi

Batı Ermenistan’ın ulusal kurtuluş mücadelesinde, haydukluk veya fedailik hareketi geniş yayılım kazanır. Hayduk Macarca bir kelime olup, partizan, Fedai ise Arapça olup kendini feda eden anlamına gelmektedir. Haydukluk hareketi, XIX. yüzyılın 80’li yıllarının ortalarında Batı Ermenistan’da başlayıp, her türlü baskıcılara…