Փաստաթուղթ

Հետևեք, որ բոլոր հայերը տեղահանվեն. Մահմուդ Քամիլ փաշա

Իշխան Թովմասյան ԵՊՀ հայ բանասիրության ֆակուլտետի 4-րդ կուրսի ուսանող 1915 թվական… Դժվար թե գտնվի մեկ հայ, հայ՝ գիտակցությամբ, այլ ոչ միայն ազգային պատկանելությամբ, որ հեշտությամբ կարողանա արտասանել այս չարաբաստիկ թվականը: 1915 թվական… Եղեռն… Ցեղասպանություն… Ծերեր, երեխաներ, հղի կանայք… Մեկ ու կես միլիոն անմեղ մարդիկ… Ասկյարները Օսմանյան Կայսրությունից մինչև Թուրքիա էվոլուցիայի ճանապարհին որդեգրել էին ու են…

Երիտթուրքերի ծրագրի 10 կետից մի քանիսը նաև այսօր են կրկնվում․ Սաֆրաստյանը փաստաթղթեր հրապարակեց

ՀՀ ԳԱԱ պատմության ինստիտուտի նախաձեռնած՝ «Հայոց ցեղասպանություն․ Թուրքիայի պատասխանատվությունը երեկ և այսօր» կլոր սեղան-քննարկմանը ԳԱԱ արևելագիտության ինստիտուտի տնօրեն Ռուբեն Սաֆրաստյանը հրապարակեց մի շարք հույժ գաղտնի փաստաթղթեր, որոնք վկայում են Հայոց ցեղասպանության՝ պետական մակարդակով կազմակերպված լինելու մասին՝ հայտնում է Yerkir.am-ը։ Դրանցից մեկը «10 կետն» է, որոնք ընդունվել են 1914 թ-ին մի գաղտնի խորհրդակցության ժամանակ։ Այդ փաստաթուղթը…

Թուրքիայում կրոնափոխ հայերը 1945 թվականին էլ են պետության կողմից շարունակել «վտանգավոր» համարվել

«Ակօս» պոլսահայկական շաբաթաթերթում հրապարակված նոր փաստաթուղթը վկայում է, որ 1945 թ․ Օրդուում կրոնափոխ եղած հայերը պիտակավորվել են պետության կողմից, և նրանց վերաբերյալ ասվել է․ «Երկրի համար նրանցից շահ ակնկալելն անիմաստ է»։ Այդ մասին, Akunq.net-ի փոխանցմամբ, գրում է թուրքական «Դուվար» պարբերականը։ Աղբյուրի համաձայն՝ Թուրքիայի վարչապետարանին կից Հանրապետական արխիվում կատարված ուսումնասիրության արդյունքում մի փաստաթուղթ է հայտնաբերվել, որում…

Չմարող անցեալը․ ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի «ԽԻՍՏ ԳԱՂՏՆԻ» նամակը, թուրք կառավարութեան հետ սկսած բանակցութիւնների և Դաշնակցութեան հիմնական պահանջների մասին

Ինչպէս արդէն նախորդ յօդուածում հրապարակել էինք 1913 թուականին, ՀՅԴ Ամերիկայի շրջանի 20-րդ Պատգամաւորական ժողովին ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի ՈՉ-ՀՐԱՏԱՐԱԿԵԼԻ տեղեկագիրը, ուր ներկայացնում է Երկրի կացութիւնը, ինքնապաշտպանութիւնը, Հայկական հարցի վիճակը, Թուրք կառավարութեան ընթացքը, Կովկասի և Պարսկաստանի ներկայ վիճակը և այլ,  տեղեկագրին յաջորդում է ՀՅԴ Արևմտեան Բիւրոյի 1913 թուականի դեկտեմբերի 27-ին  «ԽԻՍՏ ԳԱՂՏՆԻ» մակագրութեամբ նամակը, որով նոր մանրամասներ է փոխանցում…

Յունական պատմական փաստաթուղթ մը՝ 18 Փետրուար 1921-ի համաժողովրդային ապստամբութեան վերաբերեալ

«Ազատ Օր»-ը առաջին անգամ ըլլալով կը ներ­կա­յաց­նէ ­Յու­նաս­տա­նի ար­տա­քին գոր­ծոց նա­խա­րա­րու­թեան ար­խիւ­նե­րուն մէջ պա­հո­ւած փաս­տա­թուղթ մը, որ առն­չո­ւած է 18 ­Փետ­րո­ւար 1921-ին ­Հա­յաս­տա­նի մէջ հա­մա­ժո­ղովր­դա­յին ապս­տամ­բու­թեան հետ։ 1921-ի ­Փետ­րո­ւա­րին, ­Հա­յաս­տա­նի մէջ պոլ­շե­ւի­կեան դա­ժան տի­րա­կա­լու­թեան դէմ ապս­տամ­բու­թեան ծա­գու­մէն ան­մի­ջա­պէս ետք, ­Պոլ­սոյ մէջ գոր­ծող ­Յու­նաս­տա­նի դի­ւա­նա­գի­տա­կան պա­տո­ւի­րա­կու­թեան գրա­սե­նեա­կը հե­ռա­գի­րով կը տե­ղե­կաց­նէ ­Յու­նաս­տա­նի ար­տա­քին գոր­ծոց նա­խա­րա­րու­թեան՝ ժո­ղովր­դա­յին պոռթ­կու­մին…

«Դրօշակի» հեռագիրը Թալեաթ Պէյին (2 Յունիս 1915, Ժընեւ)

ԹԱԼԷԱԹ ՊԷՅԻՆ Ներքին նախարար (Թարգմանուած ֆրանսերէն բնագրից)                                                                                                                         Կ. Պոլիս Խոր վշտով է, որ ձեզ ուղղում ենք այս հեռագիրը՝ բողոքելու մեր ամբողջ ուժով, մեր հոգեկան ամբողջ թափով եւ համակ էութեամբ այն սարսափների դէմ, որ գործւում են հայ ժողովուրդի դէմ թուրքերի եւ քուրդերի կողմից եւ, որ ծանրագոյնն է, ակներեւ աջակցութեամբ  թրքական կանոնաւոր բանակի: Ո՞վ է կազմակերպել ջարդերը:…

Դեր Զորի կառավարիչ Սալիհ Զեքին եւ Հայոց ցեղասպանությունը

Ստորև թուրքերենից թարգմանաբար ներկայացնում ենք պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Արսեն Ավագյանի «Մութ մնացած մի գործիչ՝ երիտթուրք կոմունիստ Սալիհ Զեքին (Կուշարկովը)» մենագրությունից մի հատված։ Գիրքը վերջերս է լույս տեսել Ստամբուլում։ Մեր երախտագիտությունն ենք հայտնում հեղինակին՝ Հայոց ցեղասպանությանը վերաբերող այս հատվածը մեր երկլեզու կայքէջերում հրապարակելու թույլտվության համար։ Արսեն Ավագյան Պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Սալիհ Զեքիի բռնատիրական գործադրումներն…

Սգեմի արտօնութիւն

Այսու կը ծանուցանենք համայնքային ու թաղային մարմիններուն եւ մեր համայնքի անդամներուն, թէ հանրապետութեան վսեմաշուք նախագահի 16 դեկտեմբեր 2019 թուակիր ու 1838 համար հրամանագրով Թուրքիոյ հայոց պատրիարք Ամեն. Տ. Սահակ արքեպս. Մաշալեանի արտօնուած է արտաքոյ եկեղեցւոյ սգեմ կրել։ ԴԻՒԱՆ ՊԱՏՐԻԱՐՔՈՒԹԵԱՆ  hyetert.org

Սուրիոյ Իսկէնտէրունի վարչատարածքին մասին 1947-ին գրուած CIA-ի գաղտնի տեղեկագիրը

ՎԱՀԱԳՆ ԳԱՐԱԳԱՇԵԱՆ Նախաբան 80 տարի առաջ, թուրք-ֆրանսական քաղաքական դաւադիր պայմանաւորուածութեամբ, Սուրիոյ պատկանող Իսկէնտէրունի մարզային վարչատարածքը կցուեցաւ Թուրքիոյ Հանրապետութեան։ 11-14-րդ դար Իսկենտէրունի տարածքը մաս կազմած է Կիլիկիոյ Հայկական թագաւորութեան, որուն պատճառով մինչեւ 20-րդ դար այնտեղ գոյատեւած են հայկական բնակավայրեր, որոնցմէ ամենէն մեծն էր Մուսալեռը։ Ա. Աշխարհամարտէն ետք ֆրանսական իշխանութեանց հոգատարութեան տակ գտնուող Իսկէնտէրունի մարզային վարչատարածքի բնակչութեան…

Հայերի բնաջնջման մասին առաջին որոշումը կայացվել է 1914թ․ դեկտեմբերի 1-ին. Թաներ Աքչամ

1914-1915 թթ․ տարբեր նահանգապետների կողմից Ստամբուլ ուղարկված հեռագրերում բացեիբաց խոսվում է հայերի ոչնչացման ծրագրի մասին: Թուրքիայի արխիվներում պահվող ամենահին փաստաթուղթը, որը վերաբերում է Հայոց ցեղասպանությանը, թվագրվում է 1914 թ․ դեկտեմբերի 1-ին։ Այս մասին թուրք անվանի ցեղասպանագետ Թաներ Աքչամն ընդդիմադիր «T24» լրատվամիջոցում հրապարակած իր հոդվածում անդրադարձել է Թուրքիայի արխիվներում պահվող մի փաստաթղթի, որը հայերի մասսայական ոչնչացման…