Բերդեր-ամրոցներ

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ

Մելիք Շահնազարի միացում Փանահ Ալի Խանի եւ Շուշիի բերդին կառուցումը Շուշիի բերդ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի մելիքները, իրենց անառիկ լեռներուն վրայ, դաշնակցային կապերով միացած, անխորտակելի ուժ էին: Վարանդայի մելիք Յովսէփ Մելիք Շահնազարեանի եղբայր Շահնազար, Աւետարանոցի մէջ կոտորելով իր եղբօր ընտանիքը, բռնութեամբ խլեց իշխանութիւնը: Աւետարանոցի եղեռնագործութիւնը դուռ բացաւ կործանարար գժտութիւններու եւ քայքայեց մելիքութիւններու դաշնակցային կապերը. բան մը, որ ճակատագրական եղաւ արցախահայութեան համար: *** Ինքզինք Վարանդայի…

Թուրքիայում «վերականգնվող» պատմական հուշարձանները հաճախ են կորցնում իրենց նախկին տեսքը․ այս անգամ նման վտանգի առաջ է Վանի բերդը

Թուրքիայում վերականգման անվան տակ նորոգվող պատմական հուշարձանները հաճախ չեն պահպանում իրենց նախկին տեսքը, սակայն մյուս կողմից էլ դրանք, չվերանորոգվելու դեպքում, լիովին քանդվելու վտանգի տակ են։ Այս անգամ նման խնդրի առաջ է կանգնած UNESCO-ի «Համաշխարհային ժառանգության ժամանակավոր ցանկում» ընդգրկված Վանի բերդը։ Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, ահազանգում է թուրքական «Յենի Յաշամ» պարբերականը։ Աղբյուրի համաձայն՝ Վանի բերդը «վերականգնման»…

Արծկե. հայկական խաչքար, ծովային բերդ՝ Վանա լճի հատակին. «Ծովահայեր»

Աննա Մարտիկյան Ուղիղ 1000 տարի անց Մեծ Հայքի սրտում՝ Արծկեում, Հայոց բերդը դարձյալ ընդունեց հայերին, բայց՝ Վանա լճի հատակում:  2019թ. հայ սուզորդները Վանա լճում էին:  «Ծովահայեր»-ի տաղավարում հիշողություններով կիսվում են «Արմդայվինգ» ի ղեկավար Տիգրան Ազիզբեկյանը և սուզորդ Դավիդ Սիրունյանը: Հայկական հին ու կորուսյալ բնակավայրերի հետքերով հայ սուզորդները 2019թ.  սուզարշավ էին կազմակերպել Վանա լճում: «Մեր խումբը թուրք զբոսավարի ուղեկցությամբ նախ սուզվեց…

Զերզևան ամրոցը

Ադալեթ Յըլդըրըմ Նախորդ շաբաթ գրել էի զբոսաշրջության տեսակների մասին, ինչպես նաև ձեզ տեղեկացրել էի, որ հետագա հոդվածներումս աշխատելու եմ ներկայացնել մեր երկրում գտնվող պատմական վայրերը, հատկապես նրանք, որոնցում եղել եմ։ Հոդվածների այս շարքը սկսում եմ Դիարբեքիրի Չընար գավառից մոտ 13 կմ հեռավորության վրա՝ Դեմիրօլչեք թաղամասի շրջակայքում, գտնվող Զերզևան ամրոցից։ Շրջանում ընթացող պեղումները ղեկավարում է Դիջլեի…

Անի քաղաքի պարիսպները

Պատմությունը Անի քաղաքը բնականորեն լավ պաշտպանված է. իրենից ներկայացնում է եռանկյուն սարահարթ, որը երկու կողմերից պաշտպաված է ուղղաձիգ ժայռերով։ Միայն քաղաքի հյուսիսային ծայրամասում մի զգալի հատվածն է տափակ, անխախտ։ Ամբողջ քաղաքը շրջապատված է եղել պարիսպներով, միայն խոցելի համարվող հյուսիսային հատվածում էին պաշտպանական հզոր շինություններ կառուցվել՝ վիթխարի կրկնակի պարիսպները, որոնք կառուցվել են Սմբատ թագավորի կառավարման ժամանակ…

Անիի միջնաբերդի պալատը

Այլ անվանումով՝ Բագրատունիների պալատը Պատմությունը Անիի միջնաբերդի պալատը եղել է Անիի Բագրատունի թագավորների, նրանց իրավահաջորդների և, հնրավոր է նաև, նախնիների՝ Կամսարականների բնակավայրը։ Պալատն ավերված է․ հիմա այնտեղ թափված քարերի խառնաշփոթ է, պատերն էլ քանդված են։ Նիկողայոս Մառի կողմից Անիում սկսված պեղումներից առաջ՝ 1908 – 1909 թթ․, պալատից գետնի վրա շատ քիչ բան էր տեսանելի։ Պեղումներն…

ԱՄՐՈՑ ԲԱՂԱԲԱՐԵԴ (Դավիթ Բեկի բերդ)

Բաղաբերդը կառուցվել է 4-18 դդ-ում: Գտնվում է Կապան քաղաքից արևմուտք՝ Քաջա­րան տանող մայրուղուց ձախ, Ողջի գետի և նրա ձախ վտակ Գիրաթաղ գետակի միջև, բար­ձունքի վրա: Հայաստանի պաշտպանական խոշոր կառույցներից է: Պատմագիր Ստեփանոս Օրբելյանի (XIII–XIV դդ.) հաղորդած ավանդության համաձայն` Սիսակի սերունդներից Բաղակ նահապետը որպես ժառանգություն ստանում է Ձորք (Կապան) գավառը, կառուցում է Բաղակի քար ամրոցը, ամրացնում բերդը` անվանելով…

Հավանական է վերականգնվի Կիլիկիայի հայկական Օշինի դղյակը

Ներկայիս Թուրքիայի Մերսին նահանգի Չամլըյայլա գավառում ավերակ վիճակում գտնվող Կիլիկիայի հայկական Օշինի դղյակը (թուրք. անվանումը` Սինապի ամրոց) վերականգման կարիք ունի: Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է թուրքական «Դողան» լրատվական գործակալությունը: Աղբյուրի փոխանցմամբ` սույն հայկական միջնադարյան դղյակը 10-րդ և 11-րդ դարերում հայերի կողմից գործածվել է պաշտպանական նպատակներով, սակայն ներկայում ավիրված վիճակում է: Տեղի բնակիչներն անհանգստանում են,…

«Ֆըրթընա հովտի դռները»․ Համշենյան իշխանների ամրոցին նվիրված հրապարակումը թուրքական պարբերականում

Akunq.net-ը թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է «Հյուրիեթ»-ում հրապարակված հոդվածը՝ նվիրված Զիլ ամրոցի պատմությանը։ Հրապարակման մեջ, սակայն, ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ սույն բերդը կառուցվել է Համշենի հայկական կիսանկախ իշխանության ժամանակաշրջանում և հայ իշխանների կողմից․ «Ֆըրթընա հովիտն այն վայրերից է, որտեղ բնությունը պահպանել է իր գեղեցկությունը։ Նշանակալի է ոչ միայն այս հովտի…