Կիլիկիա

Կիլիկիայի առեղծվածային քաղաք Քոզանը (Սիս-Ակունքի խմբ․)

Կիլիկիայի հնամենի քաղաք Սիսում եմ, որի ներկայիս անունը Քոզան է։ Անծայրածիր հարթավայրերի միջից բարձրացող գագաթները չեն պարտվել ժամանակի հետ պայքարում, բայց հոգնած են թվում։ Ֆաթիհ Սընար Սոցիոլոգ Toros Express-ը գնում է մի ոլորապտույտ ճանապարհի հետքերով, որտեղ լեռների միջից գագաթները պաշարում են երկնակամարը։ Ժամանակին որպես «Կիլիկիայի դռներ» հայտնի մի կետում արագընթաց գնացքը Միջին Անատոլիայի և Չուքուրովայի…

Թուրքիայում ուրարտական շրջանի ամրոց է վերականգնվում

Թուրքիայի Բիթլիս (Բաղեշ-Ակունքի խմբ․) նահանգի Ադիլջևազ (պատմական Արծկե) շրջանում սկսվել են տեղի 3000 տարվա ամրոցի վերականգման աշխատանքները։ Ըստ թուրքական աղբյուրների՝ ամրոցը կառուցվել է ուրարտական ժամանակաշրջանում։  Արծկեն պատմական քաղաք էր Մեծ Հայքի Տուրուբերան նահանգի Բզնունիք գավառում, գտնվում էր Վանա լճի հյուսիսային ափին, Խլաթ և Արճեշ քաղաքների միջև։ Հիշատակվում է դեռևս 5-րդ դարից, զարգացում է ապրել 10-13-րդ դդ,…

Կիլիկիոյ թագաւորութեան նուիրուած առցանց քննարկում

Կազմակերպութեամբ Արեւմտեան Ամերիկայի համազգայինի շրջանային վարչութեան գրական միաւորին՝ ուրբաթ, 11 հունիսին, երեկոյեան ժամը 8-էն սկսեալ տեղի պիտի ունենայ Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութեան նուիրուած առցանց քննարկում մը: Քննարկումը պիտի առաջնորդէ դոկտ․ Արման Ս․ Եղիազարեան, որ Երեւանի պետական համալսարանի Սփիռքագիտութեան  ամպիոնի վարիչն է։ Քննարկումին «Զում»ով մասնակցելու համար օգտագործել հետեւեալ տուեալները՝ Meeting ID: 864 7185 3213 Passcode: 406800: Յաւելեալ…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ

Մելիք Շահնազարի միացում Փանահ Ալի Խանի եւ Շուշիի բերդին կառուցումը Շուշիի բերդ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Արցախի մելիքները, իրենց անառիկ լեռներուն վրայ, դաշնակցային կապերով միացած, անխորտակելի ուժ էին: Վարանդայի մելիք Յովսէփ Մելիք Շահնազարեանի եղբայր Շահնազար, Աւետարանոցի մէջ կոտորելով իր եղբօր ընտանիքը, բռնութեամբ խլեց իշխանութիւնը: Աւետարանոցի եղեռնագործութիւնը դուռ բացաւ կործանարար գժտութիւններու եւ քայքայեց մելիքութիւններու դաշնակցային կապերը. բան մը, որ ճակատագրական եղաւ արցախահայութեան համար: *** Ինքզինք Վարանդայի…

Թուրքիայում «վերականգնվող» պատմական հուշարձանները հաճախ են կորցնում իրենց նախկին տեսքը․ այս անգամ նման վտանգի առաջ է Վանի բերդը

Թուրքիայում վերականգման անվան տակ նորոգվող պատմական հուշարձանները հաճախ չեն պահպանում իրենց նախկին տեսքը, սակայն մյուս կողմից էլ դրանք, չվերանորոգվելու դեպքում, լիովին քանդվելու վտանգի տակ են։ Այս անգամ նման խնդրի առաջ է կանգնած UNESCO-ի «Համաշխարհային ժառանգության ժամանակավոր ցանկում» ընդգրկված Վանի բերդը։ Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, ահազանգում է թուրքական «Յենի Յաշամ» պարբերականը։ Աղբյուրի համաձայն՝ Վանի բերդը «վերականգնման»…

Կիլիկեան ոգին կը թեւարծէ

Իւրաքանչիւր գիւղ մի գուցէ չունենայ, բայց Մուսա լերան Վագըֆլը գիւղը ունի իր յատուկ յուշատետրը։ Մէկէ աւելի անհատներ կային ու կան որ օր առ օր կը լեցնեն այդ յուշատետրի էջերը։ Տետրակի մեր յիշած անցեալի հեղինակներն էին Թադէոս Պապեկեանը, Խաչեր Քարթունեաը, ՏԷր Սերովբէ Կիւլեան եւ ուրիշներ։ Իսկ իրենց յաջորդողներ եղան Մուսա քեռին, Փանոս Չափարեանը եւ կրտսերները։ Այդ…

Կիլիկիա. Միջերկրական ծովի հայկական գաղտնարանը. «Ծովահայեր»

Աննա Մարտիկյան Հետաքրքիր է, եթե հետազոտվեն Միջերկրական ծովի` Կիլիկիային հարող տարածքները, ջրասույզ  ինչպիսի՞ հուշարձաններ, ի՞նչ անցքերի վկայություններ ի հայտ կգան, ու կվերաշարադրեն մեր պատմության երբեմնի փառահեղ էջերը։  Միջերկրական ծով.  խորտակված նավերի, ինքնաթիռների, ջրասույզ հուշարձանների, բնակավայրերի ու նույնիսկ՝ քաղաքակրթությունների  գանձարան, իսկական դրախտ՝ սուզորդների ու հետազոտողների համար։ 21 –րդ դարը նոր հորիզոններ բացեց ստորջրյա հնագիտությամբ զբաղվողների համար,…

Արծկե. հայկական խաչքար, ծովային բերդ՝ Վանա լճի հատակին. «Ծովահայեր»

Աննա Մարտիկյան Ուղիղ 1000 տարի անց Մեծ Հայքի սրտում՝ Արծկեում, Հայոց բերդը դարձյալ ընդունեց հայերին, բայց՝ Վանա լճի հատակում:  2019թ. հայ սուզորդները Վանա լճում էին:  «Ծովահայեր»-ի տաղավարում հիշողություններով կիսվում են «Արմդայվինգ» ի ղեկավար Տիգրան Ազիզբեկյանը և սուզորդ Դավիդ Սիրունյանը: Հայկական հին ու կորուսյալ բնակավայրերի հետքերով հայ սուզորդները 2019թ.  սուզարշավ էին կազմակերպել Վանա լճում: «Մեր խումբը թուրք զբոսավարի ուղեկցությամբ նախ սուզվեց…

Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտում անցկացվելու է Կիլիկյան հերոսամարտներին նվիրված գիտաժողով

«Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտ» հիմնադրամը 2020 թվականի ապրիլի 16-17-ին անցկացվելու է «Պայքար հայկական Կիլիկիայի համար. Կիլիկիան և կիլիկիահայությունը Առաջին աշխարհամարտի ավարտից հետո (1918-1921 թթ)» խորագրով գիտաժողով, որը նվիրված է Կիլիկիայի ինքնապաշտպանական մարտերի հարյուրամյակին: «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ` հունվարի 23-ին լրագրողների հետ հանդիպմանը Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի գլխավոր ֆոնդապահ Գոհար Խանումյանը նշեց, որ գիտաժողովն ուղեկցվելու է ցուցահանդեսով: «Հերոսամարտերի պատմությանը նվիրված ցուցահանդեսներ…