Խոհանոց

Դիարբեքիրի 13 հազարամյա պատմությունը

Դիարբեքիրի հնագիտական թանգարանի «Körtik Tepe»  (Քյորթիկ բլուր) բաժնում կան հուշարձաններ, որոնք լույս են սփռում 13 հազարամյա պատմության վրա և նոր տեղեկություններ հաղորդում։ Դիարբեքիրի օդանավակայանից ուղիղ գնացինք Սուրի Իչքալեում գտնվող Մյուզե սրճարան` նախաճաշելու։ Ազգային խոհանոցների մասնագետ, ներկայում «Անատոլիական ազգային խոհանոց» կազմակերպության ղեկավար Ադնան Շահինը և  անուշահամ ուտելիքներով լի մի մեծ սեղան մեզ էին սպասում․ սկսում ենք…

Խարբերդի քիւֆթէի պատրաստութեան ծանօթացում Ֆրեզնոյի մէջ

ՖՐԵԶՆՕ.- Կազմակերպութեամբ Հայկական մշակոյթի պահպանման կազմակերպութեան, Ֆրեզնոյի Քալիֆորնիոյ Հայկական տան (CAH) խոհանոցին եւ անոր կից գտնուող սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Խարբերդի քիւֆթէի պատրաստութեան ծանօթացման ձեռնարկ մը: Նկատի ունենալով այն իրողութիւնը, որ շատ սիրուած Խարբերդի քիւֆթէն հետզհետէ աւելի նուազ յաճախականութեամբ կը պատրաստուի, կազմակերպութիւնը դիմած էր այդ ճաշատեսակի վարպետներէն մէկը հանդիսացող Էլիսի Պետրոսեանին, որպէսզի յատկապէս նոր սերունդի…

Ամանորի հայկական համը. ավանդական ուտեստները զարդարում են Նոր տարվա սեղանը

Նավասարդը հայ ժողովրդի ամենասիրելի տոներից մեկն է: Տարբեր ժամանակներում հայ ընտանիքները տարբեր կերպ են նշել այս տոնը, սակայն միշտ էլ սեղանները լի են եղել բազմազան ուտեստներով, իսկ նորի ու լուսավորի սպասումները չեն փոխվել: Ազգագրագետ Հարություն Փանոսյանն ասում է, որ Ամանորի շեմին միշտ էլ հայոց մոտ ընդունված է եղել մեծ պատրաստություն տեսնել տոները դիմավորելու համար: «Մառանները…

Հայկական ամանորյա անուշապուրը

Քրիստինե Վարդանյան Դատյան Հայկական սովորության համաձայն՝ Սուրբ Ծնունդին՝ հունվարի 6-ին, համտեսում են անուշապուր»,- գրել է լրագրող Նենսի Այերը  «Detroit Free Press»-ում, 1955 թ․։ Նա իր «Նոյը սիրել է այս ուտեստը, հետևաբար փորձիր այն քո ընտանիքում» վերնագրով հոդվածում պատմում է հայկական ամանորյա անուշապուրի մասին և ներկայացնում նաև տիկին Չարլզ Բոյաջյանից վերցրած բաղադատոմսը։ Նա ուտեստը պատրաստել և…

Հայկական լաւաշը Ուաշինկթընի թանգարանին մէջ

ՈՒԱՇԻԿԹԸՆ, «Ամերիկայի Ձայն».- Ամերիկեան պատմութեան ազգային թանգարանը օրերս հիւրընկալած էր հայկական խոհանոցին նուիրուած ձեռնարկ մը: «Լաւաշ» անունով գիրքին համահեղինակներ՝ Քէյթ Լիհի, Ճան Լի եւ Արա Զատա «Սմիթսոնիըն» հիմնարկի հովանիին տակ ցուցադրեցին, թէ ինչպէս կը պատրաստուին հայկական լաւաշը, ղափաման եւ ժինգեալով հացը: Ձեռնարկը նուիրուած էր հայկական խոհանոցին մասին նշեալ գիրքի շնորհահանդէսին: «Սմիթսոնիըն» հիմնարկի ներկայացուցիչ Հէյլի Պաթուին…

Վարդավառի ժողովրդական սովորություններն ու ավանդական ուտեստները

Հայոց ավանդական տոնակարգում Վարդավառն ամառային ամենամեծ տոնն է, որը, ըստ Հայ եկեղեցու տոնացույցի, տոնվում է Զատիկից 14 շաբաթ հետո: Իր էությամբ այն բնապաշտպանական տոն է և գալիս է հազարամյակների խորքից: Նախաքրիստոնեական Հայաստանում այն կապվում էր սիրո և գեղեցկության դիցուհի Աստղիկի հետ, որի մեհյանը ուխտի էին գնում ահել և ջահել, փառաբանում ձոներգերով, բագինին վարդեփնջեր դնելով, զոհաբերություններ…

Ինչպե՞ս է պատրաստվում ռևանին (հայկական շամալին-Ակունք խմբ.). տնային պայմաններում պատրաստելու հեշտ բաղադրատոմս

Ռևանին օսմանյան ժամանակաշրջանից ի վեր թուրքական խոհանոցում առկա դասական քաղցրավենիք է։ Ենթադրվում է, որ օսմանցիները Երևանի գրավման ժամանակ նրան տվել են ռևանի ավանումը (իշխանամետ թուրքական <<Սաբահ>> օրաթերթը, չցանկանալով ընդունել այս աղանդերի հայկական ծագումը, նման անհեթեթ բացատրություն է տալիս քաղցրավենիքի անվանմանը-Ակունքի խմբ.)։ Այս քաղցրավենիքի բաղադրատոմսի մեջ առկա են միջերկրածովյան ու կենտրոնասիական մշակութային տարրեր։ Արաբերեն անվանումը բասբոուսա…

Ընդհանուր մշակույթին համեմված հավելում. հայատառ թուրքերեն խոհարարական գրքերը

Իշխան Էրդինչ                                        Սիդար Էրգենի «Օսմանյան կայսրության պատմության վերջին շրջանում օսմանյան խոհարարական մշակույթում հայկական խոհանոցի դերը. հայատառ թուրքերենով գրված խոհարարական գրքեր» վերնագրով գիրքը հրատարակվել է «Լիբրա» հրատարակչության կողմից։ Նա ներկայացնում է հայատառ թուրքերենով գրված խոհարարական գրքերի մշակութային ազդեցության և արաբատառ ու հայատառ թուրքերենով գրված խորհարարական գրքերի միջև եղած կապը։ Սիդար Էրգենի հետ զրուցեցինք խոհանոցային մշակույթի մասին՝…

Հայ տիկնոջ աւանդական ճաշատետրը կամ «It Took A Village» Treasured Recipes

Գէորգ Պետիկեան Վերջերս, Տիթրոյթի Սուրբ Սարգիս Հայոց Առաքելական Եկեղեցւոյ Տիկնանց միութիւնը գեղեցիկ գաղափարը յղացած էր հրատարակելու հայ եւ օտար ճաշատեսակներու եւ ուտեստեղէններու պատրաստութեան յատուկ գրքոյկ մը՝ «It Took A Village» Treasured Recipes անունով։ Գիրքը ուտելիքներու պարզ եւ սովորական գիրք մը կամ ցանկ մը ըլլալէ աւելի մեր հայ աւանդական-ազգային-գաւառական կերակուրներու բաղադրութիւններուն եւ անոնց տեսակաւոր պատրաստութիւններուն եղանակներու որդեգրումն…

Մեր շէն սեղանէն. մամիկներուս խոհանոցէն համեր եւ յուշեր

Թագուհի Թովմասեան Թագուհի Թովմասեանի «Մեր շէն սեղանէն» գիրքը կը տարբերի խոհագիրներու ընկալեալ հաւաքածոներէն ու կը վերածուի ճանապարհորդութեան մը՝ դէպի այլեւս «անցեալ» պիտակը կրող օրերը։ Հեղինակը՝ Թագուհի Թովմասեան, ընթերցողին կը փոխանցէ մանկութեան ու պատանեկութեան տարիներուն մեծ մայրերէն ու ընտանիքի երէցներէն իր սորված աւելի քան երեսուն կերակուրներու, աղանդերներու, աղցաններու, անուշեղէններու ու ըմպելիներու պատրաստման եղանակները՝ անոնց միախառնելով իր…