Դէմքեր

Կոմիտաս Վարդապետ․ հայ հոգիին՝ ազգային մեր ճանապարհին հանճարեղ երգիչը

ՆԱԶԱՐԷԹ ՊԷՐՊԷՐԵԱՆ Սեպտեմբեր 26-ին կը լրանայ ծննդեան 153-րդ տարեդարձը հայ ժողովուրդի հանճարեղ զաւակներէն ամենէն հոգեհարազատին՝ Հայու Հոգին երգով ու երաժշտութեամբ վերծանած, վերաթարմացուցած ու իւրովի շնչաւորած, այլեւ՝ աշխարհով մէկ հնչեցուցած ու տարածած անզուգական, անկրկնելի՛ Կոմիտաս Վարդապետին (Սողոմոն Սողոմոնեան, 1869-1935)։ Հայ ազգային երաժշտութեան աշխարհահռչակ հիմնադիրն ու յառաջապահը ոչ միայն սեփական երգ տուաւ հայուն, այլեւ իր անձին օրինակով,…

Զօրավար Անդրանիկը, Նիկողոս Սարաֆեանը… եւ ես

ԴՈԿՏ. ԱՐԹՈՒՐ ԱՆԴՐԱՆԻԿԵԱՆ «Ի՞նչ է այս մարդուն հմայքը, որ զինքը պաշտելի դարձուցած է համայն հայութեան…» «Վան-Տոսպ»Երեւան, 28 ապրիլ 1919 Անորսալի տարիներ անցած են, ափէ ափ երկարող, տարագրեալ տարիներ: Վերյիշումներուս մրրկահողմը թեւերէս բռնած կը թաւալի հայեացքիս դէմ ոգորումով, կը տանի մանկութենէս ինծի ծանօթ յեղակարծ ճամբաներէն` ծննդավայրս Գիւմրի, այն ատեն` Լենինական, ուր աշխարհ մը հայութիւն կ՛ապրէր, եւ…

Պոլսահայ թատրոնի «վերջին մոհիկանը». Ովքեր էին կանգնած օսմանյան թատրոնի ակունքներում

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ «Իր մեջ ներառելով ուսուցչին, դերասանապետին, բեմադրողին եւ թարգմանչին, Մնակյանն իր անհատական նկարագրով ամենից առաջ եղել է դերասան: Չունենալով իր կրտսեր ժամանակակցի՝ Պետրոս Ադամյանի տաղանդի ուժը եւ արվեստի ընդգրկման սահմանները, միակն է եղել, որին մի շրջան փորձել են համեմատել նրա հետ: Այդպիսի համեմատության հարկ չկա այսօր: Արվեստը համեմատություններ չի սիրում: Մի արվեստագետի մեծությունը չի…

«Ժամանակաշրջանի մյուս կին գրողները Եսայանի չափ համարձակ թեզեր չէին պաշտպանում»

Իշխան Էրդինչ «Ինքըլափ» հրատարակչությունը լույս է ընծայել գրող և մանկավարժ Սոսի Անթիքաջըօղլուի նոր ուսումնասիրությունը՝ «Զապել Եսայանի կյանքն ու ստեղծագործությունները. փառահեղ կնոջ էպիկական պատմությունը» վերնագրով։ Գրքում, Զապել Եսայանի մանրամասն կենսագրությունից բացի, ներառված են նաև նրա հեղինակած հոդվածների ու գրքերի համապարփակ ուսումնասիրությունները։ Անթիքաջըօղլուի հետ զրուցել ենք նրա գրքի մասին, որը մանրակրկիտ հետազոտության արդյունք է։ Համապարփակ ուսումնասիրություն է.…

Թուրք թատրոնի հիմնադիր Յակոբ Վարդովեանի (Կիւլլիւ Եագուպ) զաւակը Նէճիպ Աշքըն

ԼԱՐԱ ԹԱՇ 1962 թո­­ւակա­­նի օգոս­­տո­­­սի վեր­­ջերն է, ծա­­նօթ ջու­­թա­­­կահար Նէ­­ճիպ Աշ­­քը­­­նի երաժշտա­­կան գոր­­ծունէու­­թեան 55 ամեակին առ­­թիւ յո­­բելե­­նական մի­­ջոցա­­ռում մը կը կանզմա­­կեր­­պո­­­ւի Հար­­պիէի բա­­ցօթեան թատ­­րո­­­նին մէջ։ Յա­­կոբ Այ­­վազ մի­­ջոցառ­­ման աւար­­տին իր մտե­­րիմ բա­­րեկամ թա­­տերա­­գիր ու դե­­րասան Կա­­լիպ Ար­­ճա­­­նի ըն­­կե­­­րակ­­ցութեամբ կ՚այ­­ցե­­­լէ Նէ­­ճիպ Աշ­­քը­­­նը իր Փեն­­տի­­­քի բնա­­կարա­­նին մէջ։ Այ­­վազ Աշ­­քը­­­նի բնա­­կարա­­նը նկա­­րագ­­րած պա­­հուն կը նշէ թէ պա­­տերը զա­­նազան…

Փայլանը՝ թուրք նախարարին․ «Ինչու՞ թույլ չեք տալիս Արամ Տիգրանի աճյունը վերաթաղել Դիարբեքիրում»

Թուրքիայի ընդդիմադիր քրդամետ Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության (HDP-ԺԴԿ) հայ պատգամավոր Կարո Փայլանը անվանի հայ երաժիշտ Արամ Տիգրանի աճյունը Դիարբեքիրում վերաթաղելու հարցը բարձրացրել է թուրքական խորհրդարանում։ Նա գրավոր հարցում է հղել Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեթ Նուրի Էրսոյին։ Կարո Փայլանը հետևյալ հարցերն է ուղղել նախարարին. 1․ Թուրքիայի ժողովուրդների շրջանում հարգանք վայելող Արամ Տիգրանի հիշատակը հավերժացնելու նպատակով…

Սիպիլ-Զապէլ Ասատուր

Ծնած է 1863-ին, Սկիւտար: Նախապէս Օր. Զ. Խանճեան: Տասնվեց տարեկանին կը հիմնէ Ազգանուէր Հայուհեաց Ընկերութիւնը, ի տես իր ընտանեաց նախկին ծառային՝ Քղեցի Յակոբ Աղբօր անխնամ, ողորմելի վիճակին, եւ առաջին վարժարանը բանալ կու տայ ի Քղի: Առաջին քերթուածները կը գրէ գրաբարով: Գրաբար-աշխարհաբարի խնդրոյն ատեն Անահիտ սուտանուամբ պարագլուխ կ’ըլլայ հին լեզուին ջատագովներուն, ընդդէմ աշխարհաբարեաններու, որոնց պարագլուխն էր…

Հռիփսիմէ Սիմոնեան. քանդակագործ-խեցեգործ

Հռիփսիմէ Սիմոնեան ծնած է Կարս, 1916-ին: Հայոց Ցեղասպանութենէն մազապուրծ անոր ընտանիքը՝ 1918-ին վերջնականապէս հաստատուած է Թիֆլիս, ուր Հռիփսիմէն աւարտած է դպրոցը, իսկ 1945-ին՝ Թիֆլիսի գեղարուեստի ակադեմիայի քանդակագործութեան բաժանմունքի խեցեգործութեան բաժինը։ 1945-ին Հայաստանի նկարիչներու միութեան կից կազմակերպած է կիրառական արուեստի բաժին, զոր ղեկավարած է մինչեւ 1975։ Երեւանի յախճապակիի գործարանի արտադրութեան համար ստեղծած է մանրաքանդակներու շարք («Հայկական…

Սօսէ Մայրիկ. Ազգային-ազատագրական շարժման գործիչ

Սօսէ Մայրիկ (Սօսէ Վարդանեան) ծնած է 1868-ին Սասուն՝ Նեմրութ լերան փէշերուն գտնուող Թեղուտ գիւղին մէջ, Տէր Մարգար Դրօ-Աստանտուրի յարկին տակ։ Հազիւ 13 տարեկան էր, երբ սասունցի հայերու աւանդութեան համաձայն՝ ծնողները կ՝ուզեն ամուսնացնել զինք։ Սակայն Սօսէն կ՝ըմբոստանայ եւ կ՝որոշէ կեանքը կապել Խչէենց Սերոբի հետ։ Հայ ազատագրական շարժման տարիներուն եղած է ամուսինի կողքին։ Մասնակցած է հայդուկային կռիւներու՝ ժողովուրդէն օծուելով Մայրիկ պատուանունով։ 1898 թուականին Բաբշէնի…

Անիթա Գոնդի (Անիթա Գարակոշեան) (1899-1997 թթ.)

Հակառակ անոր, որ Հայաստանը ելք չունի դէպի ովկիանոս, բայց ովկիանոսագիտութեան մէջ առաջինն է: Այո՛, աշխարհի մէջ առաջին կին ովկիանոսագէտը հայ է՝ ֆրանսացի բնախոյզ, լուսանկարիչ Անիթա Գոնդին, նոյնինքն՝ Անիթա Գարակոշեանը: 1939-ին ան 3 ամիսով՝ ձողաձուկ որսալու համար՝ «Վիքինկ ձկնորսանաւով կ՝ուղեւորուի Արքթիքա: Եւ այդ ուղեւորութեան ընթացքին ալ կու գայ այն եզրակացութեան,որ ովկիանոսի մէջ ձկնորսութեան չարաշահումը կրնայ չափազանց ծանր…