Աւանդոյթներ

Բարեկենդանի աւանդական տիկնիկներ

ՍՈՆԱ ՏԷՐ ՊՕՂՈՍԵԱՆ-ՏԱՐԱՔՃԵԱՆ Հայաստանի տարբեր շրջաններուն մէջ Բարեկենդանի աւանդոյթներուն մաս կը կազմէին երեք տիկնիկներ` Ուտիս տատիկը, Պաս պապիկը կամ Ակլատիզը, որոնք խորհրդանշական տեղ կը գրաւէին Բարեկենդանի տօնակատարութիւններուն մէջ: Ուտիս տատիկը կը համարուէր ճոխ կերակուրներ հովանաւորող տիկնիկը, որ հրապարակ իջնելով` մարդիկը խրախճանքի կը հրաւիրէր: Ուտիս տատիկը Բարեկենդանի օրերուն բոլորը կերուխումի կը հրաւիրէր: Իսկ Բուն Բարեկենդանին Ուտիս…

Խնամախոսությունը Սասունում

Սասունում հարսանեկան ծիսաշարը ներառում է երեք հիմնական հաջորդական փուլ`խնամախոսություն, նշանադրություն և բուն հարսանիք։ Խնամախոսություն Այստեղ ակտիվ է հիմնականում տղայի ընտանիքը։ Ինչ եղանակով էլ որ ընտրվեր աղջիկը, աղջիկտեսը, ուզնկանը և խոսկապը խնամախոսության փուլում անխուսափելի է։ Սկսվում է աղջիկտեսից, որը տղայի մոր և մերձավոր ազգական կանանց գործն էր,որի նպատակն էր մի կողմից տեսնել և հավանել ապագա հարսնացուին,մյուս…

Սուրբ Յակոբը մեր տան մէջ

ՍՕՍԻ ԱՆԹԻՔԱՃԸՕՂԼՈՒ Ներկայիս բո­լորը տա­րեդարձ կը տօ­նեն։ Նո­­րաձե­­ւու­­թիւն մըն է այս։ Ան­­ցեալին միայն երա­­խանե­­րուն տա­­րեդար­­ձը կը տօ­­նուէր։ Չա­­փահաս­­նե­­­րը ու­­նէին անո­­ւան տօ­­նախմբու­­թիւն։ Սո­­վորա­­բար սուրբե­­րէ ներշնչո­­ւած անու­­նե­­­ր կրող­­նե­­­րը եկե­­ղեցա­­կան օրա­­ցոյ­­ցին տո­­ւեալ սուրբի հա­­մար նշած օրը կը տօ­­նէին սե­­փական տան մէջ իրենց հա­­րազատ­­նե­­­րով։ Մեր ըն­­տա­­­նիքէ ներս սուրբ անուն մը կրո­­ղը մեծ հայրս Յա­­կոբն էր։ Դեկ­­տեմբեր ամ­­սու կէ­­սերուն շա­­բաթ օրո­­ւան կը…

Գեղարքունիքի երկրագիտական թանգարանում ներկայացվեցին Նոր Բայազետի հարսանեկան ավանդույթները

Խոսրով Խլղաթյան   Գեղարքունիքի երկրագիտական թանգարանում «Եվրոպական ժառանգության օրեր» ծրագրի շրջանակում՝  «Համընդգրկուն ժառանգություն»  խորագրի ներքո, տեղի ունեցավ միջոցառում «Հարսանեկան ավանդույթները Նոր Բայազետում» թեմայով։ «Արմենպրես»–ի տեղեկացմամբ՝ թեմայի շուրջ զեկույցով հանդես եկավ Գեղարքունիքի երկրագիտական թանգարանի գիտաշխատող Մանիկ Չարվադարյանը: Թեման բովանդակալից էր՝ ընդգրկելով արխիվային ցուցադրություն: Թանգարանի աշխատակիցները կարողացել էին բնակիչների արխիվներից գտնել եւ ցուցադրել դեռեւս 1940-ականների հրավիրատոմսեր, հարսանեկան լուսանկարներ, տարոսիկներ, բացիկներ: Ներկայացվող զեկույցը…

Ղափամա

Բաղադրութիւն 1 քիլօ ղափամա, 2 գաւաթ բրինձ, 150 կրամ կարագ, 2 մեծ դգալ մեղր, 10 հատ չոր ծիրան երկուքի բաժնուած, 1 սուրճի գաւաթ կուտը հանուած բալ, 1 սուրճի գաւաթ գինձ (սնոպար), 1 սուրճի գաւաթ Հալէպի պիստակ, 1 սուրճի գաւաթ մանրուած նուշ, 1 սուրճի գաւաթ առանց կուտի մանր չամիչ, 1 պզտիկ դգալ աղ, ½ պզտիկ դգալ…

Խաղողօրհնէք

Մինչեւ 8 օգոստոսի կիրակին՝ Խաղողօրհնէքի տօնը, խաղող ուտելը արտօնուած չէր։ Ինչպէս գիտենք, տարբեր տօներուն գործածուող ուտելիքներն են հաւկիթը՝ Զատիկին, հասկեր ու խնձոր՝ Վարդավառին, իսկ խաղողին կամ խաղողաքաղին նուիրուած է յատուկ տօն, «Խաղողօրհնէք»։ Մարդիկ օրերով կը պատրաստուէին օգոստոսեան ուխտագնացութեան, իսկ տօնի բուն օրը կը վերածւէր ուրախ հանդէսի։ Մտերիմներու, ծանօթներու, ազգականներու խումբերը ճամբայ կ՛ելլէին։ Առաւօտուն ուխտավայրերու մէջ…

Արարատ փլաւ

Բաղադրութիւն 7 գաւաթ բրինձ, 800 կրամ խնձոր, 900 կրամ սերկեւիլ, 300 կրամ կարագ, 200 կրամ չամիչ, 100 կրամ նուռ, 100 կրամ ծիրանի չիր։ Զարդարանքի համար 3-4 հատ խնձոր, 100 կրամ քոնեակ։ Պատրաստութիւն Կարագը հալեցնել, բրինձը մէջը դնել եւ դարձնել 4-5 վայրկեան, ապա աւելցնել 3-4 գաւաթ ջուր, աղը շտկել եւ մեղմ կրակի եփել։ Եթէ պէտք զգացուի,…

Ինչպե՞ս էին/են Համշենի հայերը նշում Վարդավառը․ ներկայացնում է համշենահայ մտավորական Ադնան Գենչը

Akunq.net-ը թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ընթերցողներին է ներկայացնում լուսահոգի Սարգիս Սերոբյանի և Ադնան Գենչի համատեղ հոդվածը՝ նվիրված Վարդավառի տոնակատարության թեմային։ Հոդվածը հրապարակվել է «Ակօս» շաբաթաթերթում, ապա՝ արտատպվել «Բիանեթ» կայքէջի կողմից․   Սարգիս Սերոբյան Ադնան Գենչ Տոնում ենք հայ և համշենցի ժողովուրդների (համշենցի ժողովուրդ, որպես այդպիսին, գոյություն չունի, խոսքը Համշենում ապրող հայերի մասին է-Ակունքի խմբ․)…

Սեբաստահայոց աւանդական ապրումները

Իր ըն­դարձակ տա­րած­քով եւ պատ­մա­կան ան­ցեալով կա­րեւոր քա­ղաք մը եղած է Սե­բաս­տիան։ Տա­րինե­րու ըն­թացքին բազ­մա­­թիւ գաղ­­թեր ապ­­րե­­­լով հան­­դերձ հոն հայ­­կա­­­կան գո­­յու­­թիւնը թէ քա­­ղաքի կեդ­­րո­­­նին եւ թէ շրջա­­կայ գա­­ւառ­­նե­­­րուն մէջ մին­­չեւ օրս կը շա­­րու­­նա­­­կուի։ 1915-էն ետք քա­­ղաքի հա­­յու­­թիւնը կը բնա­­կէր Աք­­տե­­­ղիր­­մէն եւ Պե­­զիր­­ճի թա­­ղերուն, երկյար­­կա­­­նի քա­­րու­­կիր բնա­­կարան­­նե­­­րու մէջ, որոնց մուտքը բա­­կէն էր։ Ափ­­սոս որ այդ տու­­նե­­­րէն…

Ինչպես էին աղջիկներին ամուսնացնում Ադափազարըում և Բահչեջիքում

Հասմիկ Սերոբյան Ջինգյոզ Այսօր հստակ հայտնի չէ, թե Սաքարիայի և Իզմիթի (Նիկոմեդիա-Ակունքի խմբ․) շրջակայքում ապրած Բահչեջիքի և Ադափազարըի բնակիչները որտեղից են եկել և բնակություն հաստատել այդ վայրերում։ Պատմում են, թե Սվասի (Սեբաստիա-Ակունքի խմբ․) շրջակայքից մի խումբ մարդիկ հաստատվել են Ադափազարըում, որոնք այդ ժամանակվա Թուրքիայի բնակիչներից ավելի բարձր կենասամակարդակ ունեին։ Ենթադրվում է, որ Բահչեջիքում հաստատվածները եկել…