Յուշեր٫ վկայութիւններ

Վաստակաշատ դաշնակցականի յուշերը

ԱՂԱՍԻ ԱԶԻԶԵԱՆ Հայաստանի վերանկախացումից յետոյ մեր կարեւորագոյն ձեռքբերումներից է յատկապէս մեր ազգային գործիչների թոռների կամ թոռնուհիների նախաձեռնութիւնները, ովքեր մէկը միւսի ետեւից հանրութեան սեփականութիւնն են դարձնում իրենց նախնիների յուշագրութիւնները` այսպիսով լոյս սփռելով հայ ժողովրդի եւ ի մասնաւորի ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան կարեւոր դրուագներ բացայայտելով: Վերջերս, Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի Ազգային առաջնորդարանի «Սիս» հրատարակչութիւնը լոյս է ընծայել Գուրգէն…

Հայրենի հողին վրայ

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Իսթանպուլ Երե­ւան թռի­չիքի տե­ւողու­թիւնը ու­ղիղ եր­կու ժամ է։ Մենք բազ­մա­մարդ խումբով գրա­ւած էինք ինքնա­թիռը եւ կը վա­յելէինք այդ բազ­մա­մար­դութե­նէ յա­ռաջա­ցած ան­կարգու­թեան հա­ճոյ­քը։ Ընդմիշտ կ՚եր­թե­ւեկէինք նրբանցքնե­րու մի­ջեւ ու­րախ տպա­ւորու­թիւններ գո­յաց­նե­լով ճամ­բորդու­թեան ըն­թացքին։ Վեր­ջա­պէս հա­սանք Երե­ւան, Զո­ւարթնոց օդա­կայա­նը եւ ԻԼ 82 անիւ­նե­րը թռաւ Զո­ւար­թա­նոցի վազքուղիին եւ շար­ժակնե­րու աղ­մուկը հետզհե­տէ նո­ւազե­ցաւ ու վեր­ջա­պէս կանգ առաւ պող­պա­տեայ…

Սեբաստահայոց աւանդական ապրումները

Իր ըն­դարձակ տա­րած­քով եւ պատ­մա­կան ան­ցեալով կա­րեւոր քա­ղաք մը եղած է Սե­բաս­տիան։ Տա­րինե­րու ըն­թացքին բազ­մա­­թիւ գաղ­­թեր ապ­­րե­­­լով հան­­դերձ հոն հայ­­կա­­­կան գո­­յու­­թիւնը թէ քա­­ղաքի կեդ­­րո­­­նին եւ թէ շրջա­­կայ գա­­ւառ­­նե­­­րուն մէջ մին­­չեւ օրս կը շա­­րու­­նա­­­կուի։ 1915-էն ետք քա­­ղաքի հա­­յու­­թիւնը կը բնա­­կէր Աք­­տե­­­ղիր­­մէն եւ Պե­­զիր­­ճի թա­­ղերուն, երկյար­­կա­­­նի քա­­րու­­կիր բնա­­կարան­­նե­­­րու մէջ, որոնց մուտքը բա­­կէն էր։ Ափ­­սոս որ այդ տու­­նե­­­րէն…

Թրքուհիին վերակենդանացումը (ի յիշատակ մեզմէ առյաւէտ բաժնուած բժիշկ Յարութիւն Նիկոլեանին)

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկի մը պարտականութիւնն է դարմանել-բուժել իրեն դիմող հիւանդները` մոռնալով անոնց պատկանելիութիւնը, ազգութիւնը, կրօնը, գոյնը եւ տարիքը: Այս սկզբունքին համաձայն, Պէյրութի Քլեմանսօ թաղի դարմանատանս մէջ ընդունեցի հիւանդ թրքուհի մը` Կիւլայտընը, որ շատ մաքուր անգլերէն կը խօսէր: Ան ժամադրութեամբ եկած էր եւ յանձնարարութեամբ` Պէյրութի Պապ Իտրիս փողոցի վրայ գտնուող հայ դեղագործին: Կիւլայտըն վայելուչ, գեղադէմ,…

Յուշեր երբեմնի Եոզղադէն

Աւան­­դութիւններ յօ­­դուա­­ծաշար­­քի այս շա­­բաթո­­ւայ կան­­գառն է եր­­բեմնի հա­­յաշատ Եոզ­­ղադ քա­­ղաքը, որուն մա­­սին յօ­­դուա­­ծաշար­­քի հա­­մակար­­գող Պես­­սէ Քա­­պաք խօ­­սափո­­ղը ուղղած է Անդրա­­նիկ Տե­­միրի։ Այժմ կը լսենք իր պատ­­մութիւ­­նը։ 1931-ին ծնած եմ Եոզ­­­ղադ քա­­­ղաքը հօրս ըն­­­­տա­­­­­­­­­­­­­­­նիքը Սե­­­­բաս­­­­տիոյ Ու­­­­լաշ գա­­­­ւառէն եկած ու Եոզ­­­­ղա­­­­­­­­­­­­­­­դի Աք­­­­տաղ Մա­­­­տենի Քիւրքչիւ գիւ­­­­ղը հաս­­­­տա­­­­­­­­­­­­­­­տուած են։ Եր­­­­կար տա­­­­րիներ առաջ Ու­­­­լա­­­­­­­­­­­­­­­շի մէջ ապ­­­­րած է Գա­­­­րակա­­­­ւուր անու­­­­նով անձ…

Մարաշէն փրկուած կեանք մը, յիշատակներու քանի մը փշուր եւ քանի մը առարկայ

Զրոյց մը Ռուբէն Խաչերի հետ ՆՈՐԱՅՐ ՏԱՏՈՒՐԵԱՆ / ՓԱՍԱՏԵՆԱ, ՔԱԼԻՖՈՐՆԻԱ – Անունս Ռուբէն Խաչեր։ Խաչեր եղած է հօրս անու­նը։ Մենք Սա­­ճոնեան ենք։ Զրու­­ցա­­­կիցս իր հօր անու­­նը որ­­պէս մա­­կանուն որ­­դեգրած Ռու­­բէն Խա­­չերն է, մա­­րաշ­­ցի երա­­ժիշտ, կա­­մաւոր զի­­նուոր Խա­­չեր Սա­­ճոնեանի եօթը զա­­ւակ­­նե­­­րէն հին­­գե­­­րոր­­դը, որ իր սե­­րունդի բազ­­մա­­­թիւ հա­­յոր­­դի­­­ներու նման եղեր է Պէյ­­րութի Թռչնոց Բոյն որ­­բա­­­նոց-վար­­ժա­­­րանի բնա­­կիչ­­նե­­­րէն մէ­­կը։…

Յուշատետր. Ապո՛ւշ

Ռ. Հ. Այցելուներ ունէի, կը խօսէինք համով հոտով: Յանկարծ հեռաձայնը հնչեց: Զիս ուզեցին: Դիմացէն կը խօսէր մեր ազգային գործիչներէն մէկը, որ ըսաւ, թէ կարեւոր տեղեկութիւն մը տալ կ՛ուզէր ինծի: Համայնքային լուր մը: Խօսակիցս կը կարծէր, որ գոհ պիտի մնայի իր տուած լուրէն: Մինչդեռ սաստիկ զայրացայ: Լուրը կը ցոլացնէր մեր ազգային վարիչներէն ոմանց տգիտութիւնը, ինքնահաւանութիւնը, նոյնիսկ`…

Այնթապցի Պալապան Խոճայի կեանքն ու կենսագրական գիծերը

ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Նախաձեռնութեամբ Սան Ֆրանսիսքոյի Համազգայինի «Ն. Աղբալեան» մասնաճիւղին, մեր օրերու արդիական զումի միջոցով տեղի ունեցաւ ձեռնարկ մը, որուն ընթացքին ներկայացուեցան Պալապան Խոճայի կեանքն ու գործունէութիւնը: Բացումը կատարեց վարչութեան անդամներէն Նելլի Տէր Կիւրեղեանը, որ հրաւիրեց վարչութեան անդամներէն Էտուարտ Խոտավերտեանը` ներկայացնելու օրուան բանախօսը` Պալապան Խոճայի թոռնիկը` տոքթ. Րաֆֆի Պալապանեանը, որպէսզի խօսի մեծ հօր կեանքին ու գործունէութեան…

…Եւ Պոլիսը եկաւ մեր տունը

Գէորգ Պետիկեան Չեմ յիշեր ո՛չ տարին, եւ ո՛չ ալ ամիսը: Միայն գիտեմ, որ տակաւին նախակրթարանի աշակերտ էի, երբ Կիրակի առաւօտ մը, ողորմած մայրս մեզ կանուխէն արթնցուց, ո՛չ թէ եկեղեցի, այլ՝ «Կար տը Պաղտատ» կոչուած քաղաքի շոգեկառքի մեծ եւ նշանաւոր կայարանը երթալու համար: Հնազանդ, արագ մը պատրաստուեցանք, միեւնոյն ատեն մեր դէմքին վրայ գծելով զանազան հարցականներ: Կռահելով…

Քղեցի վերապրող Պերճ Ալոյեանի վկայութիւնը, նկարահանուած 1984-ին. ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի արխիւ

Հայոց Ցեղասպանութեան 106ամեակի ոգեկոչման առիթով, «Հորիզոն» կը հրապարակէ ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի արխիւներուն մէջ պահ դրուած Հայոց Ցեղասպանութեան վերապրող գանատահայերու վկայութիւնները, որոնք տասնամեակներու ընթացքին արխիւագրուած են Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբին կողմէ։ Արխիւները այժմ թուայնացած են։ Հայոց Ցեղասպանութեան վերապրող Պերճ Ալոյեանի վկայութիւնը, նկարահանուած 1984-ին, Գանատայի Հայ Դատի Յանձնախումբին կողմէ։ Պերճ Ալոյեան ծնած է Քղի գաւառի Ճերմակ…