Յուշեր٫ վկայութիւններ

Արդարահատոյց՝ ընկեր Սողոմոն Թէհլիրեանի մահուան 60-ամեակին

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ  «Դուք էիք, որ բռնութեան ու արհաւիրքի խեղդող խաւարի մէջ Ձեր բոցավառ աչքերի փայլով մոլորուած ու լքուած հոգիների ուղիները լուսաւորեցիք: Ձեր երկաթ բազուկների գոռ հարուած­ները չարիքի խօլ կամարները դղրդեցին եւ տանջուած հոգիների մէջ ազատու­թեան յոյզեր փոթորկեցին։ Փա՜ռք Ձեզ»: Աւետիս Ահարոնեան Այս տարի, արժանի հպարտութեամբ, հայրենիքի եւ արտերկրի հայազգի զաւակները ամէնուրեք յետադարձ ակնարկով եւ անխառն զգացումներով պիտի…

Մոռացութեան լռութիւնը ծանր բեռ է սերունդներու համար

Անի Զէյթունցեան   1915 թուականի Հայոց Ցեղասպանութեան դէպքերու մասին կան բազմաթիւ յուշապատումներ, որոնք վառ ապացոյցն են հարիւր եւ հինգ տարի առաջ ցեղի մը դէմ ծրագրուած եւ իրականացուած բնաջնջման քաղաքականութեան։ Սեփական հողն ու տունը թողած եւ բռնագաղթի ենթարկուած հայ մարդուն վիճակուած էր երկրորդ կեանք մը։ Բարդ ու քարքարոտ ճանապարհ. վերապրողներէն ոմանք այդ ցաւի մէջ կը փորձէին յոյսի…

«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ․ Հայ ժողովուրդը հիշում եւ պահանջում է

«ՀՀ»-ի հետ հարցազրույցում ցեղասպանագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վերժինե Սվազլյանը, մասնավորապես, նշել է. «Իմ գրառած ժողովրդական հուշերում եւս բազմաթիվ վկայություններ կան այն մասին, որ Սիսի, Ադանայի, Տարսոնի, Այնթապի, Քյոթահիայի, Բուրսայի, Կեսարիայի, Էսքիշեհիրի եւ այլ վայրերի հայերը հիմնականում թուրքախոս էին: Ադանացի վերապրող Միքայել Քեշիշյանի (ծնվ. 1904 թ.) վկայությամբ` «արդեն արգելված էր հայերեն խոսիլը եւ սորվիլը. ոչ…

«Ես Կարապետի թոռն եմ: Ես հիշում եմ»

2015 թվականի ապրիլին, Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի նախաշեմին, The Guardian-ը Հայաստանի եւ Սփյուռքի իր  ընթերցողներին առաջարկեց պատմել, թե ինչ ազդեցություն է թողել Ցեղասպանությունը իրենց ընտանիքների վրա: New East Network-ի կողմից տարվող այս նախագծին արձագանքեց ավելի քան 500 մարդ՝ ուղարկելով նամակներ, լուսանկարներ եւ այլ նյութեր, որոնց մի մասը ներկայացվել էր կայքում: Մեկ տարի անց, Հայոց Ցեղասպանության 101-րդ տարելիցի…

Յիշում եմ եւ պահանջում

ԴՈԿՏ. ՌՈՒԲԻՆԱ ՓԻՐՈՒՄԵԱՆ Պահանջում եմ արդարութիւն՝ իմ ժողովրդի դէմ կատարուած եւ անպատիժ մնացած ոճրի դիմաց հատուցում: Յիշում եմ իմ ժողովրդի միլիոնաւոր զաւակներին, ովքեր զոհ գնացին ցեղասպանութիւն պիտակուած այդ անմարդկային ոճիրին։ Յիշում եմ մանաւանդ բոլոր նրանց, որոնց կեանքի եղերական պատմութիւնը հոգիս չարչարեց, կեանքիս ու գործիս խթանը եւ նպատակը դարձաւ ու ինձ դարձրեց այն ինչ որ եմ…

Հուշեր Կայսերիից (Կեսարիա-Ակունք խմբ․) Բեյրութ աքսորի մասին

Երվանդ Տանձիկյան Սոսի Կևոնյանը Թուրքիա էր եկել մասնակցելու Հրանտ Դինք հիմնադրամի կողմից կազմակերպվող համաժողովին, որի անցկացումն արգելվեց։ Նա ապրում է ԱՄՆ-ում, ծագումով Կեսարիայից է։ Նրա հետ զրուցեցինք իր և ընտանիքի պատմության, ինչպես նաև պապիկի՝ 1915 թ․ Ցեղասպանության ժամանակ գրած օրագրի շուրջ։ –Նախ՝ Ձեր մասին։ – Աղջկական ազգանունս Ղազարյան է։ Ավելի վաղ երկու անգամ եկել եմ…

«Պետք է փաստել ՀԱՅ ՄԱՐՏԻՐՈՍԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆԸ» («Հայոց թերթերի կոչը Հայ տիեզերասասան եղեռնի ականատես վկաներին». մեկ նմուշ)

Էլինա Միրզոյան Թուրքագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու 1918 թ. հայ պարբերական մամուլի էջերին վերոգրյալ վերտառությամբ սյունակներ են հանդիպում, որոնց ներքո հայոց թերթերի խմբագրակազմերը հատուկ մշակված հարցաշարով կոչ են հղում եղեռնի ականատես վկաներին՝ պատմելու, ներկայացնելու հայ մարտիրոսագրությունը պատմող փաստեր, վավերաթղթեր, ինչպես նաև իրենց վկայությունները: Նաև շեշտադրաբար նշվում է այն մասին, որ հարցաշարի պատասխանները պետք է գրվեին կտրուկ,…

Հայկական հետքը Սղերդում

Յըլմազ Աքսու Հայերի տեղահանության 100-րդ տարելիցի ժամանակ, նախորդ տարիների համեմատ, ավելի շատ է օրակարգ բերվել այն հարցը, թե արդյոք տեղի ունեցածը ցեղասպանություն էր, թե ոչ։ Քանի դեռ մեկ ընդհանուր հայտարարի չեն եկել, այդ հարցը ամեն տարի ապրիլի 24-ին անկասկած օրակարգ է բերվելու, քննարկվելու է։  Հայտնի է, որ հեշտ չի լինելու այդ ընդհանուր ուղին գտնել։ Այն…

Վկայութիւններ Առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի մասին

ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆԱՆԱԼ ԱՐԱՄԻ ՈՒՂԻՈՎ Արամ Մանուկեանը Դաշնակցականի տիպարի կենդանի օրինակներէն մէկն է, որ կարողացաւ ամբողջ հաւաքականութիւն մը զարթօնքի մղել, իր ազատագրական վեհ գաղափարներով: Դաշնակցական մը, որ հայրենի հողին հանդէպ ունէր սէր մը, դրոշմուած էր հայապահպանման մտածումներով: Շատ հազուադէպ կը պատահի տիքտատորական վարչակարգի մը մէջ, ուր ղեկավար մը կարճ ժամանակ ետք հրաժարի իր պաշտօնէն, առանց յեղաշրջումի: «Տիքտատոր»,…

Կիւմիւշհաճըգիւղի հայերու յիշատակարանէն

ԼՈՒՍՅԷՆ ՔՈՓԱՐ Մայրս Իւղաբեր Շիշման Կիւմիւշհաճըգիւղցի էր։ Ես հազիւ երեք–չորս տարեկան էի, երբ մայրս մեռաւ։ Հայրս Բարունակ Չորումի Մէճիտէօզի գաւառէն էր։ Դարբին էր հայրս։ Երբ կրկին ամուսնացաւ իմ եւ քրոջս Քարզուհիի խնամքը քեռիս փռապան Մամբրէն ստանձնեց։ Նշանաւոր փռապան մըն էր քեռիս։ Ուրիշներ մինչեւ որ 30 հացը թխեն ու ծախէն իմ քեռին արդէն 300 հացը վաճառած…