Յուշեր٫ վկայութիւններ

Խոջալուի փրկիչը…

ՔՆԱՐ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Վերջին պատերազմական շրջանում հայ ազգաբնակչության հանդեպ ադրբեջանաթուրքական ակնհայտ ռազմական հանցագործությունների պայմաններում ադրբեջանական քարոզչամեքենան կրկին սկսեց լայնորեն շրջանառել, այսպես կոչված՝ «Խոջալուի ջարդերի» ժամանակ վավերագրված՝  երեխան ձեռքին՝ ադրբեջանցի գերիներին իբր կոտորածից փրկող ադրբեջանցի զինվորականի լուսանկարը: Շատ ազդեցիկ լուսանկար է, ի՜նչ խոսք: Փա՜ռք ադրբեջանցի անձնազոհ զինվորականին, որ, կյանքը վտանգելով, փրկում է ազգակիցներին…  Իրականում, սակայն, այս լուսանկարի…

Պարոնը

ՊԵՐՃ ԱՐԱՊԵԱՆ Արտակարգ ցուրտ էր այ­սօր։ Անընդհատ ձիւն կը տե­ղար։ տե­սախ­ցի­կի ոսպնեակը յա­ճախ կը շո­գիանար, բայց ես անընդհատ կը նկա­րէի։ 2010 թո­ւականն էր։ Իս­թանպուլ փո­խադ­րո­ւելէս քա­նի մը ամիս առաջ։ Հրան­դի յի­շատակ­ման մի­ջոցա­ռումն է։ Սկիզբնե­րը բա­ւակա­նին դժո­ւարա­ցած էի։ Եր­բեմն ինքզինքս փոր­ձա­ռու, շուրջ բո­լորի ան­ցուդար­ձե­րը հասկցող ըլ­լա­լով խոր­հիլ կ՚ու­զեմ, բայց յա­ճախ կը սխա­լիմ։ Կա­նու­խէն ժա­մանած էի մի­ջոցառ­ման…

Սեպտեմբերի 12-ը, իսլամացված հայերը և չավարտված հեղաշրջումը

Akunq.net-ը ստորև թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է «Ակօս»-ի թղթակից Ֆերդա Բալաջարի հարցազրույցը հայությանը հատկապես «Մեծ մայրս» գրքով հայտնի փաստաբան Ֆեթհիյե Չեթինի հետ։ Հարցազրույցը վերաբերում է գեներալ Քենան Էվրենի գլխավորած 1980 թ․ Սեպտեմբերի 12-ի ռազմական հեղաշրջման հետևանքներին։ Մորական տատի կողմից հայկական ծագում ունեցող Չեթինն, այլ հարցերի հետ մեկտեղ, անդրադառնում է նաև այդ տարիներին բանտում…

Ֆլորի՝ առևանգման հետևանքով հոգեցնցումներում ապրած կյանքը

Բեսսե Քաբաք Դեռևս 13 տարեկանում նրա անունը ներառվել է այն հայ աղջիկների ցանկում, որոնք առևանգվել են։ Թեև 45 տարի առաջ նրան հաջողվել է ազատվել իրեն փախցրած, տիրանալ փորձած մարդու ձեռքերից, սակայն տարիներ շարունակ արյուն-քրտինքի մեջ արթնացել է իր տեսած մղջավանջներից, որոնցում նա  կրկին ու կրկին առևանգվում և ձգտում է դուրս գալ օձերով լի մութ հորերից։…

«Ինձ առանց լվանալու կթաղեք…». ԳՅՈՒԼՉԻՉԵՔ ԳՅՈՒՆԵԼ ԹԵՔԻՆ

Չորս տարի առաջ Թուրքիայում հրատարակվել է բացառիկ մի գիրք, որի միջոցով իրենց անցյալի հետ առանց երեսպաշտության առերեսվել են բազմաթիվ քրդեր, բարեպաշտ մահմեդականներ, հայկական ծագմամբ, արմատներով մարդիկ: Իսկ այդ առերեսումներն ուղղակիորեն առնչվում են Հայոց ցեղասպանության հետ: «Ինձ առանց լվանալու կթաղեք» ու «Սև պատանք» վերնագրված առանձին գրքերով ազգությամբ քուրդ հայտնի պատմաբան, հրապարակախոս Գյուլչիչեք Գյունել Թեքինը, որը մշտապես…

Արդարահատոյց՝ ընկեր Սողոմոն Թէհլիրեանի մահուան 60-ամեակին

ՅԱԿՈԲ ՃԱՆՊԱԶԵԱՆ  «Դուք էիք, որ բռնութեան ու արհաւիրքի խեղդող խաւարի մէջ Ձեր բոցավառ աչքերի փայլով մոլորուած ու լքուած հոգիների ուղիները լուսաւորեցիք: Ձեր երկաթ բազուկների գոռ հարուած­ները չարիքի խօլ կամարները դղրդեցին եւ տանջուած հոգիների մէջ ազատու­թեան յոյզեր փոթորկեցին։ Փա՜ռք Ձեզ»: Աւետիս Ահարոնեան Այս տարի, արժանի հպարտութեամբ, հայրենիքի եւ արտերկրի հայազգի զաւակները ամէնուրեք յետադարձ ակնարկով եւ անխառն զգացումներով պիտի…

Մոռացութեան լռութիւնը ծանր բեռ է սերունդներու համար

Անի Զէյթունցեան   1915 թուականի Հայոց Ցեղասպանութեան դէպքերու մասին կան բազմաթիւ յուշապատումներ, որոնք վառ ապացոյցն են հարիւր եւ հինգ տարի առաջ ցեղի մը դէմ ծրագրուած եւ իրականացուած բնաջնջման քաղաքականութեան։ Սեփական հողն ու տունը թողած եւ բռնագաղթի ենթարկուած հայ մարդուն վիճակուած էր երկրորդ կեանք մը։ Բարդ ու քարքարոտ ճանապարհ. վերապրողներէն ոմանք այդ ցաւի մէջ կը փորձէին յոյսի…

«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ․ Հայ ժողովուրդը հիշում եւ պահանջում է

«ՀՀ»-ի հետ հարցազրույցում ցեղասպանագետ, բանասիրական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վերժինե Սվազլյանը, մասնավորապես, նշել է. «Իմ գրառած ժողովրդական հուշերում եւս բազմաթիվ վկայություններ կան այն մասին, որ Սիսի, Ադանայի, Տարսոնի, Այնթապի, Քյոթահիայի, Բուրսայի, Կեսարիայի, Էսքիշեհիրի եւ այլ վայրերի հայերը հիմնականում թուրքախոս էին: Ադանացի վերապրող Միքայել Քեշիշյանի (ծնվ. 1904 թ.) վկայությամբ` «արդեն արգելված էր հայերեն խոսիլը եւ սորվիլը. ոչ…

«Ես Կարապետի թոռն եմ: Ես հիշում եմ»

2015 թվականի ապրիլին, Հայոց Ցեղասպանության 100-րդ տարելիցի նախաշեմին, The Guardian-ը Հայաստանի եւ Սփյուռքի իր  ընթերցողներին առաջարկեց պատմել, թե ինչ ազդեցություն է թողել Ցեղասպանությունը իրենց ընտանիքների վրա: New East Network-ի կողմից տարվող այս նախագծին արձագանքեց ավելի քան 500 մարդ՝ ուղարկելով նամակներ, լուսանկարներ եւ այլ նյութեր, որոնց մի մասը ներկայացվել էր կայքում: Մեկ տարի անց, Հայոց Ցեղասպանության 101-րդ տարելիցի…

Յիշում եմ եւ պահանջում

ԴՈԿՏ. ՌՈՒԲԻՆԱ ՓԻՐՈՒՄԵԱՆ Պահանջում եմ արդարութիւն՝ իմ ժողովրդի դէմ կատարուած եւ անպատիժ մնացած ոճրի դիմաց հատուցում: Յիշում եմ իմ ժողովրդի միլիոնաւոր զաւակներին, ովքեր զոհ գնացին ցեղասպանութիւն պիտակուած այդ անմարդկային ոճիրին։ Յիշում եմ մանաւանդ բոլոր նրանց, որոնց կեանքի եղերական պատմութիւնը հոգիս չարչարեց, կեանքիս ու գործիս խթանը եւ նպատակը դարձաւ ու ինձ դարձրեց այն ինչ որ եմ…