Յուշեր٫ վկայութիւններ

Հայոց ցեղասպանությունից հետո վերապրածը՝ Լուսիե Չաքըր (Աշոտյան). դրվագներ կյանքից (Հրանտ Դինքի հիշատակին)

Էլինա Միրզոյան Թուրքագետ, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ՀՑԹԻ գիտաշխատող «Հրա՛նտ, սիրելի՛ս, ամեն  հայ փաստաթուղթ է. 1915 թ. մասին ես շատ բան չեմ հիշում, բայց իմ կենսագրությունն ու ինձ նման բազմաթիվ վերապրողների կենսագրությունը փաստաթուղթ են Ցեղասպանության մասին»:  ԼՈՒՍԻԵ ՉԱՔԸՐ Լուսի(ն)ե Չաքըրը գյուրունցի արհեստագործ, հինգ երեխաների հայր Մանուել Աշոտյան էֆենդիի դուստրն էր: Նա հոր միակ աղջիկն էր, հայրը…

Բաց նամակ Հյուսիսային Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պրեզիդենտ Վուդրո Վիլսոնին հայ ժողովրդին Միջագետքի անապատ արտաքսելու մասին. Բեռլին, հունվար, 1919 թ.

Ալբերտ Մուշեղյան Բանասիրական գիտությունների դոկտոր, ՀՀ ԳԱԱ գրականության ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Արմին Թեոֆիլ Վեգները իր նշանավոր Բաց նամակը՝ ուղղված Հյուսիսային Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների պրեզիդենտ Վուդրո Վիլսոնին առաջին անգամ տպագրեց 1919 թ․ փետրվարի 1-ին «Frau der Gegenwart» («Ժամանակակից կինը») լրագրում։ Ինչո՞ւ հենց այստեղ: Ինչպես արդեն նշել եմ , Առաջին աշխարհամարտից հետո Գերմանիայում գործող գերմանա-թուրքական միությունն իր…

Քըրշեհիրցի Կարապետն ու որդին՝ «Ալաթուրքաջը» Հակոբը

ԱՐԻՍ ԲՈԴՈԴԱՂԱՆ Երբևէ հանդիպե՞լ եք քըրշեհրիցի հայի: Ինքս երկար փնտրեցի, սակայն չգտա: Չնայած որ Կարապետ պապս երեխա ժամանակ էր Ստամբուլ եկել, այնուհանդերձ իրեն այնպես էր քըրշեհիրցի համարում, որ շիրմաքարին, անունից առաջ «Քըրշեհիրցի» էր գրված: Նրանից մեզ ժառանգություն անցած այդ առանձնահատկությունն է պատճառը, որ անգամ գնացած-տեսած չլինելով՝ այն հարցին, թե «Որտեղացի ենք», մեր պատասխանը Քրրշեհիրն է…

Վաստակաշատ դաշնակցականի յուշերը

ԱՂԱՍԻ ԱԶԻԶԵԱՆ Հայաստանի վերանկախացումից յետոյ մեր կարեւորագոյն ձեռքբերումներից է յատկապէս մեր ազգային գործիչների թոռների կամ թոռնուհիների նախաձեռնութիւնները, ովքեր մէկը միւսի ետեւից հանրութեան սեփականութիւնն են դարձնում իրենց նախնիների յուշագրութիւնները` այսպիսով լոյս սփռելով հայ ժողովրդի եւ ի մասնաւորի ՀՅ Դաշնակցութեան պատմութեան կարեւոր դրուագներ բացայայտելով: Վերջերս, Միացեալ Նահանգներու Արեւելեան թեմի Ազգային առաջնորդարանի «Սիս» հրատարակչութիւնը լոյս է ընծայել Գուրգէն…

Հայրենի հողին վրայ

ԲԱԳՐԱՏ ԷՍԴՈՒԳԵԱՆ Իսթանպուլ Երե­ւան թռի­չիքի տե­ւողու­թիւնը ու­ղիղ եր­կու ժամ է։ Մենք բազ­մա­մարդ խումբով գրա­ւած էինք ինքնա­թիռը եւ կը վա­յելէինք այդ բազ­մա­մար­դութե­նէ յա­ռաջա­ցած ան­կարգու­թեան հա­ճոյ­քը։ Ընդմիշտ կ՚եր­թե­ւեկէինք նրբանցքնե­րու մի­ջեւ ու­րախ տպա­ւորու­թիւններ գո­յաց­նե­լով ճամ­բորդու­թեան ըն­թացքին։ Վեր­ջա­պէս հա­սանք Երե­ւան, Զո­ւարթնոց օդա­կայա­նը եւ ԻԼ 82 անիւ­նե­րը թռաւ Զո­ւար­թա­նոցի վազքուղիին եւ շար­ժակնե­րու աղ­մուկը հետզհե­տէ նո­ւազե­ցաւ ու վեր­ջա­պէս կանգ առաւ պող­պա­տեայ…

Սեբաստահայոց աւանդական ապրումները

Իր ըն­դարձակ տա­րած­քով եւ պատ­մա­կան ան­ցեալով կա­րեւոր քա­ղաք մը եղած է Սե­բաս­տիան։ Տա­րինե­րու ըն­թացքին բազ­մա­­թիւ գաղ­­թեր ապ­­րե­­­լով հան­­դերձ հոն հայ­­կա­­­կան գո­­յու­­թիւնը թէ քա­­ղաքի կեդ­­րո­­­նին եւ թէ շրջա­­կայ գա­­ւառ­­նե­­­րուն մէջ մին­­չեւ օրս կը շա­­րու­­նա­­­կուի։ 1915-էն ետք քա­­ղաքի հա­­յու­­թիւնը կը բնա­­կէր Աք­­տե­­­ղիր­­մէն եւ Պե­­զիր­­ճի թա­­ղերուն, երկյար­­կա­­­նի քա­­րու­­կիր բնա­­կարան­­նե­­­րու մէջ, որոնց մուտքը բա­­կէն էր։ Ափ­­սոս որ այդ տու­­նե­­­րէն…

Թրքուհիին վերակենդանացումը (ի յիշատակ մեզմէ առյաւէտ բաժնուած բժիշկ Յարութիւն Նիկոլեանին)

ԲԺԻՇԿ ԿԱՐՊԻՍ ՀԱՐՊՈՅԵԱՆ Բժիշկի մը պարտականութիւնն է դարմանել-բուժել իրեն դիմող հիւանդները` մոռնալով անոնց պատկանելիութիւնը, ազգութիւնը, կրօնը, գոյնը եւ տարիքը: Այս սկզբունքին համաձայն, Պէյրութի Քլեմանսօ թաղի դարմանատանս մէջ ընդունեցի հիւանդ թրքուհի մը` Կիւլայտընը, որ շատ մաքուր անգլերէն կը խօսէր: Ան ժամադրութեամբ եկած էր եւ յանձնարարութեամբ` Պէյրութի Պապ Իտրիս փողոցի վրայ գտնուող հայ դեղագործին: Կիւլայտըն վայելուչ, գեղադէմ,…

Յուշեր երբեմնի Եոզղադէն

Աւան­­դութիւններ յօ­­դուա­­ծաշար­­քի այս շա­­բաթո­­ւայ կան­­գառն է եր­­բեմնի հա­­յաշատ Եոզ­­ղադ քա­­ղաքը, որուն մա­­սին յօ­­դուա­­ծաշար­­քի հա­­մակար­­գող Պես­­սէ Քա­­պաք խօ­­սափո­­ղը ուղղած է Անդրա­­նիկ Տե­­միրի։ Այժմ կը լսենք իր պատ­­մութիւ­­նը։ 1931-ին ծնած եմ Եոզ­­­ղադ քա­­­ղաքը հօրս ըն­­­­տա­­­­­­­­­­­­­­­նիքը Սե­­­­բաս­­­­տիոյ Ու­­­­լաշ գա­­­­ւառէն եկած ու Եոզ­­­­ղա­­­­­­­­­­­­­­­դի Աք­­­­տաղ Մա­­­­տենի Քիւրքչիւ գիւ­­­­ղը հաս­­­­տա­­­­­­­­­­­­­­­տուած են։ Եր­­­­կար տա­­­­րիներ առաջ Ու­­­­լա­­­­­­­­­­­­­­­շի մէջ ապ­­­­րած է Գա­­­­րակա­­­­ւուր անու­­­­նով անձ…

Մարաշէն փրկուած կեանք մը, յիշատակներու քանի մը փշուր եւ քանի մը առարկայ

Զրոյց մը Ռուբէն Խաչերի հետ ՆՈՐԱՅՐ ՏԱՏՈՒՐԵԱՆ / ՓԱՍԱՏԵՆԱ, ՔԱԼԻՖՈՐՆԻԱ – Անունս Ռուբէն Խաչեր։ Խաչեր եղած է հօրս անու­նը։ Մենք Սա­­ճոնեան ենք։ Զրու­­ցա­­­կիցս իր հօր անու­­նը որ­­պէս մա­­կանուն որ­­դեգրած Ռու­­բէն Խա­­չերն է, մա­­րաշ­­ցի երա­­ժիշտ, կա­­մաւոր զի­­նուոր Խա­­չեր Սա­­ճոնեանի եօթը զա­­ւակ­­նե­­­րէն հին­­գե­­­րոր­­դը, որ իր սե­­րունդի բազ­­մա­­­թիւ հա­­յոր­­դի­­­ներու նման եղեր է Պէյ­­րութի Թռչնոց Բոյն որ­­բա­­­նոց-վար­­ժա­­­րանի բնա­­կիչ­­նե­­­րէն մէ­­կը։…

Յուշատետր. Ապո՛ւշ

Ռ. Հ. Այցելուներ ունէի, կը խօսէինք համով հոտով: Յանկարծ հեռաձայնը հնչեց: Զիս ուզեցին: Դիմացէն կը խօսէր մեր ազգային գործիչներէն մէկը, որ ըսաւ, թէ կարեւոր տեղեկութիւն մը տալ կ՛ուզէր ինծի: Համայնքային լուր մը: Խօսակիցս կը կարծէր, որ գոհ պիտի մնայի իր տուած լուրէն: Մինչդեռ սաստիկ զայրացայ: Լուրը կը ցոլացնէր մեր ազգային վարիչներէն ոմանց տգիտութիւնը, ինքնահաւանութիւնը, նոյնիսկ`…