Յուշեր٫ վկայութիւններ

…Եւ Պոլիսը եկաւ մեր տունը

Գէորգ Պետիկեան Չեմ յիշեր ո՛չ տարին, եւ ո՛չ ալ ամիսը: Միայն գիտեմ, որ տակաւին նախակրթարանի աշակերտ էի, երբ Կիրակի առաւօտ մը, ողորմած մայրս մեզ կանուխէն արթնցուց, ո՛չ թէ եկեղեցի, այլ՝ «Կար տը Պաղտատ» կոչուած քաղաքի շոգեկառքի մեծ եւ նշանաւոր կայարանը երթալու համար: Հնազանդ, արագ մը պատրաստուեցանք, միեւնոյն ատեն մեր դէմքին վրայ գծելով զանազան հարցականներ: Կռահելով…

Քղեցի վերապրող Պերճ Ալոյեանի վկայութիւնը, նկարահանուած 1984-ին. ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի արխիւ

Հայոց Ցեղասպանութեան 106ամեակի ոգեկոչման առիթով, «Հորիզոն» կը հրապարակէ ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի արխիւներուն մէջ պահ դրուած Հայոց Ցեղասպանութեան վերապրող գանատահայերու վկայութիւնները, որոնք տասնամեակներու ընթացքին արխիւագրուած են Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբին կողմէ։ Արխիւները այժմ թուայնացած են։ Հայոց Ցեղասպանութեան վերապրող Պերճ Ալոյեանի վկայութիւնը, նկարահանուած 1984-ին, Գանատայի Հայ Դատի Յանձնախումբին կողմէ։ Պերճ Ալոյեան ծնած է Քղի գաւառի Ճերմակ…

Յուշեր Տէրիքի մօտ անցեալէն

Հրանդ Ներկիզ Նախորդ դա­րաս­կիզբին 1700 հայ բնակ­չութիւն ու­նե­ցող գա­ւառ մըն է Տէ­րիք։ Ու­նե­ցած է եօթ եկե­ղեցի­ներ, որոնցմէ եր­կուքը մնա­ցած էին մեր օրե­րուն։ Հայ Առա­քելա­կան եւ Հայ Կա­թողի­կէ այդ եր­կու եկե­ղեցի­ներէն բա­ցի կար աղջկանց եւ ման­չե­րու հա­մար զատ զատ եր­կու դպրոց։ Գի­տէինք նաեւ այդ միւս եկե­ղեցի­ներու վայ­րե­րը, աւե­լի ճիշդ աւե­րակ­նե­րը։ Սա­րսափի օրե­րէն ետք միայն 80 հա­յեր…

«Կաղանդը պիտի վառենք»

ՄԱՐՏԻՐՈՍ ԳՈՒՇԱԳՃԵԱՆ (ԱՄԱՆՈՐԵԱՆ ՅՈՒՇԵՐ) Մու­սա Լե­­րան փէ­­շերուն թա­­ռած հայ­­րե­­­նի իմ գիւ­­ղի ման­­կա­­­կան ոս­­կէ յու­­շե­­­րուս հա­­մաս­­տե­­­ղու­­թեան մէջ ան­­մո­­­ռանա­­լի ու քաղցրօ­­րէն հմա­­յիչ կո­­չուած է մնալ Կա­­ղան­­դը՝ հին արի ու բա­­րի օրե­­րու հայ­­կա­­­կան Ամա­­նորը։ Օրեր շա­­րու­­նակ՝ դպրո­­ցէն ներս, թէ՛ տու­­նե­­­րու մէջ մեր խօ­­սակ­­ցութեան գլխա­­ւոր նիւ­­թը, անրջանքնե­­րու միակ առար­­կան Կա­­ղան­­դը կ՚ըլ­­լար։ Կ՚երա­­զէինք յատ­­կա­­­պէս Ամա­­նորի առա­­ւօտը, ուր ընդհա­­նուր խան­­դա­­­վառու­­թեան մէջ պի­­տի…

Զահրատ՝ մզկիթաշինութեան հայ մեծ բարերարը

ԱՐԱ ՈՒՂՈՒՐԼՈՒԵԱՆ Երբ դպրոցական պատանի էի, ամառները երբեմն հայրիկիս խանութը իրեն օգնութեան կ’երթայի, բայց ի՜նչ օգնութիւն․ կարծես իր վրայ աւելորդ բեռ էի գործի ժամանակ, քան օգնութիւն: Հայրիկս տարբեր տեսակի ծորակներ կը սարքէր եւ մեծաքանակ կը վաճառէր: Իր գործի վայրն ալ հին Պոլսոյ՝ Ոսկեղջիւրի ափին, եգիպտական փակ շուկային մօտակայ Ռիզա փաշա եոքուշու կոչուած երկար, զառիվեր պողոտային վերջամասը,…

Խոջալուի փրկիչը…

ՔՆԱՐ ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Վերջին պատերազմական շրջանում հայ ազգաբնակչության հանդեպ ադրբեջանաթուրքական ակնհայտ ռազմական հանցագործությունների պայմաններում ադրբեջանական քարոզչամեքենան կրկին սկսեց լայնորեն շրջանառել, այսպես կոչված՝ «Խոջալուի ջարդերի» ժամանակ վավերագրված՝  երեխան ձեռքին՝ ադրբեջանցի գերիներին իբր կոտորածից փրկող ադրբեջանցի զինվորականի լուսանկարը: Շատ ազդեցիկ լուսանկար է, ի՜նչ խոսք: Փա՜ռք ադրբեջանցի անձնազոհ զինվորականին, որ, կյանքը վտանգելով, փրկում է ազգակիցներին…  Իրականում, սակայն, այս լուսանկարի…

Պարոնը

ՊԵՐՃ ԱՐԱՊԵԱՆ Արտակարգ ցուրտ էր այ­սօր։ Անընդհատ ձիւն կը տե­ղար։ տե­սախ­ցի­կի ոսպնեակը յա­ճախ կը շո­գիանար, բայց ես անընդհատ կը նկա­րէի։ 2010 թո­ւականն էր։ Իս­թանպուլ փո­խադ­րո­ւելէս քա­նի մը ամիս առաջ։ Հրան­դի յի­շատակ­ման մի­ջոցա­ռումն է։ Սկիզբնե­րը բա­ւակա­նին դժո­ւարա­ցած էի։ Եր­բեմն ինքզինքս փոր­ձա­ռու, շուրջ բո­լորի ան­ցուդար­ձե­րը հասկցող ըլ­լա­լով խոր­հիլ կ՚ու­զեմ, բայց յա­ճախ կը սխա­լիմ։ Կա­նու­խէն ժա­մանած էի մի­ջոցառ­ման…

Սեպտեմբերի 12-ը, իսլամացված հայերը և չավարտված հեղաշրջումը

Akunq.net-ը ստորև թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է «Ակօս»-ի թղթակից Ֆերդա Բալաջարի հարցազրույցը հայությանը հատկապես «Մեծ մայրս» գրքով հայտնի փաստաբան Ֆեթհիյե Չեթինի հետ։ Հարցազրույցը վերաբերում է գեներալ Քենան Էվրենի գլխավորած 1980 թ․ Սեպտեմբերի 12-ի ռազմական հեղաշրջման հետևանքներին։ Մորական տատի կողմից հայկական ծագում ունեցող Չեթինն, այլ հարցերի հետ մեկտեղ, անդրադառնում է նաև այդ տարիներին բանտում…

Ֆլորի՝ առևանգման հետևանքով հոգեցնցումներում ապրած կյանքը

Բեսսե Քաբաք Դեռևս 13 տարեկանում նրա անունը ներառվել է այն հայ աղջիկների ցանկում, որոնք առևանգվել են։ Թեև 45 տարի առաջ նրան հաջողվել է ազատվել իրեն փախցրած, տիրանալ փորձած մարդու ձեռքերից, սակայն տարիներ շարունակ արյուն-քրտինքի մեջ արթնացել է իր տեսած մղջավանջներից, որոնցում նա  կրկին ու կրկին առևանգվում և ձգտում է դուրս գալ օձերով լի մութ հորերից։…

«Ինձ առանց լվանալու կթաղեք…». ԳՅՈՒԼՉԻՉԵՔ ԳՅՈՒՆԵԼ ԹԵՔԻՆ

Չորս տարի առաջ Թուրքիայում հրատարակվել է բացառիկ մի գիրք, որի միջոցով իրենց անցյալի հետ առանց երեսպաշտության առերեսվել են բազմաթիվ քրդեր, բարեպաշտ մահմեդականներ, հայկական ծագմամբ, արմատներով մարդիկ: Իսկ այդ առերեսումներն ուղղակիորեն առնչվում են Հայոց ցեղասպանության հետ: «Ինձ առանց լվանալու կթաղեք» ու «Սև պատանք» վերնագրված առանձին գրքերով ազգությամբ քուրդ հայտնի պատմաբան, հրապարակախոս Գյուլչիչեք Գյունել Թեքինը, որը մշտապես…