Յոդուածներ

Մուսա Լերան Սըբ Սարգիսը

ՄԻՍԱՔ ՀԵՐԿԵԼ «Աւան­­դութիւններ» յօ­­դուա­­ծաշար­­քի այս բաժ­­նին մէջ կ՚անդրա­­դառ­­նանք Սուրբ Սար­­գի­­­սի Մու­­սա Լե­­րան գիւ­­ղե­­­րուն մէջ ըն­­կալման եղա­­նակին եւ անոր ձօ­­նուած տօ­­նակա­­տարու­­թիւննե­­րուն։ Ի դէմ ազ­­գա­­­յին տար­­բե­­­րու­­թեան հայ ժո­­ղովուրդը մեծ սէր ու­­նե­­­ցած է զօ­­րավար Սուրբ Սար­­գի­­­սի հան­­դէպ։ Ան ծնած էր 330 թո­­ւին Կա­­պատով­­կիոյ Կա­­միրք (Այժմու Կե­­մերեք) քա­­ղաքը իբ­­րեւ յոյն ըն­­տա­­­նիքի մը որ­­դին։ Քրիս­­տո­­­նէու­­թիւնը ըն­­դունած առա­­ջին հռով­­մէացի կայ­­սր Մեծն…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ

Հալիձորի կոտորածը եւ Մխիթար Սպարապետի սպանութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գիւլիստանի բերդը` ազատագրական պայքարի յենակէտ Մելիք Եսայի Եւ Աբրահամ Իւզպաշի Արցախի սղնախներու կարգ մը ղեկավարներու եւ յատկապէս Աւան ու Թարխան իւզպաշիներու Ռուսական կայսրութեան տարածք տեղափոխուելէն եւ ցարական բանակի հայկական ջոկատներուն մէջ ծառայութեան մտնելէ ետք, սկսաւ Արցախէն հայերու գաղթը դէպի հիւսիսային Կովկաս: Այսպէս, 18 օգոստոս 1730-ին, 137 հայեր,…

Փոխան հեքիաթի. Անիի վաճառքին 1000-րդ տարեդարձը(*) (Յիշենք Պետրոս կաթողիկոսն ու Սարգիս Սիւնեցին)

Ս. Մահսէրէճեան Անցեալ Դեկտեմբերի կէսերուն, բարեկամ մը կէս-մեղադրական ձայնով հեռաձայնեց, հարց տալու՝ թէ արդեօք պէտք ունէի՞ օտար՝ գերմանական հեքիաթ մը յիշատակելու, լուսարձակի տակ բերելու համար 10 Նոյեմբերէն առաջ եւ ետք Հայաստանի վիճակուած կացութիւնը, ու հարց տուաւ, թէ արդեօք չէի՞ կրնար հայկական հեքիաթ մը յիշատակել (կ’ակնարկէր Հեմլինը առնէտներէ ձերբազատող կախարդին հեքիաթին): Բարեկամիս ակնարկութիւնը մտատանջումի մատնեց զիս:…

Զգուշացում Հայաստանի ղեկավարներին. նորից մի՛ ընկեք թուրքական ծուղակը

Հարութ Սասունյան «Կալիֆորնիա Կուրիեր» թերթի հրատարակիչ և խմբագիր www.TheCaliforniaCourier.com Հայաստանի ինչպես նախորդ, այնպես էլ ներկայիս ղեկավարները չեն ունեցել երկիր ղեկավարելու համապատասխան փորձառություն, որը վերաբերում է թե ներքին, թե արտաքին քաղաքականությանը: Այս անցանկալի իրավիճակը ուղղելու համար ոմանք առաջարկել են գտնել համապատասխան փորձագետներ, որոնք խորհուրդներ կտային Հայաստանի ղեկավարներին: Ցավոք, բոլոր նման ջանքերը ձախողվել են այն պարզ պատճառով,…

Փետրուարեան ապստամբութեան օրկանը՝ «Ազատ Հայաստան». Յարութ Չէքիճեան

Հայաստանի հանրապետութիւնը 2 դեկտեմբեր 1920-ի համաձայնագիրով Հայաստանը խաղաղ պայմաններով, պէտք էր դառնար խորհրդային, սակայն առաջին իսկ օրերէն սկսան դաժան սպանութիւններ, բանտարկութիւններ, աքսոր, թալան ու բռնարարքներ: Երկուքուկէս ամիս տեւած այս բռնարարքներուն դէմ ժողովուրդը ՀՅԴ-ի ղեկավարութեամբ 18 փետրուար 1921-ին ապստամբեցաւ ու տապալեց այս դաժան ու դաւադիր իշխանութիւնը: Հարիւր տարի առաջ այս օրը, «Փետրուարեան ապստամբութեան» յաջորդող օրն իսկ,…

Փետրուարի 18-ի խորհուրդը

ԽԱՉԱՏՈՒՐ ՍՏԵՓԱՆԵԱՆ Խ. Աբովեանի անուան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի պատմութեան եւ հասարակագիտութեան ֆակուլտետի Համաշխարհային պատմութեան ամբիոնի վարիչ, պ.գ.դ., պրոֆէսոր Փետրուարեան ապստամբութիւնը հայոց նորագոյն պատմութեան ինչպէս հերոսական, այնպէս էլ ողբերգական էջերից մէկն է: 1920 թ. դեկտեմբերի 2-ի Երեւանի համաձայնագրով Հայաստանում իշխանութիւնը վերցնելուց անմիջապէս յետոյ բոլշեւիկները չյարգեցին իրենց իսկ տուած խոստումները: Վերջիններիս առաջին լուրջ «բացթողումը» նախկին կառավարութեան…

21 Փետրուարը Մայրենի լեզուի օր է. մայրենի լեզուներ վտանգուած են

Յ. Պալեան  ԹՈՂ ՅԱՒԵՐԺ ԼԻՆԻ՛ ԵՐԹԴ, ՄԱՅՐԵՆԻ Փետրուարի 21, 2020-ին, Երեւանի Պետական Համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղին մէջ կայացաւ Մայրենի լեզուի միջազգային օրուան նուիրուած միջոցառում, որ կազմակերպած էր Հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնը:       *                 Քանի մը լեզուներ պիտի դառնան միջազգային: Բազմաթիւ մայրենի լեզուներ պիտի անհետանան:                 Համաշխարհայնացում, գիտութեան եւ սպառողական ընկերութեան յառաջացուցած նոյնացում,…

Հայկական ֆեմինիզմը և «Հայ կին» ամսագիրը

Ֆերդա Բալանջար  «Արաս» հրատարակչությունը լույս է ընծայել Լեռնա Էքմեքչիօղլուի «Մի ազգի հարությունը (1919-1933)․ Թուրքիայում հայկականության վերակենդանացումը գենդերային առանցքում» վերնագրով գիրքը։ Էքմեքչիօղլուն գրքում մանրամասն ուսումնասիրում է Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո գրավյալ Ստամբուլում ողջ մնացած հայերին, ինչպես նաև այն հարցը, թե հայերը քաղաքական, տնտեսական և հասարակական ո՞ր քայլերով են փորձել վերակենդանալ, և թե այդ ընթացքում հասարակության մեջ…

Ամանորը Սասնայ գիւղերուն մէջ

ՊԷՍՍԷ ՔԱՊԱՔ Նախորդ շա­բաթ սկսած «Աւան­դութիւններ» յօ­դուա­ծաշար­քին ես ալ իմ մաս­նակցու­թիւնը կը բե­րեմ Տա­րօն աշ­խարհի Ամա­նորեայ տօ­նակա­տարու­թիւննե­րու յի­շատա­կու­մով։ Մեր մօտ Ամա­նորը «Տարգլուխ»է։ Նոր տա­րին դի­մաւո­րելու նա­խապատ­րաստու­թիւնը բա­ւակա­նին յոգ­նե­ցու­ցիչ էր չա­փահաս­նե­րու եւ տա­րեց­նե­րու հա­մար, բայց խոս­տո­վանինք թէ երե­խէք ալ ու­նէին իրենց վի­ճակած յոգ­նութեան բա­ժինը։ «Սոր­սո­փի» էր այդ յոգ­նութեան անու­նը, քա­նի որ անոնք իրենց «չօ­չօ»նե­րուն այ­սինքն մեծ…

Ռուբեն Սևակ և Հովհաննես Չիլինկիրյան

Արդի պատմության մասնագետ Նեսիմ Օվադյա Իզրայիլը «Սերբեսթիյեթ»-ի համար գրել է 1915 թ․ Մեծ եղեռնի ժամանակ (Հայոց ցեղասպանություն- Ակունք խմբ․) սպանված բժիշկ և գրող Ռուբեն Սևակի ու վերջինիս զարմիկ Հովհաննես Չիլինկիրյանի մասին, որն իր կյանքը նվիրել էր հորեղբոր հուշերը և աշխատանքները կենդանի պահելու գործին։ Հովհաննես Չիլինկիրյանը վախճանվեց վերջերս՝ 2021 թ․ փետրվարի 5-ին, 97 տարեկան հասակում։ Նեսիմ…