Լեզու

Փայլանն ահազանգել է Թուրքիայում արևմտահայերենի ոչնչացման վտանգի մասին

Թուրքիայի Ազգային ժողովի հայ պատգամավոր, Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության անդամ Կարո Փայլանն ահազանգել է, որ այդ երկրում արևմտահայերենը, ի թիվս այլ լեզուների, հայտնվել է ոչնչացման վտանգի տակ: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ, այս մասին նա գրառում է կատարել «Ֆեյսբուք»-ի իր էջում: «Մայրենի լեզուս՝ արևմտահայերենը և բազմաթիվ այլ լեզուներ ոչնչացման եզրին են: Մայրենի լեզվի միջազգային օրվա առթիվ մաղթում եմ, որ…

21 Փետրուարը Մայրենի լեզուի օր է. մայրենի լեզուներ վտանգուած են

Յ. Պալեան  ԹՈՂ ՅԱՒԵՐԺ ԼԻՆԻ՛ ԵՐԹԴ, ՄԱՅՐԵՆԻ Փետրուարի 21, 2020-ին, Երեւանի Պետական Համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղին մէջ կայացաւ Մայրենի լեզուի միջազգային օրուան նուիրուած միջոցառում, որ կազմակերպած էր Հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնը:       *                 Քանի մը լեզուներ պիտի դառնան միջազգային: Բազմաթիւ մայրենի լեզուներ պիտի անհետանան:                 Համաշխարհայնացում, գիտութեան եւ սպառողական ընկերութեան յառաջացուցած նոյնացում,…

Զարցանց 2.0, արեւմտահայերէնի կախարդական ուժը՝ առցանց

Արդեօք կարելի՞ է երեւակայել երեխաներու եւ երիտասարդներու ուղղուած լեզուական ծրագիր մը որ ըլլայ միմիայն առցանց եւ այսուհանդերձ հնարաւորութիւնը ընծայէ իսկապէս «սուզուելու» լեզուին մէջ։ Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութիւնը այդ հարցումին դէմ յանդիման գտնուեցաւ երբ ստիպուած եղաւ 2020-ի Զարմանազանը ջնջելու, համաճարակին հետեւանքով։ Պահ մը վարանելէ ետք, պատասխանը եղաւ՝ «Այո՛, պէտք է փորձենք»։ Եւ այդ որոշումը իրականութիւն դարձնելու համար,…

Դիարբեքիրում տեղի հայության համար արևմտահայերենի դասընթաց է մեկնարկել

Դիարբեքիրի Սուրբ Կիրակոս եկեղեցու հիմնադրամի ղեկավար խորհրդի անդամ Օհաննես Օհանյանի (թուրք․ անունը՝ Գաֆուր Թյուրքայ) նախաձեռնությամբ արևմտահայերենի հեռավար դասընթաց է մեկնարկել։ Դասընթացի առաջին փուլին մասնակցել է Դիարբեքիրում բնակվող և զանազան տարիքային խմբի պատկանող 12 արևմտահայ։ Դասընթացը վարում են սփյուռքահայ Գրիգոր Մոսկովյանը և պոլսահայ Արաս Սարըչոբանը։ Այդ մասին Դիարբեքիրից հայտնում է Akunq.net-ի թղթակից Կարոտ Սասունյանը։ Աղբյուրը հիշեցնում…

Հայերէնի վերազգայնացումը քաղաքական – գաղափարախօսական օրակարգ կը դառնա՞յ

Յ. Պալեան Մեր շուրջը լեզուներ նոր ու հին, Մեր շուրջը խօսում են այլօրէն, Եկ խօսենք, եղբայր իմ, Հայերէն։ Խաչիկ Դաշտենց (1910-1974)             Տարեփակի կամ տարեսկիզբի ցաւի ու երազի մտորումներ:             Հետզհետէ հայերէնը հայոց հաղորդակցական լեզուն ըլլալէ կը հեռանայ, կը դառնայ յիշատակի կամ փոքրամասնութեան մը լեզու: Լեզուն զոր կը շարունակենք հայերէն կոչել, մախաղ է, որուն մէջ օտար բառերու որսորդները կը նետեն ինչ որ ձեռք անցնեն: Ի հարկէ լաւ…

Մուսա Լերան կամ Սուէտիոյ բարբառը՝ Քիստընըկ

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ Մեր գանձը Գանձ է Մուսա Լերան բարբառը: Իրականութեան մէջ, շա՜տ մեծ եւ արժէքաւոր գանձ մըն է մեր բարբառը: Բարբառ մը, որ ունի իւրայատուկ բառամթերք եւ քերականութիւն (գրաբար հէնքի վրայ), ինքնուրոյն լեզուամտածողութիւն, հետաքրքրական արտայայտչաձեւեր եւ երեք տարբեր ենթաբարբառներ: Բարբառին մէջ պահուած են հարուստ գիտելիքներ, որոնք առընչուած են պատմական անցուդարձերու, սովորութիւններու, լեզուներու միջեւ փոխազդեցութեան, ազգագրական մանրամասնութիւններու…: Բարբառը ունի բանահիւսական շատ մեծ աւանդ:…

Կանաչի համշեներեն (հայոց լեզվի Համշենի բարբառ-Ակունքի խմբ․) անվանումը կանաչն է

Մահիր Օզքան (Մահիր Օսկանյան) «Մեր լեզուն արտասուք է թափում, Քանի որ զավակներն են իրեն լքում, Ծանր բեռան հետ մենակ են թողնում»։  Հատված Ուսեյնո Գեյ Կոզանի «Վոլաֆ» բանաստեղծությունից (Սենեգալ)։ «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն կանաչ», «Դպրոցին ի՞նչ են ասում», «Հեռուստացույցին ի՞նչ են ասում», «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն շնորհակալություն»։  Այս և նմանատիպ հարցերին հավանաբար առնչվել են ոչ միայն համշեներենով, այլև՝…

Հայկական անունների աղճատուած գրութիւնները ուղիղ հարուած են հայ ժողովրդի պատմութեանը եւ ազգային ժառանգութեանը

Ազգային անվտանգութեան ոչ-նիւթական հարթութեանը անմիջապէս վերաբերող այս ուսումնասիրութիւն-ահազանգը պատկանում է բազմափորձ լրագրողի, թարգմանչի եւ դիւանագէտի: Երեք ոլորտներին շաղկապուած տիրապետելը թոյլ է տուել հեղինակին բառիս բուն եւ դրական իմաստով՝ թիրախաւորել յոյժ կարեւոր մի խնդիր: Յօդուածի մեդիատարբերակը՝ Ezerk.am-ից: ՀԱՄԼԷՏ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Անուններն առհասարակ մաս են կազմում որեւէ ժողովրդի պատմութեան եւ ազգային ժառանգութեան: Մասնագէտները կարող են վկայել, թէ դրանք…

“Երբ հայերէնին լրջօրեն մօտենանք, շատեր կը հետաքրքրուին”

Իշխան Չիֆթճեան ծնած է Պէյրութ, Լիբանան, ուր ստացած է իր կրթութիւնն ու ուսումը։ Ապա ուսանած է Գերմանիոյ մէջ։ Ազգային խոր համոզումներու հիման վրայ ան կը զգայ մայրենի լեզուին կարևորութիւնը, նկատելով զայն որպէս ինքնութեան զատորոշիչ գիծ, և ունի իր մտահոգութիւնը՝ լեզուի սփիւռքեան նահանջին համար, եւ զայն կը համարէ հաղորդակցութեան և շփման միջոց աշխարհի մէջ սփռուած հայութեան…

«Արեւմտահայերէնը եւ սփիւռքահայ նոր սերունդը» նիւթով առցանց քննարկում

ԼՈՍ ԱՆՃԵԼԸՍ․- Կազմակերպութեամբ «Թէքէեան» Մշակութային Միութեան Մեծագոյն Լոս Անճելըսի մասնաճիւղին, 25 Յուլիսին, կ․ա․ ժամը 11ին, տեղի պիտի ունենայ «Արեւմտահայերէնը եւ սփիւռքահայ նոր սերունդը» նիւթով առցանց քննարկումը։ Ներկայացումը տեղի պիտի ունենայ հայերէնով, իսկ քննարկումը՝ բազմալեզու: Դասախօսութիւնը պիտի ներկայացնէ ընկերային ցանցերու մասնագէտ Շահէն Արապօղլեան, իսկ քննարկումին պիտի մասնակցին փրոֆ. Էլենա Աշճեան (տնօրէնուհի՝ ՀԲԸՄ Մարի Մանուկեան վարժարանի, Պուէնոս…