Լեզու

Կանաչի համշեներեն (հայոց լեզվի Համշենի բարբառ-Ակունքի խմբ․) անվանումը կանաչն է

Մահիր Օզքան (Մահիր Օսկանյան) «Մեր լեզուն արտասուք է թափում, Քանի որ զավակներն են իրեն լքում, Ծանր բեռան հետ մենակ են թողնում»։  Հատված Ուսեյնո Գեյ Կոզանի «Վոլաֆ» բանաստեղծությունից (Սենեգալ)։ «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն կանաչ», «Դպրոցին ի՞նչ են ասում», «Հեռուստացույցին ի՞նչ են ասում», «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն շնորհակալություն»։  Այս և նմանատիպ հարցերին հավանաբար առնչվել են ոչ միայն համշեներենով, այլև՝…

Հայկական անունների աղճատուած գրութիւնները ուղիղ հարուած են հայ ժողովրդի պատմութեանը եւ ազգային ժառանգութեանը

Ազգային անվտանգութեան ոչ-նիւթական հարթութեանը անմիջապէս վերաբերող այս ուսումնասիրութիւն-ահազանգը պատկանում է բազմափորձ լրագրողի, թարգմանչի եւ դիւանագէտի: Երեք ոլորտներին շաղկապուած տիրապետելը թոյլ է տուել հեղինակին բառիս բուն եւ դրական իմաստով՝ թիրախաւորել յոյժ կարեւոր մի խնդիր: Յօդուածի մեդիատարբերակը՝ Ezerk.am-ից: ՀԱՄԼԷՏ ԳԱՍՊԱՐԵԱՆ Անուններն առհասարակ մաս են կազմում որեւէ ժողովրդի պատմութեան եւ ազգային ժառանգութեան: Մասնագէտները կարող են վկայել, թէ դրանք…

“Երբ հայերէնին լրջօրեն մօտենանք, շատեր կը հետաքրքրուին”

Իշխան Չիֆթճեան ծնած է Պէյրութ, Լիբանան, ուր ստացած է իր կրթութիւնն ու ուսումը։ Ապա ուսանած է Գերմանիոյ մէջ։ Ազգային խոր համոզումներու հիման վրայ ան կը զգայ մայրենի լեզուին կարևորութիւնը, նկատելով զայն որպէս ինքնութեան զատորոշիչ գիծ, և ունի իր մտահոգութիւնը՝ լեզուի սփիւռքեան նահանջին համար, եւ զայն կը համարէ հաղորդակցութեան և շփման միջոց աշխարհի մէջ սփռուած հայութեան…

«Արեւմտահայերէնը եւ սփիւռքահայ նոր սերունդը» նիւթով առցանց քննարկում

ԼՈՍ ԱՆՃԵԼԸՍ․- Կազմակերպութեամբ «Թէքէեան» Մշակութային Միութեան Մեծագոյն Լոս Անճելըսի մասնաճիւղին, 25 Յուլիսին, կ․ա․ ժամը 11ին, տեղի պիտի ունենայ «Արեւմտահայերէնը եւ սփիւռքահայ նոր սերունդը» նիւթով առցանց քննարկումը։ Ներկայացումը տեղի պիտի ունենայ հայերէնով, իսկ քննարկումը՝ բազմալեզու: Դասախօսութիւնը պիտի ներկայացնէ ընկերային ցանցերու մասնագէտ Շահէն Արապօղլեան, իսկ քննարկումին պիտի մասնակցին փրոֆ. Էլենա Աշճեան (տնօրէնուհի՝ ՀԲԸՄ Մարի Մանուկեան վարժարանի, Պուէնոս…

Հայերէնի զարգացման նուիրուած առցանց քննարկում

ԿԼԵՆՏԷՅԼ.- Կազմակերպութեամբ Ամերիկահայ ճարտարագէտներու եւ գիտնականներու ընկերակցութեան, Հինգշաբթի, 23 Յուլիսին, երեկոյեան ժամը 7։30էն սկսեալ, համացանցային «Զում» հարթակին միջոցաւ տեղի պիտի ունենայ հայերէնի զարգացման եւ անոր մէջ ծնողներու դերին նուիրուած առցանց քննարկում մը։ Քննարկումը պիտի առաջնորդէ դոկտ. Նաթալի Քարիմեան։ Քննարկումին մասնակցելու համար այցելել https://zoom.us/j/92675189188?pwd=UVR3d0FqZVdmZC9hbzdEbkdFb0J3QT09 կայքէջը՝ (Meeting ID: 926 7518 9188 Password: 839398) ։ Յաւելեալ տեղեկութիւններու համար դիմել…

Արեւմտահայերէն առցանց դասընթացք՝ հայախօսներու եւ ոչ հայախօսներու համար

Արևմտահայերէն Western Armenian online courses համացանցային դասընթացքի ծրագիրը արդէն չորս տարուան կեանք ունի։ Այս ծրագիրի միջոցով ոչ հայախօս հայերը կրնան բարելաւել իրենց  Արևմտահայերէնի իմացութիւնը, չկան  սահմանափակումներ: Սահուն Արեւմտահայերէն համացանցային իրականութիւն դարձած  դասընթացքի մասին առաւել մանրամասնութիւններ իմանալու համար մենք զրուցեցինք  ծրագիրի հիմնադիր եւ հեղինակ Սօսի Միշոյեան–Տապպաղեանի հետ: Ծրագիրը կը վարէ ինքը, հայագիտութեան փորձառու ուսուցչուհին՝ Սօսին, որ…

Արեւմտահայերէն զարթօնք

ՇԱՀԷՆ ԱՐԱՊՕՂԼԵԱՆ Գործակիցս շատ ճիշդ ձե­ւով հաս­տա­տեց Meet the Revolution փոտ­քասթի 4-րդ յայ­տագրին ըն­թացքին.- «Գա­լով լե­զուին, հա­յերէն լե­զուին, տե­սակ մը արեւմտա­հայե­րէն առ­ցանց զար­թօնք մը ծնաւ այս հա­մաճա­րակէն», ըսաւ Ռու­բէն Ճան­պա­զեանը, h-pem.com առ­ցանց հար­թա­կի խմբա­գիրը։ Եւ ճիշդ է, չէ՞, բա­ցի եթէ քա­րայ­րի մը մէջ կ’ապ­րիս աս վեր­ջին 3 ամիս­նե­րու ըն­թացքին, վստահ տե­սած ես արեւմտա­հայե­րէնով առ­ցանց ստեղ­ծա­գոր­ծութիւններ աջ ու ձախ։ Անցնող…

Արեւմտահայախօսը ինչո՞ւ պիտի ձուլուի հայրենիքին մէջ

Անի Զէյթունցեան  Առցանաց տիրոյթի  հերոսը Արևմտահայերէնի մասնագէտ մըն է, հակառակ փոքր տարիքին ան կը տանի ծաւալուն գործունէութիւն։ Բացառիկ հարցազրոյցի հիւրը՝ Սարին Ագպաշն է, որ 2016-ին  Պոլիսէն կը հասնի Երևան ուսումը կատարելագործելու Երեւանի Պետական համալսարանին մէջ նախ որպէս մագիստրոս ապա  գիտութիւններու թեկնածու։ Այս աղջնակը Արևմտահայերէնի նուիրեալ մըն է կարծես թէ ծնած ըլլար այս լեզուին համար, ան…

Արեւմտահայերէն տեսանիւթեր «Հայկաշխարհ» կայքին վրայ

Երեք տարի առաջ հաստատուած եւ արեւմտահայերէնով մանկապատանեկան նիւթեր պարունակող «Հայկաշխարհ» կայքը՝ www.armlands.com նպատակ ունի պահպանել եւ զարգացնել աշակերտներու արեւմտահայերէնը։ Մէկ ամիսէ ի վեր կը գործէ նաեւ կայքին yօutube ալիքը, ուր տեղ կը գտնեն տարբեր տարիքի համար, մատչելի արեւմտահայերէնով եւ գրաւիչ տեսանիւթեր, որոնք այժմ մաս կը կազմեն Ամերիկայի, Գանատայի, Քուէյթի, Ֆրանսայի եւ այլ երկրներու հայկական դպրոցներու կրթական ծրագիրներուն։…

Թուրքիայի համշենահայ մտավորականի հոդվածը մայրենի լեզվի և ձուլման քաղաքականության մասին՝ «Անունդ, ազգանունդ ի՞նչ է, ո՞ր տեղից ես»

Ստորև թուրքերենից թարգմանաբար ներկայացնում ենք ստամբուլաբնակ համշենահայ մտավորական Մահիր Օզքանի հոդվածը՝ Թուրքիայում պետականորեն իրագործվող բռնի ուծացման եւ մայրենի լեզուների և ինքնության պահպանման անհրաժեշտության վերաբերյալ։ Մահիր Օզքան Անունները ցույց են տալիս  վերացական և շոշափելի առարկաներ, սահմանում կամ ճանաչելի են դարձնում դրանք։ Մարդիկ գոյություն ունեցող շնչավոր և անշունչ ամեն բանի անուն են տալիս, այդ թվում նաև՝ զգացմունքներին…