Լեզու

Աշխատանոց արեւմտահայերէն խօսակցութեան համար

Հրանդ Տինք Հիմ­նարկի արեւմտա­հայե­րէնի աշ­խա­տանո­ցը կը մեկ­նարկէ 25 Յու­լի­սին։ Գա­լուստ Կիւլպէն­կեան Հիմ­նարկի աջակ­ցութեամբ ըն­թա­ցող աշ­խա­տանո­ցը շա­բաթը մէկ ան­գամ 1,5 ժա­մուայ մէկ­տե­ղումնե­րով պի­տի շա­րու­նա­կուի մին­չեւ 30 Սեպ­տեմբեր։ Աշ­խա­տանո­ցը ուղղո­ւած է հա­յերէ­նի հիմ­նա­կան գի­տելիք­ներ ու­նե­ցող­նե­րուն խօ­սակ­ցա­կան վար­ժութիւ­նը զար­գացնե­լու։ Աշ­խա­տու­թիւննե­րը պի­տի կա­յանան առա­ւելա­գոյն 10 մաս­նա­կից­նե­րէ բաղ­կա­ցող խումբե­րով։ Պահան­ջի հա­մաձայն կա­րելի է նոր խումբեր ձե­ւաւո­րել, դար­ձեալ 10 հո­գիի սահ­մա­նու­մով։…

Յիսուն տարի ետք ո՞վ հայերէն պիտի խօսի, ո՞ւր, ինչպիսի՞ հայերէն, շարունակական ո՞ր գիծին վրայ

Յ. Պալեան Վարդապետութիւնները, ինչպէս ազգերը եւ անհատները, կը մեռնին յանձնառութիւնը մերժելով: Ալպէր Քամիւ, ֆրանսացի գրող, Ի դար             Հայաստան եւ Սփիւռք, հաւատաւոր եւ հայու ինքնութեան տէր կանգնող անհատներ եւ բջիջներ կան: Այդքա՛ն: Լեզուամտածողութեամբ եւ ազգային-քաղաքական գիտակցութեամբ, որ ազգի պատմութիւն է, գործողները խիստ փոքրաթիւ են՝ մեր ընդհանուր համրանքին բաղդատած: Սեղմ շրջանակներու եւ միաւորներու համար միայն գոյութենական խնդիր է ՀԱՅԵՐԷՆԻ ՀԱՐՑԸ:…

«Սահմանախաղ(խտ) հայերենն ու հայերէնը» գիրքին առիթով հարցազրոյց համահեղինակ Առաքել Մինասեանին հետ

Հարցազրոյցը վարեց` Ն. ԲԱՐՍԵՂԵԱՆ Հայերէն լեզուի երկու ճիւղաւորումներու` արեւմտահայերէնի եւ արեւելահայերէնի, նաեւ ուղղագրական երկու ձեւերու` դասականի ու աբեղեանականի համախմբման «թատերաբեմ» հանդիսացող գիրք մը` «Սահմանախաղ (խտ) հայերենն ու հայերէնը» խորագիրով, այս տարի լոյս տեսաւ Երեւանի մէջ արեւմտահայ Առաքել Մինասեան եւ արեւելահայ Անահիտ Ղազարեանի համահեղինակութեամբ: Օրագրութեան եւ համացանցային զրոյցներու հիման վրայ կառուցուած այս գիրքին նիւթն ալ ինքնին այս…

Ցեղասպանության հերթական երեսը

Տիգրան Չանդոյան Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնի գիտաշխատող Հայոց ցեղասպանության տարելիցին ամբողջ աշխարհում ակտիվանում են քննարկումները Ցեղասպանության, դրա հետևանքների, հատուցման պահանջի թեմաներով: Խոսվել և խոսվում է հայոց պատմական հողերում հազարամյակներ ապրած հայ ժողովրդին ֆիզիկապես ոչնչացնելու, տեղահանելու, հայրենազրկելու մասին, պատմամշակութային նյութական և ոչ նյութական ահռելի ժառանգության ոչնչացման, խեղաթյուրման, յուրացման մասին: Սակայն սրա համեմատ քիչ է քննարկվել և…

Թուրքիայի համշենահայ մտավորական Մահիր Օզքանի 5-ամյա դուստր Լուսինի հարցազրույցը թուրքական լրատվամիջոցին

  Հայ ընթերցողներիս քաջածանոթ Մահիր Օզքանի 5-ամյա դուստրը՝ Լուսին Սուլթանը, Մայրենի լեզվի օրվա կապակցությամբ հարցազրույց է տվել թուրքական Bianet.org լրատվակայքին։ Ստորև Akunq.net-ը թուրքերենից թարգմանաբար ներկայացնում է ամբողջական հարցազրույցը․ Էվրիմ Քեփենեք 5-ամյա Լուսին Սուլթան Օզքանը համշեներեն լեզվի (հայոց լեզվի Համշենի բարբառի-Ակունքի խմբ․) ուսումնասիրող, գրքերի հեղինակ և ուսուցիչ հոր հետ համշեներեն է խոսում և իր իմացած համշեներեն…

Մայրենի լեզուի օր

Լեզուի գործածութիւնը միշտ ալ եղած է մարդ արարածին միտքերու, կարծիքներու, դէպքերու փոխանցման եւ նոյնիսկ զգացումներու արտայայտութեան միջոցը: Առանց լեզուի կարելի չէ ընկերային յարաբերութիւններ հիմնել եւ ոչ ալ ընկերութիւն մը ստեղծել: Իւրաքանչիւր ազգի համար իր լեզուն իւրայատուկ է, որովհետեւ իր մշակոյթն ու քաղաքակրթութիւնը կը ներկայացնէ: Հայ ժողովուրդին համար իր լեզուն աստուածահաճոյ ու պատուական  լեզու է: Մաշտոցեան…

«Մեր մայրենին մեր պատիւն է». Կարօ Փայլան

Թուրքիոյ խորհրդարանի ընդդիմադիր ուժի՝ քրտամէտ «Ժողովուրդներու դեմոկրատական կուսակցութեան» (HDP-ԺԴԿ) հայ պատգամաւոր Կարօ Փայլանը «Մայրենի լեզուի միջազգային օր»-ուան առիթով Twitter-ի վրայ արեւմտահայերէնով եւ թրքերէնով գրած է՝ «Մեր մայրենին մեր պատիւն է։ 21 Փետրուարի Համաշխարհային Մայրենի լեզուի օրը շնորհաւոր ըլլայ»: Yerakouyn.com 

Հային հայ պահող մաշտոցյան գիրը

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ  Կա՞, արդյոք, աշխարհում մեկ այլ ազգ, ժողովուրդ, որ ժամանակների հոլովույթում իր գոյատեւման ու հարատեւումի խորհուրդն իմաստավորեր գրերի առկայությամբ: Հզորների, անգամ խաշնարած ցեղերի պարագայում նման միջոց են եղել զենքը, զինական ուժը, նվաճումներն ու արյունոտ ասպատակությունները: Այդպիսի ցեղեր ու պետություններ այսօր էլ կան: Այսօր՝ 21-րդ միջուկային դարում ու մեր կողքին: Որքան իմաստուն պիտի լիներ հայոց…

Անխարդախ հայերէնի իւրացում, գործածութիւն, անոր ազգապահպան եւ հայրենապահպան դերը

Յ. Պալեան Երբ լեզու մը կը մեռնի կորսնցնելով իր գոյները եւ երանգները, ժողովուրդը կը մեռնի: Մայլա Դալվիօ, ֆինլանտացի գրող (1871-1951) Հայերէնի եւ անոր բառագանձի, ըստ տարիքի եւ շրջանակի, գործածութեան ուսումնասիրութիւն չունինք, կամ ես տեղեակ չեմ: Ֆրանսական ուսումնասիրութիւնները, ի հարկէ ֆրանսերէնի մասին, կ’ըսեն. . Առօրեայ գործնական կեանքի մէջ բառերու թիւը  կը տարուբերի 300-ի եւ 3000-ի միջեւ,…

Բարբառագիտութիւնը եւ Անտիոքի հայերէն խօսուածքները (բարբառագէտներուն)

Յակոբ Չոլաքեան Գարեգին եպս․ Սրուանձտեանց մեր մէջ առաջին անգամ յայտնաբերեց արեւմտահայ գաւառի բառն ու բանը։ Անոր «Գրոց ու բրոց»ը (1874)՝ «Սասունցի Դաւիթ կամ Մհերի դուռ» յաւելուածով, «Մանանա»ն (1876), «Թորոս Աղբար»ը (Ա․ գիրք՝ 1879, Բ․ գիրք՝ 1884), «Համով-հոտով»ը (1884) հետաքրքրութիւն եւ սէր ստեղծեցին հայ ժողովուրդի «անգիր գրականութեան» նկատմամբ։ Արեւմտահայ մամուլը լրջօրէն սկսաւ հետաքրքրուիլ ժողովրդական բառ ու…