Բերդեր-ամրոցներ

ԱՄՐՈՑ ԲԱՂԱԲԱՐԵԴ (Դավիթ Բեկի բերդ)

Բաղաբերդը կառուցվել է 4-18 դդ-ում: Գտնվում է Կապան քաղաքից արևմուտք՝ Քաջա­րան տանող մայրուղուց ձախ, Ողջի գետի և նրա ձախ վտակ Գիրաթաղ գետակի միջև, բար­ձունքի վրա: Հայաստանի պաշտպանական խոշոր կառույցներից է: Պատմագիր Ստեփանոս Օրբելյանի (XIII–XIV դդ.) հաղորդած ավանդության համաձայն` Սիսակի սերունդներից Բաղակ նահապետը որպես ժառանգություն ստանում է Ձորք (Կապան) գավառը, կառուցում է Բաղակի քար ամրոցը, ամրացնում բերդը` անվանելով…

Հավանական է վերականգնվի Կիլիկիայի հայկական Օշինի դղյակը

Ներկայիս Թուրքիայի Մերսին նահանգի Չամլըյայլա գավառում ավերակ վիճակում գտնվող Կիլիկիայի հայկական Օշինի դղյակը (թուրք. անվանումը` Սինապի ամրոց) վերականգման կարիք ունի: Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է թուրքական «Դողան» լրատվական գործակալությունը: Աղբյուրի փոխանցմամբ` սույն հայկական միջնադարյան դղյակը 10-րդ և 11-րդ դարերում հայերի կողմից գործածվել է պաշտպանական նպատակներով, սակայն ներկայում ավիրված վիճակում է: Տեղի բնակիչներն անհանգստանում են,…

«Ֆըրթընա հովտի դռները»․ Համշենյան իշխանների ամրոցին նվիրված հրապարակումը թուրքական պարբերականում

Akunq.net-ը թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է «Հյուրիեթ»-ում հրապարակված հոդվածը՝ նվիրված Զիլ ամրոցի պատմությանը։ Հրապարակման մեջ, սակայն, ոչ մի խոսք չկա այն մասին, որ սույն բերդը կառուցվել է Համշենի հայկական կիսանկախ իշխանության ժամանակաշրջանում և հայ իշխանների կողմից․ «Ֆըրթընա հովիտն այն վայրերից է, որտեղ բնությունը պահպանել է իր գեղեցկությունը։ Նշանակալի է ոչ միայն այս հովտի…

Ի՞նչ են պատմում Կիլիկյան Հայաստանի Վահկա ամրոց այցելած հայ ուխտավորները

Հայրենասեր հայորդիներից բաղկացած խումբը, որ օրերս եղել է Կիլիկյան Հայաստանի Վահկա ամրոցում, MAMUL.am–ի թղթակցի հետ զրույցում կիսվել է հետաքրքիր տպավորություններով: Համլետ Հովսեփյանը պատմում է, որ Սիս ամրոցից հետո ուղևորվել են Վահկա, որը 50 կմ հեռավորության վրա է, ճանապարհին շատ են հանդիպել ջրառատ գետերի ու ջրամբարների։ «Բերդը, որը մի փոքր դժվարությամբ գտանք, մի փոքրիկ գյուղի տարածքում է։…

Թուրքերը պատմական Ուրֆայի բերդը այլ գույնի քարով են «եվրավերանորոգել»

Թուրքիայի հարավային մասում գտնվող Ուրֆայի (Եդեսիա, Ուռհա-խմբ) բերդի մի պատի վերանորոգումը բողոքի ալիք է բարձրացրել Ուրֆայի բնակչության շրջանում։ Թուրքական Milliyet-ի փոխանցմամբ՝ 2013-ի ապրիլին հորդառատ անձրեւների հետեւանքով փլված Ուրֆայի 1200-ամյա պատմական բերդի պատի մի մասի վերանորոգումը շարունակվում է եւ նախատեսված է ավարտին հասցնել օգոստոսի ընթացքում։ Սակայն տեղի բնակչությունը եւ մի խումբ պատմաբաններ բողոքել են պատի վերականգման…

Պատմական Կիլիկիոյ բերդեր UNESCO-ի ցանկին մէջ

Թուրքիոյ Մշակոյթի եւ Զբօսաշրջութեան նախարարութիւնը տեղեկացուց թէ 13 պատմական վայրեր ներառուած են UNESCO-ի համաշխարհային ժառանգութեան պահպանման ժամանակաւոր ցանկին մէջ։ Այդ վայրերէն երկուքը Կիլիկեան թագաւորութեան կարեւոր նմոյշներ են, Ատանայի մերձակայ «Անաւարզա» (Անարզաբա) ամրոցը եւ Մերսին նահանգի «Քըզ Գալէսի»ն (Կոռիկոս) Կիլիկիոյ հայկական թագաւորութեան շրջանէն հասած են մեր օրերուն, բայց նախարարութեան լուսաբանութեան մէջ այս մասին որեւէ նշում չէ…

Փիրթուքան բերդը

Փիրթուքան բերդը գտնվում է Սասունի հարավում տեղակայված Թեքեվլեր գյուղին մոտիկ Հելքըզ լեռան լանջին: Բերդը ներկայում բավականին ավերված վիճակում է: Առկա են ավերակներ ու պատեր, որոնք ցույց են տալիս, որ այն նախկինում ամրոց է եղել: 4-րդ դարի սկզբներից սկսած Էրզենի շրջանի համար պարսիկների և բյուզանդացիների միջև սկսված պատերազմները տևել են մինչև հարյուրամյակի ավարտ: Այդ շրջանում բյուզանդացիները…

ԱՅԱՍ

ԱՅԱՍ. նավահանգստային բերդաքաղաք Ծովային Կիլիկիայում, Ալեքսանդրեթի ծովածոցի հյուսիսարևմտյան ափին, անտառապատ հովտում: Կոչվել է Եգե կամ Եգեա և ունեցել է ազատ քաղաքի արտոնություն: IIդ-ում կոչվել է Հադրիանա (Հռոմի Ադրանոս կայսեր անունով): IV-VI դդ-ում եղել է Կիլիկիայի հունական արքեպիկոպոսի աթոռանիստ: Բարձր զարգացում է ապրել Կիլիկիայի հայկական պետության ժամանակշրջանում (XII-XIV): Լինելով Հայոց արքունի կալվածք՝ Ռուբինյանների և Հեթումյանների հովանավորությամբ…

ԲԱՅԱՍ

ԲԱՅԱՍ, Պայաս, Փայաս բերդաքաղաք Ծովային Կիլիկիայում, Ճկներ գավառում, Ալեքսանդրեթի ծովածոցի արևելյան ափին: Բայասի մասին (հատկապես հին  ժամանակների) տեղեկությունները սակավ են: XIIդ. վերջին Բայասի տերը դասվել է Կիլիկյան Հայաստանի առաջնակարգ իշխանների շարքը: Նույն դարում հիշվում են Բայասի Ս.Աստվածածին եկեղեցին, վաճառաշահ շուկան, իջևանատունը, բաղնիքը: Քաղաքի բարձրադիր մասում գտնվող բազմանկյուն և ամրակուռ բերդը խաչակրաց պատմագիրները անվանում են Կուսանաց…

ԼԱՄԲՐՈՆ

ԼԱՄԲՐՈՆ, (Ասուրա-բաբելական և խեթական Իլուբրա). բերդ և քաղաք Լեռնային Կիլիկիայում: Տարսոնից 38 կմ հյուսիս-արևմուտք՝ Տավրոսի լեռնաշղթայի Գուգլակ և Այդոս կիրճերը տանող լեռնահովիտի կենտրոնում: Լամբրոնի անառիկ բերդը կառուցված է քարաբլրի վրա: Պահպանվել են միմիյանց հաջորդող 5 մուտքերի ավերակները: Քարաբլրի հյուսիսում կառուցված միջնաբերդը բուն բերդից անջատված էր խրամով, գործածվել է շարժական կամուրջ: Լամբրոնում նշմարվում էին Սկևռա վանքի…