Մեր ժառանգութիւնը

Երգի մը պատմութիւնը. Արաբոյի օրերէն մինչեւ մեր օրերը հնչած «Զարթ(ն)ի՛ր, լաօ՛» ահազանգային երգին պատգամը (2)

Աւօ Գաթրճեան Ստորեւ նշուած երգին մէջ ուշադրութեան արժանի է, որ Արաբոյի մասին ոչ մէկ ակնարկութիւն գոյութիւն ունի: «Մշեցու մօր օրօրոցային երգը» Խուժան ասկեր զգեղ պաշարէ, Մօր ու մանգան ծեռուին կապէ, Մըգայ գիկայ սըրէ մըզի, Զարթնիր, լաօ, մեռնիմ քըզի: Էլի վերունք թուանք, զռովել, Հըդ թուրքերուն գուզիմ կռուել, Սուլթան գուզէ ջնջէ մըզի, Զարթնիր, լաօ, մեռնիմ քըզի: Ի՞նչ…

Երգի մը պատմութիւնը. Արաբոյի օրերէն մինչեւ մեր օրերը հնչած «Զարթ(ն)ի՛ր, լաօ՛» ահազանգային երգին պատգամը

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ Հրապարակագիր, բանասէր, Հալէպի Հայագիտական հիմնարկի Հայ դատի դասախօս Հայ ազգը իր պատմութեան ընթացքին ծնունդ տուած է ազգային շունչ ներարկող ռազմական, հայրենասիրական, ազգային, յեղափոխական, հայդուկային, ժողովրդական, ազգագրական, օրօրոցային եւ մարտական հազարաւոր երգերու: Այդ երգերու մեծ բաժինը ծնունդ առած են 18-րդ դարու վերջաւորութեան հայ ժողովուրդի կողմէ մղուած ազատագրական պայքարին եւ կը շարունակուին մինչեւ օրս: Հայ…

Նա հիմնավորեց Հայոց ցեղասպանության ճանաչման ու դատապարտման խնդիրը

«Ժողովուրդների խիղճը միշտ էլ ընդվզել է ցեղասպանական հանցագործությունների դեմ: Քսաներորդ դարի ամենամռայլ էջերից մեկն է 1915-1916 թվականների Օսմանյան կայսրության հայ ազգաբնակչության զանգվածային տեղահանությունն ու կոտորածը… …Եթե չէինք կարող ուժով դիմակայել, պետք է կարողանայինք շրջանցել վտանգը, պետք էր հարմար միջոցների դիմել, բայց այդպես չեղավ՝ սխալ մտածեցինք եւ սխալվեցինք: Պահանջվում է խելամտություն, որ գիտակցենք այդ սխալները, ուսումնասիրենք…

Ցեղասպանության հերթական երեսը

Տիգրան Չանդոյան Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնի գիտաշխատող Հայոց ցեղասպանության տարելիցին ամբողջ աշխարհում ակտիվանում են քննարկումները Ցեղասպանության, դրա հետևանքների, հատուցման պահանջի թեմաներով: Խոսվել և խոսվում է հայոց պատմական հողերում հազարամյակներ ապրած հայ ժողովրդին ֆիզիկապես ոչնչացնելու, տեղահանելու, հայրենազրկելու մասին, պատմամշակութային նյութական և ոչ նյութական ահռելի ժառանգության ոչնչացման, խեղաթյուրման, յուրացման մասին: Սակայն սրա համեմատ քիչ է քննարկվել և…

Ավ. Իսահակյանը պատրաստ սպասում էր. եթե Թեհլերյանը չկարողանար սպանել, նա էր սպանելու Թալեաթին

Հայ մեծ գրող, մտավորական, մեծ հայրենասեր ու մեծ հայ Ավետիք Իսահակյանը, երկար տարիներ ապրելով Հայաստանից հեռու, այդպես էլ չդադարեց մտածել հայերեն, հայերի ու հայրենիքի մասին: Իսահակյանի մասին փաստերը պետք է բաժանել երկու խմբի՝ հայտնի և ոչ լիովին հայտնի: Ցավոք, Իսահակյանի ամբողջ գործունեությունը չէ, որ բացահայտված է, բայց բացահայտվածներն էլ պակաս կարևորություն չունեն: Իսահակյանը երկար տարիներ ապրել է…

«Կես աշխարհի լրտես» հանճարեղ լեզվաբանը

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ «Մի օր առավոտյան Հրաչյա Աճառյանը զայրանում է եւ վեճի բռնվում կնոջ հետ՝ աշխատելով միանգամայն անտեղի վեճը բորբոքել: Այնքան բարձր է բղավում, որ կինը՝ Սոֆիկը, հուսահատ սկսում է լաց լինել: Դրան էլ կարեւորություն չի տալիս, շարունակում է բղավել: Քիչ անց հանկարծ ընդհատում է, փափկում եւ խանդաղատանքով ասում. -Կատակ էր, Սոֆի՛կ, ուզում էի, որ ջղայնացած…

Գառնիկ Քալայջյան (Էրման)` Օրդուում 1913 թ․ առաջին տպարանի հիմնադիրը եւ «Osmanlı Ajansı» թերթի հրատարակիչը

Գյուվեն Բայար Ինձ համար պատիվ է գրել Գառնիկ Քալայջյանի պատմությունը, որն Օրդուի մամուլի պատմության, քաղաքի հիշողության և այստեղի հայերի համար մեծ նշանակություն և կարևորություն ունի։ Այն օրվանից, ինչ սկսեցի ուսումնասիրել Օրդուի հայերի գաղտնի պահված պատմությունները, մինչ այժմ Օրդուի բազմամշակութային հարստությունը շարունակում է տպավորել ինձ: Հուսով եմ՝ դա Օրդուի բնակիչներին կստիպի թոթափել իրենց այն հայ հարևանների…

Հրաժեշտ մեծ վարպետին

Պոլսահայ գրա­կանու­թեան ներ­կայ կա­րեւո­րագոյն ներ­կա­յացու­ցիչնե­րէն Մկրտիչ Մար­կո­սեան մա­հացաւ 2 Ապ­րիլ շա­բաթ օր։ Մար­կո­սեան մի­ջոցէ մը ի վեր կը տա­ռապէր լեար­դա­յին հի­ւան­դութիւ­նով եւ կը դար­մա­նուէր Մալ­թե­փէ Հա­մալ­սա­րանի Հի­ւան­դա­նոցին մէջ։ «Արաս» Հրա­տարակ­չա­տան հիմ­նա­դիր­նե­րէն մկրտիչ Մար­կո­սեան ան­ցեալին իբ­րեւ յօ­դուա­ծագիր աշ­խա­տակ­ցած էր նաեւ «Ակօս»ին։ Մար­կո­սեան մին­չեւ մա­հուան նա­խոր­դող եր­կու շա­բաթ­ներ մեծ պար­տա­ճանա­չու­թեամբ կա­տարեց նաեւ «Էվ­րենսել» թեր­թի յօ­դուա­ծագ­րի իր ծա­ռայու­թիւնը։…

Մեր այդ Մարկոսեանը…

ՍԵՒԱՆ ՏԷՅԻՐՄԵՆՃԵԱՆ Տան հա­մեստ գրա­դարա­նը տակ­նուվրայ կ՚ընէի։ Ինչ կայ չկայ կը կար­դա­յի հա­յերէ­նով։ Հոն, ան­կիւն մը, տխուր, ծուռվիզ կը մնար Մկրտիչ Մար­կո­սեանի «Մեր այդ կող­մե­րը», որու կապ­տա­ւուն կող­քը, գիւ­ղա­ցի կի­ներու լու­սանկա­րով, չէր խօ­սեր ին­ծի։ Տա­րիներ պէտք է անցնէին, քիչ մը պէտք է հա­սուննա­յի, ծա­նօթա­նայի գրա­կանու­թեան քովնտի փո­ղոց­նե­րուն եւս՝ որ­պէսզի հասկնա­յի զայն, թա­փան­ցել կա­րենա­յի կող­քի լու­սանկա­րի…

Անհնարին ոչինչ չկա… Ամերիկյան տիեզերագիտության երախտավոր հայուհին

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ   Աննա Կազանջյան. ծանո՞թ ազգանուն է… Մեզանում համապատասխան ոլորտի մարդիկ գուցեեւ իմանան Միացյալ Նահանգներում ծնված ու մեծ հեղինակություն վաստակած տաղանդավոր այս հայուհու մասին: Այսօր մենք, մեր երկիրն ունի այդպիսի անհատականությունների, նրանց հրաշագործ մտքի ու արարումների կարիքը, քանզի շրջապատված ենք մեր հազարամյա երկրի, դարերով մեր ազգի չլինելը երազող արնախումներով… Հայրը գլխարկավաճառ հալեպահայ էր, մայրը՝ պոլսեցի,…