Մեր ժառանգութիւնը

Մուսա Լերան Սըբ Սարգիսը

ՄԻՍԱՔ ՀԵՐԿԵԼ «Աւան­­դութիւններ» յօ­­դուա­­ծաշար­­քի այս բաժ­­նին մէջ կ՚անդրա­­դառ­­նանք Սուրբ Սար­­գի­­­սի Մու­­սա Լե­­րան գիւ­­ղե­­­րուն մէջ ըն­­կալման եղա­­նակին եւ անոր ձօ­­նուած տօ­­նակա­­տարու­­թիւննե­­րուն։ Ի դէմ ազ­­գա­­­յին տար­­բե­­­րու­­թեան հայ ժո­­ղովուրդը մեծ սէր ու­­նե­­­ցած է զօ­­րավար Սուրբ Սար­­գի­­­սի հան­­դէպ։ Ան ծնած էր 330 թո­­ւին Կա­­պատով­­կիոյ Կա­­միրք (Այժմու Կե­­մերեք) քա­­ղաքը իբ­­րեւ յոյն ըն­­տա­­­նիքի մը որ­­դին։ Քրիս­­տո­­­նէու­­թիւնը ըն­­դունած առա­­ջին հռով­­մէացի կայ­­սր Մեծն…

Փայլանն ահազանգել է Թուրքիայում արևմտահայերենի ոչնչացման վտանգի մասին

Թուրքիայի Ազգային ժողովի հայ պատգամավոր, Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության անդամ Կարո Փայլանն ահազանգել է, որ այդ երկրում արևմտահայերենը, ի թիվս այլ լեզուների, հայտնվել է ոչնչացման վտանգի տակ: «Արմենպրես»-ի փոխանցմամբ, այս մասին նա գրառում է կատարել «Ֆեյսբուք»-ի իր էջում: «Մայրենի լեզուս՝ արևմտահայերենը և բազմաթիվ այլ լեզուներ ոչնչացման եզրին են: Մայրենի լեզվի միջազգային օրվա առթիվ մաղթում եմ, որ…

21 Փետրուարը Մայրենի լեզուի օր է. մայրենի լեզուներ վտանգուած են

Յ. Պալեան  ԹՈՂ ՅԱՒԵՐԺ ԼԻՆԻ՛ ԵՐԹԴ, ՄԱՅՐԵՆԻ Փետրուարի 21, 2020-ին, Երեւանի Պետական Համալսարանի Իջեւանի մասնաճիւղին մէջ կայացաւ Մայրենի լեզուի միջազգային օրուան նուիրուած միջոցառում, որ կազմակերպած էր Հայոց լեզուի եւ գրականութեան ամպիոնը:       *                 Քանի մը լեզուներ պիտի դառնան միջազգային: Բազմաթիւ մայրենի լեզուներ պիտի անհետանան:                 Համաշխարհայնացում, գիտութեան եւ սպառողական ընկերութեան յառաջացուցած նոյնացում,…

Ամանորը Սասնայ գիւղերուն մէջ

ՊԷՍՍԷ ՔԱՊԱՔ Նախորդ շա­բաթ սկսած «Աւան­դութիւններ» յօ­դուա­ծաշար­քին ես ալ իմ մաս­նակցու­թիւնը կը բե­րեմ Տա­րօն աշ­խարհի Ամա­նորեայ տօ­նակա­տարու­թիւննե­րու յի­շատա­կու­մով։ Մեր մօտ Ամա­նորը «Տարգլուխ»է։ Նոր տա­րին դի­մաւո­րելու նա­խապատ­րաստու­թիւնը բա­ւակա­նին յոգ­նե­ցու­ցիչ էր չա­փահաս­նե­րու եւ տա­րեց­նե­րու հա­մար, բայց խոս­տո­վանինք թէ երե­խէք ալ ու­նէին իրենց վի­ճակած յոգ­նութեան բա­ժինը։ «Սոր­սո­փի» էր այդ յոգ­նութեան անու­նը, քա­նի որ անոնք իրենց «չօ­չօ»նե­րուն այ­սինքն մեծ…

Ռուբեն Սևակ և Հովհաննես Չիլինկիրյան

Արդի պատմության մասնագետ Նեսիմ Օվադյա Իզրայիլը «Սերբեսթիյեթ»-ի համար գրել է 1915 թ․ Մեծ եղեռնի ժամանակ (Հայոց ցեղասպանություն- Ակունք խմբ․) սպանված բժիշկ և գրող Ռուբեն Սևակի ու վերջինիս զարմիկ Հովհաննես Չիլինկիրյանի մասին, որն իր կյանքը նվիրել էր հորեղբոր հուշերը և աշխատանքները կենդանի պահելու գործին։ Հովհաննես Չիլինկիրյանը վախճանվեց վերջերս՝ 2021 թ․ փետրվարի 5-ին, 97 տարեկան հասակում։ Նեսիմ…

Արամ եւ Ռոստոմ

ԱՆԻ ՄԵԼՔՈՆԵԱՆ Այս տարուայ յունուարին լրացաւ հայոց նորագոյն պատմութեան մեծագոյն գործիչներից երկուսի` Արամ Մանուկեանի եւ Ռոստոմի մահուան 102-րդ տարելիցը, ինչը եւս մէկ առիթ է մէկ անգամ եւս յետադարձ հայեացք գցելու հայոց պատմութեան ոչ վաղ անցեալին, արժեւորելու մեր ազգային-ազատագրական պայքարի եւ հայոց պետականութեան հիմնադիր հայրերի անցած ճանապարհն ու նրանց թողած դասերը: Հայաստանի նորանկախ հանրապետութեան համար առանձնապէս…

«Կաղանդը պիտի վառենք»

ՄԱՐՏԻՐՈՍ ԳՈՒՇԱԳՃԵԱՆ (ԱՄԱՆՈՐԵԱՆ ՅՈՒՇԵՐ) Մու­սա Լե­­րան փէ­­շերուն թա­­ռած հայ­­րե­­­նի իմ գիւ­­ղի ման­­կա­­­կան ոս­­կէ յու­­շե­­­րուս հա­­մաս­­տե­­­ղու­­թեան մէջ ան­­մո­­­ռանա­­լի ու քաղցրօ­­րէն հմա­­յիչ կո­­չուած է մնալ Կա­­ղան­­դը՝ հին արի ու բա­­րի օրե­­րու հայ­­կա­­­կան Ամա­­նորը։ Օրեր շա­­րու­­նակ՝ դպրո­­ցէն ներս, թէ՛ տու­­նե­­­րու մէջ մեր խօ­­սակ­­ցութեան գլխա­­ւոր նիւ­­թը, անրջանքնե­­րու միակ առար­­կան Կա­­ղան­­դը կ՚ըլ­­լար։ Կ՚երա­­զէինք յատ­­կա­­­պէս Ամա­­նորի առա­­ւօտը, ուր ընդհա­­նուր խան­­դա­­­վառու­­թեան մէջ պի­­տի…

Ամանորը Մուսա Լերան գիւղերուն մէջ

Ժողովրդա­­կան աւան­­դութիւննե­­րու նկատ­­մամբ յա­­տուկ հե­­տաքրքրու­­թիւնով ձեռ­­նարկած ենք յօ­­դուա­­ծաշար­­քի մը, որ պի­­տի փոր­­ձենք ներ­­կա­­­յաց­­նել որոշ ժա­­մանա­­կագ­­րութեան մը հե­­տեւե­­լով։ Պար­­տինք նշել թէ յա­­ւակ­­նութիւն չու­­նինք նիւ­­թը ազ­­գագրա­­կան մասնագիտութեամբ մշա­­կելու։ Աւան­­դութիւննե­­րը կամ սո­­վորու­­թիւննե­­րը ընդհա­­նուր շրջա­­նակի մը մէջ նմա­­նու­­թիւններ ներ­­կա­­­յաց­­նե­­­լով հան­­դէպ կրնան տա­­րած­­քաշրջա­­նային տար­­բե­­­րու­­թիւններ ալ պարզել։ Աւան­­դութիւննե­­րը շատ ան­­գամ ու­­նին կրօ­­նաբա­­րոյա­­կան բնոյթ։ Կը վե­­րագ­­րո­­­ւին հո­­գեւոր պա­­տումնե­­րու։ Այս ծի­­րէն ներս առա­­ջին…

Զարցանց 2.0, արեւմտահայերէնի կախարդական ուժը՝ առցանց

Արդեօք կարելի՞ է երեւակայել երեխաներու եւ երիտասարդներու ուղղուած լեզուական ծրագիր մը որ ըլլայ միմիայն առցանց եւ այսուհանդերձ հնարաւորութիւնը ընծայէ իսկապէս «սուզուելու» լեզուին մէջ։ Գալուստ Կիւլպէնկեան Հիմնարկութիւնը այդ հարցումին դէմ յանդիման գտնուեցաւ երբ ստիպուած եղաւ 2020-ի Զարմանազանը ջնջելու, համաճարակին հետեւանքով։ Պահ մը վարանելէ ետք, պատասխանը եղաւ՝ «Այո՛, պէտք է փորձենք»։ Եւ այդ որոշումը իրականութիւն դարձնելու համար,…

«Սիրտըս վառված սիրովն անշեջ, առաքինվույն եւ գեղեցկին…»

Թադեւոս ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ Պետրոս Դուրյանը, հիրավի, հայ բանաստեղծության մեծագույն փառքերից է: «Պետրոս Դուրյան գրական հանճար մը չէ,- գրում է արեւմտահայ գրականության նշանավոր պատմաբան Հակոբ Օշականը` պարագծելով նաեւ հայ բանաստեղծի մշակութային, գրական, ինչ-որ տեղ նաեւ կենսական հանգամանքների բովանդակությունը:-… Անով մեր գրականությունը ոչ հուն փոխեց, ոչ ալ մեր ժողովուրդը իր հզորագույն երեսներուն մեջ ինկավ սեւեռման: Անիկա անհատի տռաման (՞)…