Մեր ժառանգութիւնը

ՀՅԴի հիմնադիր երրորդութենէն Քրիստափոր Միքայէլեանի կեանքն ու կենսագրական գիծերը

(ԾՆՆԴԵԱՆ 161 ԱՄԵԱԿԻՆ ԱՌԻԹՈՎ) ՆՈՒՊԱՐ ՏԷՄԻՐՃԵԱՆ Քրիստափոր Միքայէլեան եղած է պատմական Գողթն գաւառէն։ Ան ծնած է Հոկտեմբեր 18, 1859ին, Վերին Ագուլիսի մեծ գիւղը: Ան կանուխ հասակէն որբացած է, ինչպէս ինք կ՛ըսէ, «տրտում մանկութիւն» ունեցած է: Տկար կազմով, կաղ, բայց ուշիմ ու խոհուն, եղած է արտակարգ ընդունակութիւններով օժտուած տղայ մը: Նախնական կրթութիւնը ստանալով իր ծննդավայրը, 1874ին…

Դերսիմում հայկական եկեղեցին լիովին անհետանալու վտանգի տակ է

Այշե Սյուրմե Էրգան գյուղի բնակիչները հայտնել են, որ պետությունը բախտի քմահաճույքին է թողել եկեղեցին, իր պահպանության տակ չի վերցրել այն և եկեղեցու քարերից դպրոց կառուցել։ Դերսիմի Խոզաթ գավառին ենթակա Էրգեն գյուղում գտնվող Սուրբ Հարություն հայկական եկեղեցին, որի միայն մի քանի պատն է կանգուն մնացել, լիովին մոռացության է մատնվել։ Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին նվիրված այս եկեղեցին կառուցվել…

Պարոնը

ՊԵՐՃ ԱՐԱՊԵԱՆ Արտակարգ ցուրտ էր այ­սօր։ Անընդհատ ձիւն կը տե­ղար։ տե­սախ­ցի­կի ոսպնեակը յա­ճախ կը շո­գիանար, բայց ես անընդհատ կը նկա­րէի։ 2010 թո­ւականն էր։ Իս­թանպուլ փո­խադ­րո­ւելէս քա­նի մը ամիս առաջ։ Հրան­դի յի­շատակ­ման մի­ջոցա­ռումն է։ Սկիզբնե­րը բա­ւակա­նին դժո­ւարա­ցած էի։ Եր­բեմն ինքզինքս փոր­ձա­ռու, շուրջ բո­լորի ան­ցուդար­ձե­րը հասկցող ըլ­լա­լով խոր­հիլ կ՚ու­զեմ, բայց յա­ճախ կը սխա­լիմ։ Կա­նու­խէն ժա­մանած էի մի­ջոցառ­ման…

Կանաչի համշեներեն (հայոց լեզվի Համշենի բարբառ-Ակունքի խմբ․) անվանումը կանաչն է

Մահիր Օզքան (Մահիր Օսկանյան) «Մեր լեզուն արտասուք է թափում, Քանի որ զավակներն են իրեն լքում, Ծանր բեռան հետ մենակ են թողնում»։  Հատված Ուսեյնո Գեյ Կոզանի «Վոլաֆ» բանաստեղծությունից (Սենեգալ)։ «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն կանաչ», «Դպրոցին ի՞նչ են ասում», «Հեռուստացույցին ի՞նչ են ասում», «Համշեներենով ինչպե՞ս կասեն շնորհակալություն»։  Այս և նմանատիպ հարցերին հավանաբար առնչվել են ոչ միայն համշեներենով, այլև՝…

Լիմի Անապատ վանքը

Վանը և նրա շրջակայքը, չնայած բազմաթիվ ավիրումներին, դեռ մեզ շատ բան կարող են պատմել հայկական մշակութային ժառանգության մասին։ Այս կողմերում հայկական մշակութային հուշարձանների վերաբերյալ ուսումնասիրություններ իրականացնող և «Ակօս» շաբաթաթերթին «Վիշապաքաղ» կեղծանվան տակ լուսանկարներ ու ծանոթագրություններ ուղարկող «Ակօս»-ի թղթակիցն այս շաբաթ անդրադարձել է Լիմի Անապատ վանքին։ Akunq.net-ը ստորև թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է այդ…

Տատյանների ներդրումն Օսմանյան կայսրությունում. ռազմական գործից մինչ արտաքին քաղաքականություն

Անժելա Կժդրյան “Հայ գերդաստաններ” նախագծի շրջանակում Մեդիամաքս-ն այսօր անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության ամենահայտնի հայկական տոհմերից մեկին, որի անդամները զբաղեցրել են ամենաբարձր պաշտոնները՝ հաճախ ազդեցություն ունենալով կայսրության պատմության ընթացքի վրա: Օսմանյան կայսրության թե մշակութային եւ թե քաղաքական կյանքում, հայերի ներդրումն անգնահատելի մեծ է: Մենք արդեն անդրադարձել ենք Պալյան ամիրայական գերդաստանին, որոնք երկար տարիներ գործելով Օսմանյան արքունիքում՝ կարողացել…

Խաչվերաց՝ տօն ուխտի եւ ցնծութեան

Սուրբ Աւետարանը, ապաշխարող մեղաւորի մը կեանքէն ներս իրականացած սրբակենցաղ ապրելակերպի վերադարձին ու անոր  յառաջացուցած ուրախութեան մասին կը խօսի։ Մեծ Պահոց Քառասնորդաց Գ. Կիրակին կը ներկայանայ իր խորիմաստ ու տպաւորիչ պատգամով, որ Քրիստոսի պատմած առակներու ընդմէջէն կը յայտնուի։ Կորսուած ոչխարին, կորսուած դրամին եւ մանաւանդ անառակ կեանքը ընդգրկած ու կորստեան մատնուած մարդուն օրինակներով ցոյց կը տրուի թէ՝…

Խաչվերացի տօնը

ՀԱՄԲԻԿ ՄԱՐՏԻՐՈՍԵԱՆ Քրիստոնեայ աշխարհը եւ հայերս, Խաչվերացը կը տօնենք ի յիշատակ Քրիստոսի խաչափայտին պարսկական գերութենէն ազատելով Երուսաղէմ վերադարձին։ 614 թուականին, Պարսկաստանի Խոսրով թագաւորը յարձակեցաւ Երուսաղեմի վրայ, աւերեց քաղաքը եւ Ս. Յարութեան տաճարէն վերցուց ու Պարսկաստան տարաւ Ս.Խաչը, ուր մնաց 14 տարի։ Սակայն 628֊ին, Բիւզանդիոնի Հերակլ կայսրը հսկայական բանակով յարձակեցաւ պարսիկներու վրայ եւ ազատագրեց Խաչը, բերաւ…

Մուսա լերան առիւծը

ԵՍԱՅԻ ՀԱՒԱԹԵԱՆ «Աստ հանգչին ցեղ, մեր լերան սէգ արծիւները հիմա,  Աստ կը նիրհեն խոյանքի մեծ ասպետներն ահաւոր, Կայծակնազօր բան մ՛այստեղ շքեղօրէն կը մեծնայ, Անցորդ, գլուխդ հակէ, զի ցեղն է հոս սգաւոր»: ՏԱՊԱՆԱԳԻՐ (ԵԴՈՒԱՐԴ ՊՈՅԱՃԵԱՆ)   Ո՞վ է Մուսա լերան հերոսամարտի անկրկնելի հերոսը, հերոսներուն հերոսը, որուն մասին շատ քիչ բան յայտնի է: Ամէն անգամ, երբ կը գրուի…

Խրիմեան Հայրիկ-200

ԱՆՈՒՇ ԹՐՈՒԱՆՑ Այս տարի՝ 2020-ին, ստուերի տակ մնացին կարգ մը յոբելեաններ, որոնք, եթէ արտակարգ դրութիւն չըլլար, պիտի նշուէին եւ ոգեկոչուէին փառաշուք կերպով եւ երկար ատեն պիտի յիշուէին իբրեւ հոյակապ հանդէսներ: Այդ յոբելեաններէն մէկը Խրիմեան Հայրիկի 200-ամեակն էր, որ լրացաւ այս տարի եւ հայութիւնը չկրցաւ այս առիթով անգամ մը եւս ոգեկոչել Հայոց Հայրիկին՝ հայ ժողովուրդի ամենակարկառուն…