Ժողովրդական արուեստ

Շուշան-հալի

Արմինե Թադևոսյան Հայկական մանրակնարչության մեջ, զարդաքանդակներում, ինչպես նաև ասեղնագրուծության ու գորգագործության մեջ հաճախ ենք հանդիպում շուշան պատերող նախշեր։ Դրա վառ օրինակներց է Մարաշի ասեղնագործության բարդակլի կոչվող բաժակ նախշը (նկար 1ա [1]), Աղջոց վանքի 1270թ․ զարդաքանդակը (նկար 1դ[2]), 1850 թ․Ջրաբերդ-Խաչեն արծվագորգի ճառագայթանախշերը (նկար 1 գ․[3]), 3-14րդ դարերի ձեռագրիր ավետարանների լուսանցազարդերի կատարները (նկար 1բ)[4],  և շատ ու շատ այլ նմուշներ։ Բոլորիս հայտնի fluer-de-lis…

Վաքըֆլըում բացվել է Թուրքիայում առաջին հայկական թանգարանը (լուսանկարներ)

Ներկայիս Թուրքիայի Հանրապետության Հաթայ (Ալեքսանդրետ) նահանգի Սամանդաղ գավառում գտնվող հայկական գյուղ Վաքըֆլըում հիմնվել է երկրում առաջին հայկական թանգարանը։ Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է թուրքական «Դողան» լրատվական գործակալությունը։ Աղբյուրի համաձայն՝ Վաքըֆլըի Հայ Առաքելական եկեղեցու հիմնադրամի նախագահ Ջեմ Չափարը գործակալության թղթակցի հետ զրույցում նշել է, թե «Մուսալեռ» անունը կրող սույն թանգարանում ներկայացված են ոչ միայն հայ,…

Համադրելով հինն ու նորը. Մարաշի մոռացուած գաղտնակարը վերածնւում է

ԹԱՄԱՐԱ ԳՐԻԳՈՐԵԱՆ Ասեղնագործութեան Մարաշի գաղտնակար տեսակին Շահումեանի շրջանի Նոր Բրաջուր համայնքի բնակչուհի, մասնագիտութեամբ լրագրող Արաքս Միրզոյեանը պատահական է ծանօթացել, ուսուցչուհու շնորհիւ: «Մի օր ուսուցչուհիս` Անահիտ Բաղդասարեանը, ցոյց տուեց, թէ ինչպէս են ասեղնագործում Մարաշի գաղտնակարը, որն իրենից ներկայացնում է հաւասարակողմ խաչ։ Փոքրիկ խաչերը իրար են միանում, մեծ նախշեր ստեղծում՝ որոշակի սխեմաներով (կաղապարով, յատակագիծով-Խմբ.) ու օրինաչափութիւններով, որոնք…

Կ․Պոլսում գործող «Մարալ» հայկական ժողովրդական պարային համույթը նշում է իր 40-ամյա հոբելյանը

Անատոլիական և հայկական ժողովրդական պարային համույթը՝ «Մարալ» երգ-պարի համույթը, պատրաստվում է իր 40-ամյա հոբելյանին նվիրված միջոցառմանը։ Համույթը դեկտեմբերի 15-ին ելույթ է ունենալու Ստամբուլի «Կոնգրես» կենտրոնում։ Համույթի գեղարվեստական ղեկավար Կարպիս Չափքանն Անադոլու գործակալության թղթակցին տված հարցազրույցում նշել է, որ  1980 թ․ ստեղծված խումբը կիրակի օրը տոնական համերգ է տալու՝ տոնելով հիմնադրման 40 ամյակը։ Նա տեղեկացրել է,…

Այնթապցի օրիորդներ. Նորաձեւութիւն եւ ասեղնագործութիւն

Այնթապցի այս երեք օրիորդներու նկարը մեր օրերը հասած է 19-րդ դարի վերջէն եւ կը գտնուի Արմիկ Փափազեան-Պարսումեանի հաւաքածուիին մէջ (Հալէպ):  Լուսանկարը տեղ գտած է Հրազդան Թոքմաճեանի «Այնթապի ասեղնագործութիւն» գիրքին մէջ: Գիրքը Այնթապի ասեղնագործութեան պատմութիւնն ու աւանդոյթները ամփոփող հերթական գիրքն է, որու հեղինակը տարիներու աշխատանքի արդիւնքով հրատարակած է Արեւմտեան Հայաստանի հայկական արհեստագործութիւնը ներկայացնող գիրքեր: Լուսանկարին մէջ կանայք…

Կարնո քաղաքագլխի կնոջ շքեղ հագուստը

Կարինի՝ Էրզրումի տարազը սովորաբար բնորոշվում է մուգ կապույտ կամ կարմիր թավշա բաճկոնով կամ զգեստով, վրայից՝ երկար, կրկին թավշյա, կարմիր գոգնոց՝ ասեղնագործ բուտա նշանախշերով։ Սա վերաբերում է միջին խավին, իսկ վերնախավը բնականաբար կրել է ավելի հարուստ հանդերձ։ Կարինի քաղաքագլխի կնոջ հագուստը դրա վառ ապացույցն է․ թավշյա մեատքսից երկար վերարկուն ծայրեիծայր պատված է մետաղաթել ոսկյա ասեղնագործությամբ, տակի…

«Բուտայի» (նշանախշ) հայկական ակունքները

Արմինե Թադևոսյան Օտարները դարեր շարունակ փորձել են իրենց վերագրել, յուրացնել մեր մշակույթի շատ տարրեր։ Նման օրինակ է հայկական տարազներում հաճախ օգտագործվող բոլորիս քաջ հայտնի «Բուտա»-ն, կամ ինչպես մեզանում է ընդունված անվանել` «նշանախշ»-ը, որի ծագումնաբանության վերաբեյալ միասնական վարկածը բացակայում է: Այս հոդվածով Արմինե Թադևոսյանը վերլուծություն է ներկայացնում դրա իրական` հայկական ծագման ու պատմության մասին։ Բուտան* շատերիս…

Հայաստան «Քոչարի» խմբային պարին վերաբերեալ լրացուցիչ մշակման ենթարկուած դիմումը պիտի ներկայացնէ ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի քննարկման

Նամիպիոյ մայրաքաղաք Վինտհուքի մէջ 30 նոյեմբերէն սկսեալ իր աշխատանքը սկսած է ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի Ոչ նիւթական մշակութային ժառանգութեան պահպանման միջկառավարական կոմիտէի 10-րդ նստաշրջանը: Հայաստանի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութեան մամլոյ, տեղեկատուութեան եւ հասարակութեան հետ կապի վարչութենէն «Արմէնփրես»-ին յայտնած են, որ այլ հարցերու կողքին քննարկուած են Մարդկութեան ոչ նիւթական մշակութային ժառանգութեան ներկայացուցչական ցանկին վրայ արձանագրուելու համար ներկայացուած 35 դիմումներ,…

Հայ գորգագործությանը նվիրված գիտաժողով

Հ. Շարամբեյանի անվան ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնում կայացավ «Հայ գորգագործական մշակույթը» խորագրով հանրապետական գիտաժողով, որն անդրադարձավ հայ ժողովրդի պատմամշակութային ժառանգության ուսումնասիրման ու արժեւորման հարցում առաջնային նշանակություն ունեցող` ՀՀ թանգարաններում պահվող հայոց ժողովրդական կիրառական-գեղազարդման արվեստին վերաբերող արժեքներին, մասնավորապես գորգերին ու գորգագործությանը` որպես ազգային ինքնության ու ավանդույթների յուրահատուկ կրողների: ՀՀ մշակույթի նախարարության եւ Ժողովրդական ստեղծագործության կենտրոնի նախաձեռնությամբ ընթացող…

Արարատից երկու կողմ

Սաթենիկ Մելքոնյան Հայ եւ զազա երաժիշտների կատարմամբ Արամ Խաչատրյան մեծ համերգասրահում նոյեմբերի 14-ին ժամը 19-ին կկայանա համերգ` «Արարատից երկու կողմ» խորագրով: Հանդես կգան զազա երաժիշտ Միքայել Սալանը, «Ակունք» անսամբլը, Լեյլա Սարիբեկյանը եւ Դավիթ Ամալյանը: Սա զազա ժողովրդի հետ առաջին համգործակցությունը չէ, առաջին համատեղ համերգը կայացել է 2010-ին: Համերգի կազմակերպիչները ցանկություն ունեն սրանով ավելի խորացնել հայերի…