Փոքրամասնութիւնները Թուրքիոյ մէջ

Թուրքիայում քրդական հարց չկա. Էրդողան

Թուրքիայի նախագահ և Արդարություն և զարգացում կուսակցության նախագահ Ռեջեփ Թ. Էրդողանը կուսակցության ժողովում նոյեմբերի 25-ին խոսել է քրդական հարցի մասին՝ նշելով, որ Թուրքիայում քրդական հարցը այլևս լուծված է և գոյություն չունի: Ինչպես հայտնում է «Արմենպրես»-ը` վկայակոչելով թուրքական մի քանի լրատվական կայքեր, Էրդողանը մասնավորապես ասել է. «Ասում են քրդական հարց, ի՞նչ քրդական հարց: Դեռ 2005 թվականին Դիարբեքիրում…

Ֆըրաթ Այդընքայա․ Քրդերը և Հայոց ցեղասպանությունը 8 հարցի միջոցով

Հարց 1․ Քրդերը մասնակե՞լ են Հայոց ցեղասպանությանը, ովքե՞ր են մասնակցել և հայտնի մի քանի աշիրեթից բացի` մնացած քրդերը Ցեղասպանության հարցում ի՞նչ դիրքորոշում են որդեգրել։ -Այսօր մեր ձեռքում կան բավականաչափ տեղեկություններ և ապացույցներ, որ ցույց են տալիս, թե չպետք է թերագնահատել քրդերի դերը Ցեղասպանության գործում։ Ակնհայտ է, որ հատկապես այն վայրերում, որտեղ հայերի ու քրդերի միջև…

Թուրք-քրդական հակամարտությունը բորբոքման նոր փուլ է մտնում

Մերի Վարդումյան Վերջին մի քանի օրերին թուրքական մամուլում նկատելի է դառնում քրդական թեմատիկայի վերաբերյալ հրապարակումների ավելացումը։ Թուրք-քրդական հակամարտության ասպարեզները տեղափոխովում են ոչ միայն Իրաք ու Սիրիա, այլ նաև եվրոպական երկրների մայրաքաղաքներ։ Հատկանշական է, որ նոյեմբերի 1-ին Գերմանիայի մայրաքաղաք Բեռլինում Քուրդիստանի ժողովրդական կուսակցության անդամների և թուրքերի միջև բախումներ են եղել։  Քուրդիստանի ժողովրդական կուսակցության անդամները Գերմանիայի մայրաքաղաք…

Մարդինում 1700-ամյա եկեղեցին հանվել է վաճառքի․ ասորիները դեմ են

Մարդինը, որտեղ ապրում են բազմաթիվ հավատքների հետևորդներ, զանազան կրոնների և լեզուների խաչմերուկ է և հանդուրժողական քաղաք։ Այնտեղի պատմական եկեղեցին հանվել է վաճառքի, որն հարուցել է ասորիների վրդովմունքը։ Մարդինում գտնվող և 1700-ամյա պատմություն ունեցող այս եկեղեցու շենքը հանվել է վաճառքի՝ յոթ մլն երկու հարյուր հիթսուն հազար թուրքական լիրա արժեքով։ Մշակույթի և զբսաշրջության նախարարության կողմից որպես մշակութային…

Թուրքիայում քրդերենով փաստագրական ֆիլմ է նկարահանվում Հաքքարիի անտեր մնացած եկեղեցիների մասին

Թուրքիայում փաստագրական ֆիլմ է նկարահանվում Հաքքարիում ասորիներից և նեստորականներից մնացած եկեղեցիներին մասին։ «Անարձագանք ճիչ» վերնագրված ֆիլմը նվիրված է այստեղի 10 եկեղեցիների։ Այդ մասին, ըստ Akunq.net-ի, հաղորդում է թուրքական «Gazete Duvar» պարբերականը։ Աղբյուրի փոխանցմամբ՝ Հաքքարի նահանգի գավառներում ասորական համայնքի համար նշանակություն ունեցող 150 եկեղեցիների էական մասը փլվել է, իսկ կանգուն մնացած 30 եկեղեցիներն էլ ավիրվում են…

1910-1970-ական թթ. Էդիրնեում (Ադրիանուպոլիս-Ակունքի խմբ․) իրականացված ունեզրկման և թուրքացման քաղաքականությունը

Ֆերդա Բալաջար «Իլեթիշիմ» հրատարակչության կողմից հրատարակվել է Իլքայ Օզի «Ունեզրկում և թուրքացում․ Էդիրնեի օրինակը» վերնագրով գիրքը։ Օզը ևս ծագումով Էդիրնեից է։ Նա  մեզ է ներկայացնում 1910-1970-ական թթ․ Էդիրնեում հույների, հայերի, իսկ վերջում՝ հրեաների նկատմամբ իրականացված էթնիկ զտումների և ունեզրկման գործընթացները։ Օզի հետ զրուցել ենք այն մասին, թե մինչ օրս ինչպես է ընդհանրապես Թուրքիայում և հատկապես…

Վտանգ համատեղ կեցութեան դիմաց

Հրանդ Տինք Հիմ­­նարկի յա­­րատեւ աշ­­խա­­­տու­­թիւննե­­րէն է մա­­մու­­լի մի­­ջոցով կա­­տարո­­ւած ատե­­լու­­թեան ցան­­կագրու­­մը։ Վեր­­ջերս հրա­­պարա­­կուե­­ցաւ 2019 թո­­ւի մա­­մու­­լի մէջ ատե­­լու­­թեան պատ­­գամնե­­րու տե­­ղեկա­­գիրը։ Տե­­ղեկագ­­րին մէջ տեղ գտած են լու­­րե­­­րու կամ յօ­­դուած­­նե­­­րու մի­­ջոցաւ կա­­տարո­­ւած ատե­­լու­­թիւննե­­րը իրենց որա­­կային եւ քա­­նակա­­յին ու­­սումնա­­սիրու­­թեամբ։ Բացի այդ տե­­ղեկագ­­րին կցո­­ւած է նաեւ քիւրտե­­րու դէմ ատե­­լու­­թեան մա­­սին թղթած­­րար մը, որ հիմք կ՚ու­­նե­­­նայ 2019-ի Շրջա­­նային Վար­­չութիւննե­­րու ընտրու­­թեան…

2019-ին թուրքական մամուլում ամենաշատ ատելության խոսքը կիրառվել է հայերի դեմ

Հրանտ Դինք հիմնադրամի կողմից իրականացվող «Ատելության խոսքը մամուլում» նախագծի շրջանակներում կազմվել և հրապարակվել է հերթական զեկույցը: Դրանում ներկայացվում է 2019-ին էթնիկ, կրոնական և այլ խմբերի վերաբերյալ թուրքական մամուլում կիրառված ատելություն պարունակող կամ սերմանող խոսքի ծավալները և քանակը: Զեկույցի համար ուսումնասիրվել են մամուլի 4364 հրապարակում: Դրանցից 108 հրապարակման մեջ առկա է եղել ատելության խոսք` ուղղված մեկից…

Հիշողության կորուստ․ Իզմիրի (Զմյուռնիա-Ակունքի խմբ․) հրդեհը և այս քաղաքի «վերակառուցումը»

1922 թ․ Իզմիրի (Զմյուռնիա-Ակունքի խմբ․) հայկական ու հունական թաղամասերը և եկեղեցիները հրդեհից հետո ավերակների կույտի էին վերածվել, իսկ քաղաքապետ Բեհչեթ Ուզի օրոք դրանք տոնավաճառի և զվարճանքի վայրեր դարձան։ Գյուզդե Յըլմազ 1922 թ․ սեպտեմբերի 13-ին Իզմիրի հրդեհից հետո փոխվել է Իզմիրի ժողովրդագրական պատկերը, և քաղաքի ողջ մնացած ոչ մուսումանների մեծ մասը ստիպված է եղել լքել այն․…

Սեպտեմբերի 6-7-ի կողոպուտի դեպքերի մասնակից․ «Հարձակվեցինք բոլոր հույների, հայերի, ասորիների և հրեաների խանութների ու տների վրա»

Միքդաթ Ռեմզի Սանջաքն ասում է, որ մասնակցել է 1955 թ․ սեպտեմբերի 6-7-ի կողոպուտի դեպքերին և պատմում այդ գիշերվա մասին․ «Մտանք բոլոր հույների, հայերի, ասորիների և հրեաների խանութները, հարձակվեցինք նրանց տների վրա։ Այնպիսի քաոս էր տիրում, որ երկու օր Ազատության պողոտայով տրամվայ չէր կարողանում անցնել։ Ճանապարհի վրա կտորեղեն, վարագույրներ և իրեր էին թափված։ Մի պահ նկատեցի,…