Պատմութեան էջեր

Ունեցվածքի հարկը 79 տարի անց

Ֆերդա Բալանջար «Արաս» հրատարակչությունը լույս է ընծայել Այհան Աքթարի “Ունեցվածքի հարկը և թրքացման քաղաքականությունը” գրքի ընդարձակ տարբերակը: Աքթարի հետ, նրա գրքին անդրադառնալով, զուգահեռ զրուցեցինք վերջերս Netflix-ով ցուցադրվող “Kulüp” (The Club, «Ակումբ») սերիալի միջոցով վերստին արդիական թեմա դարձած Ունեցվածքի հարկի մասին: -Լինելով սոցիոլոգ՝ ինչու՞ սկսեցիք ուսումնասիրել նախևառաջ տնտեսագիտության պատմաբաններին հետաքրքրող Ունեցվածքի հարկի պես թեմայով: -Ճիշտ եք,…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. ռուսական բանակի իրերայաջորդ յաղթանակներ

Գանձակի հայկական մելիքութիւնները ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսահայոց առաջնորդ Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեան, որ ռուս-թրքական պատերազմի բռնկումէն ետք Մոլտաւական ճակատ, իշխան Գրիգորի Փոթեմքինի բանակատեղին կը գտնուէր, Հայաստանի ազատագրութեան ծրագիր ներկայացուցած էր, եւ ռուսական կողմին հետ բանակցութիւնները կը շարունակուէին: Մոլտաւիոյ եւ Պեսարապիոյ մէջ հայկական հոծ բնակչութեան ներկայութիւնը կարեւոր գրաւական կը նկատուէր ռուսական զէնքի յաջողութեան համար: Ռուսական հրամանատարութիւնը լաւ գիտէր,…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Մելիքները եւ անոնց հպատակները Գանձակի մէջ

Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեանի զեկուցագիրը եւ դիմում Եկատերինա Բ.Ի` արցախցիները Կասպից ծովու ափեր տեղափոխելու հարցով  ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Վրաց Հերակլ Բ. թագաւոր եւ Ղարաբաղի Իպրահիմ Խալիլ խան բանակցութեան մէջ էին, որպէսզի Ղարաբաղ տեղափոխուած վիրահպատակ թուրքերը Վրաստան վերադարձուին, իսկ փոխարէնը Թիֆլիս ապաստան գտած Ջրաբերդի մելիք Մեջլում եւ Գիւլիստանի մելիք Աբով Իպրահիմ Խալիլի յանձնուին: Իպրահիմ Խալիլ խան նամակ գրեց…

Չանղըրըի 99 հատիկով համրիչը՝ Հայոց Ցեղասպանութեան անժխտելի մէկ վաւերագիրը

Բժիշկ Կարպիս Հարպոյեան / Մոնրէալ Այս յօդուածը գրած էինք 2015-ին, որ արտատպուած էր հայկական մամուլին մէջ 2015-2016-ին: Այդ թուականէն ետք իմացանք Հայրենաբնակ Կարինէ Աւագեանին կատարած նոր ուսումնասիրութիւնները, որոնք յաւելեալ կարեւոր եւ հետաքրքրական տեղեկութիւններ կը ներկայացնեն այս յօդուածին առնչութեամբ: Հետեւաբար տուեալ նոր տեղեկութիւնները ներմուծեցինք մեր նախապէս գրած յօդուածին մէջ եւ այսօր կը ներկայացնենք այդպիսին: 1915-ի Ապրիլ…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեանի աշխուժ կապերը ռուսական իշխանութիւններուն եւ մելիքներուն հետ

ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Վրաստան կայք հաստատած Ջրաբերդի մելիք Մեջլում եւ Գիւլիստանի մելիք Աբով տեւական կապի մէջ էին ռուսահայոց առաջնորդ Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեանի հետ եւ իրենց գործունէութեան ընթացքին անոր ցուցմունքներուն կը հետեւէին: Յովսէփ արքեպիսկոպոս ընդհանուր ղեկավարը եւ գլուխը կը նկատուէր այն շարժման, որուն նպատակն էր Արցախի եւ ընդհանուր առմամբ Հայաստանի մէջ վերականգնել հայկական անկախ իշխանութիւնը: Յովսէփ արքեպիսկոպոս…

Հին հայկական մայրաքաղաք Անին. ի՞նչ գաղտնիքներ կան ստորգետնեայ քաղաքում

«Alikonline.ir» – Հազար ու մի եկեղեցիների քաղաք Անին Բագրատունիների թագաւորութեան մայրաքաղաքն է եղել 885-1045 թւականներին։ Այն մասին, որ քաղաքի տակ բազմաթիւ թունելներ ու անձաւներ կան, դեռ հին ձեռագրերում է գրւած։ Ի՞նչ գաղտնիքներ են պահպանւել ստորգետնեայ քաղաքում։ Այս մասին գրում է Sputnik Արմենիայի յօդւածագիր Արմէն Պետրոսեանը: Անիի մասին առաջին անգամ յիշատակում են պատմիչներ Եղիշէն եւ Ղազար…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Մելիք Մեջլում եւ Մելիք Աբով ազատութեան մէջ

Գանձակի խանութեան դէմ արշաւանքներ  Յովհաննէսկաթողիկոսին սպանութիւնը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Գանձասարի Յովհաննէս կաթողիկոս, Ջրաբերդի մելիք Մեջլում, Գիւլիստանի մելիք Աբով եւ Դիզակի մելիք Բախտամ Ղարաբաղի Իպրահիմ Խալիլ խանին կողմէ կալանաւորուած էին: Յովհաննէս կաթողիկոս, մելիք Մեջլում եւ մելիք Աբով Շուշիի բանտը նետուած էին, իսկ մելիք Բախտամ Պարսկաստան տարուած եւ Արտապիլի բերդին մէջ բանտարկուած էր: Կաթողիկոսի եւ մելիքներու կալանաւորումէն ետք ժողովրդային հերոսներ Դալի Մահրասա,…

Քըլըչդարօղլուն, պատմության հետ առերեսումը և (Թուրքիայի Հանրապետության-Ակունքի խմբ․) հիմնադրման նոր պատմությունը

Թաներ Աքչամ Եթե այս երկրում նոր հանրապետություն (կերտել-Ակունքի խմբ․) ենք ցանկանում, ապա պետք է այլևս այս պատերազմն ավարտենք և վերջ տանք այս ռազմական հռետորաբանության բարեկամներին և թշնամիներին, պետք է մեզ (Թուրքիայի Հանրապետության) հիմնադրման մի նոր պատմություն ներկայացնենք: Եւ այն պետք է Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադրման պատմության մեջ ընդգրկի (պատմության ընթացքում կատարված-Ակունքի խմբ․) բոլոր բռնությունները, հատկապես Հայոց…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Գանձասարի Յովհաննէս կաթողիկոսին կալանաւորումը եւ Իսրայէլ` Աղուանից կաթողիկոս

Աւարներու արշաւանքը Լոռի եւ օսմանցիք նեցուկ` լեռնականներուն Արարատեան դեսպանի առաքելութենէն զուր ակնկալութիւններ եւ Ղուկաս Ա. կաթողիկոսին շրջահայեաց դիրքորոշումը ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ղարաբաղի Իպրահիմ Խալիլ խան, հայոց մելիքները կալանաւորելէն ետք, որոշեց ձեռք առնել արցախահայութեան հոգեւոր եւ քաղաքական շարժման կեդրոն Գանձասարի վանքը: Խանին ուղարկած ձիաւորները յարձակեցան Գանձասարի վանքին վրայ եւ կողոպտեցին զայն: Հայեր փութով թանկագին սպասներ եւ այլ…

Արցախ` հայկական ինքնութեան պաշտպանութեան միջնաբերդ. Ղուկաս Ա. կաթողիկոսի վերապահ դիրքորոշումը

Գանձասարի ժողովը եւ Յովհաննէս կաթողիկոսի ու մելիքներուն կալանաւորումը Շուշիի բերդին մէջ ԱՍՊԵՏ ՄԱՆՃԻԿԵԱՆ Ռուսահայոց առաջնորդ Յովսէփ արքեպիսկոպոս Արղութեան, Արցախի մելիքները եւ անոնց աջակիցները եռանդուն աշխատանք կը տանէին, հայ ժողովուրդի ազատագրութեան ուղղութեամբ հնարաւորին չափով ժամանակէն շուտ փութացնելու ռուսական ռազմական օգնութիւնը: Պետերբուրգի մէջ Արարատեան դեսպան Ստեփան Դաւթեան կը սպասէր Ղուկաս Ա. կաթողիկոսին ուղարկելիք լիազօրագիրին, այդ հիմամբ շարունակելու…