Վանքեր-եկեղեցիներ

Թուրքիայում գտնվող 605-ամյա Արմաշի հայկական վանքը լքված և անմխիթար վիճակում է

Ներկայիս Թուրքիայի արևմտյան Իզմիթի շրջանում գտնվող 605-ամյա Արմաշի Չարխափան Սուրբ Աստվածածին հայկական վանքը լքված ու անմխիթար վիճակում է: Աղյուսաշեն վանքի տարածքում, որտեղ 1889-ականներին կառուցվել է դպրատուն, այսօր կիսավեր է և ամբողջովին խոտերով ծածկված:  Բացի այդ տեղի բնակիչները վանքի ողջ տարածքը աղբավայրի են վերածել: Չնայած այս ամենին՝ բնակիչները ցանկանում են վերականգնել վանական համալիրը և այն վերածել զբոսաշրջային…

Անիի Մայր տաճարը

Մարի Աբրահամյան Արվեստաբան Հայկական ճարտարապետության  պատմության մեջ առանցքային դեր և նշանակություն ունի Անիի դպրոցը, որն իր ոճական ինքնատիպությամբ, կառույցների հորինվածքային, գեղարվեստական ձևերի նորարարությամբ մեծ ազդեցություն է թողել հայ ճարտարապետության զարգացման հետագա ամբողջ ընթացքի վրա:   Անիի ստեղծագործական դպրոցի նվաճումներն անխզելիորեն կապված են միջնադարյան Հայաստանի մեծանուն ճարտարապետ Տրդատի անվան հետ, ով իր բեղուն գործունեության ընթացքում արարել…

Հայկական ճարտարապետության մարգարիտը. Աղթամարի Սուրբ Խաչ եկեղեցի

Մարի Աբրահամյան Արվեստաբան 9-14-րդ դարերում հայկական միջնադարյան արվեստը հասնում է զարգացման բարձրակետին[1]: Շարունակելով ոսկեդարյան հարուստ ավանդույթները` մեծ վերելք են ապրում ճարտարապետությունը, երաժշտությունը, կերպարվեստը, կիրառական արվեստը, գեղարվեստական գրականությունը: Միաժամանակ, արվեստի որոշ բնագավառներում,  մասնավորապես՝ ճարտարապետության, մանրանկարչության,  ձևավորվում են դպրոցներ[2], որոնք իրենց ընդհանուր հատկանիշներով և ազգային ավանդներին  բնորոշ էական, խորքային կողմերով, առանձնանում են ոճական և ստեղծագործական յուրատիպությամբ: Հայ…

Դերսիմում հայկական եկեղեցին լիովին անհետանալու վտանգի տակ է

Այշե Սյուրմե Էրգան գյուղի բնակիչները հայտնել են, որ պետությունը բախտի քմահաճույքին է թողել եկեղեցին, իր պահպանության տակ չի վերցրել այն և եկեղեցու քարերից դպրոց կառուցել։ Դերսիմի Խոզաթ գավառին ենթակա Էրգեն գյուղում գտնվող Սուրբ Հարություն հայկական եկեղեցին, որի միայն մի քանի պատն է կանգուն մնացել, լիովին մոռացության է մատնվել։ Սուրբ Մարիամ Աստվածածնին նվիրված այս եկեղեցին կառուցվել…

Լիմի Անապատ վանքը

Վանը և նրա շրջակայքը, չնայած բազմաթիվ ավիրումներին, դեռ մեզ շատ բան կարող են պատմել հայկական մշակութային ժառանգության մասին։ Այս կողմերում հայկական մշակութային հուշարձանների վերաբերյալ ուսումնասիրություններ իրականացնող և «Ակօս» շաբաթաթերթին «Վիշապաքաղ» կեղծանվան տակ լուսանկարներ ու ծանոթագրություններ ուղարկող «Ակօս»-ի թղթակիցն այս շաբաթ անդրադարձել է Լիմի Անապատ վանքին։ Akunq.net-ը ստորև թուրքերենից թարգմանաբար և առանց կրճատումների ներկայացնում է այդ…

Աղբակայ Սուրբ խաչի կամ Սորատիրի Սուրբ Էջմիածնի վանք (լուսանկարներ)

Աղբակայ Սուրբ խաչ վանքը, որի տարածքում թաղվել են Արծրունյաց տոհմի իշխանները  և թագավորները, գտնվում է Մեծ Աղբակ շրջանում՝ Մեծ Զաբ գետի հյուսիսարևելյան կողմում գտնվող Օրսիրան շրջանի մուտքի մոտ՝ 2400 մ բարձրության վրա։ Այն գտնվում է Սորատիր (Սորադիր, Յանալ) գյուղից դուրս, սակայն արդեն գոյություն չունեցող մի բնակավայրի կողքին, որի հետքերը 19-րդ դարում դեռևս պահպանված են եղել։…

Ժամանակի ողորմածությանը թողնված պատմական Սուրբ Սարգիս եկեղեցին

Տարիներ առաջ, երբ մի հեռուստահաղորդման համար այս եկեղեցին էինք այցելել, այդ թաղամասի պատանիները մեր շուրջն էին հավաքվել և հարցրել․ «Գա՞նձ եք որոնում»։ Այսինքն՝ թեթևակի հարցաքննության էինք ենթարկվել։ Մինչդեռ այդ կառույցն արդեն իսկ լիովին ավիրվել էր գանձագողերի կողմից։ Վեջդի Էրբայ Դիարբեքիր- Մի կողմում Սուրիչիի՝ մեզ հայտնի հինավուրց տներն են, մյուս կողմում՝ քաղաքների վերակառուցման նախագծի շրջանակներում վեր…

Դիարբեքիրի կիսավեր հայկական եկեղեցին ոչնչանալու վտանգի տակ է

Թուրքիայի Դիարբեքիր քաղաքի պատմական Սուր շրջանի Ալիփաշա թաղամասում գտնվող Սբ. Սարգիս հայկական կաթոլիկ եկեղեցին հայտնվել է գանձ որոնողների թիրախում: Նրանք հանում են եկեղեցու քարերը ու վաճառում, գանձ գտնելու հույսով` անցքեր են բացում պատերին կամ հիմքերի մոտ, ինչի հետևանքով առանց այդ էլ կիսավեր եկեղեցին հայտնվել է ամբողջապես ոչնչանալու վտանգի մեջ: Թուրքալեզու աղբյուրը գրում է, որ արձանագրությունների…

Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դռան ոդիսականը

Ռուբեն Շուխյան Sputnik Արմենիան ներկայացնում է Արևմտյան Հայաստանի նախկին հայաբնակ գյուղերից մեկում գտնվող Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի դռան հայտնաբերման իրական պատմությունը: Մշո Սուրբ Կարապետը կամ Գլակավանքը Արևմտյան Հայաստանի ամենանշանավոր և հնագույն վանքն է եղել: Այն անվանվել է նաև Իննակյան, քանի որ կառուցված է եղել ինը աղբյուրների մոտ: Վանքային մեծ համալիրը, որն իրենից մի քանի տաճարների…

Միջնաբերդի պալատի եկեղեցին

Մառ-Օրբելի, 109 ա։ Այլ անուններով՝ Միջնաբերդի եկեղեցի, Սուրբ Սարգիսի և Թորոսի եկեղեցի, Կամսարականների եկեղեցի, Աբիսողոմի եկեղեցի  Պատմությունը Այս փոքր եկեղեցին գտնվում է Անիի միջնաբերդի պալատի արևելյան հատվածի վերջնամասում։ Եկեղեցու միայն հյուսիսային պատն է պահպանվել։ Հարավային պատի մեծ բեկորները դեռևս գտնվում են իրենց քանդված տեղում, հավանական է՝ 1966 թ․ երկրաշարժի ժամանակ է այն քանդվել։ 19-րդ դարի…