İra Tzourou
Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ile Enterprise Greece koordinasyonunda düzenlenen 6. Karma Hükümetlerarası Komisyon ve İş Forumu’nda, Siros (Syros) ve Paros adalarının Azerbaycan turizm pazarına açılması yönünde resmi adımların atılması, adanın köklü tarihi hafızası nedeniyle çok büyük bir siyasi ve etik tartışmayı beraberinde getirdi.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Haris Theoharis ile Azerbaycan Enerji Bakanı Parviz Shahbazov’un katılımıyla Atina’da imzalanan kararlar kapsamında, Bakü-Girit uçuş hattı üzerinden Siros ve Paros adalarına organize bir Azeri turist akışı planlanıyor. Ancak devlet eliyle yürütülen bu organize pazarlama hamlesi, adanın yerel toplumu ve tarihçileri tarafından çok sert bir dirençle karşılandı.
Adanın İtiraz Gerekçesi: Asırlık Bir İnsaniyet Hafızası
Siros halkının ve adadaki sivil oluşumların bu turizm hamlesine şiddetle karşı çıkmasının temelinde, adanın Ermeni halkıyla olan sarsılmaz ve asırlık tarihsel bağları yer alıyor:
- Doğu Akdeniz’in En Büyük Yetimhane Mirası: Siros, 1915 Ermeni Soykırımı ve 1922 Küçük Asya Felaketi döneminde ailelerini kaybeden yaklaşık 7.000 Ermeni ve Yunan yetim çocuğa kucak açan Near East Relief yetimhanesinin merkezidir. Bugün “Yüzbaşı Zaferis Apostolou” askeri kışlası sınırlarında kalan bu binaların ahşap zeminlerinin altından hala o dönem sığınan çocukların mektupları, oyuncakları ve kişisel eşyaları çıkmaktadır.
- 20 Yıllık Karabağ (Artsakh) Geleneği: Ada, sadece geçmişin değil yakın tarihin de sığınağı olmuştur. Son yirmi yılı aşkın süredir Yunanistan devlet bakanlıkları ve Ermeni Ulusal Komitesi iş birliğiyle, Karabağ Savaşı’nda ailelerini kaybeden 450’den fazla Ermeni çocuk yaz aylarında Siros’ta ağırlanmış ve rehabilite edilmiştir.
“Ekonomi, Ahlakın ve Tarihin Önüne Geçemez”
Adadaki muhalif çevreler ve yerel temsilciler, Azerbaycanlı turistlerin bireysel olarak hükümetlerinin kararlarından sorumlu tutulamayacağını ve kapıların insanlara kapatılmaması gerektiğini net bir dille belirtiyor. Ancak itiraz edilen nokta, devlet düzeyinde organize edilen bu resmi tanıtım kampanyasının, diplomatik bir aklama ve normalleşme çabasına dönüşmesidir.
- Karabağ Dramı ve Hukuki Çelişki: Azerbaycan’ın 2023 yılında Dağlık Karabağ’a (Artsakh) yönelik askeri operasyonu ve 9 aylık abluka sonrasında bölgedeki tüm Ermeni nüfusun göç etmek zorunda kalması, Lahey Uluslararası Adalet Divanı’nın 17 Kasım 2023 tarihli yaptırım ve ihlal kararlarına yansımıştı. Adalılar, Karabağlı çocukları bağrına basan bir adanın, o çocukları evinden eden bir yönetimin devlet destekli turizm fonlarını kabul etmesini etik bir kopuş olarak görüyor.
- “Neden Ermenistan Pazarı Değil?” Sorusu: Hükümetin turizm danışmanlığı şirketi MTC Group ve Azerbaycanlı Pasha Travel arasında kurulan bu ortaklığa karşı rasyonel bir alternatif sunuluyor: Siros’un asırlık tarihsel sermayesi ve dostluk bağları neden Ermenistan turizm pazarında değerlendirilmiyor? Neden doğrudan uçuşlar ve turizm teşvikleri, adanın kendi öz tarihiyle doğrudan bağ kurabileceği Ermeni halkına yönelik geliştirilmiyor?
Sonuç olarak; Atina yönetimi yıllık 2 milyonu aşan Azeri turistin Avrupa payından büyük bir finansal getiri elde etmeyi hedeflerken, Siros adası halkı ve adanın hafızasını savunanlar “Siros’un kazanmak için unutmaya ihtiyacı yok; hangi tarihe hizmet edeceğini bilmesi için hatırlamaya ihtiyacı var” diyerek ekonomik çıkarların insani değerlerin önüne konulmasına izin vermeyeceklerini ilan ediyor.
Leave a Reply