HyeTert, bu kaynağın ve/veya içeriğin yanlış ve/veya yanıltıcı bilgiler içerdiği/yaydığı kanısındadır. Metni paylaşmadan önce bu uyarıları göz önüne alarak, iзeriği ve/veya kaynağı güvenilir kaynaklardan kontrol ediniz.
Beyoğlu’ndaki Arap Camii, Bizans, Ceneviz ve Osmanlı dönemlerinden izler taşıyor. Geçmişte San Paolo ve San Domenico kiliseleri olarak kullanılan yapı, İstanbul’un fethinin ardından camiye dönüştürüldü. Emevî döneminde inşa edildiğine ilişkin anlatının ise tarihî belgelerle doğrulanmış bir dayanağı bulunmuyor.
İstanbul’un Beyoğlu ilçesindeki Galata semtinde bulunan Arap Camii, farklı medeniyetlerin izlerini aynı mimari yapı içerisinde bir araya getiriyor. Geçmişte San Paolo ve San Domenico kiliseleri olarak kullanılan tarihî eser, Osmanlı döneminde camiye dönüştürüldü. Kilise döneminden kalan çan kulesi de yapının günümüze ulaşan dikkat çekici mimari unsurları arasında yer alıyor.
Arap Camii’nin geçmişi Ceneviz dönemine uzanıyor
İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 5 Kasım 2024 tarihli tanıtımında, yapının tarih boyunca farklı isimlerle ve farklı amaçlarla kullanıldığı aktarılıyor. Galata’da yaşayan Cenevizliler döneminde kilise olarak kullanılan yapı, San Paolo ve San Domenico isimleriyle anıldı.
Akademik araştırmalarda da kilisenin tarihî gelişimi ve mimari özellikleri ele alınıyor. Araştırmacı Halûk Çetinkaya’nın 2010 yılında yayımlanan çalışmasında Arap Camii’nin mimarisi ve yapıda tespit edilen freskler inceleniyor. Kilise döneminden kalan mimari unsurlar, yapının sonraki dönüşümlerine rağmen tarihî özelliklerini koruduğunu gösteriyor.
Emevî döneminde yapıldığı iddiası tartışmalı
Arap Camii’nin geçmişiyle ilgili anlatılarda, yapının Emevî ordularının İstanbul kuşatmaları sırasında inşa edildiği ileri sürülüyor. Ancak TDV İslâm Ansiklopedisi’nde Semavi Eyice tarafından kaleme alınan Arap Camii maddesinde bu kuruluş hikâyesinin tarihî belgelerle desteklenmediği ve bir rivayet niteliği taşıdığı belirtiliyor.
Bu nedenle yapının ilk inşa tarihini kesin biçimde Emevî dönemine bağlamak mümkün değil. Akademik çalışmalarda kilise yapısının özellikle Latin hâkimiyeti ve Ceneviz dönemindeki gelişimi üzerinde duruluyor.
İstanbul’un fethinden sonra camiye dönüştürüldü
İstanbul’un 1453 yılında Osmanlı hâkimiyetine girmesinin ardından yapı cami olarak kullanılmaya başlandı. Yaklaşık 1475 yılında Fatih Sultan Mehmed’in vakfı kapsamında camiye dönüştürüldüğü bilgisi tarihî kaynaklarda yer alıyor. 1492 yılında İspanya’dan gelen Müslümanların Galata çevresine yerleştirilmesiyle Arap Camii adının kullanılmaya başlandığı aktarılıyor.
Yapı, 1913-1919 yılları arasında kapsamlı bir onarımdan geçirildi. Daha sonraki yıllarda yürütülen bilimsel belgeleme ve restorasyon çalışmaları sırasında yapının duvarlarında fresk izleri de tespit edildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 9 Eylül 2024 tarihli açıklamasında Arap Camii’ni tarihî camilere yönelik bakım ve temizlik hizmetleri kapsamında ele aldığını bildirdi.
https://isthaberler.com/galatadaki-arap-camiinin-sasirtan-gecmisi-kiliseden-camiye-donusen-yapi
Leave a Reply