Ardvin

Ardvin, Ardovn, Artvin, Livana, Livane, Livania: Batı Ermenistan’ın Akhaltskha (Ahıska) Paşalığı’nda, Çorokh (Çoruh) Nehri’nin orta bölümü havzasında bulunan sancak. Eski Tayk Eyaleti’nin Çak bölgesine denk düşmektedir. Güneydoğudan kuzeybatıya doğru Çorokh boyunca yaklaşık 30 km boyunca uzanmaktadır. Merkezi Artvin şehridir.

XVI. yüzyıl ortalarında Osmanlı hâkimiyetine geçen Ardvin bölgesi Akhaltskha (Çıldır) Paşalığı’na bağlanmıştır.

1877–78 yıllarında, Batum bölgesiyle birlikte Rusya’ya bağlanmış, önce Batum, daha sonra da Kutayisi Eyaleti’ne bağlanmıştır.

XIX. yüzyıl sonlarında, çoğunluğu Türklerle meskûn 50 köye sahip olmuştur. Ermeniler, 6 köyde yaşamaktaydı. Bunlar sırasıyla Tandzut, Noraşen, Attlel, Mamanelis, Pıkhikur ve Okrobaket.

Basında yer bulan verilere göre 1884’te Artvin’de, 7930’u Ermeni kalanı ise Türklerden oluşan 45000 kişi yaşamaktaydı. Ermeniler genellikle şehirlerde yaşamakta ve zanaat ile ticaretle uğraşmaktaydı.

Ardvinlilerin temel uğraşı bağcılıktı. Çorokh ve kolları tarafından sulanan verimli topraklara sahipti. Ardvin’den Berdagrak’a kadar, Çorokh boyunca zeytin ormanları uzanmaktaydı. Bölge, zeytin ve tütün ihracatıyla ünlüydü. Bölgede mermer, bakır ve demir madenleri vardı. Şehir ve bölge Türkler tarafından Livana (Livania), Livane olarak anılmaktaydı.

1915 Soykırımı esnasında Ardvin şehrinin Ermenileri büyük kayıplar vermiş, 1921’de ise bölge Türkiye’ye bağlandığından dolayı Ermeniler yurtlarını terk ederek Gürcistan, Abhazya ve Sovyet Ermenistanı’na göç etmişlerdir. Ardvin, günümüzde bir vilayet olup 1970 sayımına istinaden 225 900 nüfusa sahiptir.

Leave a Reply

Your email address will not be published.