Category: Hemşin ve Hemşinliler

Derine, daha derine kazımak!

 Mahir Özkan Yok olma tehlikesi altında yaşayan diller ve kültürler alanında yapılan çalışmaların önemli bir bölümü maalesef büyük şehirlerde yürütülüyor. Dergiler, gazeteler çoğunlukla büyük şehirlerde çıkıyor, albümler büyük şehirlerde yapılıyor, kitle örgütleri büyük şehirlerde faaliyet gösteriyor. Bunun bir nedeni, bu…

Hıristiyan Hemşinlileri ne kadar tanıyoruz?

 Mahir Özkan Hemşinliler bölgede Osmanlı egemenliği başlamadan önce Hıristiyan bir topluluktu. Bu konuda Türkçü tarih yazımının önde gelen isimlerinden Fahrettin Kırzıoğlu da Osmanlı belgeleri de bunu teyit ediyor. Daha önce bir yazıya da konu ettiğim Osmanlı Arşivi belgesinde (DH.İD 116…

Türkiye’deki Hıristiyan Hemşinliler

 Mahir Özkan Trabzon İmparatorluğu’na bağlı özerk bir bölge olan Hemşin, 1484 yılında ortadan kalktı ve bölge Osmanlı egemenliğine girdi. Bu tarihten sonraki Osmanlı vergi kayıtlarından da anlaşılacağı üzere ele geçirildiğinde bölge halkının tamamına yakını Hıristiyandı. 1600’lü yıllardan sonra bölgede İslamlaşma…

14 Kasım 1944 Sürgünü ve Hemşinliler

Mahir Özkan İkinci Dünya Savaşı yıllarında Sovyetler Birliği, cephe gerisinin ve sınırların güvenliği gerekçesiyle birçok sürgün gerçekleştiriyor. Benzer önlemler ABD tarafından da alınıyor ve yaklaşık 120 bin Japon toplama kamplarına kapatılıyor. Sovyetler Birliği’nde uygulanan sürgünlerden biri de Ahıska Türklerinin (Ahıska…

Asimilasyon, reasimilasyon ve Hemşinliler

Mahir Özkan Sinan Özbek, asimilasyon üzerine yazdığı makalede; bir halkın, onu kendi başına bir halk olarak tanımlamayı gerektiren üç özelliğini, yani dilini, geleneğini ve kendine has hukuk sistemini kaybettiğinde asimile olmuş kabul edilmesi gerektiğini söylüyor. Bugün Hemşinlilerin bir kısmı büyük…

Ya asimilasyon ya anadilinde öğretim!

 Mahir Özkan Yeni bir eğitim öğretim yılının başında yeniden anadilinde eğitim meselesi gündeme geldi. Son yıllarda anadili meselesi bildiğiniz gibi seçmeli anadili dersleri ile gündeme geliyordu. Ancak bu konuda ortaya çıkan pratik, anadilinin seçmeli ders olarak öğretilmesi ile ilgili düzenlemenin…

Hemşince ve Batı Ermenice’nin buluşması

MURAD MIHÇI Hemşinliler aslında Ermenice’nin bir lehçesini konuşuyor. Teoride bu böyle bilinirdi ama bunu pratikte öğrenmem uzun yıllar sonra oldu. Bu yazımın konusu sevgili dostum Ayşenur Kolivar’ın Ermeni şarkıcı Sibil Pektorosoğlu ile düeti Lusi Hadig’i  (Işık Tanesi) dinlememle aklıma geldi. Dinlemeyenler varsa…

Sibil ve Ayşenur Kolivar’dan ortak şarkı: Lusi Hadig

Kaybolmaya yüz tutan Batı Ermenice’nin ve Hemşince’nin Türkiye’deki temsilcileri arasında yer alan iki kadın sanatçı, “Şarkımız tüm halklara barış ve eşitlik getirsin” diyor ve ekliyor: “Hiçbir dil yok olmasın.” Evrim Kepenek Bugün, Ermeniler ve Hemşinliler için özel bir gün. Çünkü…

Hemşince Hemşinlilerin ortak kimliğidir

Mahir Özkan Çayeli’nin Raşot bölgesinde konuşan 10-15 kişiyi saymazsak bildiğimiz kadarıyla bugün Artvin ilçeleri dışında yaşayan Hemşinliler Hemşince konuşmuyorlar. Raşot bölgesinde konuşulan dil ile ilgili yeterli kayıt maalesef henüz yok. Hemşin dil kültür çalışması yapan kişilerin önündeki en önemli görevlerden…

21 Şubat’tan 8 Mart’a: Kadınlar dili aktarırken koruyor

ANKARA – Ataerkil, tekçi sisteme karşı anadillerini yaşatmak için televizyon, dergi, kitap ve müzik korosu gibi farklı alanlarda çalışma yürüten kadınlar, mücadeleleriyle dillerini geleceğe taşıyor. Kadınlar, 8 Mart’ta isyanının anadilde haykırılması çağrısı yaptı. Ataerkil sistemde eşitlik, hak ve yaşam mücadelesi veren…

Etnik Bir Kimlik Olarak Hemşinliler

Bugün Hemşinlilerin büyük bir çoğunluğu Ermeni olduğunu reddediyor. Bölgede kullanılan yer adları ve gündelik yaşantıda kullanılan eşyaların isimlerine kadar yerleşik bir Ermenice var aslında. Vartavar, Hodoç gibi Ermeni gelenekleri devam ettiriliyor. Uğur Biryol Hemşin, bugün Rize’nin Çamlıhemşin ve Pazar-Hemşin ile…

5 yaşındaki Lusin Hemşinceyi anlattı: Şaşırtıcı

Lusin Sultan, “Ama Hemşince özel bir dil, Hemşince güzel bir dil. Size bir şarkı söylemek istiyorum” diyor. Evrim Kepenek 5 yaşındaki Lusin Sultan Özkan, Hemşin dili araştırmacısı yazar ve öğretmen olan babası ile Hemşince konuşuyor. Bildiği Hemşince kelimeleri annesi Tuğçe…

Hemşin bayramları: Vartevor ve Xodoç

Mahir Özkan Her halkın kendi tarihinden gelen önemli günleri, şenlikleri, bayramları vardır. Bu önemli günler, bayramlar daha çok dinsel inanca göre şekillenir. Ancak bazı bayramlar, şenlikler toplumun değişen inançlarına uyum sağlayarak, şekil değiştirerek de olsa din değiştirmelere rağmen varlığını sürdürür.…

Karadeniz’in gizemi: Hemşin ve Hemşinliler

Hemşin ya da Hamşen tam olarak neresidir? Kimdir bu Hemşinliler? Ermeni midirler? Kimliklerini nasıl tanımlarlar? Hemşin kültürünün ayırt edici özellikleri nedir? Ermeni kültürü ile benzerlikleri var mıdır? ALİN OZİNİAN Hemşin, Karadeniz’in en gizemli bölgelerinden biri dersek, sanırım abartmış olmayız. Hemşin…

Vartavar/Vartevor kutlu olsun!

Sarkis Seropyan – Adnan Genç Ermeni ve Hemşin halklarının vartevor, vartavar bayramını kutluyoruz. Bugün, Ermeni ve Hemşin halkları vartevor bayramını kutluyor. Bu bayramın nereden geldiği ve nasıl ortaya çıktığını Agos’a Adnan Genç ve Sarkis Seropyan yazmıştı. Genç ve Seropyan’ın anılarını…