Հայաստանի Հանրապետության փոխարեն «Արեւմտյան Ադրբեջան» եզրույթի կիրառումը Ալիեւի հռետորաբանության մեջ ավելի հստակ ձեւավորվել է 2022 թ. դեկտեմբերին, երբ նա այդ գաղափարը կապեց ադրբեջանցիների՝ Հայաստան վերադառնալու պահանջի հետ:
2022 թ. դեկտեմբերի 24-ին նա հանդիպեց այսպես կոչված՝ «Արեւմտյան Ադրբեջանի համայնքի» ներկայացուցիչների հետ եւ հայտարարեց, որ «Արեւմտյան Ադրբեջանը» ադրբեջանցիների պատմական հողն է, իսկ ներկայիս Հայաստանի տարածքում ադրբեջանցիներ են ապրել:
Հենց այդ օրն էլ Ալիեւը հանձնարարեց մշակել «Վերադարձի հայեցակարգ»՝ հայտարարելով, թե Ղարաբաղյան հակամարտության ավարտից հետո այդ հարցը դառնում է Ադրբեջանի օրակարգի կարեւոր խնդիրներից մեկը:
Այսօր, թեեւ Բաքու-Անկարա հարաբերություններում ի հայտ են եկել դիվանագիտական եւ տեղեկատվական սկանդալներով ուղեկցվող մի շարք խորքային աշխարհաքաղաքական տարաձայնություններ, դա չի խանգարում, որ Թուրքիան «Մեկ ազգ, երկու պետություն» կարգախոսի ոգուն համապատասխան՝ Ադրբեջանի քիմքին հաճո քայլեր ձեռնարկի:
«Turk Dunyasi Kultur Atlas» («Թուրքական աշխարհի մշակութային ատլաս») խորագրով՝ Թուրքիայում լույս տեսած նոր դասագրքում, նախորդ նմանատիպ աշխարհագրական նախագծերի օրինակով, ներկայիս Հայաստանի Հանրապետության տարածքը ներկայացվում է համաթուրքական (պանթյուրքիստական) հայեցակարգի համատեքստում: Հայաստանի Հանրապետության ողջ ինքնիշխան տարածքը հաճախ ներկայացվում կամ ակնարկվում է որպես պատմական թուրքական կամ ադրբեջանական բնակատեղի եւ տեղանունների տարածք՝ կիրառելով «Արեւմտյան Ադրբեջան» քաղաքական-աշխարհագրական կեղծ թեզը:
Ալիեւը նաեւ Իրանի հյուսիսարեւմտյան՝ Արդաբիլի, Արեւելյան Ատրպատականի եւ Արեւմտյան Ատրպատականի նահանգներն է «Հարավային Ադրբեջան» անվանում եւ այդ տարածքները մտովի պատկերացնում որպես Ադրբեջանի Հանրապետության անքակտելի մաս:
Թուրքիայի ազգային կրթության նախարարությունը նոր ուսումնական հրատարակության՝ «Թյուրքական աշխարհի մշակութային ատլասի» շրջանակում առանձին բաժին է հատկացրել նաեւ «Հարավային Ադրբեջանին»՝ Իրանի Ատրպատականը ներկայացնելով որպես «Թուրքիայի ամենամոտ եղբայրական աշխարհագրական տարածքն արեւելքում»: Գիրքը Թուրքիայի դպրոցների աշակերտներին է տրամադրվել 2026-2027 ուսումնական տարվա դասագրքերի հետ մեկտեղ:
Գրիգոր ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
Հոդվածն ամբողջությամբ՝ «Ազգ» շաբաթաթերթում
Leave a Reply