Ներկայացնում ենք «Հայաստանի հնագիտական ժառանգությունը» գիրքը (հոդվածների ժողովածու, խմբագիր՝ Հակոբ Սիմոնյան):Արևմտահայոց հարցերի ուսումնասիրության կենտրոնը շնորհակալություն է հայտնում գրքի խմբագիր, ՀՀ մշակույթի նախարարության պատմամշակութային ժառանգության կենտրոնի տնօրեն, անվանի հնագետ Հակոբ Սիմոնյանին՝ նյութերը տրամադրելու, դրանք թուրքերեն թարգմանելիս անհրաժեշտ մասնագիտական աջակցության ցուցաբերման համար
Գիրքը լույս է տեսել 2013 թ. Երևանում հայերեն-անգլերեն լեզուներով:
Թուքերեն թարգմանությունը տեսնել http://akunq.net/tr/ կայքէջում: Թարգմանեց Տիրան Լոքմագոզյանը:
Հակոբ Սիմոնյան
Հայկական լեռնաշխարհն ավելի քան 400000 կմ2 մակերեսով և ծ.մ. 1700 մ միջին բարձրությամբ ֆիզիկա-աշխարհագրական մի ամփոփ միավոր է: Տարածվում է Իրանական և փոքրասիական՝ Անատոլիական բարձրավանդակների միջև: Հյուսիսում եզերված է Սև ծովով և Կուր գետով, հարավում՝ Միջագետքի հարթավայրերով: Ընդգրկում է ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքը, Վարաստանի և Ադրբեջանի՝ Կուր գետից հարավ ընկած, Թուրքիայի արևելյան և Իրանի արևմտյան շրջանները: Գերմանացի հռչակավոր գիտնական Հ. Աբիխը, XIX դ. խորապես ուսումնասիրելով Մեծ Կովկասյան լեռնաշղթայից հարավ ընկած տարածաշրջանը, եզրակացրեց, որ Կուր գետից հարավ տարածվում է մի բարձրադիր լեռնաշխարհ, որն իր կլիմայական և երկրաբանական կառուցվածքով հստակ զատորոշվում է հարևան տարածաշրջաններից: Նա, հետևելով հունա-հռոմեական աշխարհագրագետների ավանդույթին, այն ժամանակ այստեղ բնակվող հիմնական ժողովրդի՝ հայերի անունով լեռնակղզին անվանեց Հայկական լեռնաշխարհ: Այս անվանումը համընդհանուր ճանաչում և կիրառություն ստացավ: Հետագայում` 1915 թ. Օսմանյան կայսրությունում պետականորեն կազմակերպված ցեղասպանությունից հետո, երբ հայ ժողովուդի մի զգալի հատվածն արմատախիլ արվեց և բնաջնջվեց իր պատմական հայրենիքում, Թուրքիան ամեն կերպ սկսեց պայքարել, որպեսզի վերացվի հայ անվան հետ կապված ամեն մի հիշատակություն: Նրա ճնշման տակ Հայկական լեռնաշխարհ տերմինի փոխարեն սկսեցին կիրառել արհեստածին «Արևելյան Անատոլիա» տերմինը, որը թարգմանաբար նշանակում է արևելյան արևելք:
Հայկական լեռնաշխարհը հայ ժողովրդի բնօրրանն է: Հազարամյակներ շարունակ բնակվելով այստեղ` հայկական ցեղերը ձևավորվել են որպես ժողովուրդ, հիմնել իրենց պետությունները, հնագույն քաղաքակրթությունները, ինքնատիպ և վառ մշակույթը: Հայկական լեռնաշխարհի հնագիտական հարուստ ժառանգությունն ընդգրկում է շուրջ 2 միլիոն տարվա շրջափուլ: Ժողովածուն ներկայացնում է պատմաաշխարհագարական այս միասնական տարածաշրջանի դիմանկարը, վկայում այն կարևորագույն դերակատարման մասին, որ ունեցել է Հայաստանը Հին Աշխարհի քաղաքակրթությունների համատեքստում:
Leave a Reply