Անցյալ շաբաթ աղիքային ինֆեկցիայից մահացած հայ դերասան և թատերագիր Հերմոն Վարիշը չկարողացավ տեսնել իր վերջին ներկայացումը:
Օսմանյան շրջանի դերասան Հակոբ Վարդովյանի հետքերով գնացող Հերմոն Վարիշը ծնվել է 1947 թ. դեկտեմբերի 27-ին: Վարիշի ընտանիքի արմատները Էսքիշեհիրի Սիվրիհիսար գավառից են: Սակայն նա ծնվել է Պոլսում և բազամթիվ պոլսահայերի պես հաճախել է Փանգալթիի լիցեյը: Այնուհետև դարձել է Փանգալթըի լիցեյի շրջանավարտների միության մշտական այցելուն: Միության թատրոններից դուրս չէր գալիս: 1965 թ. հայկական միությունների լեգենդար ռեժիսորներից Միսկա Թորոսը հանդիսատեսի շարքերից նրան կանչում և տեքստ է տալիս: «Փող ունեցող Արթինը» ներկայացման մեջ խաղացել է գլխավոր դերը: Նրա առաջին բեմելն ահա այսպես է եղել: Անցյալ տարի իր ուսուցիչ Թորոսի մահից ցնցված Վարիշը հետագայում ծանր աղիքային ինֆեկցիայով է հիվանդանում: Քանի որ չէր ուտում, շատ էր տկարացել: Ամիսներ շարունակ սնվել է մանկական կերերի նման հեղուկ դեղերով: Չի իմացել, որ ինֆեկցիայով է վարակվել: Սրտի հիվանդության համար չի վիրահատվել: Չնայած բոլոր այս ցավերին` մի նոր ներկայացում սկսեց` «Սուտ ստի հետևից»: Ներկայացումը հանձնեց իր վաղեմի ընկերոջը` Գրիգոր Դինչքայըքչըին, թեև մասնացեց մի քանի փորձերի, սակայն մինչև վերջ տանելու ուժ չունեցավ: Փետրվարին սկսած և մայիսի 6-ին ավարտված ներկայացումը, ցավոք, չկարողացավ դիտել… Մայիսի 30-ին վախճանվեց: Վարիշին սիրողները հունիսի 4-ին նրա հիշատակի համար Փանգալթըի լիցեյում ոգեկոչման միջոցառում կազմակերպեցին: Ֆերիքյոյի եկեղեցու թաղաման արարողակարգից հետո Վարիշն ամփոփվեվ Շիշլիի հայկական գերեզմանատանը:
Համատեղ հրաշքների կամպանիա
2006 թ. Վարիշի բեմադրած «Համատեղ հրաշքների կամպանիա» նախագիծը, որը ստացել էր Հալդուն Դորմենի աջակցությունը, դարձավ թուրքական թատրոնի անմոռանալի ստեղծագործություններից մեկը:
«Բավականին խենթ ու փութեռանդ էր»
Երբ 1995 թ. բեմադրեց «Տաբատս վերջին անգամ ո՞վ է տեսել» ներկայացումը, հաջողությունները միմյան հաջորդեցին: Բեմադրել է նաև օսմանյան շրջանում գրված «Լեբլեբիջի Հորհոր աղա» հայակական մշակույթին բնորոշ օպերան: Համաաձայն նրա աշակերտ Արարատ Մորի` «նա էլ էր խենթ, ինչպես և ցանկացած դերասան»: Սարսափելի բծախնդիր էր: Եթե անհրաժեշտ լիներ, ավելը կվերցներ ու բեմը կավլեր: Որպեսզի դերասանների ցանկացածը կատարեր, կվիճեր, ներկայացումն ավարտելուն պես մոռանալով վիրավորանքը` բոլորին հրավիրում էր խաշի:
Շատ թանակագին էր
«Համատեղ հրաշքների կամպանիա» ներկայացման հեղինակ Դորմենն ասաց. «Եկավ ինձ մոտ և ասաց, որ ցանկանում է բեմադրել այս ներկայացումը: Ինչ լավ է, որ համաձայնվեցի: Շատ լուրջ ստեղծագործություն պատրաստեց: Հիշեք, որ հայերն են թուրքական թատրոնի հիմքը դրել: Հանրապետությունից առաջ էլ նրանք կային: Եթե հայ դերասանները չլինեին, մենք էլ կարող էինք չլինել: Մենք նրանց հերթափոխեցինք: Թոթո Քարաջա, Անի Իփեքքայա… Պարոն Հերմոնը ավանդույթը շարունակող թանկագին մեկն էր…»
http://sabah.com.tr/Yasam/2011/06/06/tiyatroya-adanan-46-yilda-son-perde
Leave a Reply