«Ոչնչացնելու մտադրություն» փաստավավերագրական ֆիլմն ուսումնասիրում է Հայոց Ցեղասպանությունը

Ամերիկյան «Los Angeles Times» պարբերականը ևս անդրադարձել է Ջո Բերլինգի «Ոչնչացնելու մտադրություն» փաստավավերագրական ֆիլմին: Ներկայացնում ենք հոդվածն ամբողջությամբ:

Գերի Գոլսթեին

«Ժխտողականության ճարտարապետները» ֆիլմի նման «Ոչնչացնելու մտադրություն» փաստավավերագրական ֆիլմն էլ մի ուժեղ ուսումնասիրություն   է  1915-1918 թթ. Օսմանյան կայսրությունում (ներկայիս` Թուրքիայի Հանրապետությունը) մոտ 1,5 մլն հայերի սպանության ու այն խնդրի վերաբերյալ, թե ինչո՞ւ մեկ դար անց թուրքական կառավարությունը դեռևս պաշտոնապես չի ճանաչում այս սարսափելի կոտորածը կամ չի օգտագործում «ցեղասպանություն» բառը:

Ռեժիսոր Ջո Բերլինգը յուրովի է ուսումնասիրում այս բարդ հարցը: Ֆիլմում զետեղված են նաև Թերիի Ջորջի Հայոց Ցեղասպանության մասին «Խոստումը» հախուռն դրամատիկ ֆիլմից հատվածներ (« Խոստումը» ֆիլմը, որտեղ խաղում են Օսկար Իսաակը և Քրիստիան Բեյլը, ցուցադրվել է ապրիլին ու արժանացել տարբեր գնահատականների, նաև որոշակի հիասթափություն է առաջացրել), կուլիսային դրվագներ ու հարցազրույցներ (ռեժիսոր Ջորջի, պրոդյուսեր Մայք Միդավոյի և ֆիլմի անձնակազմի անդամների հետ), որոնք օգնել են ստեղծել լայնածավալ ուսումնասիրություն այն հարցի վերաբերյալ, որը հայերը հաճախ անվանում են  «Մեծ Եղեռն»:

Փաստավավերագրական ֆիլմը բաղկացած է 3 մասից` «Մահ», «Ժխտողականություն», «Նկարագրություն»: Այն առանձնանում է արխիվային տեսանյութերով ու նկարներով իր հարստությամբ, նաև դերասան-գրող Էրիկ Բոգոսյանի, Հայաստանում նախկին ԱՄՆ դեսպան Ջոն Մարշալ Էվանսի, ռեժիսոր Ատոմ Էգոյանի («Արարատ»), ինչպես նաև մի շարք այլ հեղինակների ու պրոֆեսորների հետ արված հարցազրույցներով: Այս ամենը խորը  պատկերացումներ է տալիս ցեղասպանության վերաբերյալ, ներկայացնում ցեղասպանության  առաջացրած մշակութային ու աշխարհաքաղաքական ճուղավորվածությունը, Ամերիկայի նուրբ դերն այս հարցում: Այս ֆիլմը հմուտ աշխատանքի արդյունք է:

Թարգմանեց Անի Մելքոնյանը