Ցեղասպանությունը վերապրածի թոռնուհին Թուրքիայում ցուցադրում է տատի՝ ցավի «ականատես» ասեղնագործությունները

Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարում էլ շարունակում են պատմություններ պատմվել։ Անիտա Թութիկյանի տատիկը՝ Հռիփսիմե Սարգսյանը, 1915-ի տուժածներից միայն մեկն է. գրում է Evrensel կայքն ու ներկայացնում վերջինիս պատմությունը։

1908 թվականին Դերսիմի մոտակայքում գտնվող Էրգանում ծնված Հռիփսիմեի բազմանդամ ընտանիքից միայն երեքն են ողջ մնացել։ 1938 թվականին Դերսիմում մնացած ընտանիքը քրդերի հետ էլ է կոտորվել։ Հռիփսիմեն ու ընտանիքն աքսորվել են հեռավոր գյուղեր։
Հայերը թե՛ այդ աղետի հոգեբանական հետևանքներին են դիմանում, թե՛ իրենց անմեղ տատ ու պապերի համար արդարություն որոնելու նման հոգու պարտք են կրում։

Անիտա Թութիկյանի տատը՝ Հռիփսիմեն, իր ցավերը բացեիբաց չի կարողացել ասել, սակայն դրանք արտահայտել է մատներով։ Նա իր կյանքի պատմությունը, առանց գիտակցելու, ձեռագործ աշխատանքներում է ներկայացրել։
Առանց իմանալու, որ դրանք մի օրը բոլոր «կարդալու են», նա իր ցավերը կտորին թելերով ու գույներով է հաղորդել։

Անիտա Թութիկյանն իր ողջ կյանքում անհաշիվ անգամներ լսել է տատիկի ողբերգական պատմությունները։ Այս ցուցահանդեսի այցելուներին ասեղնագործությունների միջոցով հասանելի է դառնում Հռիփսիմե Սարգսյանի հոգին։

Թոռնուհին հրավիրում է մոտիկից տեսնելու տատի՝ կտորների վրա օգտագործած գույներից լսվող հառաչանքը։

«1915-ի Հայոց ցեղասպանության և Թուրքիայից հայերի աքսորվելու վերաբերյալ պարզ թվաբանություն են անում կամ որպես հեքիաթ են պատկերացնում հայրենիքից հեռանալու ու գոյությունը կորցնելու մասին պատմությունները։ Կատարվածի հոգեբանական տանջալի հետևանքներին շատերն ուշադրություն չեն դարձնում։

Իրականում այդ տառապանքն աքսորից հետո ավելի է խորանում։ Հայերն իրենց սիրելիներին, իրենց բույնը, իրերը, ամեն ինչ կորցնում են մեկ ակնթարթում՝ դրամատիկորեն։ Այդ ցավերը դեռ չեն մարել, փոխանցվել են սերունդներին, մեծացել են ու ելք որոնողի օգնության կանչի են վերածվել։ Անգամ 100 տարի անց մենք՝ հայերս, մեր տատերի ու պապերի ապրած հոգեբանական ցավն ենք կրում»,-ասել է նա։

http://www.tert.am/am/news/2015/05/03/hripsime-sargisyan/1664131