Իզմիրի (Զմյուռնիա) ողբերգության պատմությունը, քաղաք, որի բնակչության մեծ մասը մինչև 1922 թ. կազմում էին հույները, հրեաները, հայերը և լատին կաթոլիկները, բացիկների միջոցով կներկայացվի «Մի ժամանակ Իզմիրում…» խորագրով ցուցահանդեսում:
Այդ մասին հաղորդում է Akunq.net-ը` հղում անելով պոլսահայ «Ակօս» շաբաթաթերթին: Աղբյուրի փոխանցմամբ` Իզմիրի մշակութային բազմազանության վերացման 90-րդ տարելիցի կապակցությամբ կազմակերպվող սույն միջոցառման շրջանակներում կցուցադրվեն «Բիրզամանլար» հրատարակչության խմբագիր Օսման Քյոքերի` Օրլանդո Կարլո Կալումենոյի հավաքածուից վերցրած այն բացիկները, որոնք պատկանում են 19-րդ դարի վերջերին և 20-րդ դարի սկզբներին:
Իզմիրը 1900-ականների սկզբին Օսմանյան կայսրության երկրորդ ամենամեծ և զարգացած քաղաքն էր: Արևմտյան Անատոլիայի արդյունաբերական կենտրոնը հանդիսացող այս քաղաքը հայտնի էր նաև Եվրոպայի հետ իր զարգացած առևտրային կապերով: Իզմիրի բնակչության թիվն անցնում էր 230 հազարից, և այստեղի բնակիչների մեծ մասը կազմում էին ոչ մուսուլմանները: Սույն քաղաքում միևնույն ժամանակ բնակվում էին նաև ոչ օսմանահպատակ գերմանացիներ, ամերիկացիներ, անգլիացիներ, ավստրոհունգարներ, իսպանացիներ, ֆրանսիացիներ, հոլանդացիներ, իտալացիներ, իրանցիներ և ռուսներ, որոնց թիվը գերազանցում էր 10 հազարը:
«Գյավուր Իզմիրն» առանձնապես չտուժեց Միություն և առաջադիմություն կուսակցության` Առաջին աշխարհամարտից առաջ սկսած` հույների էթնիկ զտման և Հայոց ցեղասպանության քաղաքականությունից: Սակայն քաղաքի ոչ մուսուլման բնակչությունն անհետ վերացվեց 1921 թ. սկսած` թուրքական բանակի կողմից Արևմտյան Անատոլիայում հունական բանակի դեմ իրականացրած ռազմական գործողությունների և 1922 թ. սեպտեմբերի 13-ին մեկնարկած Իզմիրի աղետի կամ ողբերգության հետևանքով:
Ցուցահանդեսի շրջանակներում կներկայացվեն նաև զեկուցումներ` Զմյուռնիայի ոչնչացված հայկական և հունական համայնքների թեմաներով: Հոկտեմբերի 18-ին` ժամը 19:00-ին, Զաքարիա Միլդանօղլուն հանդես կգա «Իզմիրի աղետի 90-րդ տարելիցը. Զմյուռնիան և հայերը» վերնագրով զեկուցմամբ:
Ցուցահանդեսը կբացվի հոկտեմբերի 12-ին` «Ջեզայիր» կոնֆերանսների սրահում և կգործի մինչև հոկտեմբերի 29-ը: Զեկուցումները ևս կներկայացվեն նույն սրահում:
Akunq.net




Leave a Reply