Վանում գտնվող Վարագավանքի հողատարածքի «սեփականության իրավունքը» պատկանում է թուրք հայտնի լրագրող Ֆաթիհ Ալթայլըի ընտանիքին։ Ֆաթիհ Ալթայլըն հայտարարել է, որ պատրաստ է վանքն անվճար հանձնել Թուրքիայի մշակույթի նախարարությանը։
Այդ մասին, www.akunq.net – ի փոխանցմամբ, հաղորդում է պոլսահայկական «Ակօս» շաբաթաթերթը։
Ըստ աղբյուրի՝ լրագրող Նիլ Գյուլսյումի հաղորդմանը հյուրընկալված Ֆաթիհ Ալթայլըն հայկական վանքի մասին մասնավորապես նշել է․ «Ինձ է պատկանում այն հողատարածքը, որի վրա գտնվում են եկեղեցին կամ եկեղեցիները։ Այդ հողատարածքը դեռ գրանցված է պապիկիս անունով։ Եթե Մշակույթի նախարարությունն ուզում է, թող գա․ ես ընտանիքիս մյուս անդամների հետ էլ խոսեմ։ Թող անվճար վերցնեն, օգտագործեն, հանրայնացնեն․ մենք եկեղեցու սիրահար չենք»։
Ալթայլըն հետևյալ պատասխանն է տվել այն հարցին, թե ինչպես է եկեղեցու հողատարածքի սեփականության վկայականը հայտնվել իր ընտանիքի ձեռքում․ «Ստույգ տեղեկություններ չունեմ, բայց այսպիսի խոսակցություն կար․ այն ժամանակաշրջանում, երբ որոշ ընտանեկան հողատարածքների վրա շենքեր են կառուցվել, պետությունն էլ փոխանակվել է իրեն պատկանող որոշ տարածքներով, որոնցից մեկի սահմաններում էլ գտնվել է նաև այդ եկեղեցին։ Մենք եկեղեցին չենք քանդել ու չենք վաճառել․ նույն կերպ մնում է»։
Սույն հարցը երկար ժամանակ է, ինչ գտնվում է Թուրքիայի հայ համայնքի օրակարգում։ Վանի Վարագավանք վանական համալիրը կարևոր է թե՛ ճարտարապետական, թե՛ հոգևոր և թե՛ այս տարածքներում հայկական ժառանգության պահպանման առումներով, սակայն քանի որ վանական համալիրը անխնամ վիճակում է, ավիրվել ու քանդվել է տարիների ընթացքում։
Թեմային 2025 թ․ դեկտեմբերին, Թուրքիայի մշակույթի և զբոսաշրջության նախարար Մեհմեդ Նուրի Էրսոյին իր այցի շրջանակներում անդրադարձել էր նաև Պոլսո հայոց պատրիարք Մաշալյանը։ Պատրիարքը շեշտել էր, որ եթե եկեղեցին վերականգնվի և վերաբացվի, էական նպաստ կունենա այդ շրջաններում զբոսաշրջության զարգացմանը և միևնույն ժամանակ կծառայի մշակութային ու պատմական ժառանգության պահպանման գործին։ Հետագայում Պոլսո հայոց պատրիարքը այդ հանդիպման մասին մեկնաբանությամբ հանդես գալու ընթացքում ընդգծել էր, որ «այդ տարածքը կարող էր նորից փոխանցվել պետությանը»։
«Ակօս» շաբաթաթերթը հրապարակման վերջում հիշեցնում է, որ Վարագավանք վանական համալիրը կառուցվել է 8-րդ դարում, և որ տարիներ շարունակ չվերանորոգված ու երկրաշարժերի հետևանքով հետզհետե ավիրված վանքից մնացած հատվածը ներկայում պահպանվում է թաղամասի բնակիչների կողմից։
Թարգմանեց Մելինե Անումյանը
Leave a Reply