{"id":7732,"date":"2011-08-27T04:27:01","date_gmt":"2011-08-27T09:27:01","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=7732"},"modified":"2011-08-27T04:27:01","modified_gmt":"2011-08-27T09:27:01","slug":"kimyasaldan-437-kisi-oldu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/","title":{"rendered":"&#8216;Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc&#8217;"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><strong><em><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=7733\" rel=\"attachment wp-att-7733\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-7733\" title=\"Qimiakan zenqi kirarman mexadranq\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"175\" \/><\/a>\u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eubesi, T\u00fcrk ordusunun PKK&#8217;lilere y\u00f6nelik kulland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen kimyasal silahlara ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir rapor a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">D\u0130YARBAKIR &#8211;\u00a0 1994 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6ld\u00fcr\u00fclen PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 raporda, bug\u00fcne kadar 46 kez kimyasal ve biyolojik silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, ya\u015fanan bu olaylarda 437 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kaydediliyor. \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eube Sekreteri Raci Bilici, son g\u00fcnlerde Kandil&#8217;e y\u00f6nelik yine kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bilgilerin kendilerini kayg\u0131land\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, devlet yetkilileri ile ulusal ve uluslararas\u0131 kamuoyunun iddialar\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 istedi.<\/p>\n<p>B\u00f6lgede s\u0131k s\u0131k g\u00fcndeme gelen ancak hi\u00e7bir zaman tam anlam\u0131yla ara\u015ft\u0131r\u0131lmayan PKK&#8217;lilere y\u00f6nelik kimyasal silah kullan\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin iddialar \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eubesi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan kapsaml\u0131 raporla kamuoyuna duyuruldu. \u0130HD \u015eube binas\u0131nda d\u00fczenlenen bas\u0131n toplant\u0131s\u0131na \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eube Sekreteri Raci Bilici, \u0130HD MYK \u00dcyesi ve Diyarbak\u0131r \u015eube Y\u00f6neticisi Av. Serdar \u00c7elebi, \u015eube Y\u00f6neticileri Halil Bayhan, Necibe G\u00fcne\u015f Perin\u00e7ek, Av. P\u0131nar Dalku\u015f ve Av. Fatma Karao\u011flan kat\u0131ld\u0131. Bas\u0131n toplant\u0131s\u0131nda haz\u0131rlanan rapora ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamay\u0131 okuyan \u0130HD \u015eube Sekreteri Raci Bilici, b\u00f6lgede son 30 y\u0131ld\u0131r ya\u015fanan sava\u015f boyunca en fazla ileri s\u00fcr\u00fclen iddialardan birinin kullan\u0131lmas\u0131 yasakl\u0131 silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 oldu\u011funu belirterek, devlet yetkililerinin reddetmesine ra\u011fmen bu iddialar\u0131n s\u00fcrekli g\u00fcndeme geldi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n<p><strong>Kandil&#8217;e y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 kayg\u0131lar\u0131 art\u0131rd\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcn bile PKK militanlar\u0131na y\u00f6nelik Kandil&#8217;e d\u00fczenlenen hava sald\u0131r\u0131s\u0131nda, b\u00f6lgedeki k\u00f6ylerin tamamen bo\u015falt\u0131larak bayram sonras\u0131 kapsaml\u0131 bir harekatla militanlara y\u00f6nelik kitle imha silahlar\u0131n\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131 \u00fcrpererek takip ettiklerini ifade eden Bilici, &#8220;B\u00f6ylesi bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa giri\u015filmeyece\u011fini umut etsek de b\u00f6lgede s\u00fcren 30 y\u0131ll\u0131k \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcre\u00e7te ya\u015fananlar ve kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z iddialar b\u00f6ylesi bir insanl\u0131k su\u00e7unun i\u015flenmesi ihtimalini bize d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrtm\u00fcyor de\u011fil&#8221; dedi.<\/p>\n<p><strong>&#8216;\u0130ddialar bizi derinden etkilemi\u015ftir&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Bug\u00fcne kadar \u00e7o\u011fu kez kamuoyunun g\u00fcndemine gelen ancak ara\u015ft\u0131r\u0131lma gere\u011fi duyulmayan iddialarla ilgili derneklerine yo\u011fun ba\u015fvurular yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Bilici, &#8220;Ba\u015fvurular\u0131n artmas\u0131 \u00fczerine kapsaml\u0131 bir ara\u015ft\u0131rma gere\u011fi duyduk. Bu raporun haz\u0131rlanmas\u0131 s\u00fcrecinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan tan\u0131kl\u0131k ifadeleri, insan haklar\u0131 savunucular\u0131 olarak bizleri derinden etkilemi\u015ftir. \u0130nsanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7lar olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n bu kadar yayg\u0131n kullan\u0131lm\u0131\u015f olma ihtimali bizleri ciddi \u015fekilde kayg\u0131land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Her ne kadar iddia d\u00fczeyinde kal\u0131yor olsa da, iddialar\u0131n ciddiye al\u0131narak, konunun \u00fczerinde kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p><strong>&#8216;Yetkililere yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fvurulardan sonu\u00e7 alamad\u0131k&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>1990&#8217;l\u0131 y\u0131llar ve sonras\u0131nda s\u00fcrekli g\u00fcndeme gelen ve baz\u0131 d\u00f6nemlerde raporlarla ispat edildi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen kimyasal silahlar konusunda devlet yetkililerinin hep sessizli\u011fini korudu\u011funu kaydeden Bilici, \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;\u0130ddialara kar\u015f\u0131 sessiz kal\u0131nmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, bunun bir devlet politikas\u0131 olarak geli\u015ftirildi\u011fi \u015feklindeki ku\u015fkular\u0131m\u0131z da artm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fmalarda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren PKK militanlar\u0131n\u0131n ailelerinin bize yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurular son derece ciddidir. Yine g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n beyanlar\u0131 ve baz\u0131 vakalarla ilgili haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rma-inceleme raporlar\u0131, bu silahlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iddialar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir niteliktedir. Ge\u00e7mi\u015fte de, bug\u00fcn de bize yap\u0131lan ba\u015fvurular \u00fczerine resmi makamlara yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z su\u00e7 duyurular\u0131 \u00e7o\u011fu zaman cevaps\u0131z kalmaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu nedenledir ki, biz insan haklar\u0131 savunucular\u0131 bu sessizli\u011fi k\u0131rmak istemekteyiz.&#8221;<\/p>\n<p><strong>&#8216;Toplu mezarlar\u0131n neden bu kadar \u00e7ok oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;B\u00f6lgedeki toplu mezarlar konusunda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar ile kimyasal silahlara ili\u015fkin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu raporu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, b\u00f6lgede toplu mezarlar\u0131n bu denli fazla olu\u015funun en b\u00fcy\u00fck nedenlerinden birinin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren militanlar\u0131n nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne ili\u015fkin ger\u00e7eklerin gizlenmek istenmesi oldu\u011fu sonucuna ula\u015ft\u0131k. Ki, bu sonu\u00e7 bizi korkun\u00e7 ger\u00e7eklerle tekrar y\u00fcz y\u00fcze b\u0131rakmaktad\u0131r&#8221; diyen Bilici, &#8220;Birazdan a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m\u0131z raporda, kimyasal silahlar\u0131n niteli\u011fi, \u00e7e\u015fitleri, kullan\u0131m \u015fekilleri, insan \u00fczerindeki etkileri, kimyasal silahlar\u0131n tarih\u00e7esi, kimyasal silahlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131na ili\u015fkin anla\u015fmalar, T\u00fcrkiye&#8217;de kimyasal silah\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n tarih\u00e7esi ve kimyasal silah kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n ayr\u0131nt\u0131l\u0131 verilerine yer verece\u011fiz. Raporda yer alan veriler; \u0130HD \u015fubelerine yap\u0131lan ba\u015fvurular, \u0130HD taraf\u0131ndan olu\u015fturulan heyetlerin haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 raporlar, \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcrecin taraflar\u0131ndan yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalar, bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda yer alan haberlerden olu\u015fmaktad\u0131r. Rapordaki verilerin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc iddia d\u00fczeyindedir ve kesinlik arz etmemektedir. Ancak ara\u015ft\u0131r\u0131lmaya de\u011fer veriler oldu\u011funu tekrarlamakta yarar g\u00f6r\u00fcyoruz&#8221; dedi.<\/p>\n<p><strong>&#8216;\u0130ddialar bir an \u00f6nce ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Ulusal ve uluslar aras\u0131 sivil kurulu\u015flara, bu konuda uzman kurum ve ki\u015filer ile devlet yetkililerine \u00e7a\u011fr\u0131da bulunan Bilici, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: &#8220;\u0130HD olarak bu iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep ediyoruz. \u0130nsanc\u0131l hukuk kaideleri, sava\u015f ko\u015fullar\u0131nda dahi mutlak suretle uyulmas\u0131 gereken kurallar\u0131 d\u00fczenlemektedir. Yetkili makamlar\u0131n, insanc\u0131l hukuk, sava\u015f hukuku ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma hukukunun ihlali anlam\u0131na gelen t\u00fcm bu iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131larak bir an \u00f6nce bilimsel verilere dayal\u0131 kamuoyunu tatmin edici a\u00e7\u0131klama yapmalar\u0131n\u0131 bekliyoruz.&#8221;<\/p>\n<p><strong>&#8216;Kandil&#8217;e y\u00f6nelik imha giri\u015fimi kabul edilemez&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131ndan bas\u0131n mensuplar\u0131n\u0131n sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Bilici, haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 raporda ge\u00e7en iddialar\u0131n ciddi iddialar oldu\u011funu ve mutlak suretle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131. Bir gazetecinin &#8220;Kandil&#8217;e y\u00f6nelik hava sald\u0131r\u0131s\u0131 sonras\u0131 b\u00f6lgedeki k\u00f6yler bo\u015falt\u0131larak, PKK&#8217;ye y\u00f6nelik kimyasal silah kullan\u0131larak, imha ama\u00e7l\u0131 bir operasyonun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iddialar hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? \u015feklindeki sorusu \u00fczerine Bilici, &#8220;Bu korkun\u00e7 bir durum olur. Bizler bunu hayal bile etmek istemiyoruz. E\u011fer devlet yetkililerinin kafas\u0131nda b\u00f6yle bir \u015fey varsa, bunu bir an \u00f6nce ak\u0131llar\u0131ndan \u00e7\u0131kars\u0131nlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6ylesi bir y\u00f6nelim insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 i\u015flenmi\u015f bir su\u00e7 olur ve telafisi zordur&#8221; dedi.<\/p>\n<p><strong>Kimyasal Silah Kullan\u0131m\u0131 Raporu&#8217;nun ayr\u0131nt\u0131lar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bilici&#8217;nin ard\u0131ndan \u0130HD MYK \u00dcyesi ve Diyarbak\u0131r \u015eube Y\u00f6neticisi Av. Serdar \u00c7elebi haz\u0131rlanan Kimyasal ve Biyolojik Silah Kullan\u0131m\u0131 Raporu&#8217;nu a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>Raporda kimyasal silahlar\u0131n tan\u0131m\u0131, \u00e7e\u015fitleri ve \u00f6zellikleri yer al\u0131rken, d\u00fcnyada kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n tarih\u00e7esi de ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde anlat\u0131l\u0131yor. Kimyasal Silahlar\u0131n Kullan\u0131m\u0131n\u0131n Yasaklanmas\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi&#8217;ne ili\u015fkin (CWC) bilgilere yer verilen raporda, T\u00fcrkiye&#8217;de kimyasal silah kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin iddialar\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze nas\u0131l bir seyir izledi\u011fi ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla aktar\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Raporun giri\u015f k\u0131sm\u0131nda yer alan T\u00fcrkiye&#8217;de Kimyasal Silah Kullan\u0131m\u0131&#8217;n\u0131n tarih\u00e7esi ve rapora ili\u015fkin verileri de\u011ferlendiren \u00c7elebi, T\u00fcrkiye&#8217;de 1984 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan ve &#8220;d\u00fc\u015f\u00fck yo\u011funluklu sava\u015f&#8221; olarak tan\u0131mlanan \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcre\u00e7te, sistematik bir bi\u00e7imde insan haklar\u0131 ihlalleri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve insanc\u0131l hukuk kaidelerinin yok say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Sava\u015f d\u00f6nemlerinde insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lar olarak tan\u0131mlanan kitle imha silahlar\u0131, yani kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 1990&#8217;l\u0131 y\u0131llardan sonra yo\u011fun bir \u015fekilde g\u00fcndeme gelmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. 90&#8217;l\u0131 y\u0131llarda \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcrecin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli zorluklar nedeniyle kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok fazla g\u00fcndeme gelmemekteydi. \u0130lk kez 1994 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan bir \u00e7at\u0131\u015fmada PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde iddialar ortaya at\u0131ld\u0131. Kolluk g\u00fc\u00e7lerinin PKK militanlar\u0131na y\u00f6nelik kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki iddialar, sonraki y\u0131llarda da g\u00fcndeme geldi ancak bu iddialar d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 nedeniyle ba\u011f\u0131ms\u0131z kurullarca ele al\u0131namad\u0131&#8221; dedi.<\/p>\n<p><strong>&#8216;Ball\u0131kaya katliam\u0131 ispat edilmi\u015fti&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Daha sonra, \u015e\u0131rnak&#8217;\u0131n Silopi \u0130l\u00e7esi&#8217;ne ba\u011fl\u0131 Ball\u0131kaya (Bilika) K\u00f6y\u00fc yak\u0131nlar\u0131nda 11 May\u0131s 1999 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen operasyonda ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren 20 PKK militan\u0131n\u0131n kimyasal silahlarla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatan \u00c7elebi, \u015f\u00f6yle devam etti: &#8220;Bas\u0131na yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla o d\u00f6nemde, militanlar olay yerinden elde etti\u011fi ve olayda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddia etti\u011fi kimyasal gaza ait t\u00fcp\u00fc kriminal inceleme i\u00e7in Almanya&#8217;ya g\u00f6ndermi\u015f. Almanya&#8217;da bulunan kriminal laboratuarda yap\u0131lan inceleme sonras\u0131 tanzim edilen raporda; materyalin (t\u00fcp\u00fcn) kimyasal madde i\u00e7eren ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc niteli\u011fe sahip kimyasal gaz oldu\u011fu belirtilmi\u015fti. Yak\u0131n zamanda Roj TV&#8217;de yay\u0131nlanan bir programda baz\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler yay\u0131nland\u0131. Yay\u0131nlanan g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin belirtilen olayla ilgili oldu\u011fu, bug\u00fcn dahi orduda g\u00f6rev yapan baz\u0131 askerlerin bu olayda yer ald\u0131\u011f\u0131, olay ard\u0131ndan ma\u011faran\u0131n \u00f6n\u00fcnde dizilen cenazelerin ba\u015f\u0131na gelen r\u00fctbeli bir subay\u0131n olayda kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ikrar etti\u011fi belirtiliyordu.&#8221;<\/p>\n<p><strong>&#8216;Almanlar \u00c7ukurca&#8217;da kimyasal kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlad\u0131&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Daha sonra Hakk\u00e2ri&#8217;nin \u00c7ukurca il\u00e7esinde 2009 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda meydana gelen bir \u00e7at\u0131\u015fmada ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren ikisi kad\u0131n 8 PKK militan\u0131n\u0131n kimyasal silah kullan\u0131lmak suretiyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn iddia edildi\u011fini kaydeden \u00c7elebi, &#8220;\u0130ddiay\u0131 do\u011frular nitelikte foto\u011fraf ve materyaller ele ge\u00e7iren insan haklar\u0131 kurulu\u015flar\u0131 bu materyalleri incelenmek \u00fczere Almanya&#8217;ya g\u00f6nderdi. Alman bas\u0131n\u0131, T\u00fcrk ordusunun PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Alman insan haklar\u0131 savunucular\u0131 ve siyaset\u00e7iler uluslararas\u0131 soru\u015fturma isterken, Hamburg \u00dcniversitesi TSK&#8217;nin kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 raporla ispatlad\u0131. S\u00f6z konusu olaya ili\u015fkin ortaya \u00e7\u0131kan foto\u011fraflar\u0131 inceleyen Hans Baumann adl\u0131 bir uzman, resimlerin ger\u00e7ek oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131 ve Hamburg \u00dcniversitesi Hastanesi de militanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla kimyasal silahla vuruldu\u011funa dair rapor verdi&#8221; diye belirtti.<\/p>\n<p><strong>&#8216;Bedran Kaya&#8217;n\u0131n v\u00fccudundan mermi izi yoktu&#8217;<\/strong><\/p>\n<p>Bu y\u0131ldan sonra da ordu mensuplar\u0131n\u0131n kimyasal silah kulland\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde haberler s\u00fcrekli gelmeye devam etti\u011fini ifade eden \u00c7elebi, &#8220;Ancak, iddialar\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan ba\u011f\u0131ms\u0131z uzman kurullar\u0131n i\u015fletilmemesi nedeniyle yeterli ve ikna edici kesin bir sonu\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kart\u0131lamad\u0131. Son olarak 31 Temmuz 2011 tarihinde Hakkari&#8217;nin \u015eemdinli \u0130l\u00e7esi&#8217;nde \u00e7\u0131kan \u00e7at\u0131\u015fmada ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren Bedran Kaya adl\u0131 PKK militan\u0131n\u0131n kimyasal silahla \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Bu iddia, Kaya&#8217;n\u0131n v\u00fccudunda herhangi bir kur\u015fun izinin olmamas\u0131 ve cenazesini y\u0131kayanlar taraf\u0131ndan derisinin par\u00e7a par\u00e7a d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dair bilgiler verilmesi \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221;<\/p>\n<p><strong>46 kez kimyasal silah kullan\u0131ld\u0131 437 ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7elebi, daha sonra ise haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 rapordaki verilerden yola \u00e7\u0131karak, kimyasal silah kullan\u0131lmas\u0131 sonucu ya\u015fanan olaylara ili\u015fkin elde ettikleri istatistikleri a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n<p>* Militanlara y\u00f6nelik kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 iddias\u0131: 39<br \/>\n* Do\u011fa ve araziye y\u00f6nelik kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 iddias\u0131: 5<br \/>\n* Biyolojik silah kullan\u0131m\u0131 iddias\u0131: 2<br \/>\n* Kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren ki\u015fi say\u0131s\u0131: 437<br \/>\n* Kimyasal silah kullan\u0131m\u0131 sonucu telef olan hayvan say\u0131s\u0131: 134.\u00a0D\u0130HA<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em>26 A\u011fustos 2011 <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em><a href=\"http:\/\/www.yuksekovahaber.com\/haber\/kimyasaldan-437-kisi-oldu-57332.htm\">http:\/\/www.yuksekovahaber.com\/haber\/kimyasaldan-437-kisi-oldu-57332.htm<\/a><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eubesi, T\u00fcrk ordusunun PKK&#8217;lilere y\u00f6nelik kulland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen kimyasal silahlara ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir rapor a\u00e7\u0131klad\u0131. D\u0130YARBAKIR &#8211;\u00a0 1994 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6ld\u00fcr\u00fclen PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 raporda, bug\u00fcne kadar 46 kez kimyasal ve biyolojik silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, ya\u015fanan bu olaylarda 437 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kaydediliyor. \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eube Sekreteri Raci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7733,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,42],"tags":[],"class_list":["post-7732","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-turkiyede-azinliklar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>&#039;Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc&#039; - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"&#039;Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc&#039; - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eubesi, T\u00fcrk ordusunun PKK&#8217;lilere y\u00f6nelik kulland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen kimyasal silahlara ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir rapor a\u00e7\u0131klad\u0131. D\u0130YARBAKIR &#8211;\u00a0 1994 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6ld\u00fcr\u00fclen PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 raporda, bug\u00fcne kadar 46 kez kimyasal ve biyolojik silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, ya\u015fanan bu olaylarda 437 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kaydediliyor. \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eube Sekreteri Raci [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-08-27T09:27:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"250\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"175\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/\",\"name\":\"'Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg\",\"datePublished\":\"2011-08-27T09:27:01+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg\",\"width\":250,\"height\":175},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"&#8216;Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc&#8217;\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"'Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"'Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eubesi, T\u00fcrk ordusunun PKK&#8217;lilere y\u00f6nelik kulland\u0131\u011f\u0131 iddia edilen kimyasal silahlara ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir rapor a\u00e7\u0131klad\u0131. D\u0130YARBAKIR &#8211;\u00a0 1994 y\u0131l\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze \u00f6ld\u00fcr\u00fclen PKK militanlar\u0131na kar\u015f\u0131 kimyasal silah kullan\u0131m\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 raporda, bug\u00fcne kadar 46 kez kimyasal ve biyolojik silah kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilirken, ya\u015fanan bu olaylarda 437 ki\u015finin ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi\u011fi kaydediliyor. \u0130HD Diyarbak\u0131r \u015eube Sekreteri Raci [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2011-08-27T09:27:01+00:00","og_image":[{"width":250,"height":175,"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/","name":"'Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc' - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg","datePublished":"2011-08-27T09:27:01+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/08\/Qimiakan-zenqi-kirarman-mexadranq.jpg","width":250,"height":175},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/08\/27\/kimyasaldan-437-kisi-oldu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"&#8216;Kimyasaldan 437 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc&#8217;"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7732","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7732"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7732\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}