{"id":6191,"date":"2011-06-09T07:44:49","date_gmt":"2011-06-09T12:44:49","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=6191"},"modified":"2011-06-09T07:44:49","modified_gmt":"2011-06-09T12:44:49","slug":"diarbekir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/","title":{"rendered":"Diarbekir"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><strong>Diarbekir, <\/strong>(diar\/diyar-\u00fclke ve Bakr-Arap kabilesi ismi), <em>as\u0131l ismi Amid, Amit, Emd. <\/em>B\u00fcy\u00fck Hayk\u2019\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Hayk Eyaleti\u2019nde, Bat\u0131 Tigris\u2019in (Dicle) sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, Ermeni Toroslar\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney uzant\u0131s\u0131ndan (Karacada\u011f) inen volkanik olu\u015fumun ucunda bulunan \u015fehir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Kurulu\u015f tarihi belli de\u011fildir. M.\u00d6. II. biny\u0131ldan kalan Akat \u00e7ivi yaz\u0131tlar\u0131nda Amedu ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. M.\u00d6. IX. y\u00fczy\u0131lda Bit Zaman h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 merkezi olarak ge\u00e7mektedir. M.\u00d6. IX.-VIII. y\u00fczy\u0131llarda Urartu Krall\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde Asur kar\u015f\u0131t\u0131 m\u00fccadeleye kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M.\u00d6. 730\u2019lu y\u0131llarda III. Tiklatpalasar, Diarbekir\u2019i i\u015fgal ederek Asur\u2019un \u201cTortan hanedanl\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6netim merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. Asur h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra (M.\u00d6. VII. y\u00fczy\u0131l sonu) Ermenistan\u2019a ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Geleneksel Ermeni tarihinde Diarbekir\u2019in kurulu\u015fu Haykazuni veya Yervanduni Tigran\u2019a (II. Tigran, B\u00fcy\u00fck Tigran, M.\u00d6. VI. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131) atfedilmektedir, bu y\u00fczden de Ermeni tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan bu \u015fehir Tigranakert olarak ta an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebepten dolay\u0131 tarih yaz\u0131m\u0131nda Diarbekir, bazen yanl\u0131\u015fl\u0131kla A\u011fdznik Eyaleti\u2019nde II. Tigran taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan Tigranakert\u2019le kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Diarbekir, 298 y\u0131l\u0131nda Roma \u0130mparatorlu\u011fu taraf\u0131ndan zapt edilmi\u015f, \u015fehir surlar\u0131 332 y\u0131l\u0131nda imparator B\u00fcy\u00fck Kostandinos taraf\u0131ndan yenilenmi\u015f ve Roma garnizonuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. IV.-XVII. y\u00fczy\u0131llarda \u015fehre s\u0131ras\u0131yla Persler, Bizansl\u0131lar, Araplar, K\u00fcrtler, Sel\u00e7uklular, Tatar-Mo\u011follar ve T\u00fcrkmenler sahip olmu\u015flard\u0131r. Safevi \u015fah\u0131 \u0130smail\u2019e kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde, sultan I. Selim Diarbekir\u2019i ele ge\u00e7irmi\u015f ve 1515\u2019te Osmanl\u0131 topraklar\u0131na katm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eehir, Diarbekir Vilayeti\u2019nin merkezi olmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Diarbekir\u2019in surlar\u0131, har\u00e7 kullanmadan birbirine kenetlenmi\u015f olan devasa ta\u015flardan in\u015fa edilmi\u015ftir. 8 km. uzunlu\u011fa, 10 m. y\u00fcksekli\u011fe ve 5 m. geni\u015fli\u011fe sahip ve b\u00fcy\u00fck oranda ayakta kalm\u0131\u015f olan surlar bir taraftan eski kaleye (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f durumda), di\u011fer taraftan ise Tigris\u2019in on g\u00f6zl\u00fc k\u00f6pr\u00fcs\u00fcne uzanmaktad\u0131r. Surlar, 72 y\u00fcksek bur\u00e7lara ve yar\u0131m daire \u015feklindeki kulelere, 4 madeni kap\u0131ya sahipti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u015eehrin kuzeydo\u011fu taraf\u0131ndaki y\u00fcksek kayan\u0131n \u00fczerinde in\u015fa edilmi\u015f olan i\u00e7 kale, d\u00f6rt kap\u0131l\u0131 ve kuleli surlarla \u00e7evrilmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Voskezun (alt\u0131n kapl\u0131) ve Arkuni (krall\u0131k) saraylar\u0131 ile XVI.-XVII. y\u00fczy\u0131lda camiye \u00e7evrilen orta\u00e7a\u011fdan kalma \u00e7ok say\u0131da kilise (Surb\/Aziz Astvadsadsin, Surb Kato\u011fike, Surb Gevorg, Surb Yerrordutyun, Surb Hovhannes) i\u00e7 kalenin en tan\u0131nm\u0131\u015f yap\u0131lar\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">XX. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131na kadar Diarbekir\u2019in n\u00fcfusunun b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan Ermeniler \u015fehrin ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel hayat\u0131nda \u00f6nemli rol oynam\u0131\u015flar, zanaatlar, ticaret, tar\u0131m ve bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kla u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Diarbekir\u2019in kuyumcular\u0131, dokumac\u0131lar\u0131, boyac\u0131lar\u0131, dericileri ve terzilerinin \u00fcretimi yak\u0131n do\u011fu pazarlar\u0131nda \u00fcn salm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Diarbekir yak\u0131nlar\u0131nda bulunan maden ocaklar\u0131ndan c\u0131va, bak\u0131r ve demir \u00e7\u0131kar\u0131lmaktayd\u0131. \u015eehrin etraf\u0131nda yay\u0131lan verimli topraklar, eskiden beri bu\u011fday deposu olarak an\u0131lmaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Diarbekir\u2019de ya\u015fayan 10 bin Ermeni iki kilise (be\u015f sunakl\u0131 Surb Sargis ve yedi sunakl\u0131 Surb Kirakos) ve yedi Ermeni okuluna (ikisi kiliseye, di\u011ferleri Andzn\u0131ver, Hayrenasirats, Mesrovbyan, Patanyats ve Hamazgayin cemiyetlerine ait) sahipti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermeni sakinlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 1895 Abd\u00fclhamit k\u0131r\u0131mlar\u0131 esnas\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fler, yakla\u015f\u0131k 2 bin ev ve 2500 d\u00fckk\u00e2n soyulup yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 5 bin Ermeni 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 esnas\u0131nda katledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Diarbekir, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019nin ayn\u0131 isimle an\u0131lan ilin merkezidir ve 153,5 bin n\u00fcfusa (1983) sahiptir. G\u0131da ve tekstil end\u00fcstrisi geli\u015fmi\u015ftir, otomobil montaj fabrikalar\u0131 vard\u0131r. Demiryolu noktas\u0131 ve otoyollar\u0131n kesi\u015fti\u011fi bir noktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>K\u00fc\u00e7\u00fck Ermeni Ansiklopedisi, II. cilt, Yerevan, 1995.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Diarbekir, (diar\/diyar-\u00fclke ve Bakr-Arap kabilesi ismi), as\u0131l ismi Amid, Amit, Emd. B\u00fcy\u00fck Hayk\u2019\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Hayk Eyaleti\u2019nde, Bat\u0131 Tigris\u2019in (Dicle) sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, Ermeni Toroslar\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney uzant\u0131s\u0131ndan (Karacada\u011f) inen volkanik olu\u015fumun ucunda bulunan \u015fehir. Kurulu\u015f tarihi belli de\u011fildir. M.\u00d6. II. biny\u0131ldan kalan Akat \u00e7ivi yaz\u0131tlar\u0131nda Amedu ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. M.\u00d6. IX. y\u00fczy\u0131lda Bit Zaman h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 merkezi olarak ge\u00e7mektedir. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-6191","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bati-ermenistanin-sehirleri"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Diarbekir, (diar\/diyar-\u00fclke ve Bakr-Arap kabilesi ismi), as\u0131l ismi Amid, Amit, Emd. B\u00fcy\u00fck Hayk\u2019\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Hayk Eyaleti\u2019nde, Bat\u0131 Tigris\u2019in (Dicle) sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, Ermeni Toroslar\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney uzant\u0131s\u0131ndan (Karacada\u011f) inen volkanik olu\u015fumun ucunda bulunan \u015fehir. Kurulu\u015f tarihi belli de\u011fildir. M.\u00d6. II. biny\u0131ldan kalan Akat \u00e7ivi yaz\u0131tlar\u0131nda Amedu ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. M.\u00d6. IX. y\u00fczy\u0131lda Bit Zaman h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 merkezi olarak ge\u00e7mektedir. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-06-09T12:44:49+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"3 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/\",\"name\":\"Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-06-09T12:44:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Diarbekir\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Diarbekir, (diar\/diyar-\u00fclke ve Bakr-Arap kabilesi ismi), as\u0131l ismi Amid, Amit, Emd. B\u00fcy\u00fck Hayk\u2019\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Hayk Eyaleti\u2019nde, Bat\u0131 Tigris\u2019in (Dicle) sa\u011f k\u0131y\u0131s\u0131nda, Ermeni Toroslar\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney uzant\u0131s\u0131ndan (Karacada\u011f) inen volkanik olu\u015fumun ucunda bulunan \u015fehir. Kurulu\u015f tarihi belli de\u011fildir. M.\u00d6. II. biny\u0131ldan kalan Akat \u00e7ivi yaz\u0131tlar\u0131nda Amedu ad\u0131yla an\u0131lmaktad\u0131r. M.\u00d6. IX. y\u00fczy\u0131lda Bit Zaman h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131 merkezi olarak ge\u00e7mektedir. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2011-06-09T12:44:49+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"3 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/","name":"Diarbekir - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2011-06-09T12:44:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/06\/09\/diarbekir\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Diarbekir"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6191","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6191"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6191\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}