Belirginle\u015fmi\u015f su\u00e7un, \u00f6zellikle yarg\u0131 karar\u0131 verildikten sonra su\u00e7luyu rahat b\u0131rakmad\u0131\u011f\u0131 herkes\u00e7e bilinen bir ger\u00e7ektir. Su\u00e7lu, bu ruh hali i\u00e7inde \u00fcmidini yalana ba\u011flamaktad\u0131r. Bir yalan\u0131n ise, sonunda yalanc\u0131n\u0131n kendi durumunun komikli\u011finin fark\u0131na varmad\u0131\u011f\u0131 ve kendi tuza\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeni bir yalana yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131,\u00a0 bilinen bir ger\u00e7ektir. Bu ise, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100\u2019\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc arifesinde ak\u0131l zafiyetine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki (ve 96 y\u0131ll\u0131k) durumudur.<\/p>\n
Bunun en yeni ispat\u0131, T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 \u201c1915 olaylar\u0131\u201d isimli raporudur. Bu raporda utanmazca \u201cErmenileri yok etmek isteyen ve katliam yapmak amac\u0131nda olan bir devlet, Ermeni kafilelerine k\u00f6t\u00fc muamele edenleri ve g\u00f6revlilerini yarg\u0131lar ve cezaland\u0131r\u0131r m\u0131?\u201d diye belirtilmektedir.<\/p>\n
Raporda, 1919\u20131921 y\u0131llar\u0131ndaki davalarda, tutuklu 673 ki\u015fiden 67\u2019si hakk\u0131nda Osmanl\u0131 s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemeleri taraf\u0131ndan \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verilmi\u015f oldu\u011fu belirtilmektedir. \u00d6ncelikle bir d\u00fczeltmede bulunal\u0131m. S\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemeleri 67 de\u011fil, sadece 20 \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 vermi\u015flerdir.<\/p>\n
Bu ki\u015filer, Ermenilerin toplu olarak tehcir ve katledilmeleri konusunda belirgin su\u00e7lar\u0131 bulundu\u011fu a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarg\u0131lanm\u0131\u015flard\u0131r. Tenkil olay\u0131n\u0131 planlayan ve ger\u00e7ekle\u015ftirenler ise h\u00fck\u00fcmetin ileri gelenleriydi. Resmi devlet g\u00f6revlileri, bakanlar, b\u00f6lge valileri, polis \u015fefleri vs. k\u0131sacas\u0131 h\u00fck\u00fcmet. Lakin yarg\u0131lananlardan sadece \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn cezalar\u0131 uygulanm\u0131\u015f, bunlardan ikisi \u2013Mehmet Kemal ve Behramzade Nusret- Kemalistler taraf\u0131ndan kahraman ilan edilmi\u015flerdir. Behramzade Nusret\u2019in infaz g\u00fcn\u00fc olan 5 A\u011fustos 1920 tarihinde Ankara Meclisi, sayg\u0131 ni\u015fanesi olarak 10 dakikal\u0131\u011f\u0131na oturuma ara vermi\u015ftir. Tekrar Ankara Meclisi, 9 Aral\u0131k 1920 g\u00fcn\u00fc kabul etti\u011fi bir karara istinaden Kemal\u2019in ailesine ayl\u0131k ba\u011flam\u0131\u015f, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 25 Aral\u0131\u011f\u0131nda da Behramzade Nusret\u2019in ailesine ayl\u0131k ba\u011flanmas\u0131 karar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r[1]<\/a>.<\/p>\n T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu raporda 1915 olaylar\u0131 neticesinde meydana gelen tart\u0131\u015fmalar\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rman\u0131n en uygun yolunun Ermeni ve T\u00fcrk tarih\u00e7ilerinin ortak komisyon kurmalar\u0131 ve bilimsel tarafs\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar ger\u00e7ekle\u015ftirmeleri oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Lakin T\u00fcrkiye H\u00fck\u00fcmeti, T\u00fcrk mahkemelerinin 1919\u20131921 aras\u0131nda vermi\u015f oldu\u011fu kararlar\u0131 kabul etmezken, benzer bir komisyon ne yapabilir? Bu kararlar ise, Ermeni Tehciri ve Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nceden planlanarak programlanm\u0131\u015f oldu\u011funu, yani bir soyk\u0131r\u0131m\u0131n var oldu\u011funu ispat etmektedir.<\/p>\n Raporda, T\u00fcrk propagandas\u0131n\u0131n eskimi\u015f ve temelsiz iddias\u0131 olan, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda Ermenilerin i\u015fgalci Ruslarla i\u015fbirli\u011fine girip M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 katletti\u011fi, bunun sonucunda da 523 bin 955 T\u00fcrk\u00fcn \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f oldu\u011fu iddias\u0131na da yer verilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n tarih, dahas\u0131 mahkemeler taraf\u0131ndan tasdik edilmi\u015f resmi say\u0131lar konusunda ne denli tarafs\u0131z ve ger\u00e7eklere yatk\u0131n oldu\u011funu yukar\u0131da g\u00f6rd\u00fck. \u201c523 bin 955\u201d say\u0131s\u0131 ise yap\u0131s\u0131 itibar\u0131yla \u00e7ok enteresan. Genellikle bu gibi durumlarda \u201cyakla\u015f\u0131k 524 bin\u201d denir, fakat tarihi ger\u00e7ekler konusunda bu denli (!) \u00f6zenli olan d\u0131\u015fi\u015fleri b\u00f6yle bir aldatmacaya nas\u0131l girmektedir?<\/p>\n T\u00fcrk mahkemeleri taraf\u0131ndan tasdik edilip Talat ve Cemal pa\u015falar\u0131n yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan hat\u0131ratlar\u0131yla da ispatlanm\u0131\u015f ger\u00e7eklere (hepsi de yalan olup T\u00fcrkiye\u2019nin k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc istediklerinden dolay\u0131 Ermeni ve yabanc\u0131 kaynaklardan bahsetmiyoruz) ra\u011fmen, raporda, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen tehcir karar\u0131n\u0131n \u00f6nceden planlanmam\u0131\u015f oldu\u011fu ve siyasi bir hedefi olmad\u0131\u011f\u0131, s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7ekte kalm\u0131\u015f oldu\u011fu belirtilmektedir. Evet, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 m\u00fchendislerinin, \u00f6zellikle de Talat Pa\u015fan\u0131n, m\u00fczede sergilenmek \u00fczere d\u00fcnyada bir tek Ermeni b\u0131rakmaya karar vermi\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda, Osmanl\u0131 H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu \u201ctehcir s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6l\u00e7ekte olmu\u015ftur\u201d, \u00e7\u00fcnk\u00fc sadece Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan Ermenilere y\u00f6nelik olmu\u015ftur. Enteresand\u0131r, ka\u00e7 Ermeni tehcir edilip katledildi acaba? Say\u0131larla ilgili bu denli \u201c\u00f6zenli\u201d\u00a0 olan T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 neden veriler g\u00f6stermemektedir. Belki kendimiz hesaplayabiliriz. \u0130mparatorluk topraklar\u0131nda ya\u015fayan Ermenilerin say\u0131s\u0131 tehcir \u00f6ncesinde \u00fc\u00e7 milyonun \u00fczerindeyken ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye\u2019de topu-topu 50\u201360 bin Ermeni ya\u015famaktayken, -\u00fcstelik sadece \u0130stanbul\u2019da- s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da tehcir edilenlerin say\u0131s\u0131 kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Say\u0131lara y\u00f6nelik \u00f6zel bir sayg\u0131 besleyen d\u0131\u015fi\u015flerine, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019na kadar sadece \u0130stanbul\u2019da 200 bin \u00fczerinde Ermeni\u2019nin ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlatmak isteriz.<\/p>\n \u0130kinci, anla\u015f\u0131lmas\u0131 zor bilmece ise, \u201c523 bin 955\u201d T\u00fcrk\u00fc kimin \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu sorusudur. Sava\u015f \u00f6ncesinde Osmanl\u0131 ordusuna kat\u0131lan ve amele taburlar\u0131nda g\u00fc\u00e7leri t\u00fckenene kadar \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131ktan sonra hunharca katledilen 18\u201350 ya\u015f\u0131ndaki Ermeni erkekleri mi, yoksa sahipsiz ve korumas\u0131z kalarak, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu tehcir yollar\u0131nda veya Der Zor \u00e7\u00f6llerinde can vermi\u015f olan Ermeni \u00e7ocuklar\u0131, kad\u0131nlar\u0131 ve ya\u015fl\u0131lar\u0131 m\u0131? B\u00f6ylece, ister istemez, Rus-Osmanl\u0131 cephesinde vermi\u015f olduklar\u0131 kay\u0131plar\u0131 Ermenilerin hanesine yazm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131n \u201cfark\u0131na var\u0131yoruz\u201d. \u00c7\u00fcnk\u00fc Bat\u0131 Ermenistan\u2019dan ve imparatorlu\u011fun di\u011fer b\u00f6lgelerinden Osmanl\u0131 ordusuna \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler gibi, ayn\u0131 kanun ve mant\u0131k do\u011frultusunda, Rus ordusunda da Do\u011fu Ermenistan\u2019dan orduya \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler vard\u0131. Belki de, di\u011fer cephelerde verdikleri kay\u0131plar\u0131 da Ermenilere ve Antant\u2019la olan i\u015fbirli\u011fi hesab\u0131na yazmad\u0131klar\u0131ndan dolay\u0131 T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na te\u015fekk\u00fcr etmek gerekir.<\/p>\n Her hal\u00fck\u00e2rda, \u015fu bir ger\u00e7ek ki, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n ink\u00e2r\u0131, cumhuriyet T\u00fcrkiye\u2019sinin t\u00fcm h\u00fck\u00fcmetlerinin politikas\u0131d\u0131r ve bu ink\u00e2r politikas\u0131 yukar\u0131da belirtilen davalardan hemen sonra, davalar\u0131 ele alm\u0131\u015f olan h\u00e2kimlerin tutuklanmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu, g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir olayd\u0131r. Behramzade Nusret\u2019e idam cezas\u0131 vermi\u015f olduklar\u0131ndan dolay\u0131 bu h\u00e2kimlere kar\u015f\u0131 dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, 2 \u015eubat 1921\u2019de h\u00e2kim Nemrut Mustafa Pa\u015fa 7, mahkeme \u00fcyelerinden Recep Pa\u015fa ve Recep Bey 5\u2019er, Fettah Bey ise 3 ay hapse mahk\u00fbm edilmi\u015flerdir.<\/p>\n Bu s\u00fcre i\u00e7inde, s\u0131k\u0131y\u00f6netim mahkemesi h\u00e2kimleri, savc\u0131lar\u0131 ve mahkemede \u015fahitlik yapan ki\u015filerin, savunma, i\u00e7i\u015fleri ve adalet bakanl\u0131klar\u0131ndaki mevkilerinin h\u00e2la ba\u015f\u0131nda bulunan Gen\u00e7 T\u00fcrkler taraf\u0131ndan s\u00fcrekli tehdit edilmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 de belirtmek gerekir[2]<\/a>.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck oranda Kemalistlerden m\u00fcte\u015fekkil olan son Osmanl\u0131 meclisinin vekilleri, Ermeni k\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n sorumlular\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karma konusunda g\u00f6sterdi\u011fi \u00e7al\u0131\u015fma nedeniyle, 20 \u015eubat 1920\u2019de Damat Ferit Pa\u015fa\u2019ya (b\u00fcy\u00fck vezir veya ba\u015fbakan) kar\u015f\u0131 dava a\u00e7ma \u00f6nergesi verdiler[3]<\/a>. Kemalistlerin bask\u0131lar\u0131 neticesinde Damat Ferit Pa\u015fa 17 Ekim 1920\u2019de istifa etti. Onun yerine, Kemalistlere yak\u0131n olan Tevfik Pa\u015fa ge\u00e7ti. Tevfik Pa\u015fa d\u00f6neminde de (8 Kas\u0131m 1920), Baberd (Bayburt) davas\u0131yla ilgili karar vermi\u015f olan h\u00e2kimler tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n T\u00fcm bunlar\u0131n, yeni \u015fekillenen T\u00fcrkiye y\u00f6netimi taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r. T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, t\u00fcm bunlardan emin olmas\u0131 i\u00e7in tarih\u00e7iler komisyonuna ihtiya\u00e7 duymamas\u0131 gerekir. Onlara sadece baz\u0131 kesin tarihsel kan\u0131tlar\u0131 hat\u0131rlatmay\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcyoruz. Mesela \u0130ngiliz ajan\u0131 Frew, Kemalistlerin, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n su\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u0131namas\u0131 gerekti\u011fini Mustafa Kemal\u2019e belirtip, \u201c\u0130ttihat ve Terakki\u2019nin cinayetlerini evvel\u00e2 tasdik etmelisiniz\u201d s\u00f6yledi\u011finde, Kemal kendisine \u201cBen \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin m\u00fcmessili de\u011filim!.. Fakat m\u00fcsaadenizle s\u00f6ylemeliyim ki, \u0130ttihat ve Terakki vatanpever bir cemiyet idi[4]<\/a>\u201d demi\u015ftir.<\/p>\n Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 nedeniyle mahkemeler taraf\u0131ndan su\u00e7lu bulunarak Malta\u2019ya s\u00fcr\u00fclen \u00e7ok say\u0131da Gen\u00e7 T\u00fcrk\u2019\u00fcn, cumhuriyet d\u00f6neminde neden \u00f6nemli mevkilere gelmi\u015f oldu\u011fu san\u0131r\u0131z a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 esnas\u0131nda Bitlis ve Halep valisi olan ve b\u00f6lge Ermenilerinin katledilmesi konusunda sorumlu olan Abd\u00fclhalik Renda, Malta s\u00fcrg\u00fcn\u00fcnden d\u00f6nd\u00fckten sonra \u0130zmir valisi, 1924\u20131930 y\u0131llar\u0131nda ise Maliye, Milli Savunma ve Bahriye Bakan\u0131 olmu\u015f, 1935 y\u0131l\u0131nda TBMM Ba\u015fkan\u0131, daha sonra da devlet bakan\u0131 olmu\u015ftur. Halep ve adana vilayetlerinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen tehcir ve k\u0131r\u0131mlar\u0131n sorumlusu \u015e\u00fckr\u00fc Bey, Malta\u2019dan ka\u00e7t\u0131ktan sonra bir s\u00fcre \u0130talya ve Almanya\u2019da bulunmu\u015f, T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra ise milletvekili ve tar\u0131m, d\u0131\u015fi\u015fleri ve i\u00e7i\u015fleri bakan\u0131 olmu\u015ftur. Tehcir esnas\u0131nda Van ve Erzrum (Karin, Erzurum) valisi olup, Ermenilere y\u00f6nelik k\u0131r\u0131mlar\u0131 y\u00f6netmi\u015f olma su\u00e7lamas\u0131yla Malta\u2019ya s\u00fcr\u00fclen Hasan Tahsi Uzer, T\u00fcrkiye\u2019ye d\u00f6nd\u00fckten sonra Ardahan, Erzurum ve Konya vekili olmu\u015ftur. \u0130ttihat ve Terakki Komitesi genel sekreteri Mithat \u015e\u00fckr\u00fc Bleda, cumhuriyet d\u00f6neminde milletvekili olmu\u015ftur. \u0130ttihat d\u00f6neminde Meclis-i Mebusan ba\u015fkan\u0131, Dahiliye, Adalet ve Hariciye bakanl\u0131\u011f\u0131 yapm\u0131\u015f olan Halil Mente\u015fe de cumhuriyet d\u00f6neminde milletvekili olmu\u015ftur. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 d\u00f6neminde S\u0131vas (Sebastia, Sivas) ve Konya valisi olan Ahmet Muammer Cankarda\u015f da cumhuriyet d\u00f6neminde milletvekilli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. L\u00fcbnan\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi Ermeni katliamlar\u0131 sebebiyle Malta\u2019ya s\u00fcrg\u00fcn edilen Ali M\u00fcnif Ye\u011fena\u011fa da Kemalistler d\u00f6neminde belediye ba\u015fkan\u0131 ve milletvekili olmu\u015ftur.<\/p>\n Bu listeyi daha da uzatmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, daha \u00e7ok isim var. Lakin bunlar\u0131n aras\u0131ndan, t\u00fcm zamanlardaki T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetlerinin ilham ve \u00f6rnek kayna\u011f\u0131 olan (Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re vatansever) Talat\u2019a \u00f6zel bir yer ay\u0131rmak gerekir. Talat\u2019\u00een na\u015f\u0131 h\u00fck\u00fcmetin izniyle (\u00f6nerisiyle?) T\u00fcrkiye-\u0130stanbul\u2019a getirilmi\u015ftir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de Talat\u2019\u0131n b\u00fcst\u00fc \u0130stanbul\u2019da, 1909 y\u0131l\u0131nda Talat Pa\u015fa taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan \u201cH\u00fcr ve Kabul Edilmi\u015f Masonlar Derne\u011fi\u2019nin\u201d bug\u00fcne kadar \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti\u011fi Nur-u Ziya caddesinde bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n T\u00fcrk mahkemeleri taraf\u0131ndan \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm edilmi\u015f olanlar hakk\u0131nda gururla a\u00e7\u0131klamalarda bulunan T\u00fcrkiye D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, bu listenin en \u00fcst s\u0131ras\u0131nda Talat\u2019\u0131n ad\u0131n\u0131n bulundu\u011fundan haberdar m\u0131d\u0131r acaba? B\u00fcst\u00fcn\u00fcn, \u0130stanbul\u2019u ve t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019yi s\u00fcsledi\u011fi bir cani.<\/p>\n Mahkeme \u00f6ncesinde T\u00fcrkiye\u2019deki siyasi, ayd\u0131n \u00e7evrelerinde ve toplumda bir temel soru tart\u0131\u015f\u0131lmaktayd\u0131. Ermeni tehciri ve soyk\u0131r\u0131m\u0131 sorununu b\u00f6lerek, ayr\u0131-ayr\u0131 davalar olarak m\u0131 ele almal\u0131 (sonradan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi), yoksa bir dava olarak kabul ederek, bir tek karar m\u0131 almal\u0131? Bu a\u00e7\u0131dan, \u201cAlemdar\u201d gazetesinin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc dikkate de\u011fer. \u201cO halde buna akli, kanuni ve mant\u0131kl\u0131 bir \u00e7are-i hal bulmak icap eder. Bu \u00e7are-i hal mevcuttur. Daha do\u011frusu bunu bir \u00e7are hal olarak de\u011fil, \u015fimdiye kadar takib edilmesi laz\u0131m gelen yeg\u00e2ne tarik-i kanun\u00ee olmak \u00fczere kabul ediyoruz.<\/p>\n Tehcir ve taktil meselesi umumi bir meseledir. <\/strong>(\u2026) Bunun i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 tedkikat ve tahkikata hi\u00e7 de l\u00fczum g\u00f6rm\u00fcyoruz. Tehcir ve taktil mes\u00e2ilinden dolay\u0131 tahkikat-\u0131 l\u00e2zime s\u00fcratle yap\u0131ld\u0131ktan sonra, hukuk-\u0131 umumiye davas\u0131 gibi muhakeme eilmeli, umumi bir h\u00fck\u00fcmle mesele hall \u00fc fasl olunmal\u0131 idi ve b\u00f6yle olmas\u0131 icap ederdi[5]<\/a>.\u201d<\/p>\n Bu gereklilik bug\u00fcn de ge\u00e7erlili\u011fini korumaktad\u0131r ve bundan T\u00fcrkiye y\u00f6neticilerinin ka\u00e7\u0131nmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/strong><\/p>\n \u015eayet tarih\u00e7iler komisyonu da gerekli ise, sadece \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm olanlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 tespit etmek ve benzeri sorunlar i\u00e7indir. G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere de, sadece T\u00fcrkiye y\u00f6neticileri bunun gere\u011fini duymaktad\u0131r.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n [1]<\/a> Taner Ak\u00e7am, \u201c\u0130nsan haklar\u0131 ve Ermeni sorunu\u201d, s. 556. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde de, Bo\u011fazl\u0131yan\u2019da, kahramanl\u0131k mertebesine eri\u015ftirilmi\u015f Ermeni katili Kemal\u2019\u0131n heykeline rastlamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Di\u011fer cani Behramzade Nusret\u2019e gelince, Urfa\u2019da bir okul ve bir cadde onun ad\u0131yla an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n [2]<\/a> Griker, \u201cYozgat Ermeni K\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131n Belgesel Tarihi\u201d, s. 307. Ferudun Ata\u2019ya g\u00f6re, Nemrut Mustafa Pa\u015fa ve di\u011fer mahkeme \u00fcyeleri, Behramzade Nusret\u2019le ilgili, birbirinden ayr\u0131 iki mahkeme kayd\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f olduklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan su\u00e7lanm\u0131\u015flard\u0131. Nemrut Mustafa Pa\u015fa, kendisine y\u00f6nelik bu su\u00e7lamalar\u0131 kabul etmeyerek temyize gitmi\u015fti. Bk. Ferudun Ata, \u201c\u0130\u015fgal \u0130stanbul\u2019unda Tehcir Yarg\u0131lamalar\u0131\u201d, s. 284-285.<\/p>\n [3]<\/a> Taner Ak\u00e7am, \u201c\u0130nsan haklar\u0131 ve Ermeni sorunu\u201d, s. 585.<\/p>\n [4]<\/a> Sina Ak\u015fin, \u201c\u0130stanbul H\u00fck\u00fcmetleri ve Milli M\u00fccadele\u201d, \u0130stanbul, 1983, s. 192.<\/p>\n
\n