{"id":3863,"date":"2011-01-18T05:20:25","date_gmt":"2011-01-18T10:20:25","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=3863"},"modified":"2011-01-18T05:20:25","modified_gmt":"2011-01-18T10:20:25","slug":"sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/","title":{"rendered":"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><strong><em><a rel=\"attachment wp-att-3864\" href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=3864\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-3864\" title=\"\u0576\u0578\u0580 \u057f\u0561\u0580\u056b\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2011\/01\/\u0576\u0578\u0580-\u057f\u0561\u0580\u056b-300x150.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/01\/\u0576\u0578\u0580-\u057f\u0561\u0580\u056b-300x150.jpg 300w, https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2011\/01\/\u0576\u0578\u0580-\u057f\u0561\u0580\u056b.jpg 600w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>Farkl\u0131 co\u011frafyalarda farkl\u0131 isimlerle an\u0131lan Yeni Y\u0131l, as\u0131rlar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de iyi dileklerin ve mutlulu\u011fun payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kutlama olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor.<br \/>\n<\/em><\/strong>\u00c7ok eskilerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilen k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizden, geleneklerimizden biri olmas\u0131na ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki art\u0131k unutulmaya y\u00fcz tutan, biz Sasunlular\u0131n \u2018Tar K\u0131lux\u2019 (\u2018dari k\u0131lukh\u2019, yani \u2018y\u0131lba\u015f\u0131\u2019) dedi\u011fi kutlamalar\u0131 anlataca\u011f\u0131m bu yaz\u0131da.<br \/>\nAncak dilerseniz, Sasun\u2019da yap\u0131lan Yeni Y\u0131l kutlamalar\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce, eski d\u00f6nemlerdeki benzer kutlamalara de\u011finelim biraz.<br \/>\nYeni Y\u0131l kutlamalar\u0131n\u0131n k\u00f6keni pagan d\u00f6nemlere kadar uzan\u0131r. Yaln\u0131z, pagan d\u00f6nemde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden farkl\u0131 olarak, sadece yeni y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc de\u011fil, her ay\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde de kutlamalar yap\u0131l\u0131yormu\u015f. Sene i\u00e7erisinde yap\u0131lan bu kutlamalar aras\u0131nda en g\u00f6rkemlisi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar devam etmesinden de anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, yeni y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnde yap\u0131lan kutlamalar olurmu\u015f. Bu g\u00fcnde k\u00e2hinler tap\u0131naklar\u0131, mihraplar\u0131 s\u00fcsler, ayinlerde tanr\u0131lara seslenip onlara yakar\u0131rlarm\u0131\u015f. Bu t\u00f6renlere halk da i\u015ftirak eder, iyi dileklerde bulunarak birbirlerini kutlarm\u0131\u015f. Her ay\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlama gelene\u011fi sadece \u00e7oktanr\u0131l\u0131 dinlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Tek tanr\u0131ya inanan Yahudiler de her ay\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc, sinagoglarda, Davut\u2019un 81. mezmurunun okundu\u011fu dini t\u00f6renler yaparlarm\u0131\u015f.<br \/>\n1567 y\u0131l\u0131nda Fransa\u2019da Miladi yeni y\u0131l\u0131n 1 Ocak\u2019ta kutlanmas\u0131 kabul edildi ve bu tarih zamanla d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda kabul buldu. Ama ondan \u00f6nce, her halk, yeni y\u0131l\u0131 kendince \u00f6nemli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnlerde kutlard\u0131. Astrolojik olaylar, gece ve g\u00fcnd\u00fcz\u00fcn birbirine e\u015fit oldu\u011fu g\u00fcnler, \u00f6nemli olaylar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi tarihler yeni y\u0131l\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 olarak kabul edilebiliyordu.<br \/>\nRumlar, Yeni Y\u0131l kutlamalar\u0131n\u0131 \u2018Kalo\u2019 (\u00e7a\u011f\u0131rma, yakarma) olarak adland\u0131rm\u0131\u015flar. Kom\u015fuda pi\u015fer, bize de d\u00fc\u015fer misali, biz Ermeniler de bu kelimeyi Rumcadan Ermeniceye \u2018Ga\u011fant\u2019 \u015feklinde aktararak kullanm\u0131\u015f\u0131z. Ermenicede Yeni Y\u0131l\u2019\u0131n \u2018Amanor\u2019, \u2018Darin K\u0131lukh\u2019 (Sene Ba\u015f\u0131, Sasun Ermenicesinde \u2018Tar K\u0131lux\u2019), \u2018Daremud\u2019 (Seneye Giri\u015f), \u2018Nor Dari\u2019 (Yeni Y\u0131l) gibi adlarla da an\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmek gerek. Ermenilerin pagan d\u00f6nemdeki Yeni Y\u0131l kutlamalar\u0131n\u0131n ad\u0131 ise \u2018Navasart\u2019.<br \/>\nNavasart kutlamalar\u0131<br \/>\nErmeniler, Navasart kutlamalar\u0131n\u0131n Nuh\u2019un zaman\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yordu. Bu inanca g\u00f6re, Navasart, Nuh\u2019un gemisinin Ararat\u2019a oturmas\u0131 sonras\u0131nda insanlar ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n tufandan kurtulu\u015funun kutland\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnd\u00fcr. T\u00fcm canl\u0131lar\u0131n topra\u011fa ayak bast\u0131klar\u0131 g\u00fcn insanl\u0131k i\u00e7in de yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olmu\u015ftur. Bu nedenle insanlar, yeni bir ya\u015fama ba\u015flam\u0131\u015f olduklar\u0131 o g\u00fcn\u00fc yeni y\u0131l\u0131n ilk g\u00fcn\u00fc olarak kutlamaya ba\u015flam\u0131\u015flar.<br \/>\nB\u00fcy\u00fck \u015fenliklerle kutlanan Navasart\u2019ta tap\u0131naklar reng\u00e2renk \u00e7i\u00e7eklerle, k\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcllerle donat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Navasart\u2019\u0131n bir di\u011fer ad\u0131 da Vartavar olmu\u015f (\u2018vart\u2019, Ermenicede g\u00fcl demektir). G\u00fcnlerce s\u00fcren yar\u0131\u015fmalar\u0131n, g\u00f6sterilerin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu \u015fenliklerde insanlar g\u00fcvercinler u\u00e7urup birbirlerinin \u00fczerine su d\u00f6kerek tufandan kurtulu\u015fu kutlard\u0131. Baz\u0131 kaynaklarda, Navasart\u2019\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda kutlanmakta olan Meryem Ana yortusuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc belirtilir.<br \/>\nNavasart\u2019ta yap\u0131lan Yeni Y\u0131l kutlamalar\u0131, zamanla, Romal\u0131lar\u0131n kutlama yapt\u0131klar\u0131 1 Ocak\u2019a kayd\u0131r\u0131l\u0131rken (daha sonraki d\u00f6nemlerde farkl\u0131 g\u00fcnlere de kutland\u0131\u011f\u0131 olmu\u015f) Ermenilerin H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131 kabul edi\u015fiyle birlikte halk aras\u0131nda h\u00e2l\u00e2 devam eden Navasart kutlamalar\u0131 be\u015f b\u00fcy\u00fck bayramdan birine denk getirilerek \u2018Rab \u0130sa Mesih\u2019in Suret De\u011fi\u015ftirmesi ve \u0130zzet Yortusu Vartavar\u2019a d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f.<br \/>\nVartavar kutlamalar\u0131nda g\u00fcllere yer verilmi\u015f olmas\u0131 (din adamlar\u0131 kilisedeki ayinde halk\u0131n \u00fczerine okunmu\u015f g\u00fcller serper) ve ayinden sonra, kilisenin bah\u00e7esinde, evlerde, insanlar\u0131n birbirlerini \u0131slatmalar\u0131, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n kabul\u00fcyle birlikte Vartavar\u2019\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 yeni kimli\u011fin yan\u0131nda eskisinin de ta\u015f\u0131nmaya devam etti\u011fini g\u00f6steriyor. Bu \u00f6zelli\u011fiyle tufandan kurtulu\u015fun kutland\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan Vartavar Bayram\u0131 d\u00fcnyada halen kutlanan en eski bayramlardan biri say\u0131lmakta. (bkz. Teotig, Amenun Daretsuyts\u0131 &#8211; 1907; Vahan Vartabet Der Minasyan, Ankir T\u0131brutyunner Yev Hin Sovorutyunner, 1904)<br \/>\nGe\u00e7mi\u015fe yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu k\u0131sa geziden sonra isterseniz \u015fimdi de Sasun\u2019da biz garibanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 \u2018Tar k\u0131lukh\u2019 kutlamalar\u0131na bir bakal\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bir ba\u015fkayd\u0131 Sasun\u2019da Tar K\u0131lukh<br \/>\nBizim oralarda her i\u015fi kendimiz yapmam\u0131z gerekirdi. K\u0131\u015f aylar\u0131nda t\u00fcketece\u011fimiz erzaktan yakacak odunumuza, g\u00fcnl\u00fck ekme\u011fimizden i\u00e7ecek suyumuza var\u0131ncaya kadar, ihtiyac\u0131m\u0131z olan her \u015feyi kendimiz temin ederdik. Bu y\u00fczden, Sasun\u2019da do\u011fmu\u015fsan\u0131z, \u00e7ocuklu\u011funuzun ilk g\u00fcnlerinden son nefesinizi verece\u011finiz g\u00fcne kadar, \u00e7al\u0131\u015fmayla dolu bir hayat beklerdi sizi.<br \/>\nBuna k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta al\u0131\u015fan Sasunlu \u00e7ocuklar, d\u00fcnyadaki ya\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n aksine, Tar K\u0131lukh\u2019ta Noel Baba\u2019n\u0131n bacadan girip oca\u011f\u0131n yan\u0131nda as\u0131l\u0131 duran \u00e7oraplar\u0131na Yeni Y\u0131l hediyeleri b\u0131rakmas\u0131n\u0131 beklemez, u\u00e7lar\u0131na ip ba\u011flad\u0131klar\u0131 \u00e7oraplar\u0131yla damdan dama dola\u015farak, bacalardan kendi hediyelerini kendileri toplarlar.<br \/>\n\u2018Kap\u0131 kap\u0131 dola\u015fmak\u2019 yerine yanl\u0131\u015fl\u0131kla \u2018damdan dama dola\u015fmak\u2019 ifadesini kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcyseniz, veya hediyelerin damlarda, bacalar\u0131n arkas\u0131na sakland\u0131\u011f\u0131 kanaatine vard\u0131ysan\u0131z, yan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 s\u00f6ylemem gerekiyor. Zira, Sasunlu \u00e7ocuklar, damlarda baca g\u00f6revini g\u00f6ren bo\u015fluktan a\u015fa\u011f\u0131ya sark\u0131t\u0131lan \u00e7oraplarla hediyelerini toplar; \u00e7orap bulamayanlarsa torba veya \u015fapka kullan\u0131rlar. Damdaki baca bo\u015flu\u011fuyla ocak aras\u0131nda boru \u015feklinde bir d\u00fczenek olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u00e7ocuklar bu i\u015flem s\u0131ras\u0131nda hi\u00e7 bir zorluk ya\u015famazlar.<br \/>\n\u2018\u00c7orap\u2019 dediysem, akl\u0131n\u0131za bizlerin \u015fehirde giydi\u011fi, ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde rahats\u0131zl\u0131k vermeyecek incelikteki pamuklu, naylon \u00e7oraplar da gelmesin. K\u00f6y yerinde \u00e7ar\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7inde ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 kara k\u0131\u015ftan koruyan, ninelerinizin y\u00fcnden \u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc, filmlerdeki Yeni Y\u0131l sahnelerinde \u015f\u00f6minelerin \u00fcst\u00fcne Noel s\u00fcs\u00fc olarak as\u0131lan \u00e7oraplara benzer \u00e7oraplardan bahsediyorum.<br \/>\n\u00c7ocuklar\u0131n damlara nas\u0131l \u00e7\u0131kabildiklerine gelince&#8230; Genelde da\u011flar\u0131n yamac\u0131nda yap-\u0131lan evlerimiz, \u00f6n cepheden iki-\u00fc\u00e7 katl\u0131ym\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnse de, arazinin e\u011fimli olmas\u0131 nedeniyle arka cephenin yerden y\u00fcksekli\u011fi bir insan boyunu ge\u00e7mezdi. Evlerimizin damlar\u0131 d\u00fcz toprakt\u0131; bu sayede, \u00e7ocuklar zorlanmadan damdan dama gezerek manilerini s\u00f6ylerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Aysor ga\u011f e<br \/>\nArdun Ga\u011fant e<br \/>\nTser mereldots\u0131 hokun<br \/>\nDvek u ka<br \/>\nDan digin, dan digin<br \/>\nYeli k\u0131na marakn i var<br \/>\nGarc p\u0131rne, yergar g\u0131dre<br \/>\nGamatsug vor madig\u0131t \u00e7\u0131gdres<br \/>\nOv vor da \u015fen m\u0131na&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bug\u00fcn arife<br \/>\nSabah Yeni Y\u0131l<br \/>\n\u00d6l\u00fclerinizin can\u0131 i\u00e7in<br \/>\nVerin ki gelsin<br \/>\nEvin han\u0131m\u0131, evin han\u0131m\u0131<br \/>\nKalk kilere in<br \/>\nK\u0131sa tut, uzun kes<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Yava\u015f ol ki parmac\u0131\u011f\u0131n\u0131<br \/>\nkesmeyesin<br \/>\nKim verirse \u015fen kals\u0131n&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Yukar\u0131da aktard\u0131\u011f\u0131m mani, E\u011fin\u2019de okunan Yeni Y\u0131l manilerinden biri. Muhtemelen Sasun\u2019da da Tar K\u0131lukh\u2019ta Ermenice maniler s\u00f6ylenmekteydi, ancak ne yaz\u0131k ki Yeni Y\u0131l manileri de kaybolan, yitip giden \u015fark\u0131lar\u0131n, ninnilerin kaderini payla\u015ft\u0131. Biz de bu a\u00e7\u0131\u011f\u0131, k\u00f6yde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, kom\u015fu dillerdeki manilerle, yani b\u00f6lgede halen s\u00f6ylenmekte olan K\u00fcrt\u00e7e manilerle kapatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<br \/>\nBatman ve Sasun\u2019un k\u00f6ylerinde halk\u0131n anadili genelde Arap\u00e7a olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, Yeni Y\u0131l manilerinde oldu\u011fu gibi, d\u00fc\u011f\u00fcnlerde, \u015fenliklerde de K\u00fcrt\u00e7e \u015fark\u0131lar s\u00f6ylenirdi. B\u00f6lgede ya\u015fayan neredeyse t\u00fcm halklar\u0131n, aralar\u0131ndaki inan\u00e7 farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ra\u011fmen, Yeni Y\u0131l\u2019\u0131 kutluyor olmas\u0131na dair de\u011ferlendirmeyi konunun uzmanlara b\u0131rakarak, k\u00f6yden k\u00f6ye k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6stermekle birlikte anlam a\u00e7\u0131s\u0131ndan her dilde hemen hemen ayn\u0131 olan Yeni Y\u0131l manisinin K\u00fcrt\u00e7e versiyonuna bakal\u0131m:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sere sale, b\u0131ne sale<br \/>\nXode b\u0131hele hur u g\u0131r\u0131 mal\u0131.<br \/>\nT\u0131\u015fd\u0131ke baveja turike kale<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Senenin ba\u015f\u0131, senenin sonu<br \/>\nTanr\u0131 evinizin b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc,<br \/>\nk\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n<br \/>\nBir \u015feyler at\u0131n \u015fu ihtiyar\u0131n<br \/>\ntorbas\u0131na&#8230;<br \/>\nBu manilerde ilk dize genellikle ayn\u0131d\u0131r, ancak ikinci dizedeki dilek k\u0131sm\u0131 duruma g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterir. \u00d6rne\u011fin, yeni gelinlerin veya do\u011fum yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar\u0131n bulundu\u011fu evlerde, manide \u201cAllah sana bir erkek \u00e7ocu\u011fu versin, be\u015fi\u011fe koyas\u0131n\u201d gibi bir dize yer alabilir; yerine g\u00f6re, \u201cSeneye t\u0131rpan\u0131 als\u0131n, sizinle birlikte ot toplas\u0131n\u201d veya \u201cEvin \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 Allah ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n\u201d gibi ifadeler de kullan\u0131l\u0131r. Dilek b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan, mani, \u00e7ocuklar\u0131n, a\u015fa\u011f\u0131ya sark\u0131t\u0131lan \u00e7orap veya torbalar\u0131n i\u00e7ine hediyelerin konmas\u0131n\u0131 istemeleriyle sonlan\u0131r: \u201cBir \u015feyler at\u0131n \u015fu ihtiyar\u0131n torbas\u0131na&#8230;\u201d<br \/>\nManiler okunduktan sonra, evin ya\u015f\u00e7a en b\u00fcy\u00fck kad\u0131n\u0131 olan, bizlerin \u2018\u00e7o\u00e7o\u2019 dedi\u011fi ki\u015finin, evinin ve g\u00f6nl\u00fcn\u00fcn zenginli\u011fine g\u00f6re verece\u011fi hediyeleri alan \u00e7ocuklar bir sonraki eve do\u011fru yol al\u0131rlar.<br \/>\n\u2018Hediye\u2019 dediysem, \u015fehirdekilerin \u00e7ocuklar\u0131na ald\u0131klar\u0131 pahal\u0131 oyuncaklar, k\u0131yafetler gelmesin. K\u00f6y yerinde bir \u00e7ocu\u011fa verebilece\u011finiz en g\u00fczel hediye, onun severek yiyece\u011fi ceviz, pestil, \u2018\u015faran\u2019 (cevizli pestil), \u2018\u00e7iru\u00e7ami\u00e7\u2019 (\u2018\u00e7ir\u2019: kurutulmu\u015f elma, armut; \u2018\u00e7ami\u00e7\u2019: kuru \u00fcz\u00fcm) veya \u2018p\u0131\u011f\u0131n\u00e7\u2019t\u0131r (K\u00fcrt\u00e7ede \u2018tau\u2019, \u2018tey\u2019, Arap\u00e7ada \u2018g\u0131rnaz\u2019 denen, \u00e7ocuklar\u0131n minik \u00e7ekirdeklerini k\u00e2\u011f\u0131ttan borularla f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131, tatl\u0131, sar\u0131 renkte, bezelye b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde yemi\u015f).<br \/>\nY\u0131l\u0131n en \u015fansl\u0131s\u0131n\u0131 pornig belirlerdi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcm \u00e7ocuklar, kara k\u0131\u015fta boylar\u0131n\u0131 ge\u00e7en kara ra\u011fmen, k\u00f6ydeki H\u0131ristiyan ve M\u00fcsl\u00fcman her evin dam\u0131n\u0131 ziyaret edip toplad\u0131klar\u0131 yemi\u015flerin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de midelerine indirmi\u015f olarak eve d\u00f6nd\u00fcklerinde, evde anneleri, nineleri, di\u011fer gelinler \u00e7oktan ak\u015fam i\u00e7in yemek haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131r. O g\u00fcn sofralar\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fk\u00f6\u015fesini kapacak olan yiyecek \u2018pornig\u2019dir (purnig). Bu y\u00fczden, yaz\u0131m\u0131za \u2018pornig\u2019in yap\u0131m\u0131yla devam edelim.<br \/>\nNormal g\u00fcnlerde tereya\u011f\u0131 ve s\u00fct kullan\u0131larak yap\u0131lan pornig, Tar K\u0131lukh\u2019ta, en g\u00fczel yeme\u011fi bile g\u00f6lgede b\u0131rakan, bir t\u00fcr cevizli keteye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcnden k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne herkesin pay almak istedi\u011fi Tar K\u0131lukh pornigi nas\u0131l bir \u015feydir diye merak ediyorsan\u0131z, k\u0131saca anlatmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<br \/>\nBu\u011fday ununun ortas\u0131 havuz \u015feklinde a\u00e7\u0131ld\u0131ktan sonra su ilave edilir. Bir-iki g\u00fcn \u00f6nceden pi\u015firilen ekmek hamurundan kald\u0131r\u0131lan bir miktar hamur, havuzdaki suyun i\u00e7inde ezilerek yedirildikten sonra (eski hamur ek\u015fidi\u011finden, yeni hamurun mayalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar) bir miktar tuz da ilave edilen hamurumuz iyice yo\u011frulup dinlenmeye b\u0131rak\u0131l\u0131r.<br \/>\nOca\u011fa oturttu\u011fumuz g\u00fcve\u00e7te, ya\u011f\u0131 \u00e7\u0131kana kadar havanda d\u00f6v\u00fclen kenevir tohumlar\u0131 az miktarda unla birlikte kavrulur. \u00dczerine d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f cevizleri de ilave ettikten sonra bir-iki kez \u00e7evirdiniz mi, pornigin i\u00e7 malzemesinin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bitmi\u015f olur (Eski kaynaklarda, i\u00e7 malzemesinde kenevir tohumu ve cevizin yan\u0131 s\u0131ra pestilin de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor).<br \/>\n\u0130\u00e7 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 bitti\u011finde, tand\u0131r\u0131n yan\u0131na b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, mayalanarak kab\u0131na s\u0131\u011fmaz hale gelen hamurumuzu ikiye b\u00f6l\u00fcp, iki par\u00e7ay\u0131 da yuvarlak \u015fekilde a\u00e7mam\u0131z gerekiyor. Kal\u0131nca a\u00e7\u0131lan hamurlardan birinin \u00fczerine cevizli i\u00e7 malzemesini \u00f6zenle yayd\u0131ktan sonra, hamurun di\u011fer yar\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerine kapat\u0131r, i\u00e7 malzemenin d\u00f6k\u00fclmemesi i\u00e7in kenarlar\u0131 iyice bast\u0131r\u0131r\u0131z. Bundan sonra, geriye yap\u0131lmas\u0131 gereken son bir i\u015flem kal\u0131r: Hamurumuzu, sonbaharda \u00f6zenle toplay\u0131p saklam\u0131\u015f oldu\u011fumuz kurumu\u015f yapraklara sarmak. \u00c2dem babam\u0131zla Havva anam\u0131z\u0131n \u00e7\u0131plakl\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6rtmek i\u00e7in kulland\u0131klar\u0131 incir a\u011fac\u0131n\u0131n yapraklar\u0131nda bulunan s\u00fct\u00fcn sorun yarataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f olan atalar\u0131m\u0131z, hamurumuzu \u00f6rtmek i\u00e7in ceviz a\u011fac\u0131n\u0131n yapraklar\u0131n\u0131 kullanmay\u0131 daha uygun bulduklar\u0131ndan, bizler de hamurumuzu \u0131slatarak yumu\u015fatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ceviz yapraklar\u0131na saraca\u011f\u0131z.<br \/>\nNormalde lava\u015ftan biraz daha kal\u0131nca olan ekmek hamurlar\u0131m\u0131z\u0131 ortas\u0131nda ate\u015f yanan tand\u0131r\u0131n duvarlar\u0131na yap\u0131\u015ft\u0131rarak pi\u015firsek de, pornigimizi, hamuru kal\u0131n oldu\u011fu i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fck \u0131s\u0131da pi\u015firmemiz gerekir.<br \/>\nTand\u0131r\u0131n \u0131s\u0131 ayarlama d\u00fc\u011fmesi olmad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00e7ok ak\u0131ll\u0131 olduklar\u0131na iyice kanaat getirdi\u011fim atalar\u0131m\u0131z, tand\u0131rda kor haline gelen ate\u015fi bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekerek hamuru tand\u0131r\u0131n zeminine oturtmak ve \u00fczerini k\u00fcl ve korlarla kapatmak gibi basit fakat i\u015fe yarar bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmu\u015flar. Pornigimiz tand\u0131rda a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r pi\u015ferken, \u00fczerine sar\u0131lan ceviz yapraklar\u0131 hem hamurumuzu k\u00fcllerden korur, hem de pornige ho\u015f bir koku verir.<br \/>\nKad\u0131nlar tand\u0131r\u0131n taban\u0131na oturttuklar\u0131 pornigin \u00fczerine s\u0131ras\u0131yla s\u0131cac\u0131k k\u00fcl ve korla\u015fan ate\u015fi yerle\u015ftirirken, bir \u00e7ocuk ordusu tand\u0131r\u0131 \u00e7oktan ku\u015fatmaya alm\u0131\u015f olur. Pornigin bir an \u00f6nce pi\u015fmesini bekleyen \u00e7ocuklar\u0131n merak\u0131 kad\u0131nlar\u0131n tela\u015f\u0131yla birle\u015fince, kad\u0131nlarla \u00e7ocuklar aras\u0131nda ka\u00e7-kovala oyununun birka\u00e7 defa sahnelenmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olur.<br \/>\nPeki, pornigimiz nas\u0131l olup da en g\u00fczel yeme\u011fi bile g\u00f6lgede b\u0131rakabiliyordu? Bu sorunun yan\u0131t\u0131, pi\u015fmekte olan pornigin i\u00e7ine, gizlice konan, kibrit \u00e7\u00f6p\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00e7\u00fclerine yak\u0131n iki ayr\u0131 boyda minik \u00e7ubuklarda (baz\u0131 zengin k\u00f6ylerde alt\u0131n veya g\u00fcm\u00fc\u015f para). Bu bilgiyi sona saklamamda bir art niyet aramay\u0131n; annelerimiz pornigi haz\u0131rlarken iki minik \u00e7ubu\u011fu hamurun i\u00e7ine kimse g\u00f6rmeden saklad\u0131klar\u0131ndan, ben de bu i\u015fin hangi a\u015famada ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini bilmiyorum.<br \/>\n\u0130ki \u00e7ubu\u011fun neden kondu\u011funa gelince&#8230; Pornigin i\u00e7ine konan bu \u00e7ubuklarla y\u0131l\u0131n \u015fansl\u0131s\u0131 belirlenirdi. \u00c7ocuklar\u0131n pornigin pi\u015fmesini sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla beklemeleri, ikide bir tand\u0131r\u0131 ziyaret etmeleri de bundand\u0131 elbette.<br \/>\n\u201cAma\u00e7 y\u0131l\u0131n \u015fansl\u0131s\u0131n\u0131 belirlemekse ikinci \u00e7ubuk ne i\u015fe yarar?\u201d diyen dikkatli okurlar\u0131 duyar gibiyim. Uzun \u00e7ubu\u011fu bulan ki\u015fi y\u0131l\u0131n \u015fansl\u0131s\u0131, k\u0131sa \u00e7ubu\u011fu bulan ki\u015fiyse \u015fanss\u0131z\u0131 olarak ilan edilirdi.<br \/>\nArap\u00e7ada, \u015fansl\u0131y\u0131 belirleyen \u00e7ubu\u011fa \u2018dole\u2019, \u015fanss\u0131z\u0131 belirleyen \u00e7ubu\u011fa \u2018bedole\u2019 denir; K\u00fcrt\u00e7ede ise bu \u00e7ubuklar i\u00e7in \u2018b\u0131xer\u2019 (hay\u0131rl\u0131, \u015fansl\u0131) ve \u2018kur\u2019, \u2018beo\u011f\u0131r\u2019 (\u00e7irkin, u\u011fursuz) kelimeleri kullan\u0131l\u0131r. Baz\u0131 k\u00f6ylerde, \u00e7ubuklar\u0131n say\u0131s\u0131 yediyi bulur. \u00c7ubuklardan ikisi \u015fansl\u0131 ve \u015fanss\u0131z\u0131 belirlerken, di\u011fer \u00e7ubuklar\u0131n \u00fczerine at\u0131lan \u00e7entiklerle, devlet, para, ar\u0131 kovan\u0131, koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc, ke\u00e7i s\u00fcr\u00fcs\u00fc bereketine sahip olanlar belirlenirmi\u015f.\u00c7ubuklar, pornig d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka yemeklere de konuyor: \u00d6rne\u011fin, etsiz ke\u015fkek de diyebilece\u011fimiz \u2018\u00e7olag\u2019a, veya Bitlis\u2019in baz\u0131 k\u00f6ylerinde oldu\u011fu gibi, \u2018boraniye\u2019 diye an\u0131lan yeme\u011fe&#8230; Boraniye, balkaba\u011f\u0131, g\u0131lg\u0131l (bir dar\u0131 t\u00fcr\u00fc), a\u011ftan (Ermenice anlam\u0131 tuz-ayran; Arap\u00e7ada \u2018laban\u2019 denen, s\u00fcz\u00fclerek pi\u015firilen yo\u011furt) ve tereya\u011f\u0131yla yap\u0131lan bir yemek t\u00fcr\u00fc.<br \/>\nBaz\u0131 k\u00f6ylerde uzun \u00e7ubu\u011fu bulan ki\u015fiye ayr\u0131ca hediye verilse de, asl\u0131nda en b\u00fcy\u00fck hediye sene boyunca evin \u015fansl\u0131s\u0131 olarak bu unvan\u0131 ta\u015f\u0131ma \u015ferefine sahip olmakt\u0131. Bu, bizler i\u00e7in tahmin etti\u011finizden \u00e7ok daha \u00f6nemli bir durumdu. Zira bereketin eve, pornig dilimiyle belirlenen ki\u015fi vas\u0131tas\u0131yla gelece\u011fine inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, \u015fansl\u0131 ki\u015fi evin bereketinin sahibi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrd\u00fc.<br \/>\nEvin bereketine sahip olmak o kadar \u00f6nemlidir ki, bu bereket bir yabanc\u0131ya gitmesin diye, eve gelen misafire yemek da\u011f\u0131t\u0131m\u0131nda \u00f6ncelik tan\u0131ma kural\u0131na o g\u00fcn uyulmaz, pornig ev halk\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kimseye ikram edilmez. O g\u00fcn do\u011fan bebe\u011fe pornigden pay \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rken, baba evine misafirli\u011fe gelmi\u015f k\u0131zlara dahi pornig verilmez. \u00c7ubuk gelin olmu\u015f k\u0131za \u00e7\u0131karsa, kocas\u0131n\u0131n evine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde evin bereketini de birlikte g\u00f6t\u00fcrece\u011fine inan\u0131l\u0131r.<br \/>\n\u00c7ocuklar\u0131n sab\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bana bula\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan m\u0131d\u0131r bilmiyorum ama, pornigi pi\u015firme i\u015fleminden, pay edilmesine atlad\u0131m hemen. Asl\u0131nda pornig geceyar\u0131s\u0131na do\u011fru da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. O y\u00fczden, isterseniz, pornigi tand\u0131r\u0131n k\u00fclleri aras\u0131na saklayan kad\u0131nlar\u0131n ko\u015fu\u015fturmalar\u0131na geri d\u00f6nelim.<br \/>\nKad\u0131nlar\u0131n \u00e7ile g\u00fcn\u00fc<br \/>\nHer g\u00fcn daha g\u00fcne\u015f do\u011fmadan kalk\u0131p ancak herkes uyuduktan sonra i\u015flerini bitirip yata\u011fa girebilen kad\u0131nlar, Tar K\u0131lukh \u00f6ncesinde de, bir ba\u015fka g\u00f6revin tela\u015f\u0131 i\u00e7indedir.<br \/>\nBu tela\u015flar\u0131n\u0131n sebebi, yeni y\u0131la tok girildi\u011finde y\u0131l boyunca a\u00e7l\u0131k olmayaca\u011f\u0131 inanc\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden, yeni y\u0131l\u0131n bolluk ve bereketle ge\u00e7mesi i\u00e7in, t\u00fcm ev halk\u0131n\u0131n t\u0131ka basa yemek yiyebilece\u011fi bir ziyafet sunulmas\u0131 gerekir.<br \/>\nO g\u00fcn pi\u015firilecek yemeklerin \u00e7e\u015fitleri ve miktar\u0131 s\u0131radan g\u00fcnlerdekinden iki misli fazla olmal\u0131d\u0131r. Tar K\u0131lux g\u00fcn\u00fcnde ev halk\u0131na di\u011fer g\u00fcnlere k\u0131yasla iki misli yemek verilmesi \u00e7ok \u00f6nemli ve ihlal edilmemesi gereken bir kurald\u0131r. Bu kural sadece insanlar\u0131 de\u011fil, koyunundan ke\u00e7isine, ine\u011finden tavu\u011funa, ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayan t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 kapsar. Bu nedenle, Tar K\u0131lux\u2019ta evde bulunan t\u00fcm hayvanlar\u0131n yemli\u011fine (pornigden artan k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131n da bulundu\u011fu) iki misli ot ve yem konarak, onlar\u0131n da yeni y\u0131lda bolluk ve bereketten nasiplerini almalar\u0131 sa\u011flan\u0131r.<br \/>\nK\u00f6y yerinde ziyafet dendi\u011finde akla genelde ke\u00e7i, koyun, keklik etiyle pi\u015firilen yemekler gelse de, Ermeni kad\u0131nlar\u0131n, haz\u0131rlamakla sorumlu olduklar\u0131 Tar K\u0131lux sofralar\u0131nda, bu malzemelerin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 bir ziyafet sunmalar\u0131 gerekir.<br \/>\nBu nedenle annelerimize, ninelerimize \u201cHem Ermeni hem de kad\u0131n oldu\u011funuz i\u00e7in sitem etti\u011finiz g\u00fcnler oldu mu?\u201d diye soracak olsak, san\u0131r\u0131m hepsi ayn\u0131 cevab\u0131 verir: \u201cTar k\u0131lux haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn&#8230;\u201d Nedenini \u00f6\u011frenince onlara hak vereceksiniz.<br \/>\nTar K\u0131lukh, biz Ermenilerin Ocak ay\u0131n\u0131n 6\u2019s\u0131nda kutlad\u0131\u011f\u0131 Noel \u00f6ncesindeki sekiz g\u00fcnl\u00fck oru\u00e7 ve perhiz d\u00f6neminin ikinci veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcne denk gelir. Bu nedenle, t\u00fcm d\u00fcnya kad\u0131nlar\u0131 aileleriyle birlikte yeni y\u0131la girmenin keyfini s\u00fcrecekleri, etlisinden s\u00fctl\u00fcs\u00fcne her \u00e7e\u015fit yiyece\u011fin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir sofra haz\u0131rlarken, Ermeni kad\u0131nlar Tar K\u0131lukh g\u00fcn\u00fcnde oru\u00e7 nedeniyle k\u0131rm\u0131z\u0131 ve beyaz et, s\u00fct, peynir, yumurta, yo\u011furt, tereya\u011f\u0131 da dahil olmak \u00fczere, hayvansal hi\u00e7bir \u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, ancak yine de keyifle yenebilecek yemekler sunmak zorundad\u0131r.<br \/>\nOru\u00e7 nedeniyle bu \u00fcr\u00fcnleri kullanamayaca\u011f\u0131n\u0131zdan, geriye gampid (kenevir) tohumlar\u0131n\u0131n ezilmesiyle elde edilen ya\u011fda, kilerde saklanan kurutulmu\u015f sebze ve bakliyat, toprak alt\u0131nda \u2018hur\u2019 dedi\u011fimiz kaz\u0131l\u0131 \u00e7ukurlarda saklad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fa\u011fkam (beyaz \u015falgam), patates gibi sebze \u00e7e\u015fitleriyle pi\u015firece\u011fimiz yemekler ve bir de Tar K\u0131lux kutlamalar\u0131n\u0131n olmazsa olmaz\u0131 pornig kal\u0131r.<br \/>\nEvin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcnden en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne, t\u00fcm aile fertleri yer sofras\u0131n\u0131n etraf\u0131nda toplan\u0131p, gampid ya\u011f\u0131yla pi\u015firilmi\u015f yemekleri yedikten sonra, sofraya \u2013\u00e7ocuklar\u0131n bulamayacaklar\u0131 yerlere saklad\u0131klar\u0131 i\u00e7in o g\u00fcne kadar kalabilen\u2013 ceviz, pastix, \u015faran, p\u0131\u015fat, kurtulmu\u015f dut ve elma, armut getirilir. Bu yiyecekler de Tar K\u0131lukh\u2019un olmazsa olmazlar\u0131d\u0131r.<br \/>\nG\u00fcnd\u00fcz toplad\u0131klar\u0131 yemi\u015f ve meyvelerden geriye kalanlar\u0131 di\u011fer g\u00fcnlerde t\u00fcketilmek \u00fczere saklayan \u00e7ocuklar, bu kez de kendi evlerinde ikram edilen yemi\u015fleri afiyetle yerler. Geceyar\u0131s\u0131na yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k s\u0131ra tand\u0131rda k\u00fcller aras\u0131na pi\u015fmeye b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z pornige gelir ve pornig de hi\u00e7 tevazu g\u00f6stermeden, \u00fczerinde t\u00fcten buhar\u0131yla sofram\u0131z\u0131n ba\u015fk\u00f6\u015fesindeki yerine kuruluverir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pornig, elinde bereket ve lezzet oldu\u011funa inan\u0131lan ki\u015fi taraf\u0131ndan pi\u015firilir. \u00c7ubuklar\u0131n nerede oldu\u011funu o bildi\u011finden, pornigi, \u00e7ubuklar\u0131n g\u00f6r\u00fcnmeyece\u011fi \u015fekilde kesme g\u00f6revi de onundur. Pornigin herkese e\u015fit pay edilerek da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131yla birlikte, curcuna, yerini yava\u015f yava\u015f sessizli\u011fe teslim eder. Zira pay\u0131n\u0131 alan \u00e7ocuklar hemen bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekilip sessizce pornig diliminin i\u00e7inde \u00e7ubuk aramaya koyulurlar.<br \/>\n\u00c7ubu\u011fu bulan ki\u015fi, buldu\u011fu \u00e7ubu\u011fun k\u0131sa m\u0131 uzun mu oldu\u011funu bilmedi\u011finden, buruk bir sevin\u00e7 ya\u015far. Kendi pay\u0131na \u00e7\u0131kan \u00e7ubu\u011fun uzun olmas\u0131 i\u00e7in dua ederek, kimse fark etmeden, pornigi pi\u015firen ki\u015fiye yana\u015f\u0131p buldu\u011fu \u00e7ubu\u011fu g\u00f6sterir. Pornigi pi\u015firen ki\u015fi, \u00e7ubu\u011fun k\u0131sa m\u0131 uzun mu oldu\u011funu bilse de bunu s\u00f6ylemez.<br \/>\nY\u0131l\u0131n hem \u015fansl\u0131s\u0131n\u0131n hem de \u015fanss\u0131z\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi s\u00fcre, \u00e7ubu\u011fu bulan ki\u015filerin cesaretine ba\u011fl\u0131 olarak uzun veya k\u0131sa olabilir. Nihayet, ikinci \u00e7ubu\u011fun da gelmesiyle sonu\u00e7 a\u00e7\u0131klan\u0131r.<br \/>\nUzun \u00e7ubu\u011fun sahibi y\u0131l boyunca hem bereketin sahibi, hem de evin \u015fansl\u0131 ki\u015fisi olarak g\u00f6r\u00fclece\u011fi i\u00e7in sevin\u00e7 i\u00e7inde ba\u011f\u0131r\u0131rken, k\u0131sa \u00e7ubu\u011fu bulan, \u015fanss\u0131z ilan edilip alaya al\u0131naca\u011f\u0131ndan \u00fcz\u00fcl\u00fcr.<br \/>\nSabah oldu\u011funda kom\u015fular birbirlerine seslenerek ak\u015fam evlerde kimin \u015fansl\u0131, kimin \u015fanss\u0131z oldu\u011funu bilirirler:<br \/>\n\u201cHey, Zozan! Bu sene evin \u015fansl\u0131s\u0131 kim oldu?\u201d<br \/>\n\u201cKevurk (Kevork) Day\u0131, duydu\u011fuma g\u00f6re Sarkis bu sene de evin \u015fanss\u0131z\u0131 olmu\u015f&#8230;\u201d<br \/>\nH\u0131ristiyan veya M\u00fcsl\u00fcman, b\u00f6lgede ya\u015fayan her hanede uygulanan bu gelenek, asl\u0131nda hayat\u0131 simgeleyen bir oyundur. Yeni y\u0131l\u0131n kimilerine \u015fans ve mutluluk, kimlerineyse \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve keder getirece\u011fini \u00f6\u011freten bir oyun&#8230;<br \/>\n***<br \/>\nEskisi gitti, yenisi gelir<br \/>\nSevin\u00e7le u\u011furlay\u0131n eskisini<br \/>\nYenisi i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131n<br \/>\nKap\u0131, pencere a\u00e7\u0131n<br \/>\nNe ki istiyorsan\u0131z dileyin,<br \/>\n\u0130ster hayat, ister mal-m\u00fclk,<br \/>\nister ak\u0131l<br \/>\nHepinizin dile\u011fini verir<br \/>\nA\u011falar ve han\u0131mlar<br \/>\nYeni y\u0131l\u0131n\u0131z kutlu olsun<br \/>\n\u00d6mr\u00fcn\u00fcz seneler, senelerce olsun.<br \/>\nKilikya b\u00f6lgesindeki Tar K\u0131lukh kutlamalar\u0131nda s\u00f6ylenen bu Ermenice maniyle yaz\u0131ya son verirken, \u00e7ocuklar\u0131n temiz kalplerle s\u00f6yledikleri bu g\u00fczel manilerdeki dilekleri ben de sizler i\u00e7in diliyorum. Dilerim her biriniz y\u0131l\u0131n \u015fansl\u0131s\u0131 se\u00e7ilerek, sevdiklerinizle birlikte sa\u011fl\u0131kla, huzurla, mutlulukla, bereketle ge\u00e7irece\u011finiz bir y\u0131l daha kazan\u0131rs\u0131n\u0131z.<br \/>\n\u2022 <em>Ermenice maniler i\u00e7in Hranu\u015f Kharadyan Arakelyan\u2019\u0131n Hay Jo\u011fovrtagan Doner (Ermeni Halk Bayramlar\u0131, Yerevan, 1999) kitab\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\n<\/em>K\u00fcrt\u00e7e iki yeni y\u0131l manisi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u2022 Sere sale, b\u0131ne sale<br \/>\n\u2022 Xude bale pu\u00e7uke male<br \/>\n\u2022 T\u0131\u015fte bavene ture kale<br \/>\n\u2022 Kal d\u0131\u00e7e male.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u2022 Senenin ba\u015f\u0131, senenin sonu<br \/>\n\u2022 Allah evin k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n<br \/>\n\u2022 Bir \u015feyler at\u0131n ihtiyar\u0131n torbas\u0131na<br \/>\n\u2022 \u0130htiyar evine gidiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u2022 Sere sale, b\u0131ne sale<br \/>\n\u2022 T\u0131\u015ftek b\u0131xme turuke kale<br \/>\n\u2022 D\u0131\u00e7i dirange, karku\u015f marku\u015f<br \/>\n\u2022 Xude kurek bide dergu\u015f .<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u2022 Senenin ba\u015f\u0131, senenin sonu<br \/>\n\u2022 Bir \u015feyler at\u0131n ihtiyar\u0131n torbas\u0131na<br \/>\n\u2022 Gidiyor, ge\u00e7 kald\u0131, karku\u015f marku\u015f [tekerleme s\u00f6zleri]<br \/>\n\u2022 Allah bir o\u011flan versin be\u015fi\u011finize.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em>BESSE KABAK<br \/>\nAgos. Say\u0131:769<br \/>\n31 Aral\u0131k 2010<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Farkl\u0131 co\u011frafyalarda farkl\u0131 isimlerle an\u0131lan Yeni Y\u0131l, as\u0131rlar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de iyi dileklerin ve mutlulu\u011fun payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kutlama olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. \u00c7ok eskilerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilen k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizden, geleneklerimizden biri olmas\u0131na ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki art\u0131k unutulmaya y\u00fcz tutan, biz Sasunlular\u0131n \u2018Tar K\u0131lux\u2019 (\u2018dari k\u0131lukh\u2019, yani \u2018y\u0131lba\u015f\u0131\u2019) dedi\u011fi kutlamalar\u0131 anlataca\u011f\u0131m bu yaz\u0131da. Ancak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,14,30],"tags":[],"class_list":["post-3863","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gelenekler","category-haberler","category-mutfak"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Farkl\u0131 co\u011frafyalarda farkl\u0131 isimlerle an\u0131lan Yeni Y\u0131l, as\u0131rlar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de iyi dileklerin ve mutlulu\u011fun payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kutlama olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. \u00c7ok eskilerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilen k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizden, geleneklerimizden biri olmas\u0131na ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki art\u0131k unutulmaya y\u00fcz tutan, biz Sasunlular\u0131n \u2018Tar K\u0131lux\u2019 (\u2018dari k\u0131lukh\u2019, yani \u2018y\u0131lba\u015f\u0131\u2019) dedi\u011fi kutlamalar\u0131 anlataca\u011f\u0131m bu yaz\u0131da. Ancak [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-01-18T10:20:25+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"20 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/\",\"name\":\"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-01-18T10:20:25+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Farkl\u0131 co\u011frafyalarda farkl\u0131 isimlerle an\u0131lan Yeni Y\u0131l, as\u0131rlar \u00f6ncesinde oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de iyi dileklerin ve mutlulu\u011fun payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir kutlama olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131yor. \u00c7ok eskilerden g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar gelebilen k\u00fclt\u00fcrel zenginliklerimizden, geleneklerimizden biri olmas\u0131na ra\u011fmen ne yaz\u0131k ki art\u0131k unutulmaya y\u00fcz tutan, biz Sasunlular\u0131n \u2018Tar K\u0131lux\u2019 (\u2018dari k\u0131lukh\u2019, yani \u2018y\u0131lba\u015f\u0131\u2019) dedi\u011fi kutlamalar\u0131 anlataca\u011f\u0131m bu yaz\u0131da. Ancak [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2011-01-18T10:20:25+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"20 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/","name":"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2011-01-18T10:20:25+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2011\/01\/18\/sasunda-yeni-yilimizin-adi-tar-kilukhtu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sasun\u2019da yeni y\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131 \u2018tar k\u0131lukh\u2019tu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3863","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3863"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3863\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3863"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3863"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3863"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}