{"id":31253,"date":"2014-08-21T05:56:26","date_gmt":"2014-08-21T10:56:26","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=31253"},"modified":"2014-08-21T05:56:26","modified_gmt":"2014-08-21T10:56:26","slug":"turkiyedeki-aleviler-tarih-ve-siyaset-sorunlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/08\/21\/turkiyedeki-aleviler-tarih-ve-siyaset-sorunlari\/","title":{"rendered":"\u201cT\u00fcrkiye\u2019deki Aleviler, tarih ve siyaset sorunlar\u0131\u201d"},"content":{"rendered":"

\"Vardan<\/a>Ermenistan Cumhuriyeti cumhurba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan partn\u00f6r kurulu\u015f olarak tan\u0131nan Ermeni Gen\u00e7lik Fonu\u2019nun, \u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nde Ermenilerin sorunlar\u0131 ve haklar\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 tahsisat\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde 31 May\u0131s 2014 tarihinde, saat 17:30\u2019da, Bat\u0131 Ermenileri Sorunlar\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nde, \u201cToplum ve K\u00fclt\u00fcr\u201d adl\u0131 sivil toplum kurulu\u015fu taraf\u0131ndan \u201cT\u00fcrkiye Alevileri ve Alevile\u015fmi\u015f Ermeniler\u201d konulu bir seminer d\u00fczenlenmi\u015ftir. Konu\u015fmac\u0131lar, \u201cT\u00fcrkiye Alevileri, Tarih ve Siyaset Sorunlar\u0131\u201d konulu sunumuyla t\u00fcrkolog, tarih doktoru Vardan Harutyunyan ve Alevile\u015fmi\u015f Ermenilerin sorunlar\u0131n\u0131 takdim eden, Bat\u0131 Ermenileri Ara\u015ft\u0131rma Merkezi y\u00f6neticisi, edebiyat doktoru Haykazun Alv\u0131rtsyan olmu\u015ftur. Seminere do\u011fu bilimcileri, gazeteciler, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 M\u00fcze-Enstit\u00fcs\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve konuyla ilgilenen ki\u015filer kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. A\u015fa\u011f\u0131da Vardan Harutyunyan\u2019\u0131n sunumu takdim edilmektedir.<\/i><\/b><\/p>\n

Vardan Harutyunyan <\/b><\/p>\n

Tarih doktoru<\/i><\/b><\/p>\n

Hemen t\u00fcm di\u011fer Yak\u0131n Do\u011fu \u00fclkeleri gibi T\u00fcrkiye de, b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde ve ta\u015frada dini ve etnik \u00f6zelliklerini koruyan, kar\u0131\u015f\u0131k etnik ve dini topluma sahiptir. T\u00fcrkiye n\u00fcfusu yakla\u015f\u0131k 75,5 milyon kadard\u0131r. \u0130slam\u2019\u0131n S\u00fcnni kolunun takip\u00e7ileri dini \u00e7o\u011funlu\u011fu te\u015fkil etmektedir. Bu gruptan sonra gelen en b\u00fcy\u00fck dini cemaat, say\u0131lar\u0131 hakk\u0131nda net bir say\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 Alevilerden olu\u015fmaktad\u0131r. \u201eMinority Rights Group \u0130nternational\u201c kurulu\u015fu taraf\u0131ndan 2004 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir rapora istinaden Aleviler, T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k %15-20\u2019sini temsil etmekte, bu da 12-15 milyon ki\u015fiye tekab\u00fcl etmektedir. Amerika d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 2012 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan bir di\u011fer veriye g\u00f6re T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Alevilerin say\u0131s\u0131 20 milyona ula\u015fmaktad\u0131r. \u201eMilliyet\u201c taraf\u0131ndan 2008 y\u0131l\u0131nda konuyla ilgili yay\u0131nlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re ise, T\u00fcrkiye\u2019deki Alevilerin say\u0131s\u0131, yakla\u015f\u0131k 9 milyon olarak g\u00f6sterilmektedir. Alevi toplumu da kendi i\u00e7inde mono etnik olmay\u0131p T\u00fcrk, K\u00fcrt ve Ermenilerden olu\u015fmaktad\u0131r. Aleviler, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda oldu\u011fu gibi, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca da s\u00fcrekli olarak \u0130slam-S\u00fcnni devlet g\u00f6revlilerinin bask\u0131s\u0131na maruz kalm\u0131\u015f, bu bask\u0131lar Osmanl\u0131 d\u00f6neminde sadece katliamlar ve s\u00fcrg\u00fcnlerle kendisini g\u00f6stermi\u015f olmakla birlikte, cumhuriyet d\u00f6neminde, ideolojik bask\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, asimilasyon siyaseti de uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Devlet taraf\u0131ndan reddedilip, g\u00f6rmezden gelinmeleri, Alevili\u011fin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. Bundan dolay\u0131, Alevilerin dini \u00f6\u011fretisi, adetleri ve ya\u015famlar\u0131yla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Ermeni tarih yaz\u0131m\u0131nda da g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, Osmanl\u0131 \u00f6ncesi d\u00f6nemden ba\u015flay\u0131p T\u00fcrkiye Cumhuriyeti d\u00f6nemine kadar gelen, ayr\u0131ca Avrupaya yerle\u015fmi\u015f Alevilerin k\u0131sa, fakat i\u00e7erik dolu Alevi tarihine y\u00f6nelik derli toplu bir \u00e7al\u0131\u015fma yoktur. Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, XIX. y\u00fczy\u0131l sonu ve XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131nda, Alevi sorunuyla ilgili ara\u015ft\u0131rmalar yapm\u0131\u015f, daha \u00e7ok K\u0131z\u0131lba\u015f veya Alevilerin dini ayinlerine e\u011filmi\u015f, ya\u015famlar\u0131 ile yerle\u015fim yerlerini betimlemi\u015flerdir. Yeni d\u00f6nemlerin baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131 ise, k\u0131smen olaylara de\u011finmi\u015flerdir.<\/p>\n

Bu konunun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, T\u00fcrkiye tarihi s\u00fcrecinde vuku bulan baz\u0131 olaylar\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de s\u00fcregelen siyasi s\u00fcre\u00e7leri ve son d\u00f6nemde Avrupa Birli\u011fi-T\u00fcrkiye ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131nda T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan at\u0131lan baz\u0131 ad\u0131mlar\u0131n i\u00e7eri\u011fini daha iyi idrak etme a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6neme haizdir.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Alevili\u011fin do\u011fu\u015fu ile Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu s\u00fcrecindeki Alevi tarihine paralel olarak, \u00f6zellikle Alevilik sorununun ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fcz a\u015famas\u0131nda, Alevilerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ne sorunlar\u0131 olup, T\u00fcrkiye devletine ne t\u00fcr talepler sunduklar\u0131 ve bug\u00fcne kadar bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n nedenlerini tahlil edece\u011fiz.<\/p>\n

Alevili\u011fin k\u00f6kenleri ve tarihini ara\u015ft\u0131r\u0131rken, s\u0131k-s\u0131k, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n bu din \u00fczerindeki etkisi olgusuna rastlamaktay\u0131z. Alevili\u011fin \u015fekillenmesinin erken d\u00f6neminin Ermeni Y\u00fcksek Platosu\u2019nda, Pavlikyan ve Tondrakyan tarikatlar\u0131 d\u00f6neminden ba\u015flayarak, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son y\u00fczy\u0131l\u0131na kadar olan s\u00fcre i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f oldu\u011fundan dolay\u0131, esas olarak Ermeni unsurunun etkisi neticesinde geli\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n

XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda vuku bulan Ermeni katliamlar\u0131ndan ba\u015flayarak Ermeni halk\u0131n\u0131n soyk\u0131r\u0131ma u\u011frat\u0131lmas\u0131 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda, Ermeni unsurun etkisinin belli bir oranda zay\u0131flam\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, katliamlardan kurtulan \u00e7ok say\u0131da Ermeninin, Dersim\u2019in eri\u015filmez yerle\u015fim yerlerine, Alevilere s\u0131\u011f\u0131n\u0131p, y\u00fczy\u0131llard\u0131r burada ya\u015fayan Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 bu durum sadece baz\u0131 belirli b\u00f6lgeler i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Bu son olgu da, Alevi adetlerinde, ayinlerinde ve hatta g\u00fcndelik ya\u015famda kendisini net bir \u015fekilde g\u00f6sterip, Alevi cemaati \u00fczerindeki H\u0131ristiyanl\u0131k etkisini daha da g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir.<\/p>\n

Alevilik, \u0130slam\u2019dan kopma sonucunda olmay\u0131p, baz\u0131 nat\u00fcralist ve pagan adetlerin etkisini \u00fczerinde ta\u015f\u0131yarak, uzun y\u0131llar i\u00e7inde, H\u0131ristiyan tarikatlar\u0131 da dahil olmak \u00fczere,\u00a0 H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n ve \u0130slam\u2019\u0131n sentezinden olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n

Alevi inan\u0131\u015f\u0131nda ve rit\u00fcellerinde g\u00f6r\u00fclen ve yukar\u0131da belirtilen dini y\u00f6nelimlerin farkl\u0131 unsurlar\u0131n\u0131n var olmas\u0131 olgusunu bununla a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Osmanl\u0131 d\u00f6nemindeki bask\u0131lar, Alevileri (K\u0131z\u0131lba\u015flar\u0131) uzak ve da\u011fl\u0131k b\u00f6lgelere \u00e7ekilerek, k\u00fc\u00e7\u00fck cemaatler halinde yerle\u015fmeye mecbur eder.<\/p>\n

Dini ve sosyoekonomik \u015fartlar\u0131n etkisiyle, zamanla aralar\u0131nda kendilerine \u00f6zg\u00fcn bir dini-siyasi sistem \u015fekillenir. XV.-XVI. y\u00fczy\u0131llarda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda vuku bulan ayaklanmalar ve \u015eii takibatlar\u0131, Alevi inanc\u0131n\u0131n nihayi \u015fekillenmesini sa\u011flay\u0131p, \u015eiili\u011fin g\u00fc\u00e7l\u00fc etkisiyle, K\u00fc\u00e7\u00fck Asya\u2019da var olan \u00e7ok say\u0131da dinlerin damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Alevili\u011fin yo\u011frulmas\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli ve karma\u015f\u0131k sayfas\u0131n\u0131 nihayetlendirir.<\/p>\n

\u00c7ok say\u0131da benzerli\u011fin H\u0131ristiyanl\u0131k, \u0130slam, \u015eamanizm ve pagan dinleriyle olan ba\u011f\u0131 g\u00f6stermesine ra\u011fmen, bir taraftan tehlike, di\u011fer taraftan ise himaye alt\u0131nda bulunman\u0131n d\u0131\u015f etkenleri sayesinde Alevilik ve di\u011fer dinler aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r \u00e7izilir.<\/p>\n

Osmanl\u0131 ordusu, XIX. y\u00fczy\u0131lda ve XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk on y\u0131l\u0131nda, genelde K\u0131z\u0131lba\u015f a\u015firetlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Dersim b\u00f6lgesini bir\u00e7ok kez kendisine tabi k\u0131lmay\u0131 dener. Alevilik inanc\u0131, bu olaylar\u0131n sonucunda, tecrit edilmi\u015f halk aras\u0131nda daha da peki\u015fir.<\/p>\n

Erken d\u00f6nemlerden kalm\u0131\u015f olan t\u00fcm adetler korunur, farkl\u0131 inan\u00e7lardan al\u0131nm\u0131\u015f olan unsurlar, d\u0131\u015f d\u00fcnyayla ba\u011flant\u0131n\u0131n olmamas\u0131 sebebiyle nihayi olarak kayna\u015f\u0131r ve eski t\u00f6renler de\u011fi\u015ftirilerek, yeni dini ayinler yarat\u0131l\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcm bunlar\u0131n neticesinde Alevilik, Dersim\u2019de ya\u015fayan a\u015firetleri, yerli olmayanlara kar\u015f\u0131 birle\u015ftiren ve farkl\u0131 k\u0131lan bir olguya, daha sonraki d\u00f6nemlerde ise T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan t\u00fcm Aleviler i\u00e7in dini ve k\u00fclt\u00fcrel temel ocaklardan birine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n

Aleviler, Kemalistlerin siyaset sahnesine \u00e7\u0131kmas\u0131na kadar, y\u00fczy\u0131llar boyunca d\u0131\u015f d\u00fcnyadan, \u00f6zellikle de S\u00fcnn\u00fc M\u00fcsl\u00fcmanlarla ili\u015fkilerden m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ka\u00e7\u0131narak kapal\u0131 bir cemaat ya\u015fam\u0131 s\u00fcrm\u00fc\u015f, bu durumun m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda ise \u0130slam\u2019a has \u201etakiye\u201c yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 uygulayarak dini aidiyetlerini gizlemi\u015flerdir. Lakin Mustafa Kemal\u2019in, ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda Alevileri nihayi olarak S\u00fcnnilerin bask\u0131lar\u0131ndan kurtaracak olan, laik devlet kurma vaadleri, Aleviler aras\u0131nda \u00fcmit do\u011furur ve millici hareketin \u00f6nderlerine y\u00f6nelik sempati olu\u015fturur.<\/p>\n

Aleviler, genel olarak ger\u00e7ekle\u015fen s\u00fcrece olumlu yakla\u015f\u0131p, yeni \u015fekillenen laik d\u00fczende kendi Aleviliklerini serbest\u00e7e uygulayabilecekleri \u00fcmidi besler, fakat Kemalistlerin, zaferden sonra Alevilerin deste\u011fini elde etmek i\u00e7in art\u0131k onlar\u0131n sempatisini kazanmaya gerek duymad\u0131klar\u0131n\u0131 daha cumhuriyet ilan\u0131n\u0131n ilk y\u0131llar\u0131nda fark eder ve durum, takip eden y\u0131llarda Kemalistler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen bir dizi faaliyetler sonucunda de\u011fi\u015fir.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcmet, giderek daha sert \u00f6nlemlerle Alevilere bask\u0131 yapma siyaseti g\u00fctmeye ba\u015flar.<\/p>\n

1937-38 y\u0131llar\u0131nda vuku bulan Alevi katliamlar\u0131, Alevilik tarihinde silinmez bir iz b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n

Kemalist h\u00fck\u00fcmet, Kemalistlerin u\u011frunda m\u00fccadele etti\u011fi devlet d\u00fczeninin olu\u015fturulmas\u0131 s\u00fcrecini olumlu kar\u015f\u0131lay\u0131p, destek vermi\u015f olan Alevilere zalimce davran\u0131r.<\/p>\n

Bunun sonucunda Aleviler, h\u00fck\u00fcmetin s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015f oldu\u011fu siyasetten nihayi olarak hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayarak, Alevilik ideolojisine daha s\u0131k\u0131 sar\u0131l\u0131r ve ba\u015flang\u0131\u00e7ta zay\u0131f da olsa, Alevilik hareketinin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in bir temel olu\u015fur. Bu gaddarca bask\u0131lar, T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin Alevilere y\u00f6nelik uygulam\u0131\u015f oldu\u011fu red siyasetinin temelini olu\u015fturur ve onlar\u0131, \u00e7ok partili sisteme ge\u00e7i\u015ften sonra sosyalist g\u00fc\u00e7lerin saflar\u0131na iter.<\/p>\n

Millici g\u00fc\u00e7lerin hareketlenmesi ve T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilan\u0131 s\u00fcreci, Alevi cemaatinin tarihinde, etnik aidiyetten ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, serbest bir \u015fekilde dini vecibelerini yerine getirme konusunda i\u00e7lerinde bir inanc\u0131n uyanmas\u0131na yol a\u00e7ar ve S\u00fcnnilerin bask\u0131lar\u0131ndan kurtulma imk\u00e2n\u0131, y\u00fczy\u0131llar boyu tecrit edilmi\u015f bir ya\u015fam tarz\u0131 s\u00fcrd\u00fcren Alevilerin dini d\u0131\u015fa vurumlar\u0131na yeni bir nefes sa\u011flar.<\/p>\n

Bu sonuncusunun ger\u00e7ekle\u015fmemesine ra\u011fmen, Alevilik tarihinin bu d\u00f6nem olaylar\u0131 analiz edildi\u011finde, her hal\u00fck\u00e2rda uyan\u0131\u015f benzeri bir olguyu farketmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda ba\u015flayan kentle\u015fme ve Avrupa \u00fclkelerine y\u00f6nelik g\u00f6\u00e7, baz\u0131 Alevi prensiplerinin \u015fekil de\u011fi\u015ftirmesine ve T\u00fcrk devleti taraf\u0131ndan Alevi haklar\u0131 ve genel olarak Alevili\u011fin S\u00fcnni \u0130slam\u2019dan ayr\u0131 bir din olarak tan\u0131nmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan yeni bir Alevilik hareketinin de \u015fekillenmesini sa\u011flar.<\/p>\n

Alevilerin birle\u015fmesi konusundaki ilk denemeler 1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda, toplumun geli\u015fmesi yollar\u0131n\u0131n aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fcst d\u00fczey askeriye ve Bat\u0131l\u0131 destek\u00e7ilerin s\u0131k\u0131 kontrol\u00fc alt\u0131nda, i\u00e7 \u00e7eli\u015fkiler ve d\u0131\u015f sorunlar \u015fartlar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmekte, siyasi m\u00fccadele ise, kentle\u015fme s\u00fcrecinin etkisi alt\u0131nda, sosyal \u00e7eli\u015fkiler ile islamistlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele ba\u011flam\u0131nda daha da sertle\u015fmekteydi.<\/p>\n

T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler, menfi sonu\u00e7lar\u0131na ra\u011fmen, her hal\u00fck\u00e2rda Alevileri, 1930\u2019lu y\u0131llardan beri gizli olarak Aleviliklerini s\u00fcrd\u00fcrme uykusundan uyand\u0131r\u0131r ve gen\u00e7 nesli Alevilik kimli\u011fini koruma fikrine iter. Bu s\u00fcreci, 1970\u2019li y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019deki baz\u0131 \u015fehirlerde vuku bulan kanl\u0131 olaylar dahi engelleyemez ve sonraki yirmi y\u0131l T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Aleviler i\u00e7in bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olur. Aleviler, sol g\u00fc\u00e7ler b\u00fcnyesinde m\u00fccadele etmelerine ra\u011fmen genel bir ba\u015far\u0131ya ula\u015famaz ve kendi Alevi kimliklerini birle\u015ftirici bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karma fikri giderek \u00f6n plana \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

1980\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131, darbe sonucunda bir\u00e7ok Alevinin muhalif olarak tutukland\u0131\u011f\u0131 birincisine oranla, Alevili\u011fin korunmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha da tehlikeli olan devletin ideolojik bask\u0131lar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla g\u00f6ze \u00e7arpar.<\/p>\n

Bu ama\u00e7la, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen k\u00fclt\u00fcrel ve dini kayna\u015fma siyasetine kar\u015f\u0131 Aleviler aras\u0131nda tepki artar ve m\u00fccadele sokaktan ideolojik alana ta\u015f\u0131n\u0131r.<\/p>\n

Bu olgu, Malatya, Sivas ve Kahramanmara\u015f\u2019ta vuku bulan \u00e7at\u0131\u015fmalar ile Eyl\u00fcl darbesi sonucunda Aleviler aras\u0131nda olu\u015fan ve benzer olaylardan ka\u00e7\u0131nman\u0131n sadece Alevilik mevzilerini \u00fclkenin siyaset sahnesinde ve toplum ortam\u0131nda ortaya konulmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fi ve ancak \u015fahsi kimli\u011fin g\u00fc\u00e7lenmesiyle S\u00fcnni elit ve milliyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 bir denge sa\u011flayabilecekleri fikriyle s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n

1990\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ilk yar\u0131s\u0131n\u0131n da Alevilere kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen baz\u0131 kanl\u0131 olaylarla hat\u0131rlanmas\u0131na ra\u011fmen, belirtilen olaylar\u0131n, Alevilik bayra\u011f\u0131 alt\u0131nda birle\u015filmesi gereklili\u011fini bir defa daha kan\u0131tlam\u0131\u015f oldu\u011fundan, her hal\u00fck\u00e2rda, Alevilik kimli\u011fi ve haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli olmu\u015ftur.<\/p>\n

Aleviler, pasif m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrerek, hem d\u00fczenli olarak fiziki \u015fiddete maruz kalacaklar\u0131na, hem de Alevliklerini serbest bir \u015fekilde yerine getirme imk\u00e2n\u0131 elde edemeyeceklerine idrak ederek, haklar\u0131n\u0131 tan\u0131maya mecbur etmek amac\u0131yla devlete a\u00e7\u0131k\u00e7a talepler ileri s\u00fcrmek gereklili\u011fini anlarlar.<\/p>\n

\u0130\u015fte bu d\u00f6nemde, modern Alevilik hareketinin ilk belirtileri g\u00f6r\u00fcnmeye ba\u015flar.<\/p>\n

Alevi toplumu, son yirmi y\u0131lda birlik olmaya ba\u015flar ve h\u00fck\u00fcmete baz\u0131 talepler iletip, aktif bir \u015fekilde toplant\u0131lar ve daha ba\u015fka etkinlikler d\u00fczenleyerek bir dizi prestijli kurulu\u015flar\u0131n \u00f6nderli\u011finde yeni bir m\u00fccadele yolu se\u00e7er.<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te, XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda ba\u015flayan g\u00f6\u00e7 sonucunda Almanya ve baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde \u015fekillenerek, T\u00fcrkiye\u2019de faaliyet g\u00f6steren kurulu\u015flara ellerinden geldi\u011fi kadar destek verip, baz\u0131 durumlarda maddi yard\u0131mda da bulunan Alevi derneklerinin rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan, Alevilik hareketinin geli\u015fmesi baz\u0131nda, d\u00fcnyadaki di\u011fer \u00fclkelerde faaliyet g\u00f6steren Alevi derneklerine nazaran daha iyi \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olup, Alevilik hareketine aktif bir \u015fekilde kat\u0131lan Almanya\u2019daki derneklerin rol\u00fcn\u00fcn ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n

1960\u2019l\u0131 y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019den Avrupa \u00fclkelerine, \u00f6zellikle de Almanya\u2019ya g\u00f6\u00e7 etmi\u015f olan Aleviler, 10-20 y\u0131l zarf\u0131nda \u00f6nce s\u0131rf milli, daha sonra ise kendileri taraf\u0131ndan kurulmu\u015f olan Alevi te\u015fkilatlar\u0131na \u00fcye olur.<\/p>\n

Daha 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda Almanya\u2019da, hem T\u00fcrkiye\u2019de, hem de Avrupa \u00fclkelerinde Alevilik hareketinin d\u00fczenlenmesi ve k\u00fclt\u00fcr de\u011ferleri ile Alevilik bilincinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi konusunda aktif bir \u015fekilde faaliyet g\u00f6steren bir dizi Alevi te\u015fkilatlar\u0131 ve federasyonlar\u0131 faaliyet g\u00f6stermekteydi.<\/p>\n

Alevilik hareketi g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu gibi baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde de daha da g\u00fc\u00e7lenmektedir.<\/p>\n

Modern Alevilik hareketinin temellerini a\u015fa\u011f\u0131da belirtilen bir dizi talep olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n