{"id":30143,"date":"2014-05-31T01:44:31","date_gmt":"2014-05-31T06:44:31","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=30143"},"modified":"2014-05-31T01:44:31","modified_gmt":"2014-05-31T06:44:31","slug":"1915in-ayak-sesleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/","title":{"rendered":"1915\u2019in ayak sesleri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=30144\" rel=\"attachment wp-att-30144\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-30144\" alt=\"Edip G\u00f6lba\u015f\u0131\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/05\/Edip-G\u00f6lba\u015f\u0131-300x220.jpg\" width=\"300\" height=\"220\" \/><\/a>EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>1894\u2019te Sason\u2019da, 1895\u2019te Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak t\u00fcm Orta ve Do\u011fu Anadolu (Bat\u0131 Ermenistan-\u2018Akunq\u2019 web sayfas\u0131 y\u00f6neticileri) vilayetlerine, Halep ve Kilikya\u2019ya yay\u0131lan, 1896\u2019da ise Van, E\u011fin ve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar\u0131, Simon Fraser \u00dcniversitesi\u2019nde konu \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fan Edip G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019yla konu\u015ftuk. <\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u2018g\u00f6lgesi\u2019nde kalsa da, Ermenilere y\u00f6nelik 1894-96 Katliamlar\u0131, Osmanl\u0131\u2019daki Ermeni varl\u0131\u011f\u0131na vurulan en b\u00fcy\u00fck darbelerden biridir. 1894\u2019te Sason\u2019da, 1895\u2019te Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak t\u00fcm Orta ve Do\u011fu Anadolu vilayetlerine, Halep ve Kilikya\u2019ya yay\u0131lan, 1896\u2019da ise Van, E\u011fin ve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen bu katliamlar\u0131, Simon Fraser \u00dcniversitesi\u2019nde konu \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fan <b>Edip G\u00f6lba\u015f\u0131<\/b>\u2019ya konu\u015ftuk.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>\u00a01894\u2019ten 1896\u2019ya uzanan bu \u015fiddet dalgas\u0131n\u0131 yaratan \u015fartlar nelerdir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00c7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde, II. Abd\u00fclhamid y\u00f6netiminin Ermeni n\u00fcfusunu, imparatorlu\u011fun birli\u011fine ve g\u00fcvenli\u011fine d\u00f6n\u00fck do\u011frudan ve ya\u015famsal bir tehdit olarak g\u00f6rmesidir. Bu alg\u0131, Ermenileri marjinalle\u015ftirmi\u015f ve M\u00fcsl\u00fcman ileri gelenlerin elini g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. Bu noktadaki bir ama\u00e7 da do\u011fu vilayetlerinde M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun sadakatini kazanmak ve \u00f6zellikle K\u00fcrtlerin rejime yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 engellemektir. Bu sebeple de, \u00f6zellikle Tanzimat sonras\u0131 do\u011fu vilayetlerinde ortaya \u00e7\u0131kan otorite ve iktidar bo\u015flu\u011funun neticesinde, yerel n\u00fcfus gruplar\u0131n\u0131n iktidar ve ekonomik kaynaklar i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadelede K\u00fcrt a\u015firetleri \u00f6n plana \u00e7\u0131kmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple de Ermeniler sald\u0131r\u0131ya \u00e7ok a\u00e7\u0131k konuma gelmi\u015flerdir. \u0130\u015fte bu s\u00fcrece \u2018Ermeni n\u00fcfusun sek\u00fcritizasyonu\u2019 diyorum, yani neredeyse b\u00fct\u00fcn bir Ermeni n\u00fcfusu g\u00fcvenlik siyaseti ve pratiklerinin objesi haline getiren s\u00fcrece g\u00f6nderme yap\u0131yorum. Bu s\u00fcre\u00e7te, sadakat ve sadakatsizlik, Ermeni fesad\u0131, Ermenilerin maksad\u0131na hizmet etmek gibi deyi\u015fler politik s\u00f6ylemi domine etmeye ba\u015flar.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Peki Ermeniler ger\u00e7ekten ne kadar \u2018tehdit\u2019 o d\u00f6nemde?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu tehdit alg\u0131s\u0131, Ermeni devrimcilerinin ve milliyet\u00e7ilerinin Anadolu\u2019nun yar\u0131s\u0131n\u0131 elde edip edemeyeceklerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak geli\u015fiyor. Bence b\u00f6yle bir etkinli\u011fe ve g\u00fcce sahip de\u011filler veya \u00e7ok belirli yerlerle s\u0131n\u0131rl\u0131 bu etki ve g\u00fc\u00e7. Bir tutuklama furyas\u0131yla bitecek kadar g\u00fc\u00e7s\u00fczler, Van ve Erzurum\u2019daki komitalar d\u0131\u015f\u0131ndakiler. Ancak bu tehdit alg\u0131s\u0131, her \u015feyden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak II. Abd\u00fclhamid y\u00f6netiminin kafas\u0131ndaki endi\u015felerden dolay\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Zaten bu t\u00fcr g\u00fcvenlik endi\u015felerinin bug\u00fcn dahi b\u00fcy\u00fck bir \u015fiddet do\u011furaca\u011f\u0131 biliniyor. O nedenle Ermeni n\u00fcfusun g\u00fcvenilmez, fesat ve her an imparatorluktan ayr\u0131lacak bir topluluk olarak alg\u0131lanmas\u0131, Ermenilerin imparatorlu\u011fun son y\u0131llar\u0131ndaki kaderini do\u011frudan etkiler.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>\u00a0Bu \u015fiddet dalgas\u0131n\u0131n 1915\u2019e kadar giden bir s\u00fcreklilik oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir mi?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Elbette ki \u00e7ok nettir. 1870\u2019lerin sonunda beynelmilel hale gelen \u2018Ermeni meselesi\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, a\u011f\u0131r 93 Harbi yenilgisi, Balkanlar\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yitirilmesi ve Kuzeydo\u011fu Anadolu\u2019nun Rusya\u2019ya kaybedilmesi, Abd\u00fclhamid y\u00f6netimini \u2018emperyal kopu\u015f\/ayr\u0131lma\u2019 konusunda b\u00fcy\u00fck endi\u015felere sevk etmi\u015ftir. Ayr\u0131ca do\u011fu vilayetlerinde Ermenilerin K\u00fcrt a\u015firetlerinin sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan korunma, daha adil bir vergi rejimi, yerel idarede adil temsiliyet, H\u0131ristiyan jandarma ve polis kuvveti gibi talepleri, y\u00f6netimin g\u00f6z\u00fcnde bu endi\u015feleri b\u00fcy\u00fcten etmenlerdi. Zaten Ermenilerin reform taleplerinin kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klanmas\u0131ndan yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 hafta sonra bu katliamlar\u0131n ba\u015flamas\u0131, elbette tesad\u00fcf de\u011fildir. Yani \u2018Ermeni meselesi\u2019, Osmanl\u0131 i\u00e7in bir \u2018Anadolu meselesi\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Zira Osmanl\u0131 b\u00fcrokrasisi, zaman zaman bu meseleyi aynen bu tabirle anar. Anadolu derken, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda art\u0131k imparatorlu\u011fun merkezi haline gelmi\u015f bir co\u011frafyadan s\u00f6z ediyoruz. Dolay\u0131s\u0131yla Osmanl\u0131 y\u00f6netiminin g\u00f6z\u00fcnde bu mesele, \u2018Bulgar ya da S\u0131rp meselesi\u2019ne benzemez. Bu ba\u011flamda, \u00e7ok spek\u00fclatif olacak ama e\u011fer Ermenilerin Anadolu\u2019da yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 alt\u0131 vilayette de\u011fil de, yaln\u0131zca 1-2 vilayette ya\u015fasalard\u0131, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kriz an\u0131nda, Osmanl\u0131, bu vilayetleri g\u00f6zden \u00e7\u0131karabilirdi; ancak alt\u0131 vilayeti asla. \u00d6rne\u011fin \u00e7ok ilgin\u00e7tir, bu katliamlar sonras\u0131nda Fransa Konsoloslu\u011fu\u2019nda d\u00fczenlenen bir toplant\u0131 tutana\u011f\u0131na g\u00f6re, Ermeni Patri\u011fi, b\u00fct\u00fcn Ermenilerin Halep\u2019te toplanmas\u0131n\u0131 \u00f6nermi\u015ftir. Kar\u015f\u0131l\u0131k bulmam\u0131\u015f olsa da, bu n\u00fcfus politikas\u0131 \u00f6nerisi, birlikte ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7le\u015fti\u011fi ve g\u00fc\u00e7le\u015fece\u011fi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>1894-96 y\u0131llar\u0131 \u00f6zellikle Anadolu\u2019nun do\u011fusunda Ermeniler i\u00e7in bir \u015fiddet d\u00f6nemi ve bu \u015fiddeti yaratan\u0131n da genelde K\u00fcrtlerden olu\u015fan Hamidiye Alaylar\u0131 oldu\u011fu bilinir. <\/b><b>Hamidiye Alaylar\u0131\u2019n\u0131n bu \u015fiddet dalgas\u0131ndaki rol\u00fc nedir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<table width=\"107\" border=\"0\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" align=\"right\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><b><i>&#8220;Bu katliamlar\u0131 genelde Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na atfediyoruz, fakat alaylar\u0131n bu olaylarda aktif olarak yer almas\u0131 yaln\u0131zca \u00fc\u00e7, d\u00f6rt yerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.&#8221;<\/i><\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align: justify\">Ba\u015ftan \u015funu s\u00f6yleyeyim, bu konu \u00fczerine yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fma say\u0131s\u0131 \u00e7ok az. \u00c7ok az ara\u015ft\u0131rma olmas\u0131n\u0131n etkisiyle, bu katliamlar\u0131 genelde Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na atfediyoruz, fakat alaylar\u0131n bu olaylarda aktif olarak yer almas\u0131 yaln\u0131zca \u00fc\u00e7, d\u00f6rt yerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. \u00d6rne\u011fin Urfa bu merkezlerden biri. Ayr\u0131ca Mardin\u2019in Ermeni Katolik k\u00f6y\u00fc Telarnel\u2019de hem cinayete, hem de ya\u011fmaya giri\u015fmi\u015flerdir. K\u00f6y\u00fcn kilisesini tahrip edip 14 bin hayvan\u0131na el koymu\u015flard\u0131r. Sivas ve Mu\u015f\u2019ta bir dizi ya\u011fma eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015flerdir. Baz\u0131 yerlerde Ermeni k\u00f6ylerinin korunmas\u0131nda yer alm\u0131\u015flard\u0131r. Ya para alarak ya da katliamlar biraz daha ilerleyip Osmanl\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131n\u0131n yabanc\u0131 m\u00fcdahalesi endi\u015fesine kap\u0131ld\u0131klar\u0131 yerde ger\u00e7ekten emirleri uygulayarak yapm\u0131\u015flar bu savunmay\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla 1895-96\u2019daki katliamlarda Hamidiye Alaylar\u0131\u2019n\u0131n rol\u00fc bildi\u011fimizden \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131. Ancak 1894\u2019te Sason\u2019da vuku bulan katliamdaki d\u00fczenli ordularla birlikte rolleri, \u00e7ok belirgindir. \u015eunu da belirtmek gerekir ki, Hamidiyelerin b\u00f6lge i\u00e7in rol\u00fcn\u00fc sadece katliamlarla test etmemek gerekir, zira b\u00f6lgedeki arazi gasp\u0131, ya\u011fma ve benzer suistimaller, onlar\u0131n di\u011fer ad\u0131d\u0131r neredeyse. Ayn\u0131 zamanda bunca hukuksuzlu\u011fa ra\u011fmen cezas\u0131z kalm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Peki o zaman bu katliamlar\u0131n di\u011fer failleri kimlerdir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Hamidiyelerle birlikte b\u00f6lgenin T\u00fcrk\u00e7e ve K\u00fcrt\u00e7e konu\u015fan sivil halk\u0131, e\u015fraf, \u015feyhler, a\u015firet liderleri ve \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 \u00f6rneklerde jandarma ve polis. Urfa\u2019da \u00f6rne\u011fin asker, ya\u011fmaya bizzat kat\u0131l\u0131r. 5. Ordu Komutan\u0131 bunu itiraf etmi\u015ftir. Ermeni mahallelerini korumakla g\u00f6revlendirilen askerler, b\u00f6lgenin yerlisi oldu\u011fu i\u00e7in geceleri evlere girip ya\u011fmal\u0131yorlar, bunlar\u0131n yerlerini de\u011fi\u015ftirmek gerekir diye yazar merkeze. Askerin rol\u00fc, Erzurum ve Diyarbak\u0131r\u2019da da \u00f6n plandad\u0131r. Buralarda Ermenilerin \u00fczerine ate\u015f a\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r ve sonra da kendilerini \u2018devrimcilerle s\u0131radan Ermenileri ay\u0131ram\u0131yoruz\u2019 diye savunmu\u015flard\u0131r. Fail olarak eline silah al\u0131p Ermenileri \u00f6ld\u00fcrenler kadar onlar\u0131 mobilize edenleri de saymak gerekir. Y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n rol\u00fc de \u00e7ok a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bitlis\u2019te \u00f6rne\u011fin vilayetin idare meclisi \u00fcyeleri, ya\u011fma ve katliamlara bizzat kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Kaymakamlar, ihmal, g\u00f6rmezden gelme ve cesaretlendirmeden dolay\u0131 belirli yerlerde su\u00e7lanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Peki bu katliamlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 say\u0131sal anlamda da ne oldu?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Osmanl\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131 say\u0131lar\u0131 oldu\u011fundan k\u00fc\u00e7\u00fck, vilayetlerdeki Bat\u0131l\u0131 konsoloslar ise insani m\u00fcdahale imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in say\u0131lar\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00f6stermi\u015ftir. Dolay\u0131s\u0131yla say\u0131lar\u0131 net olarak bilmiyoruz, zira \u00f6l\u00fclerin \u00e7ok erken g\u00f6m\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc veya yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iddilar\u0131 da var. Ancak benim tahminim \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Ermenilerin say\u0131s\u0131 1895 ve 96 i\u00e7in 50 binden az de\u011fil. 1894\u2019te ise 1500 civar\u0131nda. Ayr\u0131ca bu katliamlarla ba\u015flamasa da bu d\u00f6nemde yay\u0131lan bir din de\u011fi\u015ftirme dalgas\u0131 da var. Bunun say\u0131m\u0131n\u0131 yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc din de\u011fi\u015ftirdi\u011fini duyuran Ermenilerin bask\u0131 alt\u0131nda bu karar\u0131 verdi\u011fini bilen Osmanl\u0131 makamlar\u0131, diplomatik bir krize sebep olmamak i\u00e7in ihtiday\u0131 kabul etmiyor. Yine de benim tahminim bu say\u0131n\u0131n en az 30 bin oldu\u011fu. Ayn\u0131 zamanda, az\u0131msanmayacak oranda k\u0131z ka\u00e7\u0131rma ve zorla evlendirme vakalar\u0131 ya\u015fan\u0131yor. B\u00fcy\u00fck bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131n\u0131 da katliamlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan sayabiliriz. Osmanl\u0131 makamlar\u0131na g\u00f6re Rusya\u2019ya giden 25-30 bin Ermeni var. Bence toplamda 50-60 bin civar\u0131nda Ermeni, ba\u015fta Rusya ve ABD olmak \u00fczere ba\u015fka \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 etmi\u015ftir. Bu istatistikler, sonra geri d\u00f6nen Ermeniler i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir arazi sorunu do\u011furmu\u015ftur. Ermeniler el konulan arazi ve m\u00fclklerini geri almaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, ancak Abd\u00fclhamid y\u00f6netimi bu konuda ad\u0131m atmam\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca bu katliamlar, \u2018s\u0131radan\u2019 Ermenileri de \u2018radikalize\u2019 etmi\u015ftir, Osmanl\u0131\u2019daki kaderlerinin belirsiz oldu\u011fu inanc\u0131na sahip olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Katliamlardan b\u00f6lgedeki di\u011fer gayrim\u00fcslimlerde etkilendiler mi?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Evet, fakat \u015fiddetin as\u0131l hedefi Gregoryen Ermeniler. Mesela 500 Ermeni ve 8 M\u00fcsl\u00fcman\u0131n \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc Arabgir\u2019de 200 n\u00fcfusluk Katolik Ermenilere dokunulmam\u0131\u015f. Hatta Arabgir\u2019deki Katolik Ermeniler, katliama u\u011framad\u0131klar\u0131 i\u00e7in Bab\u0131\u00e2li\u2019ye bir te\u015fekk\u00fcr mektubu g\u00f6ndermi\u015flerdir. Ancak Harput, Diyarbak\u0131r ve Urfa gibi yerlerde di\u011fer gayrim\u00fcslim topluluklar da katliamlar\u0131n hedefi olmu\u015f. Diyarbak\u0131r\u2019da yakla\u015f\u0131k 100 S\u00fcryani \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hatta S\u00fcryani Patrik Vekili, cemaat \u00fcyelerinin Ermeni san\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ederek, kendilerinin Sultan\u2019\u0131n sad\u0131k kullar\u0131 oldu\u011funu bildiren bir irade yay\u0131mlanmas\u0131n\u0131 istirham etmi\u015ftir Bab\u0131\u00e2li\u2019den. S\u00fcryaniler, bir \u2018yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa kurban gitmemek\u2019 i\u00e7in d\u00fckk\u00e2nlar\u0131na \u2018Biz S\u00fcryaniyiz\u2019 yaz\u0131s\u0131 asm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<div style=\"text-align: justify\" align=\"center\">\n<hr align=\"center\" size=\"2\" width=\"100%\" \/>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2018Ermenilerin kan\u0131 heder, \u0131rz ve mallar\u0131 m\u00fcbaht\u0131r\u2019<\/b><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Katliamlarda din adamlar\u0131n\u0131n rol\u00fc nedir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Kitlenin mobilizasyonu konusunda bir\u00e7ok yerde etkili olmu\u015flard\u0131r. 1895 katliamlar\u0131 bir\u00e7ok \u015fehirde cuma g\u00fcn\u00fc, \u00f6zellikle de cuma namaz\u0131 sonras\u0131 meydana gelmi\u015ftir. Hatta yabanc\u0131 kaynaklar, cuma namaz\u0131 s\u0131ras\u0131nda verilen hutbelerde, Ermenilerinin kan\u0131n\u0131n d\u00f6k\u00fclmesinin helal oldu\u011fu telkin edildi\u011fini iddia ediyor. Hutbelerde Ermenilerin katledilmesinin sal\u0131k verildi\u011fini g\u00f6steren kesin bir kan\u0131t yok ise de, Bitlis\u2019te \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkiye sahip Emin ad\u0131nda bir \u015feyhin, \u201cErmenilerin kan\u0131 heder (bo\u015fa ak\u0131t\u0131labilir), \u0131rz ve mallar\u0131 m\u00fcbaht\u0131r\u201d diye fetva verdi\u011fini Osmanl\u0131 kaynaklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade ediyor. Buna ra\u011fmen Osmanl\u0131 makamlar\u0131, bu \u015feyhi tutuklamalar\u0131n\u0131n veya s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndermelerinin M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u00fczece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in teredd\u00fct etmi\u015ftir. Kendisine \u00f6zel bir g\u00f6rev verilmi\u015f gibi yap\u0131larak bu \u015feyhin \u0130stanbul\u2019a getirilmesi istenmi\u015ftir, ancak bu bile becerilememi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2018Ermenileri kurtaran Fihham Pa\u015fa\u00a0 g\u00f6revinden al\u0131nd\u0131&#8217;<\/b><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Katliamlarda Ermenileri kurtaranlar yok mu?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Elbette ki var. 15 Kas\u0131m 1895\u2019te 500 kadar M\u00fcsl\u00fcman ak\u015fam saatlerinde ellerinde silah, balta ve sopalarla \u00e7ar\u015f\u0131 civar\u0131nda toplan\u0131r ve g\u00fcya Ermeni \u00e7etelerinin kasabaya sald\u0131racaklar\u0131n\u0131 haber ald\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek Ermeniler \u00fczerine harekete ge\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak Mu\u015f Mutasarr\u0131f\u0131 Fihham Pa\u015fa, hemen kumandan ve bir grup askeri yan\u0131na alarak gerekli tedbirlerle kalabal\u0131\u011f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131r. Ancak birka\u00e7 ay sonra g\u00f6revinde al\u0131nm\u0131\u015f ve bir daha devlet memuriyeti yapamayaca\u011f\u0131 siciline i\u015flenmi\u015ftir. Malatya\u2019da katliamlardan ka\u00e7an Ermeni kad\u0131nlar\u0131 M\u00fcsl\u00fcman ailelerce koruma alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Antep\u2019te, Amerikan Hastanesi\u2019ndeki doktora vefa borcu sebebiyle, Hac\u0131 H\u00fcseyin A\u011fa, hastanenin \u00f6n\u00fcne dikilir ve kalabal\u0131\u011f\u0131n oraya sald\u0131rmas\u0131n\u0131 engeller.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu katliamlar\u0131 genelde Hamidiye Alaylar\u0131\u2019na atfediyoruz, fakat alaylar\u0131n bu olaylarda aktif olarak yer almas\u0131 yaln\u0131zca \u00fc\u00e7, d\u00f6rt yerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>misakmanusyan@gmail.com<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>FOTO\u011eRAF: BERGE ARABIAN<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/agos.com.tr\/haber.php?seo=1915in-ayak-sesleri&amp;haberid=7311<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU 1894\u2019te Sason\u2019da, 1895\u2019te Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak t\u00fcm Orta ve Do\u011fu Anadolu (Bat\u0131 Ermenistan-\u2018Akunq\u2019 web sayfas\u0131 y\u00f6neticileri) vilayetlerine, Halep ve Kilikya\u2019ya yay\u0131lan, 1896\u2019da ise Van, E\u011fin ve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar\u0131, Simon Fraser \u00dcniversitesi\u2019nde konu \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fan Edip G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019yla konu\u015ftuk. 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u2018g\u00f6lgesi\u2019nde kalsa da, Ermenilere y\u00f6nelik 1894-96 Katliamlar\u0131, Osmanl\u0131\u2019daki Ermeni varl\u0131\u011f\u0131na vurulan en [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,29],"tags":[],"class_list":["post-30143","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU 1894\u2019te Sason\u2019da, 1895\u2019te Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak t\u00fcm Orta ve Do\u011fu Anadolu (Bat\u0131 Ermenistan-\u2018Akunq\u2019 web sayfas\u0131 y\u00f6neticileri) vilayetlerine, Halep ve Kilikya\u2019ya yay\u0131lan, 1896\u2019da ise Van, E\u011fin ve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar\u0131, Simon Fraser \u00dcniversitesi\u2019nde konu \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fan Edip G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019yla konu\u015ftuk. 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u2018g\u00f6lgesi\u2019nde kalsa da, Ermenilere y\u00f6nelik 1894-96 Katliamlar\u0131, Osmanl\u0131\u2019daki Ermeni varl\u0131\u011f\u0131na vurulan en [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-05-31T06:44:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/\",\"name\":\"1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-05-31T06:44:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"1915\u2019in ayak sesleri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU 1894\u2019te Sason\u2019da, 1895\u2019te Trabzon\u2019dan ba\u015flayarak t\u00fcm Orta ve Do\u011fu Anadolu (Bat\u0131 Ermenistan-\u2018Akunq\u2019 web sayfas\u0131 y\u00f6neticileri) vilayetlerine, Halep ve Kilikya\u2019ya yay\u0131lan, 1896\u2019da ise Van, E\u011fin ve \u0130stanbul\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilen katliamlar\u0131, Simon Fraser \u00dcniversitesi\u2019nde konu \u00fczerine de \u00e7al\u0131\u015fan Edip G\u00f6lba\u015f\u0131\u2019yla konu\u015ftuk. 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u2018g\u00f6lgesi\u2019nde kalsa da, Ermenilere y\u00f6nelik 1894-96 Katliamlar\u0131, Osmanl\u0131\u2019daki Ermeni varl\u0131\u011f\u0131na vurulan en [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-05-31T06:44:31+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/","name":"1915\u2019in ayak sesleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2014-05-31T06:44:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/05\/31\/1915in-ayak-sesleri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"1915\u2019in ayak sesleri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30143","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30143"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30143\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}