{"id":29630,"date":"2014-04-26T03:14:22","date_gmt":"2014-04-26T08:14:22","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=29630"},"modified":"2014-04-26T03:14:22","modified_gmt":"2014-04-26T08:14:22","slug":"dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/","title":{"rendered":"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><b><i><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=29631\" rel=\"attachment wp-att-29631\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-29631\" alt=\"Dedeler, torunlar\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg\" width=\"300\" height=\"218\" \/><\/a>\u00d6zge \u0130spir, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019yla ilgili \u2018ink\u00e2r habitusu\u2019nu ailesinin hik\u00e2yesini hat\u0131rlatarak k\u0131r\u0131yor: \u2018Saklad\u0131k-kurtard\u0131k masal\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu anlayan ve nas\u0131l bir vah\u015fet oldu\u011funu idrak eden sonraki jenerasyonun masal\u0131yd\u0131\u2019.<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u00d6ZGE L. \u0130SP\u0130R \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<i>\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermenilerin \u201cyoklu\u011funu\u201d \u00f6\u011frendi\u011fimde okula gitmeyecek kadar k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcm. Annemin ku\u015faklar boyu molla tedrisat\u0131ndan yeti\u015fme ailesi ile babam\u0131n sek\u00fcler ailesi aras\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcr \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 olmasayd\u0131 ve bir g\u00fcn sokakta oynarken molla olan dedem beni yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p dini bilgiler s\u0131nav\u0131na \u00e7ektikten sonra, di\u011fer dedemi kastedip m\u00fcstehzi bir ifadeyle, \u201cGit o Ermeni d\u00f6l\u00fc dedene s\u00f6yle sokakta oynamana izin verece\u011fine sana biraz Allah-kitap \u00f6\u011fretsin\u201d diyerek bir el hareketiyle yan\u0131ndan kovmasayd\u0131, muhtemelen daha ge\u00e7 \u00f6\u011frenecektim. Eve gelip \u201cErmeni d\u00f6l\u00fc ne demek?\u201d diye sordu\u011fumda ertesi g\u00fcn tebdil-i k\u0131yafet Allah-kitap e\u011fitimine yollan\u0131nca, \u00e7ocuk akl\u0131mla Ermeni\u2019nin nam\u00fctedeyyin demek oldu\u011funu kodlam\u0131\u015f olmal\u0131y\u0131m ki, evimize gelen ve nam\u00fctedeyyin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm misafirlere \u201cSen de mi Ermeni d\u00f6l\u00fcs\u00fcn?\u201d diye sormaya ba\u015flay\u0131nca t\u00fcm aileme \u015fok etkisi yapan gaflar\u0131m\u0131 engellemek i\u00e7in, annem Ermeni\u2019nin ne demek oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaya karar verdi; \u201cErmeniler de bizim gibi Allah\u2019a inan\u0131yorlar. Tek farklar\u0131, Hz. Muhammed\u2019i peygamber olarak kabul etmiyorlar, Hz. \u0130sa\u2019ya inan\u0131yorlar. Saadet babaanne eskiden Ermeni\u2019ymi\u015f\u201d diyerek b\u00fcy\u00fckbabaannem Saadet Han\u0131m\u2019\u0131n eskiden Ermeni oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ayn\u0131 evde ya\u015fay\u0131p, karde\u015flerimle birlikte onun odas\u0131nda yatmam\u0131za ra\u011fmen, babam\u0131n babaannesi Saadet Han\u0131m\u2019\u0131 ilk kez o zaman fark ettim. Daha \u00f6nce fark etmemi\u015ftim, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7 konu\u015fmayan, ortal\u0131kta hi\u00e7 g\u00f6r\u00fcnmeyen, evde hi\u00e7 dola\u015fmayan adeta bir \u201cg\u00f6r\u00fcnmez nine\u201dydi. \u0130lgin\u00e7tir, evin tek Ermenisi, sek\u00fcler ailenin tek namaz k\u0131lan ki\u015fisiydi; \u00e7\u00fcnk\u00fc s\u00f6ylenene g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015ftu. Onu odas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rebildi\u011fimiz zamanlar abdest almaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zamanlard\u0131. \u00d6z o\u011flu olan dedem, onu her g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde Ermeni d\u00f6ll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlay\u0131p morali bozuluyor diye o\u011fluna g\u00f6r\u00fcnmemek i\u00e7in bir odaya kapanmak zorunda kalm\u0131\u015f, u\u011fra\u015f olarak biz k\u00fc\u00e7\u00fck torunlar\u0131n bak\u0131m\u0131n\u0131 \u00fcstlenmi\u015f; sesini hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131m, kendisini hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fim, namaz k\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, asl\u0131nda hi\u00e7bir zaman M\u00fcsl\u00fcman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcn aile b\u00fcy\u00fcklerinin \u201cM\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmedi ki, hangi us\u00fcle g\u00f6re g\u00f6mecez?\u201d konu\u015fmalar\u0131ndan anlad\u0131\u011f\u0131m b\u00fcy\u00fckbabaanne Saadet Han\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">N\u00fcfusu babas\u0131n\u0131n ilk e\u015finde olan ve en b\u00fcy\u00fck hayali babas\u0131 gibi h\u00e2kim olmak olan dedem, okuldan h\u00e2kim olarak mezun olmas\u0131na aylar kala, babas\u0131 ve \u00f6z annesinin bir tapu meselesi y\u00fcz\u00fcnden yapt\u0131\u011f\u0131 resmi nik\u00e2hla \u00f6z annesinin n\u00fcfusuna ge\u00e7ince fak\u00fclte y\u00f6netimi taraf\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f ve \u201csenin annen Ermeni imi\u015f, seni h\u00e2kim yapamay\u0131z\u201d denilerek okuldan at\u0131lm\u0131\u015f (1). O da b\u00fct\u00fcn akrabalar\u0131 ve arkada\u015flar\u0131n\u0131 toplayarak h\u0131nc\u0131n\u0131 alabilece\u011fi tek ki\u015fi olan annesinin kar\u015f\u0131s\u0131na ge\u00e7mi\u015f ve \u201cM\u00fcsl\u00fcman olacaks\u0131n!\u201d diye diretmi\u015f. Direnci ve dik ba\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile zaman\u0131nda kendisine \u201cM\u00fcsl\u00fcman olacaks\u0131n!\u201d diye silah do\u011frultan kocas\u0131n\u0131 bile pes ettiren Saadet Han\u0131m, y\u0131llar sonra o\u011flunun diretmesiyle kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f; \u00e7ok sevdi\u011fi o\u011flunun bask\u0131s\u0131na ra\u011fmen, sadece \u201cLa ilahe illallah\u201d demi\u015f ve \u201cMuhammedun Resulullah\u201d demeyi reddetmi\u015f. Ana-o\u011fulun aras\u0131ndaki t\u00fcm ipler o g\u00fcn kopmu\u015f. Saadet Han\u0131m, o\u011fluyla aras\u0131 d\u00fczelsin diye M\u00fcsl\u00fcman numaras\u0131 yap\u0131p g\u00f6stermelik namazlara ba\u015flasa bile, ne aray\u0131 d\u00fczeltebilmi\u015f, ne de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sembolik \u015fiddetten kurtulabilmi\u015fti. Ailemin s\u0131rlar alb\u00fcm\u00fcyle rafa kalkan bu olay, biz torunlara \u201cDeden annesini \u00e7ok sevdi\u011fi ve ondan ayr\u0131 kalamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in okulu yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u201d diye anlat\u0131lagelmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00fcy\u00fckbabaannem, kendisi, hik\u00e2yesi ve Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 ile ilgili birka\u00e7 olay d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey anlatmad\u0131. Dedemi defalarca s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p sorunca ise g\u00f6n\u00fcls\u00fcz anlatmak zorunda kald\u0131. Dedemin anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Ermenileri soyk\u0131r\u0131mla kesmi\u015ftik. Fakat bu \u201cbiz\u201d, bizim aile de\u011fil, \u00f6znesiz, me\u00e7hul ve soyut bir \u201cbiz\u201ddi. Ermenilere \u00f6yle vah\u015fetler uygulanm\u0131\u015ft\u0131 ki, anlatmak yetmezdi. Mesela kavurmalar\u0131n\u0131 alabilmek i\u00e7in bile Ermenileri kesen marabalar\u0131 vard\u0131 ve sonra \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri Ermenilerin mallar\u0131 ile \u00e7ok zengin olmu\u015flard\u0131. M\u00fcsl\u00fcman erkekler, yakalad\u0131klar\u0131 Ermeni kad\u0131nlara tecav\u00fcz ettikleri i\u00e7in kad\u0131nlar topluca intihar etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Bizim aile ise bunlar\u0131n hi\u00e7birine kat\u0131lmam\u0131\u015f, aksine soyk\u0131r\u0131m s\u0131ras\u0131nda Ermenileri saklam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Saadet Han\u0131m\u2019\u0131n babas\u0131 Toros Bey, \u00c7\u00fcng\u00fc\u015f\u2019te y\u00fczlerce d\u00f6n\u00fcml\u00fck \u00fcz\u00fcm ba\u011f\u0131, tarlalar\u0131, d\u00fckkanlar\u0131; Harput\u2019ta ise fabrikalar\u0131 ve at\u00f6lyeleri olan \u00e7ok zengin Diyarbekirli bir Ermeni\u2019ydi. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda, zorbal\u0131\u011f\u0131yla me\u015fhur G\u00fclbey (2) t\u00fcm mal\u0131n\u0131 gasp edince Toros Bey, adaleti, g\u00fcc\u00fc ve n\u00fcfusuyla \u00fcnl\u00fc b\u00fcy\u00fckdedem S\u00fcleyman \u0130spir\u2019e s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f, ondan yard\u0131m istemi\u015fti. B\u00fcy\u00fckdedem, onlar\u0131 saklam\u0131\u015f, ortal\u0131k yat\u0131\u015f\u0131nca sa\u011f salim gitmelerini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u00fcsl\u00fcman olmadan \u00f6nce ad\u0131 Sara olan b\u00fcy\u00fckbabaannem Saadet Han\u0131m\u2019a gelince; o tam bir bey k\u0131z\u0131yd\u0131. Kolej bitiren, d\u00f6rt dil bilen, piyano \u00e7alan, sofraya oturdu\u011funda bir bardak suyu bir diki\u015fte bitirmeyi bile kabal\u0131k olarak g\u00f6ren ve en az \u00fc\u00e7 yudumda bitiren bir terbiyeye sahip bir han\u0131mefendi idi. Babas\u0131 Toros, b\u00fcy\u00fckdedeme o kadar sayg\u0131 duyuyordu ki, evlensin diye k\u0131z\u0131 Sara\u2019y\u0131 ona emanet etmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ya\u015farken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc sembolik \u015fiddet y\u00fcz\u00fcnden bir odaya kapanan b\u00fcy\u00fckbabaannem, \u00f6ld\u00fckten sonra adeta sultan olmu\u015ftu. D\u00f6rt dil biliyordu ama \u201cdilsiz\u201ddi. Piyano \u00e7al\u0131yordu ama kocaman kuyruklu piyanosu par\u00e7alanm\u0131\u015f bir halde mahzende fare yuvas\u0131 olmu\u015ftu. Sofra adab\u0131 dillere destand\u0131 ama \u201cyoruluyor\u201d diye sofraya \u00e7ok az gelir, yemekleri, s\u00fct\u00fc vs. odas\u0131na giderdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hik\u00e2yeyi, soyk\u0131r\u0131m s\u0131ras\u0131nda saklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z aileden dinlemeye karar verdim. Dedeme defalarca soyisimlerini ve \u015fu an nerede olduklar\u0131n\u0131 sormama ra\u011fmen, ek\u015fimi\u015f bir y\u00fcz ifadesi ve \u201cBo\u015fver onlar\u0131\u201d cevab\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey \u00f6\u011frenemedim. Soyisimlerini bulmak zor olsa da, her biri Halep, Beyrut, Moskova, Erivan, Lyon, New York ve California\u2019ya da\u011f\u0131lm\u0131\u015f \u201cdiaspora\u201d aile fertlerini bulmak \u00e7ok kolay oldu. Saadet Han\u0131m\u2019\u0131n California\u2019da ya\u015fayan ve ilk ku\u015fak aile aras\u0131nda ya\u015fayan tek ki\u015fi olan en k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi Sarkis Toughmanian ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde (2003 y\u0131l\u0131nda vefat etti) \u00a0bana anlatt\u0131klar\u0131, benim bug\u00fcne kadar dinlediklerime benzemiyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Diasporan\u0131n Bozdu\u011fu \u00a0Romantik Masal<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00fcy\u00fckdedem S\u00fcleyman \u0130spir, Harput ve Diyarbekir sancaklar\u0131n\u0131n b\u00fcrokrat e\u015fraf\u0131ndan bir a\u011f\u0131r ceza h\u00e2kimiydi. Di\u011fer b\u00fcrokratlarla birlikte bir g\u00fcn Harput \u0130ttihat ve Terakki Sekreteri Resneli Naz\u0131m taraf\u0131ndan \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f ve \u0130stanbul\u2019dan gelen emirle uzun zamand\u0131r zemini haz\u0131rlanan, \u00f6nde gelen \u201cb\u00fcy\u00fckba\u015f\u201d Ermenilerin s\u00fcrg\u00fcnlerinin ve mallar\u0131na el koyma plan\u0131n\u0131n p\u00fcr\u00fczs\u00fcz, prosed\u00fcrlere ve hukuka uygun y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi i\u00e7in yard\u0131m\u0131 istenmi\u015fti. Sarkis Toughmanian\u2019\u0131n tahmini, muhtemelen o tela\u015f ve ya\u011fmada her b\u00fcrokrat ya\u011fmalamak i\u00e7in bir \u201cb\u00fcy\u00fckba\u015f\u201d\u0131 kendisine se\u00e7mi\u015f, S\u00fcleyman \u0130spir de hem Harput hem Diyarbekir\u2019den tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Toros Toughmanian\u2019\u0131 g\u00f6z\u00fcne kestirmi\u015fti. Mallar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 zaten G\u00fclbey taraf\u0131ndan gasp edilen, ye\u011fenleri ve karde\u015fleri \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Toros Toughmanian\u2019a gidip h\u00fck\u00fcmetin bu karar\u0131ndan bahsetmi\u015f ve \u201cSizleri geri d\u00f6nece\u011finizi s\u00f6yleyerek g\u00f6ndermeyi planl\u0131yorlar, fakat yalan s\u00f6yl\u00fcyorlar. Sizi \u00f6l\u00fcme g\u00f6nderece\u011fiz. De\u011fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz, gidi\u015finiz bile me\u00e7hul. Elimde bir s\u00fcr\u00fc yetki var. Kalan mal\u0131n\u0131 benim \u00fcst\u00fcme yaparsan, seni ve aileni ortal\u0131k yat\u0131\u015fana kadar saklar, sonra da M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fiyle sa\u011f salim ka\u00e7\u0131r\u0131r\u0131m\u201d diye pazarl\u0131k yapm\u0131\u015f. Kabul etmek veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek se\u00e7enekleri aras\u0131nda kalan Toros Toughmanian, b\u00fcy\u00fckdedeme Harput\u2019taki k\u00f6sele fabrikas\u0131n\u0131, kalenin tam kar\u015f\u0131s\u0131ndaki kale hamam\u0131n\u0131 ve bir pasaj vermi\u015f (3) ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda soyk\u0131r\u0131m ve ya\u011fma yat\u0131\u015fana kadar 1 seneden fazla evimizde saklanm\u0131\u015flar. Sonra Sara hari\u00e7 t\u00fcm aile, b\u00fcy\u00fckdedemden ald\u0131klar\u0131 M\u00fcsl\u00fcman kimlikleri ile ka\u00e7m\u0131\u015flar. \u2018Sara\u2019y\u0131 neden b\u0131rakt\u0131n\u0131z?\u2019 diye sordu\u011fumda olay\u0131 hat\u0131rlamayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck olan Sarkis, kolektif aile haf\u0131zas\u0131n\u0131 aktard\u0131\u011f\u0131nda dedemden dinledi\u011fim \u201cBiz Ermeni kad\u0131nlar\u0131 saklad\u0131k\u201d masal\u0131 da yerle bir oluyordu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cEvinizde sakland\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131rada bir gece yar\u0131s\u0131, ayn\u0131 zamanda akraban\u0131z da olan bir \u0130ttihat ve Terakki pa\u015fas\u0131 (Tevfik Pa\u015fa) \u2018\u015eikayet ettiler, bu evde Ermenileri sakl\u0131yormu\u015fsunuz\u2019 diyerek eve bask\u0131n yapm\u0131\u015f. Ev halk\u0131, dil d\u00f6k\u00fcp pa\u015fay\u0131 bizleri teslim almamas\u0131 i\u00e7in ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, biz de mahzenden \u00e7\u0131k\u0131p salona dizilmi\u015f, pa\u015fan\u0131n karar\u0131n\u0131 bekliyormu\u015fuz. O s\u0131rada, sizin aileden bir kad\u0131n, ablam Sara\u2019y\u0131 kolundan tutup \u00f6ne \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve pa\u015faya g\u00f6stererek \u2018Kimseye ac\u0131m\u0131yorsan, bu k\u0131za ve karn\u0131ndaki g\u00fcnahs\u0131za ac\u0131\u2019 demi\u015f. Bizimkiler, b\u00fcy\u00fckdedenin ablam Sara\u2019y\u0131 hamile b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 orda \u00f6\u011frenmi\u015fler.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">B\u00fcy\u00fckdedem S\u00fcleyman \u0130spir, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda di\u011fer b\u00fcrokratlar gibi makam\u0131n\u0131n verdi\u011fi avantajla \u201celini kirletmeden\u201d temiz bir \u015fekilde mal\u0131na mal ekleyip Ermenilerden ald\u0131klar\u0131 para ve mal r\u00fc\u015fveti kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, \u201cevinde Ermeni saklayanlar\u201ddan olmu\u015f, zorla gasp etti\u011fi kad\u0131n\u0131 \u201csaklay\u0131p kurtararak\u201d aklanan m\u00fctecavizlerden olmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Asl\u0131nda S\u00fcleyman \u0130spir hi\u00e7bir zaman yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u201cKurtard\u0131m, saklad\u0131m\u201d diye anlatmam\u0131\u015ft\u0131. Bunu yapmas\u0131 imkans\u0131zd\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun d\u00f6nemi ve nesli i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, bunu anlataca\u011f\u0131 jenerasyon olaylar\u0131n \u015fahidi, orta\u011f\u0131 ve sorumlusuydu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bunu yapmas\u0131, herkes vatan-millet-din ad\u0131na gemiyi bat\u0131rmak ve gemidekileri ya\u011fmalamakla u\u011fra\u015f\u0131rken ve olanlara \u015fahitken, onun \u00e7\u0131k\u0131p gemiyi kurtarmak i\u00e7in kaptanla i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmesi kadar abesle i\u015ftigal say\u0131labilirdi. B\u00fcy\u00fckdedem S\u00fcleyman \u0130spir\u2019in kendisini aklamak gibi bir gailesi yoktu. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkesin ortak oldu\u011fu bu olayda yap\u0131lan su\u00e7 de\u011fil, vatanperverlikti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu \u201csaklad\u0131k-kurtard\u0131k\u201d masal\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu anlayan ve nas\u0131l bir vah\u015fet oldu\u011funu idrak eden sonraki jenerasyonun masal\u0131yd\u0131. \u00c7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131, onun yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sorgulamamak, rasyonalize etmek, me\u015frula\u015ft\u0131rmak ve dedelerinin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n sorumlulu\u011funu almay\u0131p aklanmak i\u00e7in bu kolektif yalan\u0131 dola\u015f\u0131ma sokmu\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden anlat\u0131larda muallak bir \u201cbiz\u201d vard\u0131. Bu biz, hem Ermenileri katletmi\u015f, kad\u0131nlara tecav\u00fcz etmi\u015f ve mallar\u0131n\u0131 gasp etmi\u015fti, hem de Ermenileri saklam\u0131\u015f, kad\u0131nlar\u0131 kurtarm\u0131\u015f ve yap\u0131lanlara \u00e7ok \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Her iki durumda da, gizli \u00f6zne \u201cbiz\u201din kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n sebebi, su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k etmek, ama bunu b\u00fct\u00fcn normalli\u011fi i\u00e7inde yapmakt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Gerek T\u00fcrkiye siyasetinin, gerekse K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131 ele al\u0131\u015f\u0131n\u0131 inceleyece\u011fim bu uzun yaz\u0131da, tam bir T\u00fcrkiye metaforu olan kendi ailemin ve T\u00fcrkiye Ermenisi metaforu olan b\u00fcy\u00fckbabaannemin \u00f6rne\u011fini vermemin, Ermenileri savunur gibi yaparken, asl\u0131nda onlara ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlatmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Yoklu\u011fun Varl\u0131\u011f\u0131ma\u2026<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131, yeni bir devlet yaratabilmek i\u00e7in milli sermayeden yoksun olundu\u011funu fark eden \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin hem gayrim\u00fcslimlerin sermayesine el koyarak S\u00fcnni sermayeyi yaratmak hem de Balkanlar\u2019da kaybedilen topraklar yerine Ermenilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 topraklara g\u00f6z dikerek buray\u0131 millile\u015ftirmek i\u00e7in haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131md\u0131r. Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kat\u0131 merkeziyet\u00e7ili\u011fi y\u00fcz\u00fcnden servet biriktiremeyen ve sadece k\u00f6yl\u00fc kalan (T\u00fcrk-K\u00fcrt-\u00c7erkes) S\u00fcnni n\u00fcfusun da halklar ve kitleler halinde ortak olup yer ald\u0131\u011f\u0131 ve \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin tekelinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir cinayet-tecav\u00fcz-ya\u011fma silsilesidir. Ermeni halk\u0131 tarihten kaz\u0131narak yok edilirken, topraklar\u0131 ve mallar\u0131 S\u00fcnniler taraf\u0131ndan b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc; be\u011fenilen Ermeni kad\u0131nlara tecav\u00fcz edilerek zorla el kondu (4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 ink\u00e2r devleti ve ink\u00e2r toplumunda ya\u015famaya mecbur edilmi\u015f hayatta kalan Ermeniler, Talin Suciyan\u2019\u0131n \u201c\u0130nk\u00e2r Habitusu\u201d (Denialist Habitus) diye tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet ortam\u0131nda hayatta kalabildiler. \u0130nk\u00e2r, soyk\u0131r\u0131m\u0131n devam\u0131d\u0131r. Soyk\u0131r\u0131m\u0131n maddi-manevi \u015fiddeti, ink\u00e2rla birlikte sembolik \u015fiddete b\u00fcr\u00fcnerek devam eder. \u0130nk\u00e2r habitusuyla \u00e7epe\u00e7evre sarmalanan Ermeniler, hayatta kalabilmek i\u00e7in kendi tarihlerini, ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ge\u00e7mi\u015flerini ink\u00e2r etmek zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131lar ve ink\u00e2r etmek sa\u011f kalabilmenin ilk ko\u015fulu oldu. Tarihsizle\u015ftirildiler, entelekt\u00fcelsizle\u015ftirildiler, muhalefetsizle\u015ftirildiler. Kendilerini korumak ilk ama\u00e7lar\u0131 oldu ve sahip olduklar\u0131 tarihi ve entelekt\u00fcel birikimleri di\u011fer ku\u015faklara aktarmalar\u0131 engellendi. Temsiliyet, hak, siyaset, kat\u0131l\u0131m gibi t\u00fcm mekanizmalar\u0131 ellerinden al\u0131nd\u0131. T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda da seslerini duyurabildikleri bir devlet ve muhatap bulamad\u0131lar ve ASALA ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 (5).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">ASALA\u2019n\u0131n eylemleriyle g\u00fcndem olan Ermeni meselesi (6), Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n 1992 tarihli kitab\u0131 [T\u00fcrk Ulusal Kimli\u011fi ve Ermeni Sorunu, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131] ve Agos\u2019un yay\u0131n hayat\u0131na ba\u015flamas\u0131yla birlikte s\u0131n\u0131rl\u0131 -genellikle akademik- \u00e7evrelerde konu\u015fulmaya ba\u015flad\u0131. 2000\u2019lerde \u00f6znesini ve izleyicisini sol liberallerin olu\u015fturdu\u011fu ki\u015filer konferanslar d\u00fczenlemeye ba\u015flad\u0131lar. \u00c7er\u00e7evesini ve \u00f6nceli\u011fini Ermenilerin de\u011fil de konu\u015fanlar\u0131n hassasiyetlerinin belirledi\u011fi bi\u00e7imde Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konu\u015fulmaya, romanla\u015ft\u0131r\u0131lmaya ve anlat\u0131la\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Ama bu \u00f6yle bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fti ki, ortaya konan t\u00fcm konu\u015fmalar ve anlat\u0131lar ink\u00e2r\u0131n devam\u0131, fakat yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f versiyonuydu. Hrant Dink\u2019in 2007\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ise orta s\u0131n\u0131f kitlelerin \u00a0Ermenileri ve Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 \u201cke\u015ffetmesi\u201d a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir milat oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Kna Merir Egur Sirim ***<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcne kadar hakk\u0131nda pek az \u015fey bildi\u011fimiz, 301\u2019den yarg\u0131lan\u0131rken \u00e7ok az insan ve bir grup \u00d6DP\u2019li d\u0131\u015f\u0131nda kimsenin destek vermedi\u011fi, \u201cTehdit ediliyorum\u201d dedi\u011finde hi\u00e7 haber de\u011feri ta\u015f\u0131mayan ve g\u00f6rmezden gelinen Hrant Dink, \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra bir vicdan aklama nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ilahla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131 ve birden bire bug\u00fcne kadar davalar\u0131 ve u\u011frad\u0131\u011f\u0131 tehdit hakk\u0131nda tek kelam etmeyen yazar-\u00e7izer kesimin \u201cArkada\u015f\u0131\u201d veya \u201cHrant abi\u201dsi olurken, orta s\u0131n\u0131f kitlelerin \u201cAhparig\u201di oluverdi. Maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet kar\u015f\u0131s\u0131nda sessiz kalarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesine giden yolda b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fumuz olan Hrant Dink\u2019in \u00f6l\u00fcm y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc anmalar\u0131nda rol da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 de\u011fi\u015fti ve Hrant Dink\u2019e yap\u0131lanlara sessizlikle onay veren bizler, maktul\u00fcn kimli\u011fini \u00e7alarak ve karde\u015fle\u015ferek cinayeti normalle\u015ftirdik.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hepimiz Ermeni idik fakat bu sadece, kolayca \u2018arkada\u015f-ahparig\u2019 diye tepeden gasp edebilece\u011fimiz, romantize edebilece\u011fimiz, hakk\u0131n\u0131 savunmam\u0131za gerek olmayan, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201c\u00f6l\u00fc\u201d olan Ermeniler i\u00e7in ge\u00e7erliydi. Keza hepimizin Ermeni oldu\u011fu ayn\u0131 tarihlerde, Ermeni cemaatinin u\u011frad\u0131\u011f\u0131 tehditler, zorluklar hi\u00e7 umurumuzda olmad\u0131. Hrant\u2019\u0131n her biri bir medya ayg\u0131t\u0131n\u0131 kullanma f\u0131rsat\u0131na sahip arkada\u015flar\u0131, sadece Hrant\u2019\u0131n arkada\u015f\u0131 olarak Ermeni olmay\u0131 tercih ettiler. Kitleler anmadan anmaya Hrantla\u015ft\u0131lar, Ermenile\u015ftiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u015e\u00fcphesiz, Hrant Dink\u2019in \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra bu kadar sahiplenilmesinde ve sembolle\u015fmesinde Diaspora Ermenileriyle girdi\u011fi tart\u0131\u015fmalar ve Diaspora\u2019ya kar\u015f\u0131 T\u00fcrkiye\u2019yi savunmas\u0131n\u0131n -veya savunmak zorunda b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n- rol\u00fc b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Bunun T\u00fcrklerin hem Ermenilere ve soyk\u0131r\u0131ma bak\u0131\u015f\u0131nda hem de \u201ciyi Ermeni\u201d anlay\u0131\u015f\u0131nda metonomik bir tutum i\u00e7erdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnsem de, bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na ayr\u0131 ve uzun bir tart\u0131\u015fma yaz\u0131s\u0131d\u0131r (7).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">* Bu yaz\u0131, daha \u00f6nce \u00d6zge \u0130spir\u2019in blogunda <a href=\"http:\/\/kargakapkara.wordpress.com\/2014\/04\/20\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\"><b>yay\u0131nlam\u0131\u015f<\/b><\/a><b>t\u0131r<\/b> ve yazar\u0131n izniyle kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yazar\u0131n \u2018yeni bir ink\u00e2r bi\u00e7imi olan soyk\u0131r\u0131m anmalar\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131 nas\u0131l akl\u0131yor ve K\u00fcrt \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin \u201cdevletle\u015fen\u201d s\u00f6ylemi\u2019ni tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131, bu yaz\u0131n\u0131n devam\u0131 niteli\u011findeki ikinci yaz\u0131 i\u00e7in <a href=\"http:\/\/agos.com.tr\/Yeni%2520bir%2520inkar%2520bi%C3%A7imi%2520olan%2520soyk%C4%B1r%C4%B1m%2520anmalar%C4%B1%2520soyk%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1%2520nas%C4%B1l%2520akl%C4%B1yor%2520ve%2520K%C3%BCrt%2520%C3%96zg%C3%BCrl%C3%BCk%2520Hareketi%E2%80%99nin%2520\"><b>t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/b><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>**<\/b>\u00a0Ay\u015fe \u00d6zdemir\u2019e,\u00a0ebediolur.blogspot.com\u00a0\u2018a, Hazal Halavut\u2019a ve Talin Suciyan\u2019a fikir ve \u00f6nerileri i\u00e7in, Nadin Kitap\u00e7\u0131yan\u2019a Ermenice yard\u0131m\u0131 i\u00e7in te\u015fekk\u00fcrler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>***<\/b>\u00a0Anlam\u0131 \u201c\u00d6l ki seni seveyim\u201d olan Ermenice deyim. \u0533\u0576\u0561 \u0574\u0565\u057c\u056b\u0580, \u0565\u056f\u0578\u0582\u0580 \u057d\u056b\u0580\u0565\u0574<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Notlar:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(1)\u00a0Bu olay\u0131n, yak\u0131n zamanda ortaya \u00e7\u0131kan ve gayrim\u00fcslimlerin numarayla kodlanarak fi\u015flenmesiyle alakal\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Dedemin n\u00fcfusu \u00f6z annesine ge\u00e7ince, muhtemelen dedem de numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve hemen okula bilgi verilmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(2)\u00a0Benim anlat\u0131larda G\u00fclbey diye dinledi\u011fim bu ki\u015fi G\u00fcll\u00fc A\u011fa olarak da bilinir. Musa Anter, <i>Hat\u0131ralar\u0131m<\/i>\u00a0isimli kitab\u0131nda da (s. 131) kendisinden bahseder. G\u00fclbey\u2019in soyisimleri, G\u00fcldo\u011fan olan torunlar\u0131 h\u00e2l\u00e2 Diyarbekir\u2019de ya\u015farlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(3)\u00a0Hamam, tarihi eser olarak sit alan\u0131na d\u00e2hil edildi. Geri kalan mallar muhtemelen ya sat\u0131ld\u0131 ya da benzeri bir \u015fekilde elden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\/ba\u015fka bir \u015feye \u00e7evrildi. Bu konuda sahih bilgi veremiyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(4)\u00a0Yaz\u0131y\u0131 daha fazla uzatmamak ve oda\u011f\u0131 fazla da\u011f\u0131tmamak i\u00e7in S\u00fcryanileri, Rumlar\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m\u0131n detayl\u0131 ekonomi-politi\u011fini yazamad\u0131m. Soyk\u0131r\u0131m uzun bir s\u00fcre\u00e7le geli\u015fen ve 1800\u2019l\u00fc y\u0131llarda ba\u015flayan Ermeni katliamlar\u0131yla ba\u015flad\u0131. Soyk\u0131r\u0131m\u0131n s\u00fcrecini ve ekonomi-politi\u011fini daha detayl\u0131 incelemek isteyenler U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r\u2019\u00fcn, \u00dcmit Kurt\u2019un, Taner Ak\u00e7am\u2019\u0131n, Vahan Dadrian\u2019\u0131n ve \u00c7a\u011flar Keyder\u2019in kitaplar\u0131yla Sait \u00c7etino\u011flu\u2019nun yaz\u0131lar\u0131n\u0131 inceleyebilirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecini \u00f6zetleyen U\u011fur \u00dcmit \u00dcng\u00f6r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Yarat\u0131lan milli sermayeye \u201c\u00fcnl\u00fc\u201d bir \u00f6rnek olarak Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u2019n\u0131n servetinin hik\u00e2yesi <a href=\"http:\/\/www.hayastaninfo.net\/selcuk-uzun\/4000-selcuk-uzun-ermeni-soykirimi-ermeni-mallerinin-gaspi-ve-malta.html\"><b>\u015furadad\u0131r<\/b><\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(5)\u00a0\u00a0Ermenilerin soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 yok edili\u015flerinin ve ancak cemaat olabilecek kadar az say\u0131da kal\u0131\u015flar\u0131n\u0131n etkisiyle \u00e7ok daha zorlu ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u201c\u0130nk\u00e2r Habitusu\u201d, asl\u0131nda (38 sonras\u0131) Aleviler ba\u015fta olmak \u00fczere K\u00fcrtler gibi ezilen haklar\u0131 da kapsayan bir kavram.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tarihsizle\u015ftirilme,muhalefetsizle\u015ftirilme ve entelekt\u00fcelsizle\u015ftirilme ise memleketin hepsini kapsayan genel bir \u00a0politika. Talin Suciyan\u2019\u0131n \u0130nkar Habitusu kavram\u0131n\u0131n daha genel ve t\u00fcm ezilen halklar \u00fczerinden okunmas\u0131 daha faydal\u0131 olur. T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130ngilizce bilmeyenlerden \u00f6z\u00fcr dileyerek \u0130ngilizce <a href=\"http:\/\/www.armenianweekly.com\/2013\/11\/11\/examining-the-denialist-habitus-in-post-genocidal-turkey\/\"><b>linki<\/b><\/a> payla\u015f\u0131yorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(6)\u00a0Seyhan Bayraktar\u2019\u0131n 1975-2005 tarihlerinde medyada Ermeni meselesini inceledi\u011fi ara\u015ft\u0131rmas\u0131nda, Ermeni meselesinin, Ermeniler ve d\u0131\u015f etkenler sayesinde g\u00fcndem olup konu\u015fulabildi\u011fini belirtiliyor. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de g\u00fcndem olup konu\u015fulabilmesinin sebebi Diaspora Ermenilerinin bu konudaki gayretleri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131d\u0131r (Politics of Memory: Changes, Continuities and breaks in the discourse about the Armenian Genocide in Turkey)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">(7)\u00a0Burada bir parantez a\u00e7\u0131p Van\u2019daki Vartan Otel\u2019i ve sahibi Victor Bedoian\u2019\u0131n ak\u0131betini hat\u0131rlatmay\u0131 elzem g\u00f6r\u00fcyorum:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda Van\u2019dan ka\u00e7an bir Ermeni\u2019nin torunu olan Victor Bedoian, dedesinin topraklar\u0131na y\u0131llar sonra d\u00f6nerek otel a\u00e7t\u0131. Vanl\u0131 bir M\u00fcsl\u00fcman\u0131n torunu olan ve dedesi \u201cHac\u0131\u201d H\u00fcsamettin Altayl\u0131\u2019n\u0131n Van\u2019da sahip oldu\u011fu 7 kilisenin ve k\u00f6ylerin a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapamayan Fatih Altayl\u0131, \u201cErmeniler Van\u2019\u0131 ele ge\u00e7iriyor\u201d provokasyonuyla Victor Bedoian\u2019\u0131 hedef g\u00f6steren bir haber yazd\u0131. Vartan Otel\u2019in camlar\u0131, B\u00fcy\u00fck Birlik Partisi (BBP) \u0130l Te\u015fkilat\u0131 taraf\u0131ndan ta\u015flanarak yere indirildi. Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131, Bedoian\u2019\u0131n i\u015fletme belgesini elinden ald\u0131 ve otelin \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131z\u0131 polis zoruyla bir gecede s\u00f6k\u00fcld\u00fc. Bir Diaspora Ermenisi olan Victor Bedoian, u\u011frad\u0131\u011f\u0131 tehditler sonucu, can\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in oteli satarak, ABD\u2019ye d\u00f6nmek zorunda kald\u0131. [Bu d\u00f6nemde ya\u015fananlar i\u00e7in <a href=\"http:\/\/bianet.org\/bianet\/insan-haklari\/2724-vartan-adi-koydu-basina-neler-geldi\"><b>t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/b><\/a>] \u201cBu topraklar\u0131n gelip dibine g\u00f6m\u00fclmek i\u00e7in g\u00f6z\u00fcm\u00fcz var\u201d demedi\u011fi ve talepleri \u00e7ok a\u00e7\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in hi\u00e7bir \u201cayd\u0131n\u201d taraf\u0131ndan g\u00f6r\u00fclmedi, duyulmad\u0131, hi\u00e7 g\u00fcndemle\u015fmedi ve yeterince \u201c\u00f6l\u00fc\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sahiplenilmedi. [Bu olaylar s\u0131ras\u0131nda Victor Bedoian ve ailesiyle Agos\u2019tan Karin Karaka\u015fl\u0131 ve Sarkis Seropyan\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portaj i\u00e7in <a href=\"http:\/\/www.medyakronik.net\/arsiv\/08060105.htm\"><b>t\u0131klay\u0131n\u0131z<\/b><\/a>]<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/agos.com.tr\/haber.php?seo=dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler&amp;haberid=7092<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6zge \u0130spir, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019yla ilgili \u2018ink\u00e2r habitusu\u2019nu ailesinin hik\u00e2yesini hat\u0131rlatarak k\u0131r\u0131yor: \u2018Saklad\u0131k-kurtard\u0131k masal\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu anlayan ve nas\u0131l bir vah\u015fet oldu\u011funu idrak eden sonraki jenerasyonun masal\u0131yd\u0131\u2019. \u00d6ZGE L. \u0130SP\u0130R \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 Ermenilerin \u201cyoklu\u011funu\u201d \u00f6\u011frendi\u011fimde okula gitmeyecek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,26],"tags":[],"class_list":["post-29630","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u00d6zge \u0130spir, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019yla ilgili \u2018ink\u00e2r habitusu\u2019nu ailesinin hik\u00e2yesini hat\u0131rlatarak k\u0131r\u0131yor: \u2018Saklad\u0131k-kurtard\u0131k masal\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu anlayan ve nas\u0131l bir vah\u015fet oldu\u011funu idrak eden sonraki jenerasyonun masal\u0131yd\u0131\u2019. \u00d6ZGE L. \u0130SP\u0130R \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 Ermenilerin \u201cyoklu\u011funu\u201d \u00f6\u011frendi\u011fimde okula gitmeyecek [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-04-26T08:14:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2014\/04\/Dedeler-torunlar.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"548\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"400\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"18 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\",\"name\":\"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg\",\"datePublished\":\"2014-04-26T08:14:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u00d6zge \u0130spir, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019yla ilgili \u2018ink\u00e2r habitusu\u2019nu ailesinin hik\u00e2yesini hat\u0131rlatarak k\u0131r\u0131yor: \u2018Saklad\u0131k-kurtard\u0131k masal\u0131, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n su\u00e7 oldu\u011funu anlayan ve nas\u0131l bir vah\u015fet oldu\u011funu idrak eden sonraki jenerasyonun masal\u0131yd\u0131\u2019. \u00d6ZGE L. \u0130SP\u0130R \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0 Ermenilerin \u201cyoklu\u011funu\u201d \u00f6\u011frendi\u011fimde okula gitmeyecek [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-04-26T08:14:22+00:00","og_image":[{"width":548,"height":400,"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2014\/04\/Dedeler-torunlar.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"18 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/","name":"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg","datePublished":"2014-04-26T08:14:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#primaryimage","url":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg","contentUrl":"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/Dedeler-torunlar-300x218.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/26\/dedeler-torunlar-bizim-ermeniler-ve-lobiler\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Dedeler, torunlar, \u2018Bizim Ermeniler\u2019 ve lobiler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29630","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29630"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29630\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29630"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29630"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29630"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}