EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU
\nErmeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 99. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00e7e\u015fitli kesimlerden insanlara 24 Nisan mesajlar\u0131n\u0131 sorduk. <\/i><\/b><\/p>\n
\u2018Faciada can\u0131n\u0131 kaybedenlerin ruhundan ve hat\u0131ralar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dileriz\u2019<\/b><\/p>\n
Ahmet Turan Alkan – Zaman gazetesi yazar\u0131<\/b><\/p>\n
T\u00fcrkiye, 1915 Tehciri\u2019nin ac\u0131lar\u0131na art\u0131k samimiyetle sahip \u00e7\u0131kmal\u0131, konuyu \u201cdiplomatik ba\u015fbel\u00e2s\u0131\u201d olarak de\u011fil, kendi tarihinin ayd\u0131nlanmas\u0131 gereken bir sayfas\u0131 olarak g\u00f6rmeli; Dersim, 33 kur\u015fun vakas\u0131 gibi…<\/p>\n
1915\u2019de kasten veya istemeden hayatlar\u0131n\u0131 kaybeden binlerce Ermeni ile ayn\u0131 tabiiyetten idik, kom\u015fuyduk, dosttuk, hem\u015feri idik. Konuyu 1915 ekseninde T\u00fcrk taraf\u0131-Ermeni taraf\u0131 diye ayr\u0131\u015ft\u0131ran bizim zihnimizdir; Ermenilerle aram\u0131za zihni mesafeler koyduk ve h\u00e2l\u00e2 derinle\u015ftiriyoruz bu mesafeleri.<\/p>\n
Diplomatik bir krizi vaktinden \u00f6nce \u00f6nlemek ad\u0131na de\u011fil; evvel\u00e2 hakikate duymam\u0131z gereken sayg\u0131 icab\u0131 bu g\u00f6revle y\u00fczle\u015felim.<\/p>\n
Hakikat odur: T\u00fcrkiye\u2019de 1915 senesinde binlerce, y\u00fczbinlerce Ermeni vatanda\u015f\u0131 idaresizli\u011fimiz, gafletimiz, \u00e7aresizli\u011fimiz, ihm\u00e2limiz sebebiyle can\u0131ndan oldu; \u00f6yle ki bu menfur hadisede canlar\u0131n\u0131 kaybedenlerden \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011fu, Do\u011fu Anadolu\u2019daki Ermeni komitac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile do\u011frudan ilgisi olmayan, big\u00fcnah sivil insanlard\u0131.<\/p>\n
Bu kara y\u0131ldan M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusa kalan kara miras, y\u00fcz seneden beri sanki bir \u015feyler olmam\u0131\u015f gibi ya\u015faman\u0131n sahte i\u00e7 huzurudur; h\u00e2lbuki o kara y\u0131lda M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfus da trajediden hissesi ald\u0131: Bilinci yaraland\u0131 ve o g\u00fcnden beri iyi de\u011fildir.<\/p>\n
Cenab-\u0131 Hak ve tarih \u00f6n\u00fcnde, Ermeni karde\u015flerimize ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu b\u00fcy\u00fck ac\u0131lardan dolay\u0131 \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcz. Biz de ac\u0131 \u00e7ektik ve a\u011f\u0131r bedeller \u00f6dedik. Ke\u015fke hi\u00e7 ya\u015fanmasayd\u0131, ke\u015fke kanl\u0131 1915 y\u0131l\u0131n\u0131, m\u00fc\u015fterek tarihimizden illetli bir ur gibi oyup \u00e7\u0131karmak m\u00fcmk\u00fcn olabilseydi.<\/p>\n
\u00d6z\u00fcr dileriz. Faciada can\u0131n\u0131 kaybedenlerin ruhundan ve hat\u0131ralar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dileriz. Yak\u0131nlar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dileriz. \u0130\u00e7lerinde akrabas\u0131 olsun olmas\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n neresinde olursa olsun, her Ermeni\u2019ye bu el\u00eem hadiseden \u00f6t\u00fcr\u00fc bir \u00f6z\u00fcr bor\u00e7lu oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Anadolu\u2019da g\u00fc\u00e7l\u00fc ve \u00fcretken bir Ermeni n\u00fcfusu ile yan yana, i\u00e7 i\u00e7e gelece\u011fe birlikte y\u00fcr\u00fcmek isterdik ama olmad\u0131. Oysa ki, b\u00f6ylesi hepimiz i\u00e7in daha iyi olurdu.<\/p>\n
Evet, a\u00e7\u0131k ve samimi bir dille hakikate kar\u015f\u0131 \u00f6z\u00fcr dilemeli, b\u00fcy\u00fck bar\u0131\u015f ad\u0131na b\u00fcy\u00fck ac\u0131larla y\u00fczle\u015fmeye g\u00f6\u011f\u00fcs germeliyiz.<\/p>\n
\u2018Devletin Ermeni cephesinde yeni bir \u015fey yok!\u2019<\/b><\/p>\n
C\u00fcneyt \u00d6zdemir – Gazeteci<\/b><\/p>\n
Bundan y\u0131llar \u00f6nce Ni\u015fanta\u015f\u0131\u2019nda y\u00fcr\u00fcyorum. Trafik s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f. Arabalar durmu\u015f. Hava s\u0131cak, baz\u0131 \u015fof\u00f6rler kollar\u0131n\u0131 camlardan d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kartm\u0131\u015flar. Kald\u0131r\u0131mlar kalabal\u0131k. \u0130\u015fte o kalabal\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde \u015fof\u00f6r\u00fcn biri, araban\u0131n cam\u0131ndan sark\u0131p kald\u0131r\u0131mda \u00f6n\u00fcmde y\u00fcr\u00fcyen bir ki\u015fiye laf att\u0131. Ger\u00e7i k\u00fcf\u00fcr etmedi ama k\u00fcf\u00fcrden beter 1-2 c\u00fcmle kurdu. \u00d6n\u00fcmdeki ki\u015fi, s\u00f6ylenilen s\u00f6zleri duydu ve ad\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. Bir bakt\u0131m Orhan Pamuk. Tam o malum demecinin T\u00fcrkiye\u2019de malum \u00e7evreler taraf\u0131ndan \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131p T\u00fcrkiye\u2019nin Orhan Pamuk\u2019a dar edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerdeyiz. Orhan Pamuk ad\u0131mlar\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. Ben de h\u0131zland\u0131rd\u0131m, arkas\u0131ndan yan\u0131na yeti\u015ftim. \u2018Orhan Bey takmay\u0131n b\u00f6yle s\u00f6zleri, siz yaln\u0131z de\u011filsiniz\u2019 dedim. Beni g\u00f6r\u00fcnce \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. Ayak\u00fcst\u00fc y\u00fcr\u00fcrken tedirgin birka\u00e7 c\u00fcmle daha ettik, sonra ayr\u0131ld\u0131k. \u00d6\u011fleden sonra telefonum \u00e7ald\u0131. Orhan Pamuk, verdi\u011fim destek i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr ediyor.<\/p>\n
Bu an\u0131 bir kez daha burada anlatmam\u0131n nedeni, T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusunda \u00e7ok korkun\u00e7 zamanlardan ge\u00e7mi\u015f oldu\u011fumuzu hat\u0131rlatmak. Nas\u0131l PEKAKA\u2019ya y\u0131llarca, PEKEKE bile denilemediyse Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019na da y\u0131llarca \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019 denilemedi. Ba\u015f\u0131na \u2018s\u00f6zde\u2019 eklemeden h\u00e2l\u00e2 denilemiyor.<\/p>\n
Y\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye\u2019nin farkl\u0131 devlet organlar\u0131n\u0131, polisi, askeri ilgilendiren \u00e7e\u015fitli insan haklar\u0131 ile ilgili haberler yap\u0131yorum. Yak\u0131n d\u00f6nemde izledi\u011fim, haberle\u015ftirdi\u011fim pek \u00e7ok davada hep ayn\u0131 duvar kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131k\u0131yor. Devletin devleti korumak konusunda m\u00fcthi\u015f bir refleksi var. Memurunu korkun\u00e7 sahipleniyor. Devlete kapa\u011f\u0131 bir kez atan, hatal\u0131 hatas\u0131z ald\u0131\u011f\u0131 her kararda arkas\u0131nda devleti buluyor. Bu y\u00fczden, devlet i\u00e7in kur\u015funu atan da yiyen de \u015ferefli ilan ediliyor. Bu devlet gelene\u011fi, ku\u015fkusuz bir g\u00fcnde olu\u015fmad\u0131. Bir gelene\u011fin d\u00fcnden bug\u00fcne ta\u015f\u0131nmas\u0131, o kadar\u2026 1915 y\u0131l\u0131nda, Anadolu topraklar\u0131nda ya\u015fananlar da tuhaf bir \u015fekilde T\u00fcrkiye devleti taraf\u0131ndan sahipleniliyor. T\u0131pk\u0131 Gezi park\u0131 olaylar\u0131nda 8 gencin \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesinin g\u00f6zden gelinip polisin destan yazmas\u0131 gibi\u2026 Orhan Pamuk\u2019un o g\u00fcnk\u00fc deyimi ile \u2018Evet, 1915 y\u0131l\u0131nda Anadolu\u2019da bir \u015feyler oldu.\u2019 \u0130yi de, ne oldu? Bu sorunun cevab\u0131n\u0131n bu topraklarda verilece\u011fine dair bir umudum yok. Her ge\u00e7en g\u00fcn Ankaral\u0131la\u015fan, tek parti rejimine do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenen, devletin birey kar\u015f\u0131s\u0131nda takviye edildi\u011fi bir siyasal ortamda T\u00fcrkiye\u2019de yeni bir \u015fey \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 da beklemiyorum.<\/p>\n
G\u00fcvercin tedirginli\u011finde ad\u0131mlarla korkmaya devam!<\/p>\n
\u2018Her \u015fey o k\u0131z \u00e7ocu\u011funun konu\u015fmas\u0131n\u0131n engellenmesiyle ba\u015flad\u0131\u2019<\/b><\/p>\n
Ece Temelkuran – Gazeteci-yazar<\/b><\/p>\n
T\u00fcrk. Bu s\u00f6zc\u00fck ma\u011farada bir eko gibi. Ses, bir kere senden \u00e7\u0131kt\u0131 m\u0131 dalga dalga ke\u015ffeder ya ma\u011faran\u0131n hi\u00e7 g\u00f6remedi\u011fin yerlerini. Eko uzay\u0131p karanl\u0131kta yay\u0131ld\u0131k\u00e7a bir tedirginlik sarar insan\u0131. “Demek o kadar derin”, “Demek dibi buca\u011f\u0131 yok”… Eko, bo\u015fluk duygusu yarat\u0131r, bir t\u00fcr \u00e7aresizlik. Ses b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e ma\u011farada, sen k\u00fc\u00e7\u00fcl\u00fcrs\u00fcn. Ma\u011faran\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcyle ba\u015f edemeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn. “Belki hi\u00e7 girmemek en iyisi”…<\/p>\n
Ermeni. Bu s\u00f6zc\u00fck, kocaman bir d\u00fcnya ona “Tad\u0131m\u0131z\u0131 ka\u00e7\u0131rma” dedi\u011fi i\u00e7in art\u0131k konu\u015fmamaya\u00a0 karar vermi\u015f bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu gibi. S\u00f6z, s\u00f6ylenmeye s\u00f6ylenmeye etraf\u0131 kal\u0131n bir kabuk tutar, Anadolu’da kabuklu bir k\u0131z \u00e7ocu\u011fu bu. Onun ba\u015f\u0131na gelenleri herkes biliyor. Ama hat\u0131rlamaktan, duymaktan o kadar \u00e7ok korkuyorlar ki, k\u0131z konu\u015fur endi\u015fesiyle o kadar \u00e7ekilmez bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc ediyorlar ki, o da susup b\u00fcy\u00fck g\u00f6zleriyle hayret ediyor.<\/p>\n
O k\u0131z \u00e7ocu\u011funu, derinli\u011finden ve karanl\u0131\u011f\u0131ndan korkup geri \u00e7\u0131kanlar ma\u011faradan h\u0131zla uzakla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, ma\u011faran\u0131n a\u011fz\u0131nda durup, kendi dilindeki o t\u00fcrk\u00fcy\u00fc tek ba\u015f\u0131na s\u00f6ylerken hayal ediyorum. 24 Nisan b\u00f6yle bir \u015fey bana kal\u0131rsa.<\/p>\n
B\u00fcsb\u00fct\u00fcn unutmak diye bir \u015fey yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc unuttu\u011funu bile hat\u0131rlamamak diye bir \u015fey yok. \u0130nsan hi\u00e7 de\u011filse, bir \u015feyi unutmu\u015f oldu\u011funu hat\u0131rlar. 24 Nisan daha gelmeden ba\u015flayan, “Hay\u0131r hay\u0131r!” diye ba\u011f\u0131ran g\u00fcr\u00fclt\u00fc bundan. Daha k\u0131z \u00e7ocu\u011fu a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7madan…<\/p>\n
Hat\u0131rlayanla alay eden, onu zay\u0131f bulan, y\u00fcr\u00fcmeyi, ilerlemeyi, devam etmeyi engelleyen d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6r\u00fcyor bu toprak. Ermenilerle ilgili de\u011fil bu sadece. Ama bu araz\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 muhakkak ki onlarla ilgili. \u015eimdi Berkin deyince, “Hat\u0131rlat\u0131p hat\u0131rlat\u0131p \u00e7ocu\u011fu kullan\u0131yorsunuz” diyenlerin \u00e7i\u011fli\u011finin tarihi Ermenilerle ilgili. Daha Roboski s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc a\u011fz\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131kmadan laf\u0131n a\u011fz\u0131m\u0131za t\u0131k\u0131lmas\u0131 da, U\u011fur Kaymaz deyince sanki k\u00f6t\u00fc bir hat\u0131raya ba\u011flan\u0131p kalm\u0131\u015f\u0131z gibi horlanmam\u0131z da, Ceylan \u00d6nkol dedi\u011fimizde, Hrant dedi\u011fimizde sanki bu memleketin \u00e7ok tad\u0131 varm\u0131\u015f da, biz ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015f\u0131z gibi d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131z bundan. Her \u015fey o k\u0131z \u00e7ocu\u011funun konu\u015fmas\u0131n\u0131n engellenmesiyle ba\u015flad\u0131. Ve sonra i\u015fte o seller bu \u00e7amurlar\u0131 getirdi.<\/p>\n
Ben o k\u0131z \u00e7ocu\u011funun neden sustu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum. Onu dinliyorum. E\u011fer o isterse sar\u0131l\u0131yorum…<\/p>\n
\u2018Kur\u2019an\u2019da insanlar\u0131 yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak kuvvetli bi\u00e7imde lanetlenir\u2019<\/b><\/p>\n
Fatma Bostan \u00dcnsal – AK Parti Kurucu \u00dcyesi<\/b><\/p>\n
Doksan dokuz y\u0131l \u00f6nce 24 Nisan 1915\u2019de ba\u015flayan \u201cB\u00fcy\u00fck Felaketimiz\u201de insanl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn de\u011fer, din ve birikimlerinden, b\u00fcy\u00fck insanl\u0131k trajedilerinden \u00e7\u0131kar\u0131lan derslerden s\u00fcz\u00fclerek olu\u015fturulan \u2018\u0130nsanc\u0131l Hukuk\u2019tan ziyade s\u00fcrekli olarak \u201cyurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak\u201d a\u011f\u0131r su\u00e7unun bahsedildi\u011fi Kur\u2019an\u2019a muhatap bir M\u00fcsl\u00fcman olarak konuya yakla\u015fmak istiyorum. Resmi s\u00f6ylem, bu olay i\u00e7in I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda Ermenilere uygulanan \u201czorunlu tehcir\u201c ifadesini kullan\u0131yor, hemen hepimiz biliyoruz ki, konu insanlar\u0131n yerlerini de\u011fi\u015ftirmesinin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015ftir. Fakat ben burada, sanki \u00e7ok normal bir husus gibi g\u00f6r\u00fclen,\u00a0 \u201czorunlu tehcir\u201din, Kur\u2019an buna \u201cinsanlar\u0131n yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131\u201d diyor, \u0130slam\u2019da nas\u0131l kabul edilemez oldu\u011funa de\u011finmek istiyorum.<\/p>\n
Bakara Suresi, 84-85\u2019deki \u201cBirbirlerinizin kanlar\u0131n\u0131 d\u00f6kmeyeceksiniz ve birbirinizi yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmayacaks\u0131n\u0131z diye sizden sa\u011flam bir s\u00f6z alm\u0131\u015ft\u0131k\u2026 Sonra birbirinizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor ve bir k\u0131sm\u0131n\u0131z bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131yor\u2026 Bunun sonucu d\u00fcnya hayat\u0131nda rezil olmak k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde ise azab\u0131n en \u015fiddetlisine u\u011framak\u201d ifadeler, \u201cinsanlar\u0131 yurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karma\u201dy\u0131 \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde lanetledi\u011fi halde, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 \u015fekilde M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak bu konuda ilgisiz kal\u0131yoruz.<\/p>\n
Kur\u2019an\u2019\u0131n, daha \u00f6nceki milletlerin yapt\u0131\u011f\u0131 yanl\u0131\u015flar\u0131 anlatarak \u00f6\u011f\u00fct, emir, nehiyde bulundu\u011funu biliyoruz. Bu y\u00fczden, yukar\u0131da bahsedilen olaylar\u0131 Yahudiler de yapsa, bunun Kur\u2019an\u2019da ge\u00e7mesinin sebebi, \u201ctarihsel bir bilgi vermek de\u011fil\u201d, bu konudaki yanl\u0131\u015fa dikkat \u00e7ekmek ve b\u00f6yle bir yanl\u0131\u015f\u0131n Allah nezdinde nas\u0131l a\u011f\u0131r bir su\u00e7 oldu\u011funu g\u00f6stermektir.\u00a0 Bu kadar a\u00e7\u0131k Kur\u2019an h\u00fck\u00fcmlerine ra\u011fmen, bin y\u0131ld\u0131r birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, bu topraklara yerle\u015fmemizi kendileriyle ittifak yapmaya bor\u00e7lu oldu\u011fumuz ve bu itibarla kader birli\u011fi etti\u011fimiz i\u00e7in bir millet oldu\u011fumuz bir gruba, yani Ermenilere kar\u015f\u0131\u00a0 \u201czorunlu tehcir\u201de y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7l\u00fc bir M\u00fcsl\u00fcman itiraz\u0131 gelmemesi ve resmi s\u00f6ylemin bunu n\u00f6tr bir durum gibi yans\u0131tabilmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sava\u015f d\u00f6nemi ihanet s\u00f6ylemleri ile zorunlu tehcirin savunulmas\u0131 da, benzer tecr\u00fcbeyi ya\u015fam\u0131\u015f Hz. Muhammed\u2019in uygulamalar\u0131 ile ne kadar ters oldu\u011funu hat\u0131rlamak zorunday\u0131z. K\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kent devleti olan Medine\u2019nin savunulmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Yahudi kabileleri ahitlerini yerine getirmeyince, sadece o kabileyi ba\u011flay\u0131c\u0131 \u015fekilde davran\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, resmi s\u00f6ylemin kendini savunmak i\u00e7in s\u00f6yledikleri bile bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in kabul edilemez olmaktad\u0131r. 1 milyon kilometrekarelik bir co\u011frafyada, 1000 y\u0131ll\u0131k bir tarihi ittifak neticesinde kader birli\u011fi etti\u011finiz bir millet oldu\u011funuz ve ayr\u0131ca \u201ckorumak\u201d sorumlulu\u011fu alt\u0131nda oldu\u011funuz bir grubu toptan zorla \u201cyurtlar\u0131ndan \u00e7\u0131karmak\u201d, ba\u015fka hi\u00e7bir k\u00f6t\u00fc sonucu olmasa bile bizim i\u00e7in bu d\u00fcnya ve \u00f6teki d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck bir laneti gerektirecektir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden sadece zorunlu tehcirle kalsa bile, bu \u201cB\u00fcy\u00fck Felaket\u201d sadece Ermeniler i\u00e7in de\u011fil, bu topraklardaki herkes i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir felakettir. Anlat\u0131lanlardan da biliyoruz ki, zorunlu tehcir uygulama a\u015famas\u0131nda insanlar katledilmi\u015f, mallar\u0131 gasp edilmi\u015f, bu g\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda ola\u011fan\u00fcst\u00fc sefalet \u00e7ekilmi\u015f, k\u0131z ve erkek \u00e7ocuklar\u0131 yetim kalm\u0131\u015f, aileler par\u00e7alanm\u0131\u015ft\u0131r. O d\u00f6nemde uygulanan bu b\u00fcy\u00fck zul\u00fcmler ayn\u0131 milletin unsurlar\u0131 aras\u0131nda derin yaralar a\u00e7m\u0131\u015f, bu uygulamalara y\u00f6nelik do\u011fru yakla\u015f\u0131m g\u00f6sterilmedi\u011fi i\u00e7in bu derin yaralar 99 y\u0131ld\u0131r kanamaya devam etmi\u015ftir. \u201cB\u00fcy\u00fck Felaketi\u201dmizi sa\u011faltacak g\u00f6r\u00fc\u015f ve feraset sahibi tutum alma \u00fcmidi ile\u2026<\/p>\n
\u20181915\u2019te ya\u015fanan ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fck felaketle y\u00fczle\u015filmesi gerekir\u2019<\/b><\/p>\n
Harun Tekin – Sanat\u00e7\u0131<\/b><\/p>\n
1915\u2019te bu topraklarda ya\u015fanan trajedi, art\u0131k resmi tarih taraf\u0131ndan g\u00f6lgelenemeyecek bi\u00e7imde konu\u015fulur olmaya, devlet kat\u0131nda bile bu konuda utanga\u00e7 taziyeler seslendirilmeye ba\u015flam\u0131\u015fken, \u015fu iki noktan\u0131n \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Birincisi, T\u00fcrkiye toplumunun s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez patolojisi, kimlik krizleri, \u00f6tekile\u015ftirme n\u00f6betleri ve periyodik olarak kendisini i\u00e7inde buldu\u011fu t\u00fcrl\u00fc feci durumdan kurtulmas\u0131n\u0131n belki de en \u00f6nemli \u015fart\u0131, 1915’te ya\u015fananlar\u0131n geni\u015f toplum kesimlerince ger\u00e7ek anlamda anla\u015f\u0131lmas\u0131 ve bu ger\u00e7ek b\u00fcy\u00fck felaketle y\u00fczle\u015filmesidir. Bu y\u00fczle\u015fme ger\u00e7ekle\u015fmeden kendimize ve birbirimize olan dev \u00f6fkemiz dinmeyecek, sebebini de bilemiyor olaca\u011f\u0131z. \u0130kincisi de, bu y\u00fczle\u015fmenin vurgusu isimlendirmede de\u011fil, ortak bir anlam d\u00fczleminde bulu\u015fabilmekte aranmal\u0131.<\/p>\n
Ya\u015fananlar tam anlam\u0131yla bir \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019 <\/b><\/p>\n
H\u00fcda Kaya – Yazar<\/b><\/p>\n
Bir zamanlar \u015fu ezberi \u00f6v\u00fcnerek kullan\u0131rd\u0131k. \u2018T\u00fcrkiye\u2019nin % 98 i M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r\u2019 diye.<\/p>\n
Bize \u00f6\u011fretilen de\u011fil de, ger\u00e7ek tarih ve vicdan ile tan\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a utan\u0131r olmu\u015ftum buna benzer s\u00f6zlerden. Daha 80 y\u0131l \u00f6ncesinde bu topraklar\u0131n en az yar\u0131s\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcman olmayan halklar oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fimde beynimde \u015fim\u015fekler \u00e7akm\u0131\u015ft\u0131. Neredeydi bu milyonlarca insan?<\/p>\n
TC\u2019nin her bir sayfas\u0131 kirli ve kanl\u0131 idi.<\/p>\n
100 y\u0131l\u0131n utanc\u0131 idi ya\u015fan\u0131lanlar.<\/p>\n
Kimileri h\u00e2l\u00e2 \u2018Soyk\u0131r\u0131m\u2019, kimileri de \u2018Tehcir\u2019 bile diyemiyorlarsa da, ya\u015fan\u0131lanlar, ger\u00e7ekler g\u00fcn gibi ortadayd\u0131.<\/p>\n
Farz edelim ki, hi\u00e7bir katliam olmam\u0131\u015f olsa bile milyonlarca insan\u0131n yerinden, yurdundan, evinden, k\u00f6y\u00fcnden zorla at\u0131lmas\u0131, s\u00fcr\u00fclmesi soyk\u0131r\u0131m\u0131n bir ba\u015fka boyutu de\u011fil midir?<\/p>\n
Bir halk\u0131n hangi gerek\u00e7e olursa olsun, anayurdundan, topra\u011f\u0131ndan kopar\u0131lmas\u0131 k\u00f6klerinden kopar\u0131las\u0131d\u0131r ve bu ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir insanl\u0131k su\u00e7udur.<\/p>\n
Oysa ya\u015fananlar tam anlam\u0131yla bir \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019d\u0131r.<\/p>\n
Bunun say\u0131sal tart\u0131\u015fmalar\u0131 ile polemik yapmak tarihsel vicdans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n bir izd\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Benim inanc\u0131ma g\u00f6re \u2018Bir ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrmek, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek gibidir.\u2019<\/p>\n
Bizleri affedebilecek misiniz?<\/p>\n
\u2018K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler 1915-1916 s\u0131ras\u0131nda olanlara dair insani bir \u015fekilde empati kurmal\u0131lar\u2019<\/b><\/p>\n
\u0130hsan Y\u0131lmaz – Fatih \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi<\/b><\/p>\n
\u00d6zellikle Ermeniler ama ayn\u0131 zamanda K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler 1800\u2019lerde olanlar\u0131, 1917 \u00f6ncesi ve sonras\u0131nda olanlar\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131lar. \u00d6zellikle K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler ise 1915-1916 s\u0131ras\u0131nda olanlara dair insani bir \u015fekilde empati kurmal\u0131lar. Kendimizi ele\u015ftirmeliyiz, tarih olaylar\u0131n s\u0131ras\u0131n\u0131 birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131 ve su\u00e7u di\u011fer tarafa atmaya \u00e7al\u0131\u015fmamal\u0131y\u0131z. Mesela K\u00fcrtler ve T\u00fcrkler, Ermeni \u00e7etelerinin K\u00fcrt ve T\u00fcrklere yapt\u0131klar\u0131 vah\u015fet ne olursa olsun, bunun sava\u015f b\u00f6lgesinde bile olmayan Bat\u0131 Anadolu Ermenilerinin s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn\u00fc me\u015fru k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmeliler. Ayr\u0131ca g\u00fcvenlik tedbirlerinden, g\u0131da da\u011f\u0131t\u0131m\u0131na, Suriye\u2019ye yaya yollamaya kadar ba\u015flar\u0131na gelenlerin sava\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n yans\u0131z ve do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde sava\u015f \u015fartlar\u0131nda bile olsa \u00f6nlenebilir \u015feyler oldu\u011funu da kabul etmeliyiz. K\u00fcrtlerin ve de T\u00fcrklerin bu masum sivillere sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 ve bu \u00e7ok ciddi gerilim on y\u0131llard\u0131r bilindi\u011fi halde g\u00fcvenlik tedbirlerinin \u00e7ok zay\u0131f olu\u015funu asla \u00f6nemsizle\u015ftirmemeliyiz. Asla, 24 saat i\u00e7inde ayr\u0131lmak zorunda kalan Ermenilerin arkalar\u0131nda b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mal ve m\u00fclklerinden kimlerin faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Geriye d\u00f6n\u00fcp bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Osmanl\u0131 vatanda\u015f\u0131 Ermenilerin ba\u015f\u0131na gelenler i\u00e7in \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kullanmak konuyu daha da karma\u015f\u0131k bir hale getiriyor ve T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin kendi \u00fclkelerinin tarihiyle y\u00fczle\u015fmesine yard\u0131m etmiyor. \u0130kinci b\u00fcy\u00fck sorun ise, meseleyi hukuka indirgemek oluyor. Konu bundan \u00e7ok daha kar\u0131\u015f\u0131k ve hukuki sonu\u00e7lar\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnmek yerine, tarihsel, insani, siyasi ve sosyal boyutlar\u0131na odaklanmal\u0131y\u0131z. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak, Rusya, Britanya, Fransa gibi yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7ler Ermeni sorununun olu\u015fumunda kendi siyasi ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in olumsuz ama \u00e7ok etkili bir rol oynad\u0131lar. Onlar\u0131n bu i\u015fe h\u00e2l\u00e2 kar\u0131\u015fmaktaki \u0131srarlar\u0131, T\u00fcrkleri ve K\u00fcrtleri anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015fekilde kendilerini m\u00fcdafaa etmeye zorluyor. Bunlar\u0131 s\u00f6ylemekle birlikte, T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin \u00f6zellikle de benim gibi dindar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kendi tarihlerine tekrar bakmak ve laik, milliyet\u00e7i J\u00f6n T\u00fcrklerin hatalar\u0131n\u0131 savunmamakla ilgili insani ve de \u0130slami y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri ortadan kalkm\u0131\u015f olmuyor.<\/p>\n
1915\u2019de olanlar akademisyenlerin, tarih\u00e7ilerin, entelekt\u00fcellerin ve gazetecilerin medeni bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131nda konu\u015facaklar\u0131 bir \u015fekilde sivil alana b\u0131rak\u0131lmal\u0131. Soyk\u0131r\u0131m kelimesini kabul etmek gibi \u00f6n \u015fartlar ko\u015fulmamal\u0131. \u00d6nemli olan, Ermeni, K\u00fcrt ve T\u00fcrklerin ba\u015f\u0131na gelen \u00e7ok ac\u0131 olaylar\u0131 \u00f6\u011frenmek ve onlarla \u00f6zele\u015ftiri yaparak y\u00fczle\u015fmek. Elbette farkl\u0131 fikirler olacakt\u0131r ve insanlara bu g\u00f6r\u00fc\u015flerden birini zorla kabul ettiremeyiz. Fakat \u00f6zg\u00fcr bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131, iki taraf\u0131n da birbirini empati kurarak anlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Bug\u00fcn taraflar sadece kendi pozisyonlar\u0131n\u0131 kan\u0131tlayacak noktalar\u0131 se\u00e7ip \u00f6ne \u00e7\u0131karmakla me\u015fguller. Ayr\u0131ca, konu, devletler, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00fclkeler, yasal ko\u015fullar vesaire oldu\u011funda da insanlar geriliyorlar. E\u011fer diyalog, tart\u0131\u015fma ve konu\u015fma ortam\u0131 olu\u015fturabilirsek kamuoylar\u0131 sadece 1915\u2019de ne oldu\u011fu hakk\u0131nda de\u011fil, \u00f6ncesi ve sonras\u0131 hakk\u0131nda da daha fazla bilgi sahibi olacakt\u0131r ki, bu da T\u00fcrklerin ve K\u00fcrtlerin yarar\u0131nad\u0131r.<\/p>\n
‘Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131’na daha fazla ortak olamay\u0131z’<\/b><\/p>\n
\u0130rfan Aktan – Gazeteci<\/b><\/p>\n
Ermenilerin, 1915\u2019te giderayak hazinelerini topra\u011f\u0131n alt\u0131na saklad\u0131klar\u0131na inan\u0131l\u0131r. O y\u00fczden de y\u00fcz y\u0131ld\u0131r define avc\u0131lar\u0131, sanki atalar\u0131n\u0131n talan etti\u011fi Ermeni mallar\u0131ndan geriye h\u00e2l\u00e2 ke\u015ffedilmemi\u015f varl\u0131klar kalm\u0131\u015f gibi, Ermeni topraklar\u0131n\u0131 na\u00e7ar bir bi\u00e7imde e\u015feleyip dururlar. Muhakkak pek \u00e7ok Ermeni, bir g\u00fcn topraklar\u0131na d\u00f6nme umuduyla ziynet e\u015fyalar\u0131n\u0131 topraklar\u0131n alt\u0131na saklam\u0131\u015ft\u0131r ama soyk\u0131r\u0131m s\u00fcrecinde katledilenlerin arkalar\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 esas g\u00f6m\u00fcy\u00fc hi\u00e7bir define avc\u0131s\u0131 bulamad\u0131, bulamazd\u0131 da. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00f6m\u00fc, vah\u015fetin tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u00f6ze d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f haliydi. Hi\u00e7bir silah s\u00f6z\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc, aktar\u0131m\u0131n etkisini bertaraf edemez. 1915\u2019teki \u00f6l\u00fcm yolundan sa\u011f \u00e7\u0131kamayanlar, bu vah\u015fetin hesab\u0131n\u0131 sormak i\u00e7in arkalar\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar b\u0131rakt\u0131lar. Mallarla yetinmeyip Ermeni \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da ganimet belleyerek kendi aralar\u0131nda payla\u015fan \u201catalar\u0131m\u0131z\u201d ve hakikati ilelebet gizleyebilece\u011fini zanneden devlet akl\u0131 tan\u0131kl\u0131k aktar\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc bertaraf edebilece\u011fini zannetmekle fena halde yan\u0131ld\u0131. 99 y\u0131l \u00f6nceki ac\u0131n\u0131n aktar\u0131c\u0131lar\u0131, soyk\u0131r\u0131m\u0131 ink\u00e2r edenleri nihayet y\u00fczle\u015fmeye zorluyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin resmi politikas\u0131 soyk\u0131r\u0131m\u0131n ink\u00e2r\u0131na dayan\u0131r. Devlet bu ink\u00e2rc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkokuldan ba\u015flayarak kendi halk\u0131na da \u00f6\u011fretir. Erdo\u011fan\u2019\u0131n 23 Nisan\u2019da, tek sayfal\u0131k bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131nda sarf etti\u011fi \u201c\u00fcz\u00fcnt\u00fc\u201d, ink\u00e2r\u0131n sonu de\u011fil, T\u00fcrkiye\u2019nin 99 y\u0131ld\u0131r y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yolun vard\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kmaza i\u015faret ediyor. Erdo\u011fan\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan k\u0131sa s\u00fcre sonra bir televizyon program\u0131nda konu\u015fan \u201cuzman\u201d asl\u0131nda durumu \u00f6zetliyordu: \u201cBa\u015fbakan, Diaspora\u2019ya \u00e7ok iyi bir gol att\u0131.\u201d 1915\u2019teki o vah\u015feti ya\u015fayanlar\u0131n kemikleri \u00fczerinde h\u00e2l\u00e2 tepinilmesi yetmiyormu\u015f gibi, \u015fimdi de soyk\u0131r\u0131m\u0131n 100. y\u0131l\u0131 \u00f6ncesinde \u201cgol\u201d atmaya yelteniyorlar.<\/p>\n
Erdo\u011fan\u2019\u0131n \u201c\u00fcz\u00fcnt\u00fc\u201d ifade etmesi, \u00f6yle propaganda edildi\u011fi \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019nin el uzatmas\u0131 filan de\u011fil. E\u011fer atalar\u0131n\u0131z\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 ve sizin de 99 y\u0131l boyunca resmi devlet politikas\u0131 olarak ink\u00e2r ederek d\u00e2hil oldu\u011funuz soyk\u0131r\u0131m\u0131n an\u0131s\u0131ndan \u00fcz\u00fcnt\u00fc duyacaksan\u0131z, bunu ifade etmenin adab\u0131 vard\u0131r. \u00d6yle tek sayfal\u0131k bir beyanatla 99 y\u0131l\u0131n yaras\u0131n\u0131 kapatamazs\u0131n\u0131z. Hele ki bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yetersiz bulanlar\u0131 \u201cnank\u00f6rl\u00fckle\u201d itham ederseniz, \u00fcz\u00fcnt\u00fc beyan\u0131n\u0131z\u0131n hangi hesaplara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha net g\u00f6stermi\u015f olursunuz.\u00a0<\/p>\n
Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019nda ink\u00e2ra son, \u00fcz\u00fcnt\u00fc beyan\u0131 ve elbette \u00f6z\u00fcr-af dileme sadece devlete de\u011fil, atalar\u0131 soyk\u0131r\u0131ma d\u00e2hil olmu\u015f ba\u015fta T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler olmak \u00fczere t\u00fcm halklara da d\u00fc\u015f\u00fcyor. Dahas\u0131, Erdo\u011fan\u2019dan, ifade etti\u011fi \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc somut ad\u0131mlarla kan\u0131tlamaya \u00e7a\u011f\u0131rmal\u0131y\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc soyk\u0131r\u0131mdan duyulan bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcy\u00fc hi\u00e7bir ba\u015fbakan, herhangi bir taziyede bulunur gibi yaparak (hem de \u201cUlusal Egemenlik ve \u00c7ocuk Bayram\u0131\u201dnda) ge\u00e7i\u015ftirememeli. Bug\u00fcnden tezi yok T\u00fcrkiye\u2019nin oturup hakiki ve resmi bir \u00f6z\u00fcr dilemek \u00fczere haz\u0131rl\u0131klara giri\u015fmesi laz\u0131m. \u00d6yle 2015\u2019e kar\u015f\u0131 taktiksel hamlelerle, kurnazl\u0131klarla zaman kazanamazs\u0131n\u0131z. Kald\u0131 ki, zaman\u0131n bu derde derman olmad\u0131\u011f\u0131 art\u0131k anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. 1915\u2019te katledilenlerin kemikleri \u00fczerinde daha fazla tepinilemez. Devlet resmi \u00f6z\u00fcr ve af dilemeli ve bunun i\u00e7in yapmas\u0131 gereken ne varsa (tazminat, mallar\u0131n iadesi vs, d\u00e2hil) derhal yapmal\u0131. T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler de bu \u00f6zre d\u00e2hil olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fu \u00e7ok a\u00e7\u0131k ki, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131’na daha fazla ortak olamay\u0131z!\u00a0<\/p>\n
\u2018Ne mutlu \u2018\u00d6z\u00fcr dilerim\u2019 diyene\u2019<\/b><\/p>\n
\u0130smail Saymaz – Gazeteci<\/b><\/p>\n
Her 24 Nisan\u2019da akl\u0131ma \u015fu soru tak\u0131l\u0131r: Acaba Ermeniler k\u00f6kleri kurutulurcas\u0131na k\u0131r\u0131lmasa, Anadolu\u2019da ve hayatta kalabilseydiler, bug\u00fcn\u00fcn T\u00fcrkiyesi ne halde olurdu?<\/p>\n
Malatya\u2019da hi\u00e7bir gen\u00e7, sadece kendi inanc\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kom\u015fusuna kin duymayacak, onlar\u0131 bo\u011fazlamaya yeltenmeyecekti belki de.<\/p>\n
Tan\u0131yacak, dokunacak, akraba olacak ve d\u00fc\u015fman bellemeyecekti \u00e7\u00fcnk\u00fc.<\/p>\n
Ayn\u0131 toprakta kavrulacakt\u0131.<\/p>\n
Ermeniler olsa\u2026<\/p>\n
Sivas\u2019ta, karde\u015fini kavuran o Nemrut yang\u0131n\u0131n\u0131 kimse \u00e7\u0131karmayacakt\u0131.<\/p>\n
Mara\u015f\u2019ta, nacakla bebek do\u011franmayacakt\u0131 \u00f6rne\u011fin.<\/p>\n
Ermeniler olsa\u2026<\/p>\n
Belki dada\u015flar, Ermeni kirvesiyle bir \u2018Tamzara\u2019 halkas\u0131nda b\u00fcy\u00fcyecekti.<\/p>\n
Hem\u015ferisinin uzatt\u0131\u011f\u0131 paskalya \u00e7\u00f6re\u011finden tatsa, Trabzonlular \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe bu denli s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nmezdi diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ne daha 15 ya\u015f\u0131ndaki bir \u00e7ocuk, g\u00fcpeg\u00fcnd\u00fcz kilise bas\u0131p rahip \u00f6ld\u00fcrecek; ne onun akranlar\u0131 \u0130stanbul\u2019daki bir gazeteciye kur\u015fun s\u0131kma planlar\u0131n\u0131 yapacakt\u0131.<\/p>\n
Trabzon\u2019dan Samsun\u2019a, b\u00fct\u00fcn sokaklar bar\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lacakt\u0131.<\/p>\n
Ermeniler olsa\u2026<\/p>\n
Harput\u2019tan Adana\u2019ya, ezan sesleri kilise korolar\u0131ndan y\u00fckselen ilahilere kar\u0131\u015facak, \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceye ve akla hi\u00e7 kimse di\u015f bilemeyecekti.<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, T\u00fcrkiye b\u00f6ylesine \u00e7orakla\u015fmayacakt\u0131, Ermeniler olsa\u2026<\/p>\n
Sultanahmet Meydan\u0131\u2019nda 99 y\u0131l \u00f6nce kurulan o kanl\u0131 idam sehpalar\u0131ndan geriye, Anadolu’nun g\u00f6zden \u0131rak kasabalar\u0131ndan Der Zor\u2019a uzanan k\u0131yamet kafilesinden geriye, a\u00e7 bir i\u015ftahla ya\u011fmalanan \u2018gavur\u2019 m\u00fclk\u00fcnden geriye ve \u2018Sar\u0131 Gelin\u2019in mahremine el uzatan \u00e7ar\u015f\u0131 pazardan geriye; i\u015fte bug\u00fcn, milyonlarca Ermeni\u2019nden yontulmu\u015f bir \u00e7orak toprak kald\u0131.<\/p>\n
\u00d6nce onlar, sonra biz k\u0131r\u0131ld\u0131k.<\/p>\n
Ve onlar\u0131n yoklu\u011funda biz de eksildik.<\/p>\n
Ne mutlu \u2018\u00d6z\u00fcr dilerim\u2019 diyene\u2026<\/p>\n
\u2018Tutar o\u011flum T\u00fcrk seni\u2019<\/b><\/p>\n
Koray \u00c7al\u0131\u015fkan – Radikal gazetesi yazar\u0131<\/b><\/p>\n
Y\u0131llarca \u00f6nce New York\u2019ta bir toplant\u0131ya kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m. T\u00fcrkiyelileri ve Ermenileri bir araya getiren bir giri\u015fimdi. \u015eehir \u00dcniversitesi\u2019nin bir kamp\u00fcs\u00fcnde kocaman ve uzun bir masaya dizilmi\u015f, kocaman bir meseleyi uzundur beraber konu\u015fmayan insanlar olarak gergin y\u00fczlerimizi g\u00fcl\u00fcmsetmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorduk.<\/p>\n
S\u0131ra bana geldi. Kim oldu\u011fumu anlatt\u0131m, B\u00fcy\u00fck Felaket\u2019i ne zaman \u00f6\u011frendi\u011fimi, onca \u015fey bilip bunu bilmeden doktoraya kadar geldi\u011fimi… \u201cBiz T\u00fcrkiye\u2019de kafam\u0131z\u0131 kuma g\u00f6mme \u015fampiyonuyuzdur\u201d dedim, \u201cb\u0131rak\u0131n 1915\u2019te ne oldu\u011funu konu\u015fmay\u0131, bug\u00fcn K\u00fcrt\u2019e K\u00fcrt diyebilece\u011fimizden emin de\u011filim.\u201d<\/p>\n
Dilim d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Bir \u00e7ok gen\u00e7 Ermeni, bizim bilip inkar etti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. K\u0131zg\u0131nlard\u0131. Hakl\u0131lard\u0131. Haks\u0131zl\u0131k yap\u0131yorlard\u0131. \u201cBilmiyorlar\u201d dedim. \u201cAnlamalar\u0131 laz\u0131m, anlat\u0131lmadan da olmaz.\u201d Baz\u0131lar\u0131yla anla\u015ft\u0131k, baz\u0131lar\u0131yla anla\u015famad\u0131k. Oradan bir g\u00fcn \u00f6ncesine nazaran daha umutlu ayr\u0131ld\u0131k.<\/p>\n
Salondan \u00e7\u0131kmadan anneannemden ya\u015fl\u0131 bir Ermeni teyze yan\u0131ma geldi. Koluma girdi. Kendine \u00e7ekti. \u201cNe g\u00fczel evlatm\u0131\u015fs\u0131n, sen Ermeni\u2019sindir\u201d dedi. G\u00fcl\u00fcmsedim. Yok teyze, dedim. \u201cBulgaristan g\u00f6\u00e7meni, Rus\u00e7uk. Ermenilik zor\u201d. \u201cAh evlat\u00e7\u0131m, sen \u00e7ok tehlikeli konu\u015fuyorsun, T\u00fcrk seni tutar, k\u0131yamam\u201d dedi. Sar\u0131ld\u0131, eliyle arkam\u0131 h\u0131zl\u0131ca s\u0131vazlad\u0131, gitti.<\/p>\n
Orada \u00f6ylece kal\u0131verdim. Ne bir ad\u0131m ileri ne bir ad\u0131m geri. Y\u0131llar sonra ayn\u0131 hissiyatla Taksim Meydan\u0131’nda y\u00fczlerce insanla oturmu\u015f sessizce 24 Nisan’\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken ba\u015f ba\u015fa kalm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
\u2018Ac\u0131n\u0131n hik\u00e2yeleri hep biricik kald\u0131\u2019<\/b><\/p>\n
Leyla \u0130pek\u00e7i – Yeni \u015eafak gazetesi yazar\u0131<\/b><\/p>\n
Ac\u0131lar\u0131n ne diplomasisi oluyor ne kurumsall\u0131\u011f\u0131. Ne kadar tarihi, toplumsal, siyasi y\u00f6nleri olursa olsun, her ac\u0131 biricik. K\u0131yas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. 1915 y\u0131l\u0131 Osmanl\u0131 devleti i\u00e7in halen bilinmeyenlerin \u00e7ok oldu\u011fu bir y\u0131l. ‘Ama Ermeniler de bizi arkadan vurdu’lardan, ‘ama biz de Balkanlar’da ayn\u0131 trajedileri ya\u015fad\u0131k’lara kadar, \u00c7anakkale’den Sar\u0131kam\u0131\u015f ac\u0131lar\u0131na dek\u2026 O d\u00f6nemde onlarca trajedi ya\u015fan\u0131rken, herkesin say\u0131s\u0131z ‘ama’s\u0131 varken\u2026 Ac\u0131n\u0131n hik\u00e2yeleri hep biricik kald\u0131. Kal\u0131yor. Kimi unutuluyor. Kimi T\u00fcrk\/Ermeni meselesinde oldu\u011fu gibi canl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece sonraki ku\u015faklara ta\u015f\u0131n\u0131yor. Ac\u0131 ge\u00e7mi\u015fler bug\u00fcne geliyor, bug\u00fcnk\u00fc ac\u0131lar yar\u0131nlar\u0131 esir al\u0131yor.<\/p>\n
Bunun \u00fcstesinden gelmek, \u00f6ncelikle ayn\u0131 g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fumuzu hat\u0131rlamaktan ge\u00e7iyor. Ac\u0131lar b\u00f6yle payla\u015f\u0131l\u0131yor. G\u00f6zya\u015f\u0131 ortakl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fin kuru ve so\u011fuk diplomatik dilinin donduruculu\u011funu giderebilir, t\u00fcm zamanlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zebilir, yumu\u015fat\u0131r. Elbette sadece bu yetmez ama son y\u0131llarda sivil alanda ger\u00e7ekle\u015fen kar\u015f\u0131la\u015fmalar ve kalbi bulu\u015fmalar, 99. y\u0131lda devletin dilini de ku\u015fatmaya ba\u015flad\u0131, ba\u015fl\u0131yor.\u00a0<\/p>\n
On y\u0131llard\u0131r siyasetin malzemesi olmay\u0131 hak etmeyen ac\u0131 hat\u0131ralar\u0131n yaras\u0131n\u0131 nihayet birlikte sarmaya ba\u015flad\u0131k gecikerek de olsa. Birbirimize kendi merhemimizden \u00f6d\u00fcn\u00e7 vermeye ba\u015flad\u0131k. Bilmemenin kabahatini ya\u015fayan ‘bizler’ ile \u015fahit olman\u0131n utanc\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ‘sizler’ ayn\u0131 duan\u0131n i\u00e7inde bulu\u015ftuk\u00e7a, yeni bir gelece\u011fi birlikte in\u015fa edece\u011fiz. Devletlerin yap\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleriyle bu s\u00fcre\u00e7 bundan sonra daha da h\u0131zlanacakt\u0131r, buna inan\u0131yorum.<\/p>\n
\u2018Ayr\u0131mc\u0131 ve \u00f6tekile\u015ftiren y\u00f6netimlerce bu b\u00fcy\u00fck utan\u00e7 katmerlendi\u2019<\/b><\/p>\n
Melisa S\u00f6zen – Oyuncu\u00a0<\/b><\/p>\n
Bug\u00fcn 24 Nisan 2014. 1915 tarihinde ger\u00e7ekle\u015fen b\u00fcy\u00fck ac\u0131dan itibaren ge\u00e7en her sene, vicdanlar\u0131 k\u00f6r, ayr\u0131mc\u0131 ve \u00f6tekile\u015ftiren y\u00f6netimlerce daha da katmerlenen b\u00fcy\u00fck utanc\u0131 duyarak uyand\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn. Art\u0131k i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, ezberlenmi\u015f ve yaray\u0131 en derininden kanatan c\u00fcmleler kurmaktansa, ac\u0131n\u0131n ve yas\u0131n payla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, birbirimizin yaralar\u0131n\u0131 sard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve birlikte iyile\u015fti\u011fimiz bir g\u00fcne uyanmak umudu var kalbimde.<\/p>\n
\u2018Ermeni Tehciri saf bir zul\u00fcmd\u00fcr\u2019<\/b><\/p>\n
S\u00fcheyb \u00d6\u011f\u00fct – Yeni \u015eafak gazetesi yazar\u0131<\/b><\/p>\n
\u2018Bildi\u011finiz en b\u00fcy\u00fck ola\u011fan\u00fcst\u00fc hal uygulamas\u0131 nedir?\u2019 diye sorsan\u0131z, \u2018Ermeni Tehciri\u2019dir derdim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu tehcirde, hem sek\u00fcler hem de \u0130slami hukuk tamamen ask\u0131ya al\u0131nm\u0131\u015f, insanlar mahremleri olan m\u00fclklerinden kovulmu\u015f, s\u00fcrg\u00fcn yolundaki emniyetleri tesis edilmeden hastal\u0131klara, \u00f6l\u00fcme ve tecav\u00fczlere yollanm\u0131\u015flard\u0131r. \u00d6zg\u00fcl Herdem\u2019in dedi\u011fi gibi, Ermeni Tehciri\u2019ni mobil bir toplama kamp\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz: Nazi Almanyas\u0131\u2019ndaki Auschwitz\u2019lerin mobil bir versiyonudur Ermeni Tehciri. \u0130nsanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn hukukiliklerinden, siyasiliklerinden, kamusall\u0131klardan, k\u0131saca insanl\u0131klar\u0131ndan tamamen tecrit edilip, kurban edilmesi gereken hayvanlara, saf biyolojik y\u0131\u011f\u0131nlara indirgendikleri b\u00fcy\u00fck bir felaket 24 Nisan. Bu s\u00fcre\u00e7te ya\u015fanan\u0131n soyk\u0131r\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131na dair tart\u0131\u015fma, bir M\u00fcsl\u00fcman olarak beni zerre kadar ilgilendirmiyor. Bir olay, ki\u015fi ya da kurum hakk\u0131nda h\u00fck\u00fcm verip bunlara kar\u015f\u0131 ahlaki bir tav\u0131r almaya gayret ederken referans ald\u0131\u011f\u0131m tek \u00f6l\u00e7\u00fc zul\u00fcm ve adalet dikotomisidir. Bu c\u00fcmleden olarak, Ermeni Tehciri saf bir zul\u00fcmd\u00fcr! Tehcirin mahiyeti soyk\u0131r\u0131m olsa da, olmasa da durum de\u011fi\u015fmez: Allah\u2019\u0131n lanetledi\u011fi b\u00fcy\u00fck bir zul\u00fcm olarak k\u0131yamete kadar tescil edilmeye mahk\u00fbmdur. Baz\u0131 \u0131rk\u00e7\u0131lar diyorlar ki; \u2018Bu Ermeniler haks\u0131z yere mi tehcir edildi?\u2019 \u2018Hi\u00e7 mi g\u00fcnahlar\u0131 yoktu?\u2019 Cevap veriyorum: D\u00f6nemin Ermeni \u00e7etelerine kat\u0131l\u0131p cinayet i\u015fleyenlerin say\u0131s\u0131n\u0131 binlerle ifade ediyoruz. Fakat tehcir edilen Ermeni say\u0131s\u0131 1 milyonun \u00fcst\u00fcnde! Bunu nas\u0131l izah edersiniz? Birisi tedhi\u015f su\u00e7u i\u015fliyor, sonra devlet size gelip, \u2018Siz de onunla ayn\u0131 soydan oldu\u011funuz i\u00e7in, hi\u00e7 su\u00e7 i\u015flememi\u015f, hatta bu tedhi\u015f\u00e7iyi tel\u2019in etmi\u015f olsan\u0131z bile \u00fclkemizden defolup gitmek zorundas\u0131n\u0131z. Ha bu arada, hemen gitmek zorundas\u0131n\u0131z. Mal\u0131n\u0131z\u0131 m\u00fclk\u00fcn\u00fcz\u00fc arkan\u0131zca b\u0131rakarak. Yolda ba\u015f\u0131n\u0131za geleceklerden de biz mesul de\u011filiz\u2019 diyor. Bunu hangi ahlakla, hangi hukukla, hangi dinle izah edebilirsiniz?<\/p>\n
Peygamber Efendimiz (sav) Veda Hutbesi\u2019nde \u015f\u00f6yle buyurur: \u201c\u0130nsanlar! Bu g\u00fcnleriniz nas\u0131l mukaddes bir g\u00fcn ise, bu aylar\u0131n\u0131z nas\u0131l mukaddes ay ise, bu \u015fehriniz (Mekke) nas\u0131l bir m\u00fcbarek \u015fehir ise, canlar\u0131n\u0131z, mallar\u0131n\u0131z, namuslar\u0131n\u0131zda \u00f6yle mukaddestir, her t\u00fcrl\u00fc tecav\u00fczden korunmu\u015ftur.\u201d Bu h\u00fckm\u00fc ihlal edip insanlar\u0131 evlerinden kovanlar, mallar\u0131n\u0131 gaspedenler, \u0131rzlar\u0131na ge\u00e7enler, canlar\u0131n\u0131 alanlar yar\u0131n ahirette hesaplar\u0131n\u0131 verecekler.\u00a0\u00a0<\/p>\n
\u2018Bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in 99 say\u0131s\u0131 100 say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha k\u0131ymetli\u2019<\/b><\/p>\n
Turgay O\u011fur – Yazar<\/b><\/p>\n
24 Nisan\u2019da 1915\u2019te, \u00fclkemizin bug\u00fcn mevcut olan ancak o zaman i\u00e7in hen\u00fcz \u00e7izilmemi\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fananlar\u0131n 99. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcndeyiz. Asl\u0131nda \u00e7ok enteresan de\u011fil mi? O zaman Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin topraklar\u0131 h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok geni\u015fti. Ancak Ermeniler ile M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrkler ve K\u00fcrtler aras\u0131nda ne ya\u015fand\u0131ysa, bug\u00fcn elimizde kalan k\u0131sm\u0131nda ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Ya\u015fan\u0131lan ac\u0131 olaylar\u0131n bir taraf\u0131nda Ermeniler, di\u011fer taraf\u0131nda Anadolu\u2019da ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar var. D\u00fcnya Ermenileri, gelecek sene 24 Nisan\u2019\u0131n 100. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde en b\u00fcy\u00fck fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in ciddi bir haz\u0131rl\u0131k i\u00e7inde. Bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in ise 99 say\u0131s\u0131 100 say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha k\u0131ymetli. Allah\u2019\u0131n g\u00fczel isimleri 99 tanedir. Her g\u00fcn be\u015f kere yap\u0131lan namaz ibadetinden sonra Allah 99 kez zikredilir.<\/p>\n
Ke\u015fke biz M\u00fcsl\u00fcmanlar da 99. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi i\u00e7 muhasebemiz i\u00e7in bir f\u0131rsat olarak g\u00f6rsek\u2026 Bug\u00fcn parti olsa tek oy vermeyece\u011fimiz \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin yapm\u0131\u015f olabileceklerine kefil olmasak. Ulusalc\u0131 tarih\u00e7ilere de\u011fil \u2018bir masum insan\u0131 \u00f6ld\u00fcren b\u00fct\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f gibidir\u2019 diyen kutsal kitab\u0131m\u0131za kulak versek ve o b\u00fcy\u00fck trajedide \u00f6len en masumlar i\u00e7in, bebekler i\u00e7in h\u00fcz\u00fcnlensek. T\u00fcm d\u00fcnya cani olsa bile bebekler masumdur. 24 Nisan\u2019da \u00f6len t\u00fcm bebekler i\u00e7in Allah bizleri ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n.<\/p>\n
\u2018Devlet helallik istemek i\u00e7in de gecikmeden ad\u0131m atmal\u0131d\u0131r\u2019<\/b><\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z Ramazano\u011flu – Yazar<\/b><\/p>\n
Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131 meselesinde Hrant Dink\u2019in yolunu izlemeyi tercih ediyorum. T\u00fcrkleri a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131 su\u00e7lamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, \u201cBenim i\u00e7in bu d\u00fcnyada en b\u00fcy\u00fck su\u00e7 \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131kt\u0131r, nas\u0131l a\u015fa\u011f\u0131lar\u0131m T\u00fcrkleri? Evet, Ermeni d\u00fcnyas\u0131nda bir \u00f6tekiydi, \u00f6fkeydi T\u00fcrk. Bunun i\u00e7in ben T\u00fcrklerle ya\u015famay\u0131 \u015fans kabul eden bir insan\u0131m\u201d diyordu. Ermenilerin ba\u015f\u0131na B\u00fcy\u00fck Felaket\u2019i getirenlerin \u00e7izgisini takip eden kimi \u0131rk\u00e7\u0131lar, su\u00e7 bast\u0131r\u0131rcas\u0131na onu itham etmeye kalk\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
Ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetmeden \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce verdi\u011fi bir m\u00fclakatta, \u201c\u0130\u00e7imizdekilerin panzehri gibi, ila\u00e7 oluyor birlikte ya\u015famak. Bir g\u00fcn bile ceza alsam, a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131m d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen insanlarla ya\u015fayamam, giderim buradan. D\u00fcnyaya sesleniyorum, soyk\u0131r\u0131m\u0131 tan\u0131y\u0131p tan\u0131maman\u0131z benim i\u00e7in be\u015f para etmez. Diasporaya sesleniyorum, Ermeniler de T\u00fcrkleri \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. 1915’e tak\u0131l\u0131p kalmay\u0131n; empati yap\u0131n, T\u00fcrkler diyorlar ki, soyk\u0131r\u0131m Allah’\u0131n belas\u0131 bir \u015fey, biz \u0131rk\u00e7\u0131 de\u011filiz olamay\u0131z, atalar\u0131m b\u00f6yle bir \u015fey yapm\u0131\u015f olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc ben yapmam. Buradaki onurlu duru\u015fu g\u00f6r\u00fcn. T\u00fcrkler, siz de Ermenilerle empati yap\u0131n, onurlu duru\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u201d s\u00f6zleriyle yabanc\u0131lar\u0131 aram\u0131zdan \u00e7\u0131kar\u0131p kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmam\u0131z\u0131 \u00f6neriyordu.\u00a0\u00a0<\/p>\n
25 A\u011fustos 1990 Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirisi’nin 11. maddesinde “Ermenistan Cumhuriyeti, Osmanl\u0131 T\u00fcrkiye’sinde ve Do\u011fu Anadolu’da uygulanan 1915 soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131n uluslararas\u0131 alanda tan\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 bir g\u00f6rev sayar.” yaz\u0131l\u0131d\u0131r. T\u00fcrkiye ise soyk\u0131r\u0131m yasa tasar\u0131lar\u0131 ge\u00e7mesin diye, hem Avrupa’da hem de Amerika’da lobicilere milyonlarca dolar \u00f6dedi bu g\u00fcne kadar. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 emek ve paralar, d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa de\u011fil, karde\u015fli\u011fe, refaha, bar\u0131\u015fa ve g\u00fcven i\u00e7inde bir kom\u015fulu\u011fa yat\u0131r\u0131lsayd\u0131 ke\u015fke.<\/p>\n
Ya\u015fanan felaketi, soyk\u0131r\u0131m kavram\u0131yla tan\u0131mlamak gelecek ku\u015faklar\u0131n bar\u0131\u015f\u0131na, helalle\u015fmesine, \u00f6z\u00fcr dilenmesine mani olacaksa, \u0131srar etmek do\u011fru olmaz. Bu konuda bir bask\u0131 olu\u015fturulmas\u0131, kelimenin kabul\u00fcn\u00fcn olmazsa olmaz \u00f6n \u015fart olarak ileri s\u00fcr\u00fclmesi, travmay\u0131 daha da derinle\u015ftirebilir, belirsizli\u011fi gelecek ku\u015faklara da y\u00fck olarak ta\u015f\u0131yabilir. \u00d6nemli olan ge\u00e7mi\u015fin a\u011f\u0131r bask\u0131s\u0131na, ac\u0131s\u0131na ra\u011fmen gelece\u011fe bir yol bulabilmek.<\/p>\n
Ba\u015fbakanl\u0131k\u2019\u0131n yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 24 Nisan a\u00e7\u0131klamas\u0131nda, \u201cI. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 esnas\u0131nda, tehcir gibi gayr-\u0131 insani sonu\u00e7lar do\u011furan hadiselerin ya\u015fanm\u0131\u015f olmas\u0131, T\u00fcrkler ile Ermeniler aras\u0131nda duyguda\u015fl\u0131k kurulmas\u0131na ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 insani tutum ve davran\u0131\u015flar sergilenmesine engel olmamal\u0131d\u0131r\u201dc\u00fcmlesinde tehcirden s\u00f6z edilirken, zaman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131n gere\u011fiydi s\u00f6yleminden uzakla\u015f\u0131lm\u0131\u015f ve gayr-i insaniydi noktas\u0131na gelinmi\u015f olmas\u0131, \u201c20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndaki ko\u015fullarda hayatlar\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin huzur i\u00e7inde yatmalar\u0131n\u0131 diliyor, torunlar\u0131na taziyelerimizi iletiyoruz\u201d s\u00f6zleri yetersiz mesafeli g\u00f6r\u00fcnse de, Kemalist ulusalc\u0131 devlet politikas\u0131ndan radikal bir kopu\u015fu g\u00f6steriyor ki \u00e7ok \u00f6nemli bir ad\u0131m olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Devlet helallik istemek i\u00e7in de gecikmeden ad\u0131m atmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
misakmanusyan@gmail.com<\/i><\/b><\/p>\n
http:\/\/www.agos.com.tr\/haber.php?seo=farkli-kesimlerden-24-nisan-mesajlari&haberid=7056<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
EMRE CAN DA\u011eLIO\u011eLU Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 99. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde \u00e7e\u015fitli kesimlerden insanlara 24 Nisan mesajlar\u0131n\u0131 sorduk. \u2018Faciada can\u0131n\u0131 kaybedenlerin ruhundan ve hat\u0131ralar\u0131ndan \u00f6z\u00fcr dileriz\u2019 Ahmet Turan Alkan – Zaman gazetesi yazar\u0131 T\u00fcrkiye, 1915 Tehciri\u2019nin ac\u0131lar\u0131na art\u0131k samimiyetle sahip \u00e7\u0131kmal\u0131, konuyu \u201cdiplomatik ba\u015fbel\u00e2s\u0131\u201d olarak de\u011fil, kendi tarihinin ayd\u0131nlanmas\u0131 gereken bir sayfas\u0131 olarak g\u00f6rmeli; Dersim, 33 kur\u015fun vakas\u0131 gibi… […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14],"tags":[],"class_list":["post-29611","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler"],"yoast_head":"\n