{"id":29559,"date":"2014-04-23T03:10:21","date_gmt":"2014-04-23T08:10:21","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=29559"},"modified":"2014-04-23T03:10:21","modified_gmt":"2014-04-23T08:10:21","slug":"yuzyillik-tedirginlik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/","title":{"rendered":"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik"},"content":{"rendered":"

\"\u053b\u0582\u0574\u056b\u0569<\/a>TU\u011eBA TEKEREK<\/strong><\/p>\n

Say\u0131lar\u0131n\u0131n bir milyona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler, tarih\u00e7i \u00dcmit Kurt\u2019a g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 dedelerinin nenelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 can korkusunu ya\u015f\u0131yor. Ama bir yandan da hik\u00e2yelerini ba\u011f\u0131rarak anlatmak istiyor.<\/i><\/h3>\n

Doksandokuz y\u0131l \u00f6nceydi. 24 Nisan\u2019da, bu topraklarda ya\u015fayan bir halk\u0131n soyunun k\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bir \u00f6l\u00fcm yolculu\u011fu ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta y\u00fczbinlerce insan \u00f6ld\u00fc, y\u00fczbinlercesi k\u00f6k\u00fcnden kopart\u0131l\u0131p d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131na savruldu. O halk\u0131n bu topraklardaki izleri b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde silindi. Ama tamam\u0131yla de\u011fil. Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n \u00fczerinden y\u0131llar ge\u00e7erken, bu topraklarda ancak Ermeni Hristiyan kimliklerinden vazge\u00e7erek hayatta kalabilenlerden yeni nesiller do\u011fdu. \u015eimdi say\u0131lar\u0131n\u0131n bir milyona vard\u0131\u011f\u0131 konu\u015fuluyor. Yava\u015f yava\u015f hik\u00e2yelerini anlatmaya ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n

Biz de bu hafta Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lma s\u00fcrecini tarih\u00e7i \u00dcmit Kurt\u2019la konu\u015ftuk. ABD\u2019de Clark \u00dcniversitesi\u2019nde Holokost ve Soyk\u0131r\u0131m Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi\u2019nde doktora yapan Kurt, Antep Ermenileri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Murad U\u00e7aner\u2019le birlikte Ad\u0131yaman\u2019\u0131n Besni il\u00e7esinde M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerle s\u00f6zl\u00fc tarih \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 da yapm\u0131\u015f olan Kurt\u2019un kitaplar\u0131 aras\u0131nda Taner Ak\u00e7am\u2019la birlikte yazd\u0131klar\u0131 Kanunlar\u0131n Ruhu- Emval-i Metruke Kanunlar\u0131nda Soyk\u0131r\u0131m\u0131n \u0130zini S\u00fcrmek adl\u0131 kitap da var. Kurt, \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler, art\u0131k \u2018gavur\u2019 olarak g\u00f6r\u00fclmek istemiyor\u201d diyor.<\/p>\n

Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fmas\u0131 ne zaman ba\u015flad\u0131?<\/strong><\/p>\n

Abd\u00fclhamit d\u00f6nemine, 19\u2019uncu y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyre\u011fine kadar g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. 1895-96 d\u00f6nemindeki Ermeni katliamlar\u0131ndan hem \u00f6nce hem sonras\u0131nda… Bu katliamlar, Ermenilerin reform taleplerinin sert\u00e7e bast\u0131r\u0131lmas\u0131. O d\u00f6nemde Ermeniler do\u011fu Anadolu\u2019da, K\u00fcrt ve \u00c7erkez topluluklar\u0131n, a\u015firetlerin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011fruyor. Hasatlar\u0131 talan ediliyor, evleri yak\u0131l\u0131yor. Bir taraftan \u0130stanbul\u2019a merkeze vergi \u00f6d\u00fcyorlar,\u00a0 bir taraftan K\u00fcrt a\u015firetlere hara\u00e7. Ka\u00e7\u0131r\u0131lan Ermeni k\u0131zlar\u0131na tecav\u00fcz ediliyor. Baz\u0131 Ermeniler bu ortamda ihtida yolunu yani M\u00fcsl\u00fcman olmay\u0131 se\u00e7iyorlar. \u0130htida etti\u011finde hem o kadar \u00e7ok vergi vermiyorsun, hem g\u00fcvenlik sorunun kalm\u0131yor. \u0130htida, bu anlamda, gadre u\u011frayan Ermeniler i\u00e7in hayatta kalma stratejisi.<\/p>\n

Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, 1915 d\u00f6neminde nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fiyor?<\/strong><\/p>\n

Zaten Abd\u00fclhamit d\u00f6neminden kalma ihtida deneyimleri var. Tehcirin \u00f6l\u00fcm oldu\u011funu g\u00f6ren Ermenilerin ihtida talepleri Haziran\u2019da ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Talat Pa\u015fa, 22 Haziran 1915 tarihli bir telgrafla, bireysel ve toplu t\u00fcm ihtidalar\u0131n kabul\u00fcn\u00fc ve bunlar\u0131n tehcirden muaf tutulmas\u0131n\u0131 emrediyor. Buna g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcman olan Ermeniler Suriye\u2019ye tehcir edilmeyecek ama Anadolu i\u00e7inde yerleri de\u011fi\u015ftirilecek, da\u011f\u0131t\u0131lacaklar. Ama bu telgraftan sadece \u00fc\u00e7 hafta sonra, politika de\u011fi\u015fiyor. Talat Pa\u015fa s\u0131rf tehcirden kurtulmak i\u00e7in ihtida ettiklerini belirtip, \u00a8\u0130htida etseler de tehcir edin\u00a8 diyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, y\u00fczde 5-10\u2019luk oran\u0131 tutturamayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Nedir y\u00fczde 5-10 oran\u0131?<\/strong><\/p>\n

\u0130ttihat Terakki\u2019nin tehcir s\u0131ras\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 bir n\u00fcfus politikas\u0131 ve etnik m\u00fchendislik projesi var. Anadolu co\u011frafyas\u0131n\u0131n T\u00fcrk-M\u00fcsl\u00fcman bir kimlik \u00e7er\u00e7evesinde homojenle\u015ftirilmesini ama\u00e7l\u0131yor. Buna g\u00f6re, tehcirden muaf tutulan Ermeniler, Anadolu\u2019da g\u00f6nderildikleri yerdeki M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun y\u00fczde 5\u2019ini ge\u00e7meyecek. Mesela Adana\u2019da ihtida edenler belli k\u00f6ylere da\u011f\u0131t\u0131lacak ama o k\u00f6ylerdeki n\u00fcfusun y\u00fczde 5\u2019ini ge\u00e7meyecek. E\u011fer Suriye\u2019ye gidenler ihtida etmi\u015fse, oradaki M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun y\u00fczde 10\u2019unu ge\u00e7meyecek. Zaten tehcir ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, Halep\u2019e giden Ermenilerin say\u0131s\u0131 400 bine yak\u0131n oldu\u011fu, y\u00fczde 10\u2019luk baraj\u0131\u00a0 hayli hayli ge\u00e7ti\u011fi i\u00e7in ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yere tehcir edilir, bir \u00e7\u00f6l b\u00f6lgesinden di\u011ferine g\u00f6nderilir bu insanlar. Kitlesel \u00f6l\u00fcmler ondan sonra ba\u015flar.<\/p>\n

Talat Pa\u015fa\u2019n\u0131n \u201c\u0130htida etseler de tehcir edilecekler\u201d karar\u0131 uygulan\u0131yor mu?<\/strong><\/p>\n

Osmanl\u0131 ar\u015fivlerinden buldu\u011fum bir belgeye g\u00f6re A\u011fustos 1915\u2019ten itibaren Kastamonu, Konya, Karasi, Urfa, Eski\u015fehir ve Edirne\u2019den gelen b\u00fct\u00fcn ihtida talepleri reddediliyor. Ama ihtida, \u0130ttihat Terakki d\u00f6neminde, bir ba\u015flat\u0131l\u0131p bir ara verilen bir s\u00fcre\u00e7. \u0130htidayla ilgili tek bir mevzuat, tek bir uygulama yok. 5 Kas\u0131m 1915\u2019te, ihtida kurallar\u0131n\u0131n belirlendi\u011fi bir talimatname haz\u0131rlan\u0131yor. Buradada da \u201cMerkezin tek tek g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131ndan ge\u00e7irerek kalmas\u0131na izin verdi\u011fi Ermenilerin ihtida talebi kabul edilecek\u201d deniliyor.<\/p>\n

\u0130htida nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fiyor?<\/strong><\/p>\n

\u0130ttihat Terakki d\u00f6neminde Adliye Nezareti alt\u0131nda mezhep ve din de\u011fi\u015ftirme i\u015flemlerini y\u00fcr\u00fcten bir birim var. Bu nezaretten bir b\u00fcrokrat geliyor. \u00d6nce ihtida edecek ki\u015fiye bir M\u00fcsl\u00fcman ismi veriliyor ve kelime-i \u015fahadet getirmesi isteniyor. Yanlar\u0131nda din adam\u0131 da oluyor. Grup halinde seremoniyle ihtida edebiliyorsunuz. Ya da bireysel olarak M\u00fcsl\u00fcman olunabiliyor. Bu ki\u015filer M\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra da s\u00fcrekli g\u00fcvenlik soru\u015fturmas\u0131ndan ge\u00e7iriliyor. Bir adam hapisten \u00e7\u0131kar, sonra her g\u00fcn polise gidip imza atmas\u0131 gerekir ya, onun gibi, hep istim \u00fcst\u00fcndeler ve neredeyse her hareketleri izleniyor.<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Sizin Besni\u2019de g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz Ermeniler oraya nas\u0131l gelmi\u015fler?<\/strong><\/p>\n

Besni Ad\u0131yaman\u2019\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck bir il\u00e7esi. 1915\u2019ten sonra, yakla\u015f\u0131k k\u0131rk Ermeni \u00e7ocuk orada toplanm\u0131\u015f. Kimisi Malatya\u2019daki yetimhaneden kimisi Ad\u0131yaman\u2019daki yetimhaneden getirilmi\u015f. Adam, \u201cTarlada \u00e7al\u0131\u015ft\u0131racak adam laz\u0131m\u201d diyor, getiriyor \u00e7o\u00e7u\u011fu. \u00c7ocuklar\u0131n \u00e7o\u011funu kendi aralar\u0131nda evlendirmi\u015fler. Bug\u00fcn bu insanlar Ermeni olduklar\u0131n\u0131 biliyor. Etraftakiler de biliyor. Ama, konu\u015fulmuyor. Herkesin bildi\u011fi ama konu\u015fulmayan bir hikaye. Sessiz bir diyalog.<\/p>\n

\u015eimdiki ku\u015fak, Ermeni oldu\u011funu nas\u0131l \u00f6\u011frenmi\u015f?<\/strong><\/p>\n

Herkes onlara, \u00e7ocukluklar\u0131ndan itibaren\u00a0 \u201cgavur\u201d diyor.\u00a0 \u201cNereden geliyor bu gavurluk\u201d diye merak edip \u00f6\u011freniyorlar.\u00a0 Ya da birisi askeri liseye gitmek\u00a0 istemi\u015f. Babas\u0131 \u201cBizi asker etmezler\u201d dermi\u015f. \u201cNiye\u201d diye soruyor. \u00c7ok sorunca da bir \u015fekilde anlat\u0131yorlar. Ama kesik kesik anlat\u0131yorlar. Soruldu\u011funda birka\u00e7 damla g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6ken var. V\u00fccudundaki, o zamandan kalma\u00a0 yaray\u0131 g\u00f6steren var.<\/p>\n

Bu insanlar, M\u00fcsl\u00fcman kimlikleriyle bar\u0131\u015f\u0131k m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Bar\u0131\u015f\u0131k. Ben ba\u015fka bir b\u00f6lgeden, imaml\u0131k yapan Ermeni biliyorum. \u0130nand\u0131\u011f\u0131 \u015feyin, 1915\u2019te yap\u0131lanlara k\u00fclliyen kar\u015f\u0131 oldu\u011funu, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n o olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. \u201cBu kitaba inanan biri bunlar\u0131 yapamaz\u201d diyor. Yap\u0131lan \u015feyin bir k\u0131r\u0131m, imha oldu\u011funu biliyorlar. Ermenilerin b\u00f6yle\u00a0 bir gadre maruz kalmas\u0131n\u0131n nedeninin ise tamamen ekonomik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. \u201cZanaatkarl\u0131k, zenginlik, askerlik yapmamak…\u201d diyorlar.<\/p>\n

\u015eu anda Ermeni kimlikleriyle ilgili bir korku hissediyorlar m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Tabii ki. Sebebi, h\u00e2l\u00e2 inkar siyasetinin devam etmesi. H\u00e2l\u00e2 bu insanlar\u0131n, \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 gibi de\u011fil, rehineymi\u015f gibi g\u00f6r\u00fclmeleri. G\u00fcvercin tedirginli\u011fi sadece Hrant Dink\u2019e \u00f6zg\u00fc de\u011fil,\u00a0 M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fm\u0131\u015f Ermeniler i\u00e7in de ge\u00e7erli. Bu insanlar dedelerinin, nenelerinin\u00a0 can korkusu y\u00fcz\u00fcnden ihtida ettiklerini\u00a0 biliyorlar. Kendileri de hala ayn\u0131 korkuyu ya\u015f\u0131yorlar. \u00c7ekincenin di\u011fer sebebi, toplumdaki ayr\u0131mc\u0131l\u0131k. \u2018Gavur\u2019 olarak kodlan\u0131yorlar. \u201cCamiye\u00a0 gidiyorum \u2018gavur geldi\u2019 diyorlar\u201d diye anlat\u0131yorlar. Ama ben, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde insanlar\u0131n ki\u015fisel hikayelerini daha \u00e7ok anlataca\u011f\u0131n\u0131, bu ger\u00e7e\u011fi daha \u00e7ok ba\u011f\u0131racaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u00a0<\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin\u00a0 yaralar\u0131n\u0131n sar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in beklentileri ne?<\/p>\n

Edindi\u011fim izlenim, bu insanlar ciddi bi\u00e7imde ge\u00e7mi\u015fle y\u00fczle\u015fme ve kendi Ermeniliklerini ke\u015ffetme ihtiyac\u0131 duyuyorlar. Bunun da \u00f6tesinde hi\u00e7bir ayr\u0131ma tabi tutulmadan e\u015fit vatanda\u015f stat\u00fcs\u00fcnde ya\u015famak istiyorlar. Talepleri \u201cgavur\u201d olarak nitelendirilmemek, devlet taraf\u0131ndan kodlanmamak.<\/p>\n

Anadolu\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeni n\u00fcfusun bu kadar \u00e7ok olmas\u0131 kendisini T\u00fcrk sananlara ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeli?<\/p>\n

En ba\u015fta \u201cT\u00fcrk\u201d kimli\u011finin tamamen in\u015fa edilmi\u015f ve ba\u015fka kimliklerin yoklu\u011fu \u00fczerinden varoldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrmeli. Yani asl\u0131nda T\u00fcrk, \u201cvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d Ermeni\u2019nin, Rum\u2019un, S\u00fcryani\u2019nin \u201cyoklu\u011funa\u201d bor\u00e7lu. Bug\u00fcn nereden baksan\u0131z bir milyona yak\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeni\u2019den bahsediliyor. Dolay\u0131s\u0131yla Anadolu dedi\u011fimiz co\u011frafyan\u0131n T\u00fcrkle\u015ftirilmi\u015f bir co\u011frafya oldu\u011funu unutmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n

Genelevden \u00e7\u0131kar\u0131lan karde\u015f<\/strong><\/p>\n

Ermeni kad\u0131nlar\u0131n zorla evlendirilmesi ne kadar yayg\u0131n?<\/strong><\/p>\n

30 Nisan 1916 tarihli bir talimatname var. Buna g\u00f6re aile reisinden mahrum kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar Ermeni ya da yabanc\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 k\u00f6y ve kasabalara da\u011f\u0131t\u0131lacak. Bunun, ikinci maddesinde de gen\u00e7 ve dul kad\u0131nlar\u0131n, tezvi\u00e7leri yani evlendirilmeleri emrediliyor. Bu arada Osmanl\u0131 ar\u015fiv belgelerinde benim rastlad\u0131\u011f\u0131m, 1915\u2019te tehcir s\u0131ras\u0131nda Ermenilerle evlenmek isteyen memurlar\u0131n ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok say\u0131da talep dilek\u00e7esi var. Mesela, Kayseri\u2019nin Gigi k\u00f6y\u00fcnde Maria\u2019nin tehcir edilmesi gerekiyor. Ama Emval-i Metruke komisyonundaki bir memur, Maria\u2019yla evlenmek istiyor.\u00a0 Ba\u015fvuru yap\u0131yor, Maria\u2019n\u0131n ihtida etti\u011fini anlat\u0131yor ve onunla ilgili tehcir karar\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in dilek\u00e7eler yaz\u0131yor. Hatta tehcir edilmi\u015fse bile bulunmas\u0131n\u0131, kendisinin bulundu\u011fu yere g\u00f6nderilmesini istirham ediyor.<\/p>\n

Ermeni kad\u0131nlar o adamlarla evlendiklerinde nas\u0131l bir hayatlar\u0131 oluyor?<\/strong><\/p>\n

O kadar dramatik olay var ki. \u00d6rne\u011fin, kad\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn ailesi, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Ve bir M\u00fcsl\u00fcman adam onunla zorla evlendirilmi\u015f. Evlendikten sonra M\u00fcsl\u00fcman kocalar\u0131ndan \u015fiddet g\u00f6renler, ka\u00e7anlar, hamile kal\u0131nca \u00e7ocu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcrenler, \u00e7ocu\u011fa k\u0131yamay\u0131p do\u011furup sonra ka\u00e7anlar, \u00e7ocu\u011funu b\u0131rak\u0131p gidemeyenler….<\/p>\n

Bu kad\u0131nlar bir \u015fekilde Ermeni toplumuna d\u00f6nd\u00fcklerinde nas\u0131l kar\u015f\u0131lan\u0131yorlar?<\/strong><\/p>\n

M\u00fcsl\u00fcmanla evlenmi\u015f ve hele bir de ondan \u00e7ocuk yapm\u0131\u015f kad\u0131nlar, soyk\u0131r\u0131m sonras\u0131 Ermeni toplumunda fazla kabul g\u00f6rm\u00fcyor, ne yaz\u0131k ki d\u0131\u015flan\u0131yorlar. Onlar da mecburen M\u00fcsl\u00fcman olarak ya\u015famaya devam ediyor ya da intihar ediyor. Bir olay var onu asla unutamam. Kilis\u2019te tehcir s\u0131ras\u0131nda jandarma ve zabitanlar i\u00e7in kurulan bir genelev var.\u00a0 Orada da Ermeni kad\u0131nlar var. Bir g\u00fcn bana Kaliforniya\u2019dan bir e-mail gelmi\u015fti, Edward Karamanukyan\u2019dan. Karamanukyanlar Antep\u2019in o d\u00f6nem en zengin ailelerinden. Bu adam\u0131n dedesi, k\u0131z karde\u015fini Kilis\u2019te 1918\u2019de m\u00fctarekeden sonra o genelevden alm\u0131\u015f. Edward, bana bu hikayeyi anlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Halide Edip, \u00e7ocuklar\u0131 T\u00fcrkle\u015ftirdi<\/strong><\/p>\n

Tehcir s\u0131ras\u0131nda yetim kalan Ermeni \u00e7ocuklarla ilgili nas\u0131l bir politika izleniyor?<\/strong><\/p>\n

Maarif Nezareti taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lan talimatnameye g\u00f6re \u201c12 ya\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki \u00e7ocuklar \u2018talim ve terbiyeleri\u2019 i\u00e7in devlet yetimhanelerine yerle\u015ftirilecek.\u201d Geriye kalan \u00e7ocuklar, n\u00fcfuzlu ailelere da\u011f\u0131t\u0131lacak. Di\u011ferleri de, M\u00fcsl\u00fcman k\u00f6ylerine, fakir ailelere 30 kuru\u015f ayl\u0131k ba\u011flanarak da\u011f\u0131t\u0131lmal\u0131.<\/p>\n

Ayl\u0131kla, \u00e7ocuklar\u0131 evlat edinme te\u015fvik ediliyor yani…<\/strong><\/p>\n

Evet. Ayr\u0131ca, aileler k\u00f6le pazarlar\u0131ndan, \u00f6zellikle anne babas\u0131 zengin olan \u00e7ocuklar\u0131 al\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc, evlat edinen aile o \u00e7ocu\u011fa kalan mal\u0131 m\u00fclk\u00fc de al\u0131yor. Ama tabii M\u00fcsl\u00fcman aile, Ermeni \u00e7ocu\u011fu kendi \u00e7ocu\u011fu gibi\u00a0 g\u00f6rm\u00fc\u015f, \u2018yetim kalmas\u0131n\u2019 diye alm\u0131\u015f da olabilir. B\u00f6yle motivasyonlar da olabilir.<\/p>\n

Yetimhanedeki \u201ctalim-terbiye\u201dden kas\u0131t ne?<\/strong><\/p>\n

\u00c7ocuklar\u0131n T\u00fcrkle\u015ftirmesi. \u00d6rne\u011fin, Halide Edip\u2019in rol\u00fc burada ba\u015flar. Beyrut\u2019ta Cemal Pa\u015fa\u2019n\u0131n kurdu\u011fu Ayn Tura yetimhanesinin direkt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Orada \u00e7ocuklara T\u00fcrk\u00e7e \u00f6\u011fretir, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00f6re yeti\u015fmelerini sa\u011flar. Ermenice konu\u015fmak bu yetimhanelerde yasakt\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131n zaten 12 ya\u015f\u0131n alt\u0131nda olmas\u0131 da T\u00fckle\u015fmesi i\u00e7in gerekli. Yoksa ihtida etse bile Ermeniceyi, ana-babas\u0131n\u0131 unutmayacak, Ermeni bilincini koruyacak.<\/p>\n

Anne babalar\u0131 \u00f6l\u00fcm yolculu\u011funa \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rken, devlet bu \u00e7ocuklar i\u00e7in neden yetimhaneler kuruyor, evlatl\u0131k mekanizmalar\u0131 olu\u015fturuyor?<\/strong><\/p>\n

Bir kere ucuz emek! Tarlanda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor hizmetkarl\u0131k\u00a0 yap\u0131yor. Kuru ekme\u011fe muhta\u00e7. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131rsan, T\u00fcrkle\u015ftirirsen, vatan i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015facak potansiyel n\u00fcfus. Ayr\u0131ca, bu \u00e7ocuklar\u0131 evlat edinenler, dedi\u011fim gibi miras\u0131na da konuyor. \u201cErmenileri s\u00fcrd\u00fcm, \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm, bitti\u201d diye bir \u015fey yok. Koca bir emval-i metruke (terkedilmi\u015f mallar) meselesi var. Bunun halletmek i\u00e7in olu\u015fturulmu\u015f bir devlet mekanizmas\u0131 var. \u00c7ocuklar da bunun bir par\u00e7as\u0131.<\/p>\n

twitter: @tugbatekerek<\/i><\/strong><\/p>\n

http:\/\/www.taraf.com.tr\/haber-yuzyillik-tedirginlik-152918\/<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

TU\u011eBA TEKEREK Say\u0131lar\u0131n\u0131n bir milyona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler, tarih\u00e7i \u00dcmit Kurt\u2019a g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 dedelerinin nenelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 can korkusunu ya\u015f\u0131yor. Ama bir yandan da hik\u00e2yelerini ba\u011f\u0131rarak anlatmak istiyor. Doksandokuz y\u0131l \u00f6nceydi. 24 Nisan\u2019da, bu topraklarda ya\u015fayan bir halk\u0131n soyunun k\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bir \u00f6l\u00fcm yolculu\u011fu ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta y\u00fczbinlerce insan \u00f6ld\u00fc, y\u00fczbinlercesi k\u00f6k\u00fcnden kopart\u0131l\u0131p d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,12,14,29],"tags":[],"class_list":["post-29559","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"\nY\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"TU\u011eBA TEKEREK Say\u0131lar\u0131n\u0131n bir milyona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler, tarih\u00e7i \u00dcmit Kurt\u2019a g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 dedelerinin nenelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 can korkusunu ya\u015f\u0131yor. Ama bir yandan da hik\u00e2yelerini ba\u011f\u0131rarak anlatmak istiyor. Doksandokuz y\u0131l \u00f6nceydi. 24 Nisan\u2019da, bu topraklarda ya\u015fayan bir halk\u0131n soyunun k\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bir \u00f6l\u00fcm yolculu\u011fu ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta y\u00fczbinlerce insan \u00f6ld\u00fc, y\u00fczbinlercesi k\u00f6k\u00fcnden kopart\u0131l\u0131p d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-04-23T08:10:21+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/\",\"name\":\"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-04-23T08:10:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"TU\u011eBA TEKEREK Say\u0131lar\u0131n\u0131n bir milyona yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 tahmin edilen M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler, tarih\u00e7i \u00dcmit Kurt\u2019a g\u00f6re h\u00e2l\u00e2 dedelerinin nenelerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 can korkusunu ya\u015f\u0131yor. Ama bir yandan da hik\u00e2yelerini ba\u011f\u0131rarak anlatmak istiyor. Doksandokuz y\u0131l \u00f6nceydi. 24 Nisan\u2019da, bu topraklarda ya\u015fayan bir halk\u0131n soyunun k\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bir \u00f6l\u00fcm yolculu\u011fu ba\u015flat\u0131ld\u0131. Sonu\u00e7ta y\u00fczbinlerce insan \u00f6ld\u00fc, y\u00fczbinlercesi k\u00f6k\u00fcnden kopart\u0131l\u0131p d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-04-23T08:10:21+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/","name":"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2014-04-23T08:10:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/23\/yuzyillik-tedirginlik\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Y\u00fczy\u0131ll\u0131k tedirginlik"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29559"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29559\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}