{"id":29232,"date":"2014-04-05T02:28:35","date_gmt":"2014-04-05T07:28:35","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=29232"},"modified":"2014-04-05T02:28:35","modified_gmt":"2014-04-05T07:28:35","slug":"turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=29233\" rel=\"attachment wp-att-29233\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-29233\" alt=\"T\u00fcrkiye 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/T\u00fcrkiye-1908-1924-d\u00f6nemiyle-hesapla\u015fmal\u0131-300x215.jpg\" width=\"300\" height=\"215\" \/><\/a>MEL<\/b><b>\u0130<\/b><b>S <\/b><b>KAYA<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>Prof<\/i><\/b><b><i>. <\/i><\/b><b><i>Bozarslan<\/i><\/b><b><i>, <\/i><\/b><b><i>Fransa<\/i><\/b><b><i>\u2019<\/i><\/b><b><i>da <\/i><\/b><b><i>Sorbonne<\/i><\/b><b><i> \u00dc<\/i><\/b><b><i>niversitesi<\/i><\/b><b><i>\u2019<\/i><\/b><b><i>ne <\/i><\/b><b><i>ba<\/i><\/b><b><i>\u011f<\/i><\/b><b><i>l<\/i><\/b><b><i>\u0131 <\/i><\/b><b><i>EHESS<\/i><\/b><b><i>\u2019<\/i><\/b><b><i>te <\/i><\/b><b><i>Sosyal <\/i><\/b><b><i>Bilimler <\/i><\/b><b><i>Y<\/i><\/b><b><i>\u00fc<\/i><\/b><b><i>ksek <\/i><\/b><b><i>Ara<\/i><\/b><b><i>\u015f<\/i><\/b><b><i>t<\/i><\/b><b><i>\u0131<\/i><\/b><b><i>rmalar <\/i><\/b><b><i>Okulu<\/i><\/b><b><i>\u2019<\/i><\/b><b><i>nda <\/i><\/b><b><i>direkt<\/i><\/b><b><i>\u00f6<\/i><\/b><b><i>r <\/i><\/b><b><i>olarak <\/i><\/b><b><i>g<\/i><\/b><b><i>\u00f6<\/i><\/b><b><i>rev <\/i><\/b><b><i>yap<\/i><\/b><b><i>\u0131<\/i><\/b><b><i>yor<\/i><\/b><b><i>. Bozarslan, tarih\u00e7i ve siyaset bilimci kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrt sorunu ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu uzman\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor. Bozarslan ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nde ya\u015fanan siyasal \u015fiddetin farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hamit Bozarslan, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce \u00e7\u0131kan \u201cT\u00fcrkiye\u2019de Siyasal \u015eiddetin Boyutlar\u0131&#8221; adl\u0131 kapsaml\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya hem yazd\u0131\u011f\u0131 sunu\u015f yaz\u0131s\u0131yla hem de \u2018Neden Silahl\u0131 M\u00fccadele: T\u00fcrkiye K\u00fcrdistan\u0131\u2019nda \u015eiddeti Anlamak\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesiyle katk\u0131da bulundu. T\u00fcrkiye\u2019de \u2018Ortado\u011fu: Bir \u015eiddet Tarihi\u2019, \u2018Ortado\u011fu\u2019nun Siyasal Sosyolojisi\u2019 gibi kitaplar\u0131yla tan\u0131nan Prof. Bozarslan, Fransa\u2019da Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 EHESS\u2019te (Ecoles Des Hautes Etudes En Sciences Sociales\/Sosyal bilimler Y\u00fcksek Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu) direkt\u00f6r olarak g\u00f6rev yap\u0131yor. Bozarslan, tarih\u00e7i ve siyaset bilimci kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra K\u00fcrt sorunu ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu uzman\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor. Bozarslan ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiye\u2019sinde ya\u015fanan siyasal \u015fiddetin farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Siyaset ile \u015fiddet aras\u0131nda hi\u00e7 zay\u0131flamayan bir ili\u015fki bi\u00e7imi var T\u00fcrkiye\u2019de. Bunu sistem dahilindeki \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen k\u00f6kl\u00fc ihtilaflara m\u0131 yoksa devletin kurulu\u015f bi\u00e7imindeki temel sorunlara m\u0131 ba\u011flayabiliriz?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Her ikisine de. San\u0131yorum belirleyici olan her \u015feye ra\u011fmen devletin olu\u015fma s\u00fcreci ve bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde milli bir kimlik olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131. Bu milli kimli\u011fin temelinde Mustafa Kemal yok, Ziya G\u00f6kalp var. Ziya G\u00f6kalp&#8217;in kimlik denklemi; T\u00fcrkle\u015ftirme. Bu T\u00fcrkle\u015ftirme ister istemez kendisini T\u00fcrk olarak kabul etmeyenlerin ya da T\u00fcrk kimli\u011fini reddedenlerin d\u0131\u015flanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. \u0130kincisi \u0130slamla\u015ft\u0131rma; bu kendisini S\u00fcnni olarak kabul etmeyen kategorilerin d\u0131\u015flanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor; hem H\u0131ristiyan ve Yahudilerin hem de \u0130slami olarak g\u00f6r\u00fclen Alevilerin d\u0131\u015flanmas\u0131. Ve Bat\u0131l\u0131la\u015ft\u0131rma; bu da kendisine medeniyet dayat\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmeyen gruplar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 anlam\u0131na gelmekte. B\u00f6ylelikle sistem hem baz\u0131 kategorileri entegre edebiliyor, bu kategorileri asli kitle olarak de\u011ferlendiriyor; hem de bu olu\u015fumla birlikte di\u011fer kategorileri sistematik olarak d\u0131\u015fl\u0131yor. Buna bir de devletin \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde anti-liberal olmas\u0131n\u0131 ekleyebilirsiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ziya G\u00f6kalp&#8217;in sentezi ya da zaferi, ayn\u0131 zamanda Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu&#8217;nda her t\u00fcrl\u00fc liberal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ya da politik form\u00fcl\u00fcn d\u0131\u015flanmas\u0131 anlam\u0131na gelmekteydi. B\u00f6yle bir devlet kurulmas\u0131 ister istemez di\u011fer kanatlar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 beraberinde getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu d\u0131\u015flanma baz\u0131 d\u00f6nemlerde m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin Kemalizm d\u00f6neminde bunu g\u00f6r\u00fcyoruz. Ger\u00e7i K\u00fcrt isyanlar\u0131 ya da direni\u015fleri var, ancak bu direni\u015fler k\u0131r\u0131labiliyor. Fakat di\u011fer baz\u0131 tarihsel zamanlarda bu hakimiyet sisteminin i\u00e7selle\u015ftirilmesi \u00e7ok zor olabiliyor. Bu d\u00f6nemlerde ister istemez d\u0131\u015ftalanan kategoriler kendilerini \u00f6nce bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde, e\u011fer bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir y\u00f6ntemle direni\u015f m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse, \u015fiddetle ifade edebiliyorlar. Bu, \u015fiddete kar\u015f\u0131 ise devletin kulland\u0131\u011f\u0131 \u015fiddet ve \u015fiddetin yo\u011fun bir \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 ister istemez di\u011fer kategorilerin de \u015fiddetini art\u0131rmas\u0131n\u0131 ya da derinle\u015ftirmesini ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<table width=\"100\" border=\"0\" cellspacing=\"1\" cellpadding=\"0\" align=\"right\">\n<tbody>\n<tr>\n<td><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Demokratik hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere y\u00f6nelmekten ziyade hep ve yeniden gerilim \u00fcreten bir toplumsal s\u00fcre\u00e7 var T\u00fcrkiye\u2019de. Toplumun en zay\u0131f ve iktidarda olmayan kesimlerinin daha \u00e7ok etkilendi\u011fi bu gerilimin nedenlerine de\u011finebilir misiniz? <\/b><b>Bu y\u00f6netme bi\u00e7iminin siyaset biliminde kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedir?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">2000&#8217;lere kadar bu d\u0131\u015flama ve entegrasyon sistemi nispeten rahat bir \u015fekilde i\u015fleyebildi. Devlet, Kemalizm d\u00f6neminde tamamen \u2018s\u00fcpra-sosyal\u2019 (toplum \u00fcst\u00fc) bir rol oynayabildi. Sonras\u0131nda her \u015feye ra\u011fmen devletin o s\u00fcpra-sosyal rol\u00fc tamamen \u00e7\u00f6z\u00fclmedi. T\u00fcrkiye&#8217;deki devletin eski tip otoritarizmi ayn\u0131 zamanda g\u00fcvenlik ve milliyet\u00e7ilik temelinden yola \u00e7\u0131karak baz\u0131 kategorilerin d\u0131\u015fland\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fcvenlik sistemiydi. 2000\u2019lerin ba\u015f\u0131ndan itibaren giderek hegemonik bir sisteme ge\u00e7iliyor. Bu hegemonik sistem sadece T\u00fcrkiye&#8217;de ge\u00e7erli de\u011fil, san\u0131yorum di\u011fer baz\u0131 \u00fclkelerde de hegemonik bir otoritarizme ge\u00e7i\u015ften bahsedebiliriz. Bu hegemonik otoritarizme ge\u00e7i\u015fin temelinde, \u00e7\u0131karlar\u0131 birbirine z\u0131t olan kategorilerin ayn\u0131 anda entegre edilmesi s\u00f6z konusu. Bu entegrasyon \u015fu temelde olabiliyor; birincisi sosyal muhafazak\u00e2rl\u0131k temelinde, ki T\u00fcrkiye&#8217;deki siyasi sisteme bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman se\u00e7menlerin y\u00fcze 65&#8217;i yo\u011fun ve devaml\u0131 bir \u015fekilde muhafazak\u00e2r partilere oy veriyor. Bunu sadece T\u00fcrkiye temelinde \u2013K\u00fcrdistan d\u0131\u015f\u0131nda\u2013 ele al\u0131rsan\u0131z, bu se\u00e7menlerin y\u00fczde 72-73&#8217;\u00fcn\u00fcn muhafazak\u00e2r partilere oy vermesi anlam\u0131na geliyor. \u0130kincisi, p\u00fcriten bir burjuvaziye kaynak aktar\u0131m\u0131 var. Bu kaynak aktar\u0131m\u0131 hem ta\u015fra d\u00fczeyinde hem de k\u0131smen de olsa, \u0130stanbul d\u00fczeyinde burjuvazinin AKP&#8217;yi desteklemesini sa\u011fl\u0131yor. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, bu burjuvazinin getirdi\u011fi imkanlarla hay\u0131rseverli\u011fin beslenmesi ve yoksullu\u011fun siyasi bir sorun olarak de\u011fil de hay\u0131rseverlikle \u00e7\u00f6z\u00fclebilecek bir sorun oldu\u011funun yoksullara anlat\u0131lmas\u0131, bu yolla yoksullar\u0131n entegre edilmesi s\u00f6z konusu. Bu, T\u00fcrkiye&#8217;de yeni bir sistem ama 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n Latin Amerika&#8217;s\u0131nda ve baz\u0131 Avrupa \u00fclkelerinde de b\u00f6yle sistemler s\u00f6z konusuydu. Ancak ayn\u0131 zamanda bu sisteme entegre olmayan kategorileri rahatl\u0131kla d\u0131\u015flayabilen, hatta onlar\u0131 d\u00fc\u015fman olarak g\u00f6sterebilen bir sistem bu. Putin\u2019in Rusyas\u0131 ve Chavez&#8217;in Venezuela&#8217;s\u0131 buna bir \u00f6rnek olarak verilebilir \u015fu anda.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>Muhafazak\u00e2rl\u0131k tan\u0131m\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de yayg\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcde sadece din \u00fczerinden alg\u0131lan\u0131yor. Siyasette ve hayat\u0131n di\u011fer alanlar\u0131ndaki muhafazak\u00e2rl\u0131k \u00fczerine neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcrkiye&#8217;deki muhafazak\u00e2rl\u0131k hem d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki muhafazak\u00e2rl\u0131ktan, hem de \u0130slam&#8217;a has bir muhafazak\u00e2rl\u0131ktan besleniyor. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki muhafazak\u00e2rl\u0131k, direni\u015fi alg\u0131layamayan bir muhafazak\u00e2rl\u0131k. Hemen hemen her yerde muhafazak\u00e2r rejimler toplumu birle\u015fik bir aile olarak g\u00f6r\u00fcyor ve bu birle\u015fik ailenin \u00f6zne olarak alg\u0131lanmayan fertlerinin birbirlerine sad\u0131k kalmas\u0131n\u0131, birbirleriyle dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisinde olmalar\u0131n\u0131 ve kendilerini y\u00f6neten babaya itaat etmelerini savunuyor. Bu y\u00fczden muhafazak\u00e2r sistemler d\u00fcnyan\u0131n her yerinde direni\u015fi ya manip\u00fclasyon olarak alg\u0131l\u0131yor ya da i\u00e7 ve d\u0131\u015f d\u00fc\u015fmanlarla a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Bu sistemi de 1980&#8217;lerde yine Latin Amerika&#8217;da g\u00f6r\u00fcyorduk. Ayn\u0131 sistem Avrupa&#8217;da ve ba\u015fka yerlerde de g\u00f6r\u00fclebiliyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n temelinde direni\u015fin kabul edilmemesi yat\u0131yor. Muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n temelinde s\u0131k\u0131 dayan\u0131\u015fma i\u00e7erisinde olan bir aile tahayy\u00fcl\u00fc var. Muhafaz\u00e2karl\u0131k ister istemez korporatizmin geli\u015ftirdi\u011fi bir sistem. B\u00f6yle bir sistem i\u00e7erisinde itaatk\u00e2r aile ferdi olabiliyorsunuz, ama direnen, hatta ba\u011f\u0131ms\u0131z bir fert olam\u0131yorsunuz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Buna ikinci bir olguyu daha eklemek gerekiyor \u0130slam&#8217;a ge\u00e7meden \u00f6nce. T\u00fcrkiye son 30 y\u0131lda son derece h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fime u\u011frad\u0131. Ortado\u011fu&#8217;nun t\u00fcm\u00fcnde h\u0131zl\u0131 bir kentle\u015fmeye yol a\u00e7an bir de\u011fi\u015fim ya\u015fand\u0131. K\u00f6y hayat\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f, \u015fehirle\u015fme ve \u015fehirle\u015fmeyle birlikte aile dokusunun ve otorite yap\u0131lar\u0131n\u0131n zay\u0131flamas\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu, sosyolojik olarak son derece \u00f6nemli bir olgu. Muhafazak\u00e2rl\u0131k, bu yap\u0131lar\u0131n ve ataerkil bir modelin yeniden \u00fcretilmesinde \u00f6nemli bir rol oynuyor. Ayn\u0131 zamanda da kentle\u015fmenin getirdi\u011fi \u2018ahlaki \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u2019, \u2018dezentegrasyon\u2019 (\u00e7\u00f6z\u00fclme) ya da di\u011fer tehlikelere kar\u015f\u0131 bir kalkan olarak alg\u0131lan\u0131yor. Birbirlerini izleyen h\u00fck\u00fcmetler hem T\u00fcrkiye&#8217;de hem de Ortado\u011fu&#8217;nun t\u00fcm\u00fcnde bu kalkan\u0131 ellerinden geldi\u011fi kadar g\u00fc\u00e7lendirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Devletlerin kendileri muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131 \u00fcreten organlar olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar. Burada Latin Amerika ile z\u0131t bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z; Latin Amerika&#8217;ya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman 1990\u2019larda tam aksine orta s\u0131n\u0131flar\u0131n ve elitlerin muhafazak\u00e2rl\u0131ktan uzakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ortado\u011fu&#8217;da olan ise bu muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n derinle\u015fmesi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc bir olgu ise her \u015feye ra\u011fmen dinle ilgili. \u0130slam&#8217;\u0131n devlet teorisi 7. ve 10. y\u00fczy\u0131l aras\u0131nda olu\u015fuyor. \u0130slam&#8217;da fitneden duyulan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir korku var. \u0130slam&#8217;\u0131n tarihi ayn\u0131 zamanda bir i\u00e7 sava\u015flar ve fitneler tarihi. Bu fitneye kar\u015f\u0131 toplumun korunmas\u0131 gerekiyor, toplumun korunmas\u0131n\u0131n ba\u015f ko\u015fulu olarak da itaat \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor; Sultan&#8217;a itaat, Halife&#8217;ye itaat. Halife iyi bir M\u00fcsl\u00fcman olmasa bile, bir diktat\u00f6r olsa bile, ona itaat mutlak bir zorunluluk olarak alg\u0131lan\u0131yor. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k ulema hem devlet nezdinde, hem toplumda, \u2018ba\u011flama ve \u00e7\u00f6zme\u2019, sistemi me\u015frula\u015ft\u0131rma ve nizam\u0131 devam ettirme kapasitesine sahip olan bir kategori olarak de\u011ferlendiriliyor. \u0130slam&#8217;\u0131n devlet doktrininin Neo-Platonisyen (Yeni Eflatuncu) oldu\u011funu hat\u0131rlamak gerekiyor. Bunun getirdi\u011fi itaat zorunlulu\u011fu b\u00fct\u00fcn \u0130slam devletleri taraf\u0131ndan \u015fu ya da bu \u015fekilde korundu. Bu \u015fu anda T\u00fcrkiye&#8217;de AKP&#8217;nin resmi devlet ideolojisi. \u0130taat \u2018bizim\u2019 toplumumuzun b\u00f6l\u00fcnmemesinin ko\u015fulu, \u0130slam toplumunun b\u00f6l\u00fcnmemesinin ko\u015fulu, bir dini vecibe olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. D\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki muhafazak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n, direni\u015fi alg\u0131layamama olgusunu ve \u0130slam&#8217;\u0131n getirdi\u011fi bu itaat zorunlulu\u011fu olgusunu birarada ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman AKP&#8217;nin son y\u0131llardaki geli\u015fimini de rahatl\u0131kla anlayabiliyorsunuz.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>T\u00fcrkiye siyasetinde merkezde kabul g\u00f6ren S\u00fcnni \u0130slam varolu\u015fun d\u0131\u015f\u0131nda kalan ciddi say\u0131da bir kesimin ortak bir muhalif doku olu\u015fturamamas\u0131n\u0131n temellerini nas\u0131l a\u00e7\u0131klars\u0131n\u0131z?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Bunun nedeni, s\u00f6z konusu olan Alevili\u011fin, S\u00fcnnili\u011fin aksine ve de\u011fi\u015fik tarihi nedenlerden dolay\u0131 \u00e7ok uzun bir s\u00fcre gizlilik i\u00e7erisinde ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fck temelinde ya\u015fam\u0131\u015f olmas\u0131. Alevili\u011fin topraksal bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck sa\u011flayabilmesi, belli bir b\u00f6lgede hegemonik bir yap\u0131ya sahip olabilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildi. Ger\u00e7i Sivas, Elaz\u0131\u011f, Erzincan, \u00c7orum gibi yerlerde yo\u011fun Alevi topluluklar\u0131 vard\u0131, fakat bunlar\u0131n bir Alevi m\u0131nt\u0131kas\u0131 olu\u015fturabilmeleri s\u00f6z konusu de\u011fildi. Buna son 30 y\u0131l\u0131n h\u0131zl\u0131 kentle\u015fmesini ve Alevili\u011fe kar\u015f\u0131 d\u00fczenlenen pogromlar\u0131n tesirlerini ekledi\u011finiz zaman, k\u00f6yl\u00fcl\u00fckten son derece h\u0131zl\u0131 bir \u015fehirle\u015fmeye ge\u00e7i\u015fin g\u00f6zlemlendi\u011fini g\u00f6rebilirsiniz. Mesela 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131nda Sivas&#8217;ta bir y\u0131\u011f\u0131n Alevi k\u00f6y\u00fc var ama 90\u2019lar\u0131n sonunda \u00e7ok azal\u0131yor. Alevi k\u00f6yleri bo\u015falt\u0131l\u0131yor ya da Aleviler \u015fu ya da bu \u015fekilde \u0130stanbul&#8217;a s\u00fcrg\u00fcne mahkum oluyorlar. Bu olgu Mara\u015f&#8217;ta da g\u00f6zlemleniyor, Mara\u015f Katliam\u0131 bu a\u00e7\u0131dan son derece \u00f6nemli bir fakt\u00f6r, ayn\u0131 olgu Erzincan&#8217;da ve di\u011fer baz\u0131 illerde de g\u00f6zlemleniyor ve bu \u015fekilde Alevilerin belli bir devlet zoruyla ya da ekonomik s\u00fcrecin getirdi\u011fi tesirlerle k\u00f6ks\u00fczle\u015ftirilmesi sa\u011flanabiliyor. \u0130stanbul&#8217;da Alevi cemaatleri var, fakat bu Alevi cemaatlerinin bir alternatif ortaya koyabilmeleri son derece zor oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bir de, T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00fcy\u00fck metropollerindeki Alevi akt\u00f6rlerin, K\u00fcrt akt\u00f6rleri gibi, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kimli\u011fe sahip bir topluma dayanabilme imkanlar\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gerekli. Ayn\u0131 zamanda \u015fu sosyolojik olgu da var: tarihsel nedenlerle baz\u0131 sahalar referans akt\u00f6r\u00fcne sahip olabiliyor, di\u011fer baz\u0131 sahalar \u2013d\u00fcnyan\u0131n her yerinde b\u00f6yle\u2013 referans akt\u00f6r\u00fcne de\u011fil \u00e7o\u011ful bir sisteme sahip olabiliyor. \u00d6rne\u011fin K\u00fcrt sahas\u0131, belli referans akt\u00f6rler taraf\u0131ndan yap\u0131land\u0131r\u0131lan bir saha. Alevili\u011fe bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, Alevilik kendi i\u00e7inde o kadar \u00e7o\u011ful bir olgu ki, bir y\u0131\u011f\u0131n derne\u011fe sahip olabilme sayesinde kendisini ifade edebiliyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcrkiye neredeyse y\u00fcz y\u0131l boyunca ayn\u0131 adla an\u0131lan sorunlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa. K\u00fcrt Sorunu, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131, Aleviler, Radikal \u0130slam ve di\u011fer toplumsal az\u0131nl\u0131k\/katmanlara ait \u00e7\u00f6z\u00fclemeyen sorunlar. Bunlar\u0131 topluca ele almak zor ama varolu\u015f nedenleri ve \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fckleri \u00fczerinden ortak ba\u015fl\u0131klar\u00a0bulunabilir mi? \u00d6rne\u011fin devletin kurucu ideolojisi, demokratikle\u015fememek ya da devletin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lamamas\u0131 gibi\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">San\u0131yorum t\u00fcm bu fakt\u00f6rler a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 fakt\u00f6rler. Devlet olgusu, iktidar ili\u015fkileri, bu iktidar ili\u015fkilerinin ta\u015fra d\u00fczeyine yans\u0131mas\u0131, bu iktidar ili\u015fkilerinin baz\u0131 d\u00f6nemlerde ancak devlet zoruyla ya da \u015fiddet yoluyla yeniden \u00fcretilebilmesi, devletin milli bir kimlik olu\u015fturmaktan feragat etmemesi. Burada da Ziya G\u00f6kalp\u2019in milli kimlik eklemine d\u00f6n\u00fcyoruz; e\u011fer bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir d\u00f6neme ge\u00e7mek istiyorsak, bu ayn\u0131 zamanda toplumun \u00e7o\u011funlu\u011funun kabul edilmesi ve toplumdaki ihtilaflar\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 da zorunlu k\u0131l\u0131yor. Ama kalk\u0131p devleti milli olarak T\u00fcrk, dini olarak \u0130slam ya da S\u00fcnni ve medeni \u00e7er\u00e7eveden Bat\u0131l\u0131la\u015fm\u0131\u015f ya da \u0130slami olarak tan\u0131mlarsan\u0131z, ister istemez bu toplumsal ihtilaflar\u0131n zaman i\u00e7erisinde me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmadan ancak bask\u0131 yoluyla y\u00f6netilen ihtilaflar olarak yeniden \u00fcretilmesini engelleyemezsiniz. Buna bir de T\u00fcrkiye&#8217;nin bir t\u00fcrl\u00fc kendi tarihiyle hesapla\u015famamas\u0131n\u0131 eklemeniz gerekiyor. Ger\u00e7i Dersim konusunda ciddi bir ilerleme kaydedildi, fakat mesela Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131 konusunda tek bir ad\u0131m at\u0131lam\u0131yor, \u00e7\u00fcnk\u00fc devletin olu\u015fmas\u0131n\u0131n temelinde bir soyk\u0131r\u0131m var. 1914\u2019te resmi Osmanl\u0131 rakamlar\u0131na g\u00f6re toplumun y\u00fczde 20\u2019si H\u0131ristiyan, 1924&#8217;te y\u00fczde 1\u2019e iniyor bu rakam. Bu kendi ba\u015f\u0131na yeni bir toplumun, yeni bir devletin, cumhuriyet rejiminin olu\u015fmas\u0131nda belirleyici temelin ve fakt\u00f6r\u00fcn soyk\u0131r\u0131m, m\u00fcbadele ve \u015fiddet oldu\u011funu g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin kalk\u0131p bununla hesapla\u015fabilmesi gerekiyor ve bu tabii \u00e7ok a\u011f\u0131r manevi bedeli olan bir zorunluluk. Almanya&#8217;y\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, Holokost \u015fu anda resmi olarak Alman milli kimli\u011finin bir par\u00e7as\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor. Bu \u015fu anlama geliyor; Almanlar&#8217;\u0131n tarihi sadece Holokost&#8217;a indirgenemez, fakat Alman tarihi Holokost unutularak okunamaz. T\u00fcrkiye e\u011fer g\u00fcn\u00fcn birinde bu sorunlardan kurtulmak istiyorsa her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131, kendi \u00e7o\u011fullu\u011funu kabul etmeli. Bu \u00e7o\u011fullu\u011fu kabul etmek, ayn\u0131 zamanda din, millet ve medeniyetten yola \u00e7\u0131karak bir kimlik olu\u015fturulmas\u0131ndan feragat edilmesini de beraberinde getirmeli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>K\u00fcrdistan\u2019\u0131n K\u00fcrtle\u015fmesinin temellerinden biri de Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131na kat\u0131l\u0131md\u0131r<\/b><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>K\u00fcrt siyasetinin kendisini 1915 \u00fczerine &#8216;kullan\u0131ld\u0131k&#8217; arg\u00fcman\u0131yla ifadesini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu k\u0131smen do\u011fru ve k\u0131smen yanl\u0131\u015f. K\u0131smen do\u011fru \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fu andaki ara\u015ft\u0131rmalar \u00e7ok rahat bir \u015fekilde soyk\u0131r\u0131ma kat\u0131lan devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin ancak devletten icazet alarak kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7ok net bir \u015fekilde g\u00f6stermekte. \u0130stanbul&#8217;dan, \u0130ttihat ve Terakki&#8217;den gelen bir ivme olmasayd\u0131, K\u00fcrtlerin soyk\u0131r\u0131ma kat\u0131labilmesi her hal\u00fck\u00e2rda s\u00f6z konusu olamazd\u0131. Ama di\u011fer yandan \u2018Biz kullan\u0131ld\u0131k\u2019 s\u00f6ylemi de son derece yetersiz bir s\u00f6ylem, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u2018kullan\u0131lanlar\u2019 ayn\u0131 zamanda soyk\u0131r\u0131mdan istifade eden kategoriler. Bunlar\u0131n aras\u0131nda baz\u0131 toprak a\u011falar\u0131 var, Ermeni kaynaklar\u0131n\u0131n da \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6sterdi\u011fi \u00fczere topraks\u0131z reaya var, \u015fehir milisleri var ki bu Diyarbak\u0131r&#8217;da son derece a\u015fik\u00e2r bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kmakta; Diyarbak\u0131r e\u015fraf\u0131n\u0131n kurdu\u011fu \u015fehir milisleri a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde soyk\u0131r\u0131ma kat\u0131lmakta. Soyk\u0131r\u0131m sayesinde b\u00fcy\u00fck ekonomik kaynaklar transferi s\u00f6z konusu. T\u00fcm bunlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 &#8220;Biz kullan\u0131ld\u0131k, biz su\u00e7lu de\u011fildik&#8221; \u015feklinde a\u00e7\u0131klayabilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrdistan&#8217;\u0131n K\u00fcrtle\u015fmesinin temellerinden birisi de bu kat\u0131l\u0131m; ve bu kat\u0131l\u0131m dedi\u011fim gibi sadece devletin istedi\u011fi bir kat\u0131l\u0131m de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n \u015fu ya da bu \u015fekilde soyk\u0131r\u0131mdan istifade etti\u011fi bir kat\u0131l\u0131m. O y\u00fczden san\u0131r\u0131m bu s\u00f6ylemi ne t\u00fcm\u00fcyle do\u011frulayabilmek ne de t\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u00f6kertebilmek m\u00fcmk\u00fcn, her iki boyut da var i\u015fin i\u00e7inde.<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>G\u00fcncel K\u00fcrt siyasetinin, 1915 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Soyk\u0131r\u0131m oldu\u011funu kabul etseler dahi s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde kendini etkin bir \u00f6zne olarak konumland\u0131rabildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">San\u0131yorum bu konuda sadece bir K\u00fcrt pozisyonu oldu\u011funu s\u00f6yleyebilmek zor. Mesela, 1960-70\u2019lerde Irak&#8217;l\u0131 K\u00fcrt tarih\u00e7i Mazhar Ahmad, K\u00fcrtlerin soyk\u0131r\u0131ma kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde dile getiriyordu, ama bir siyaset\u00e7i olarak de\u011fil bir tarih\u00e7i olarak. \u015eu anda takip edebildi\u011fim kadar\u0131yla K\u00fcrt hareketi, K\u00fcrtlerin soyk\u0131r\u0131ma kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun getirdi\u011fi tarihsel bir sorumlulu\u011fun oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getiriyor. Hatta bu TBMM\u2019de de dile getirildi. Yine Demirta\u015f&#8217;\u0131n s\u00f6ylemleri \u2018kullan\u0131ld\u0131k\u2019\u0131n \u00f6tesinde, bunun getirdi\u011fi tarihsel sorumlulu\u011fu da dile getiren bir aktar\u0131m. Tarihsel sorumlulu\u011fun hat\u0131rlat\u0131lmas\u0131 ayn\u0131 zamanda kat\u0131lan\u0131n \u00f6zne olarak kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 da en az\u0131ndan sat\u0131r aras\u0131nda g\u00f6steren bir olgu. Fakat genel s\u00f6ylemin &#8220;K\u00fcrtler kullan\u0131ld\u0131, K\u00fcrtler sorumlu de\u011fildi&#8221; \u015feklinde oldu\u011funu biliyorum. Yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi, bu s\u00f6ylem k\u0131smen do\u011fru, fakat d\u00fcnyan\u0131n her yerinde bu ge\u00e7erli. Devlet d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rler ancak devletin verdi\u011fi ivmeyle harekete ge\u00e7ebiliyorlar, fakat tabii bu harekete ge\u00e7i\u015f onlar\u0131n sadece kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u20182015 yakla\u015f\u0131rken Avrupa&#8217;daki Ermeniler T\u00fcrkiye&#8217;de intihar noktas\u0131na varan y\u0131k\u0131m dinamiklerinin fark\u0131nda de\u011filler\u2019<\/b><\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><b>2015 y\u0131l\u0131 yakla\u015f\u0131rken T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada Ermeni meselesine dair genel bir de\u011ferlendirme yapar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/b><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">O de\u011ferlendirme beni korkutan bir de\u011ferlendirme, \u00e7\u00fcnk\u00fc, siz de takip ediyorsunuz, T\u00fcrkiye&#8217;de \u015fu anda G\u00fclencilik ve AKP aras\u0131nda neredeyse bir i\u00e7 sava\u015f s\u00f6z konusu. San\u0131yorum T\u00fcrkiye ikili bir masumiyet kayb\u0131na u\u011frad\u0131. Art\u0131k t\u00fcm bu olup bitenden sonra AKP\u2019nin kleptoman bir iktidar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil ve Cemaat&#8217;in yaln\u0131zca bir hizmet hareketi oldu\u011funu s\u00f6yleyebilmek de s\u00f6z konusu de\u011fil. Ne AKP &#8220;AK Parti&#8221; ne de Cemaat hay\u0131rsever bir cemaat. Ancak beni \u00fcrk\u00fcten sadece bu de\u011fil. Thanatos&#8217;un, \u00f6l\u00fcm tanr\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc o kadar kesif ki \u015fu anda. T\u00fcrkiye tamamen kendi i\u00e7 sorunlar\u0131yla hesapla\u015fmakta ve g\u00f6r\u00fcnebilir ufku 12 saat ile s\u0131n\u0131rl\u0131. 12 saat sonra ne olaca\u011f\u0131n\u0131 kimse bilmiyor. Bu son derece kayg\u0131 verici, Zygmunt Bauman&#8217;\u0131n &#8220;Likit Modernite&#8221; tezini \u00e7ok dramatik bir \u015fekilde do\u011frulayan bir durum. Hi\u00e7bir \u015fey kemikle\u015fmiyor ve bir kilometre ta\u015f\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fcyor ve hi\u00e7bir \u015feyin ya\u015fam s\u00fcresi 12 saati a\u015fm\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermeniler aras\u0131nda \u015fu an \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir beklenti var. Haf\u0131za anlam\u0131nda, Soyk\u0131r\u0131m&#8217;\u0131n kabul edilmesi anlam\u0131nda, fakat T\u00fcrkiye&#8217;de olup bitenler b\u00f6yle bir beklentiye cevap verebilecek durumda de\u011fil. S\u00f6z konusu olan sadece Ermenilere d\u00fc\u015fmanl\u0131k s\u00f6z konusu de\u011fil; dedi\u011fim gibi, t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019nin i\u00e7 ihtilaflar\u0131 hi\u00e7bir \u015feyi m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131yor. T\u00fcrkiye&#8217;nin \u015fu anda Ermenilere s\u00f6yledi\u011fi \u015fu; &#8220;Kusura bakmay\u0131n beyler, rahats\u0131z ediyorsunuz. Birbirimizi \u00f6ld\u00fcrmekle me\u015fgul oldu\u011fumuzu g\u00f6rm\u00fcyor musunuz? L\u00fctfen, bizi rahats\u0131z etmeyiniz. Bizim derdimiz bize yeter.&#8221;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">2015&#8217;te d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck konferanslar ve anma t\u00f6renleri ger\u00e7ekle\u015fecek; 2015 Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131&#8217;n\u0131n son derece yo\u011fun olarak tart\u0131\u015f\u0131laca\u011f\u0131 bir y\u0131l olacak, ama bana \u00f6yle geliyor ki T\u00fcrkiye&#8217;de bu tart\u0131\u015fmalara \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir yer verilmeyecek. E\u011fer \u015fu andaki ritm devam ederse \u2013ki s\u00f6z konusu olan sadece AKP-Cemaat ili\u015fkileriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil, ba\u015fka ihtilaflar da var\u2013 T\u00fcrkiye&#8217;nin dezentegrasyon s\u00fcreci \u00f6yle bir noktaya gelebilir ki, K\u00fcrt meselesinin ya da Ermeni meselesinin veya hi\u00e7bir meselenin tart\u0131\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 ve insanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck kavgalar d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyle u\u011fra\u015famayaca\u011f\u0131 bir duruma da varabiliriz. Onun bilincinde olmak gerekiyor. Avrupa&#8217;daki Ermeni dostlar bunun bilincinde de\u011fil; yani T\u00fcrkiye&#8217;deki bu \u015fiddet boyutunun, intihar noktas\u0131na varan y\u0131k\u0131m dinamiklerinin fark\u0131nda de\u011filler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><i>FOTO\u011eRAFLAR: BERGE ARAB\u0130AN<\/i><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>tmelisk@gmail.com<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/agos.com.tr\/haber.php?seo=turkiye-her-seyden-once-19081924-donemiyle-hesaplasmali&amp;haberid=6925<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>MEL\u0130S KAYA Prof. Bozarslan, Fransa\u2019da Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 EHESS\u2019te Sosyal Bilimler Y\u00fcksek Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu\u2019nda direkt\u00f6r olarak g\u00f6rev yap\u0131yor. Bozarslan, tarih\u00e7i ve siyaset bilimci kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrt sorunu ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu uzman\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor. Bozarslan ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nde ya\u015fanan siyasal \u015fiddetin farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk. Hamit Bozarslan, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce \u00e7\u0131kan \u201cT\u00fcrkiye\u2019de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,29,37],"tags":[],"class_list":["post-29232","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"MEL\u0130S KAYA Prof. Bozarslan, Fransa\u2019da Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 EHESS\u2019te Sosyal Bilimler Y\u00fcksek Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu\u2019nda direkt\u00f6r olarak g\u00f6rev yap\u0131yor. Bozarslan, tarih\u00e7i ve siyaset bilimci kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrt sorunu ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu uzman\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor. Bozarslan ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nde ya\u015fanan siyasal \u015fiddetin farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk. Hamit Bozarslan, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce \u00e7\u0131kan \u201cT\u00fcrkiye\u2019de [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-04-05T07:28:35+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/\",\"name\":\"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-04-05T07:28:35+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"MEL\u0130S KAYA Prof. Bozarslan, Fransa\u2019da Sorbonne \u00dcniversitesi\u2019ne ba\u011fl\u0131 EHESS\u2019te Sosyal Bilimler Y\u00fcksek Ara\u015ft\u0131rmalar Okulu\u2019nda direkt\u00f6r olarak g\u00f6rev yap\u0131yor. Bozarslan, tarih\u00e7i ve siyaset bilimci kimli\u011finin yan\u0131 s\u0131ra, K\u00fcrt sorunu ba\u015fta olmak \u00fczere Ortado\u011fu uzman\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor. Bozarslan ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesi\u2019nde ya\u015fanan siyasal \u015fiddetin farkl\u0131 boyutlar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk. Hamit Bozarslan, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan \u00e7\u0131kan k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce \u00e7\u0131kan \u201cT\u00fcrkiye\u2019de [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2014-04-05T07:28:35+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"17 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/","name":"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2014-04-05T07:28:35+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2014\/04\/05\/turkiye-her-seyden-once-1908-1924-donemiyle-hesaplasmali\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"T\u00fcrkiye, her \u015feyden \u00f6nce 1908-1924 d\u00f6nemiyle hesapla\u015fmal\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29232","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29232"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29232\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}