{"id":26497,"date":"2013-10-30T06:19:29","date_gmt":"2013-10-30T11:19:29","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=26497"},"modified":"2013-10-30T06:19:29","modified_gmt":"2013-10-30T11:19:29","slug":"yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/","title":{"rendered":"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"

\"Ay\u015fe<\/a>Serpil \u0130lg\u00fcn<\/b><\/p>\n

1915 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan geriye kalanlar\u0131n nas\u0131l ve hangi \u015fartlarda kald\u0131\u011f\u0131 ya da kalabildi\u011fi konusu, uzun y\u0131llard\u0131r suskunlukla kar\u015f\u0131lanan meselelerden biriydi.
\nHrant Dink\u2019in de pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve yan\u0131t\u0131n\u0131n bizi birbirimize yakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylelikle insanlar\u0131n birbirlerine kolay kolay hakaretler ederek a\u015fa\u011f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu soru hafta sonu d\u00fczenlenecek \u2018M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler Konferans\u0131\u2019nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle masaya yat\u0131r\u0131lacak. Hrant Dink Vakf\u0131, Malatya HAYDER ve Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi i\u015f birli\u011fi ile yap\u0131lacak konferans\u0131n d\u00fczenleme komitesinden Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Ay\u015fe G\u00fcl Alt\u0131nay\u2019la konferans\u0131, derin suskunlu\u011fun nedenlerini ve yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131 konu\u015ftuk.<\/i><\/b><\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

\u00d6nce konferans\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 konu\u015fal\u0131m. \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f\u201d kavram\u0131n\u0131 i\u00e7indeki parantezle okuyunca anlam\u0131 de\u011fi\u015fiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc parantez bir dayatmay\u0131 ifade ediyor. Neden parantez a\u00e7ma gere\u011fi duydunuz?<\/b>
\nBir ki\u015fi dahi M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131 kendi iste\u011fiyle se\u00e7mi\u015f olsa, herkese \u201cM\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f\u201d diyemeyiz. Her ne kadar \u015fiddetin ve zorlaman\u0131n pek \u00e7ok t\u00fcr\u00fc olsa da M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fmay\u0131 \u201cse\u00e7mekle,\u201d M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n dayat\u0131lmas\u0131n\u0131 birbirinden ayr\u0131\u015ft\u0131rmak istedik. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 durumlarda Ermeni bir kad\u0131n\u0131n a\u015f\u0131k oldu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman bir erkekle evlenebilmesi i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa ge\u00e7mesi gerekiyor. Tabii tersi, yani erke\u011fin Hristiyanla\u015fmas\u0131 s\u00f6z konusu olmuyor. Bu ayn\u0131 zamanda ne kadar cinsiyetlendirilmi\u015f bir meseleden bahsetti\u011fimizi de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Se\u00e7me dedi\u011fimiz \u015feyin ne kadar se\u00e7me oldu\u011funu da sorabiliriz. Bu \u00f6rne\u011fin yap\u0131sal, sosyal bir dayatma oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz \u015f\u00fcphesiz ama bir de \u00e7ok daha bariz dayatma \u00f6rnekleri var. \u00d6rne\u011fin, 1915 \u00f6l\u00fcm y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc s\u0131ras\u0131nda \u00e7e\u015fitli ya\u015ftaki \u00e7ocuklar, gen\u00e7 kad\u0131nlar ailelerinden kopar\u0131l\u0131p M\u00fcsl\u00fcman ailelerin par\u00e7as\u0131 haline getiriliyorlar. Bunlar bazen korumak ama\u00e7l\u0131 oluyor, bazen i\u015f g\u00fcc\u00fc veya cinsel suistimal ama\u00e7l\u0131 oluyor. Bazen de ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc e\u015f olarak al\u0131n\u0131yorlar. \u00d6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n, kendi iradeleri d\u0131\u015f\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 s\u00f6z konusu. Bu parantez bir yandan da bu ikisinin \u00e7ok da kolay ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131, se\u00e7im ve dayatmalar\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Tahmini de olsa M\u00fcsl\u00fcman olmas\u0131 dayat\u0131lanlar\u0131n say\u0131s\u0131na ili\u015fkin bir rakam verebiliyor musunuz? <\/b>
\nNet rakamlar vermek \u00e7ok zor. Y\u0131llard\u0131r ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f, \u00fcst\u00fc kapat\u0131lm\u0131\u015f bir konudan bahsediyoruz. Ama pek \u00e7ok tarih\u00e7i yakla\u015f\u0131k 200 bin Ermeni\u2019nin 1915\u2019te M\u00fcsl\u00fcmanla\u015farak hayatta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin ediyor.<\/p>\n

B\u00f6ylesine kritik bir mesele T\u00fcrkiye\u2019de yak\u0131n zamana kadar kamusal alanda neden tart\u0131\u015f\u0131lamad\u0131? Suskunlu\u011fun k\u0131r\u0131lma tarihi olarak 2004\u2019\u00fc veriyorsunuz. 2004\u2019te ne oldu?<\/b>
\nBence bu \u00e7ok kritik bir soru. Konferans\u0131n da \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 bu soru oldu. Neredeyse 100 y\u0131ll\u0131k bir suskunluk var bu konuda. T\u00fcrkiye\u2019de konuyla ilgili ilk kitap, Serdar Can\u2019\u0131n 1991\u2019de yay\u0131mlanan \u2018Nenemin Masallar\u0131\u2019 kitab\u0131 olmu\u015f ama ne yaz\u0131k ki \u00e7ok az ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015f. 90\u2019lar, T\u00fcrkiye\u2019de sava\u015f\u0131n en a\u011f\u0131r g\u00fcnleriydi, her g\u00fcn \u00f6l\u00fcm haberleriyle uyan\u0131yorduk. Belki o y\u00fczden de bu konuya ilgi \u00e7ok fazla olmam\u0131\u015f olabilir. Fethiye \u00c7etin\u2019in 2004\u2019\u00fcn sonunda \u00e7\u0131kan \u2018Anneannem\u2019 kitab\u0131 suskunlu\u011fun k\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemli bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 oldu. 2004-2005 ayn\u0131 zamanda 1915\u2019te neler oldu\u011funun da T\u00fcrkiye\u2019de ilk defa kamusal olarak tart\u0131\u015f\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar. Milliyet\u00e7i tepkilere ra\u011fmen Osmanl\u0131 Ermenilerine dair b\u00fcy\u00fck bir konferans d\u00fczenleniyor 2005\u2019te, \u00e7ok say\u0131da kitap yay\u0131mlan\u0131yor. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilere dair kimisi s\u00f6zl\u00fc tarih ve ara\u015ft\u0131rma, kimisi an\u0131 ve edebiyat dal\u0131nda en az 18 kitap yay\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz bug\u00fcne kadar. Bu arada tabii Agos ve Hrant Dink bu konunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda \u00e7ok kritik bir rol oynuyorlar.<\/p>\n

\u2018Anneannem\u2019 ve daha sonra Fethiye \u00c7etin\u2019le birlikte haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u2018Torunlar\u2019 kitaplar\u0131nda, nenesinin veya dedesinin Ermeni oldu\u011funu \u00f6\u011frenen torunlar\u0131n devlet refleksinin ne kadar i\u00e7selle\u015ftirildi\u011fini g\u00f6steren tepkileriyle de kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131k. Bu i\u00e7selle\u015ftirme, dolay\u0131s\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de Ermeni olmak \u00fczerine ne s\u00f6ylersiniz? Ve bug\u00fcn bununla ne kadar bar\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r?<\/b>
\nT\u00fcrkiye\u2019de Ermeni olmak demek, her t\u00fcrl\u00fc ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa a\u00e7\u0131k olmak demek bir kere. \u00d6yle oldu\u011fu i\u00e7in de n\u00fcfusta M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcnen biri, Ermeni bir nene ya da dedenin a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 istemiyor \u00e7o\u011fu zaman. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6yle oldu\u011fu zaman daha fazla ay\u0131r\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa u\u011frayaca\u011f\u0131ndan korkuyor. \u2018Torunlar\u2019 kitab\u0131 i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmaya 2005\u2019te ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131k. \u00c7ok say\u0131da torun kendisi gelip hikayesini bizimle payla\u015fmak istedi ama ismi, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fehir vs. de\u011fi\u015ftirilecek olsa dahi kitapta yer almak istemeyen de \u00e7ok oldu. Buna ra\u011fmen korkuyorlard\u0131.
\n
\nBu yersiz bir korku mu?<\/b>
\nHi\u00e7birimiz yersiz diyemeyiz. Torunlardan dinledi\u011fimiz hikayeler de yersiz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. \u015e\u00f6yle \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rnekler var; birisi askere gidiyor ve askerde komutan\u0131 diyor ki, \u201cSen Ermeni torunuymu\u015fsun.\u201d \u201cYok, \u00f6yle bir \u015fey s\u00f6z konusu de\u011fil\u201d diyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ekten bilmiyor. \u0130zne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda soruyor ve babaannesinin hikayesini o zaman \u00f6\u011frenmeye ba\u015fl\u0131yor.
\n
\nYani biz bilmiyoruz ama devlet biliyor?<\/b>
\nDevlet bizden daha fazlas\u0131n\u0131 biliyor ama her \u015feyi biliyor mu, o kadar emin de\u011filim. \u00c7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 hikayeler devletin kay\u0131t alan\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. N\u00fcfusa ge\u00e7irilen her Ermeni \u00e7ocu\u011fun kayd\u0131nda muhtemelen muhtedi (dini olarak d\u00f6nme) diye yazm\u0131yordur. Burada ilgin\u00e7 mesele \u015fu; M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermenilerin \u00e7ocuklar\u0131, torunlar\u0131, kendi ailelerini merak ettik\u00e7e geri d\u00f6n\u00fcp ara\u015ft\u0131rmak istiyorlar. \u00c7ok \u00e7e\u015fitli n\u00fcfus m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerine ba\u015fvurmu\u015f torunla konu\u015ftuk. Hemen hepsinin ald\u0131\u011f\u0131 cevap, \u201co d\u00f6nemin n\u00fcfus kayd\u0131 yok, hepsi yand\u0131\u201d oluyor. Ama \u201ckay\u0131t yok\u201d yan\u0131t\u0131n\u0131 alan ki\u015fi, askere gitti\u011fi zaman nenesinin Ermeni oldu\u011funu \u00f6\u011frenebiliyor mesela. Yani ailenizin tarihine, n\u00fcfus bilgilerine siz ula\u015fam\u0131yorsunuz ama onlar sizin ula\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131z yerlerde varm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. En az\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in bu ge\u00e7erli. Ailelerimizin tarihine neden biz vatanda\u015flar olarak ula\u015fam\u0131yoruz? Devlet ailemiz ad\u0131na neler gizliyor bizden? Burada ciddi bir sorun var. Nitekim yak\u0131n zamanda az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 \u00fczerinden Agos\u2019un ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 soy kayd\u0131 ger\u00e7e\u011fi vard\u0131. Az\u0131nl\u0131klar\u0131n bir soy kayd\u0131 varsa, belki M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin de vard\u0131r.<\/p>\n

Askerde ya da memuriyetlerinin \u00e7e\u015fitli basamaklar\u0131nda Ermeni k\u00f6kenli olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenenler oldu\u011funa g\u00f6re, y\u00fcksek ihtimalle bu kay\u0131t var…<\/b>
\nAynen \u00f6yle. Cumhuriyet tarihi boyunca \u00f6yle bir milliyet\u00e7ilik anlay\u0131\u015f\u0131 hakim olmu\u015f ki T\u00fcrk, M\u00fcsl\u00fcman, S\u00fcnni hatt\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ifade etmek zaten yak\u0131n zamana kadar \u00e7ok zor olmu\u015f. T\u00fcrkiye\u2019deki tarih\u00e7iler i\u00e7inde de M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenileri konu\u015fmak soyk\u0131r\u0131m ba\u011flam\u0131nda \u015fu a\u00e7\u0131dan endi\u015fe yarat\u0131yor; Soyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin bir maddesi, \u00e7ocuklar\u0131n zorla bir gruba verilmesini soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n

Yani M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131rma da soyk\u0131r\u0131m olarak tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131ndan, bu meseleden ka\u00e7\u0131n\u0131ld\u0131? <\/b>
\nSoyk\u0131r\u0131m S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde, bir grubun \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ba\u015fka bir gruba verilmesi soyk\u0131r\u0131m olarak kabul ediliyor. Bu konuda yazan milliyet\u00e7i tarih\u00e7iler, \u201cdo\u011fru, \u00e7e\u015fitli M\u00fcsl\u00fcman aileler \u00e7ocuklar\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131r ama \u00e7o\u011funlu\u011fu bunu koruma ama\u00e7l\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r, devlet bunu sistematik olarak yapmam\u0131\u015ft\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla soyk\u0131r\u0131m de\u011fildir\u201d demeye getiriyorlar. T\u00fcrkiye\u2019de yak\u0131n zamana kadar bu konunun \u00fczerine gidilmemesinin arkas\u0131nda bu olabilir, yani 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131n bu y\u00fczden \u201csoyk\u0131r\u0131m\u201d olarak tan\u0131mlanmas\u0131 kayg\u0131s\u0131. Ama uluslararas\u0131 alanda da \u00fczerine gidilmi\u015f, ara\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir konu de\u011fil.<\/p>\n

T\u00fcrkiye i\u00e7in anla\u015f\u0131l\u0131r ama uluslararas\u0131 alanda neden ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f bu konu?<\/b>
\nBeni de \u015fa\u015f\u0131rtan en \u00e7ok o oldu. \u00c7al\u0131\u015fmaya ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda zannediyordum ki bu konuyla ilgili uluslararas\u0131 alanda \u00e7ok \u015fey bulaca\u011f\u0131z. Ama yak\u0131n zamana kadar yap\u0131lm\u0131\u015f pek bir \u00e7al\u0131\u015fma yok. T\u00fcrkiye\u2019deki an\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve edebi kitaplar bu y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunlu\u011fun k\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u00f6nc\u00fc rol oynam\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Uluslararas\u0131 akademi de dahil olmak \u00fczere, akademi arkadan geliyor. Ama g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl geliyor. Bu konferansa 70\u2019ten fazla ba\u015fvuru ald\u0131k. Bilim Komitesi bu ba\u015fvurular i\u00e7inden \u00fc\u00e7 g\u00fcne s\u0131\u011fd\u0131rabilece\u011fimiz say\u0131da tebli\u011f se\u00e7ti. \u00c7ok farkl\u0131 disiplinlerden ve \u00fclkelerden akademisyen sunum yapacak. Pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan tarihi bir konferans olacak.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

T\u00dcRK TAR\u0130H YAZIMI \u0130LE ERMEN\u0130 TAR\u0130H YAZIMI \u00d6RT\u00dc\u015e\u00dcYOR<\/b><\/p>\n

Peki neden a\u011f\u0131rl\u0131kla anneanne hikayeleri var? Neden dede \u00f6yk\u00fcs\u00fc bu kadar az? <\/b>
\nBu da kritik bir konu. Suskunlu\u011fun da ana sebeplerinden biri. Dedi\u011finiz gibi kitaplar\u0131n \u00e7o\u011fu anneanne kitab\u0131. Babaanne kitab\u0131 de\u011fil, dede hi\u00e7 de\u011fil. Bunun ipucunu Torunlar\u2019daki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin bir k\u0131sm\u0131nda g\u00f6r\u00fcyoruz. Diyorlar ki \u201cBenim anneannem Ermeni oldu\u011fu i\u00e7in bize \u2018Ermeni d\u00f6l\u00fc\u2019 demiyorlard\u0131. Ama ba\u015fka bir arkada\u015f\u0131m vard\u0131, babaannesi Ermeniydi, ona s\u00fcrekli k\u00fcfrediyorlard\u0131.\u201d Hem toplum, hem devlet d\u00fczeni ataerkil ve baba soylu bir anlay\u0131\u015f \u00fczerine kurulu. Bu Ermeniler i\u00e7in de ge\u00e7erli. Bu anlay\u0131\u015fa g\u00f6re, millet erkeklerden olu\u015fan bir gruptur, kad\u0131nlar\u0131 vard\u0131r, \u00e7ocuklar\u0131 vard\u0131r, mallar\u0131 vard\u0131r ve onlar el de\u011fi\u015ftirir. Dolay\u0131s\u0131yla bu baba soylu, ataerkil bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bence akademisyenlerin de yak\u0131n zamana kadar M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenileri merak etmesine engel olu\u015fturmu\u015f. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar Ermeni\u2019yken T\u00fcrk olmu\u015flar, Arap olmu\u015flar, K\u00fcrt olmu\u015flar, M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015flar… Art\u0131k Ermeni de\u011filler. Pek \u00e7ok uluslararas\u0131 tarih kitab\u0131nda \u00f6l\u00fc kategorisinde de\u011ferlendirildiklerini g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00c7ok ironik bir \u015fekilde T\u00fcrk milliyet\u00e7i tarih yaz\u0131m\u0131 ile Ermeni milliyet\u00e7i tarih yaz\u0131m\u0131 bu konuda \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcyor. Dede hikayesinin az \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n bir sebebi de \u015fu tabii; 1915\u2019te yeti\u015fkin Ermeni erkeklerin \u00e7o\u011fu \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, evlatl\u0131k olarak k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 daha \u00e7ok tercih edilmi\u015f, erkek \u00e7ocuklar\u0131n da bir k\u0131sm\u0131 b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce Ermeni ailelerini bir \u015fekilde bulmu\u015flar. K\u0131z \u00e7ocuklar ise erken ya\u015fta evlendirilmi\u015fler ve \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fa kar\u0131\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

T\u00dcRK\u0130YE\u2019DE B\u0130RKA\u00c7 M\u0130LYON K\u0130\u015e\u0130N\u0130N ERMEN\u0130 B\u0130R AKRABASI VAR<\/b><\/p>\n

Konferansla ilgili okumalar yaparken, \u015f\u00f6yle yorumlara rastlad\u0131m: Konferansta \u2018Ermeni k\u00f6klerinize d\u00f6n\u00fcn\u2019 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 m\u0131 yap\u0131lacak? B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnenlere ne yan\u0131t veriyorsunuz? <\/b>
\nKesinlikle \u00f6yle bir \u015fey yok tabii ki! Bu akademik bir konferans. Tam tersine bu konferansta M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve torunlar\u0131n\u0131n kendilerini ne kadar farkl\u0131 \u015fekillerde tan\u0131mlad\u0131klar\u0131n\u0131, homojen bir kategori olu\u015fturmad\u0131klar\u0131n\u0131 daha net g\u00f6rece\u011fiz diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

Konferans ne sa\u011flayacak? <\/b>
\nBir kere bu topraklar\u0131n d\u00fcn\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn\u00fcn\u00fc \u015fekillendirmi\u015f \u00f6nemli bir toplumsal ger\u00e7ekli\u011fe dair akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bir araya getirecek. 1915\u2019te M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fanlar\u0131n 200 bin civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. 200 bin de\u011fil, 150 bin olsun, 100 bin olsun. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n 8-9 \u00e7ocu\u011fu oldu, o \u00e7ocuklar\u0131n da her birinin \u00e7ocuklar\u0131 oldu. Art\u0131k \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc nesilden bahsediyoruz. Bu farkl\u0131 nesilleri bir araya getirdi\u011fimizde, \u015fu anda T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan birka\u00e7 milyon ki\u015finin bir Ermeni nenesi, dedesi, b\u00fcy\u00fck halas\u0131, teyzesi, amcas\u0131, kay\u0131nvalidesi, kay\u0131npederi var demektir. Dolay\u0131s\u0131yla milyonlarca insana de\u011fen bir meseleden bahsediyoruz. Konferans bu \u00f6nemli konunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bize yeni pencereler a\u00e7acak. Ayn\u0131 zamanda 1915\u2019te ya\u015fananlar\u0131n insani y\u00f6n\u00fcn\u00fc ve b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 derin izleri anlamam\u0131z, tarihle y\u00fczle\u015fmemiz, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z toplumun k\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi ile bar\u0131\u015fmam\u0131z, farkl\u0131 ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve \u015fiddet t\u00fcrleri aras\u0131ndaki ili\u015fkileri g\u00f6rmeye ba\u015flamam\u0131z\u0131n da \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 umuyoruz.<\/p>\n

B\u00f6ylelikle yeni bir sosyolojik alan a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f oluyor ama as\u0131l \u00f6nemlisi kimlikleri sorgulamas\u0131 olacak, ne dersiniz?<\/b>
\nEvet. Bu \u00e7ok \u00f6nemli. Bize saf ve birbirinden \u00e7ok ayr\u0131\u015fm\u0131\u015f olarak sunulan kimliklerin i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f hallerinin en \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerinden biri de bu. Kimlikleri, T\u00fcrk ve Ermeni veya K\u00fcrt ve Ermeni gibi net ay\u0131ramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumlarda, \u00f6zellikle de d\u00fc\u015fmanca g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ili\u015fkileri sorgulamam\u0131z s\u00f6z konusu. Bu Ermeni taraf\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erli. Yani buradaki derin sorgulama sadece T\u00fcrk ya da K\u00fcrt kimli\u011fi, M\u00fcsl\u00fcman kimli\u011fi i\u00e7in ge\u00e7erli de\u011fil, Ermeniler de \u00f6nemli bir kimlik sorgulamas\u0131ndan ge\u00e7iyorlar. Pek \u00e7ok Ermeni i\u00e7in de Ermeni e\u015fittir Hristiyan, Ermeni e\u015fittir T\u00fcrk olmayan… Dolay\u0131s\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman Ermeniler olabilece\u011fi, onlar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n, torunlar\u0131n\u0131n uzak akrabalar\u0131n\u0131n olabilece\u011fi Ermenilerin de kimlik kurgular\u0131n\u0131 alt\u00fcst ediyor, onlar\u0131n da kendi i\u00e7lerindeki baz\u0131 duvarlar\u0131 y\u0131kmalar\u0131na katk\u0131da bulunabiliyor.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

HRANT VARLI\u011eIYLA AKI\u015eI SA\u011eLAYAN K\u0130\u015e\u0130LERDEN B\u0130R TANES\u0130YD\u0130, NE YAZIK K\u0130 \u00d6LD\u00dcR\u00dcL\u00dc\u015e\u00dcYLE DE \u00d6YLE OLDU<\/b><\/p>\n

Duvarlar\u0131 y\u0131kmak, en az\u0131ndan \u00e7atlaklar olu\u015fturabilmek Hrant Dink\u2019in de \u00e7ok arzulad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feydi\u2026<\/b>
\nBen de tam Hrant\u2019tan bahsetmek istiyordum. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler, Hrant\u2019\u0131n \u00e7ok \u00f6nemsedi\u011fi bir konuydu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu hem ne kadar i\u00e7 i\u00e7e oldu\u011fumuzun \u00f6nemli g\u00f6stergelerinden biriydi. Hem de tabii 1915\u2019in \u00e7ok farkl\u0131 \u015fekillerde devam eden ac\u0131lar\u0131n\u0131n bir ifadesiydi. Ayn\u0131 zamanda da, o yaralara birlikte merhem olman\u0131n bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturuyordu. Hrant, bu konunun \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00fcndem yarataca\u011f\u0131n\u0131, 1915\u2019e yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftirece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp \u00e7ok heyecanlan\u0131yordu. Bunlar\u0131n a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 \u00e7ok istiyordu. Bu konferanstan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck heyecan duyard\u0131 herhalde. Ama tabii \u00e7ok ironik bir \u015fekilde, Hrant\u2019\u0131n bizden kopar\u0131lmas\u0131na giden yolun ba\u015flang\u0131c\u0131 bu mesele \u00fczerinden oldu. Sabiha G\u00f6k\u00e7en\u2019in bir Ermeni yetimi oldu\u011funa dair yapt\u0131\u011f\u0131 haber, 2004\u2019te onu yo\u011fun bir sald\u0131r\u0131ya, milliyet\u00e7i tehditlere maruz b\u0131rakt\u0131. Onu susturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar ama Hrant\u2019\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi o g\u00fcne kadar konu\u015fmayan binlerce, onbinlerce ki\u015finin konu\u015fmas\u0131na vesile oldu.<\/p>\n

Tehditler a\u00e7\u0131s\u0131ndan o g\u00fcnden bug\u00fcne ne kadar yol al\u0131nd\u0131? <\/b>
\nKonferansa ili\u015fkin hi\u00e7bir olumsuz tepki yok, olmas\u0131n\u0131 da beklemiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o g\u00fcnden bug\u00fcne \u00e7ok yol kat edildi. Dedi\u011fim gibi, \u00e7ok daha fazla say\u0131da insan bu konular\u0131 merak ediyor, ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve kamusal alanda bunlar\u0131 cesur bir \u015fekilde dillendiriyor. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek art\u0131k m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bence Hrant bu ak\u0131\u015f\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan en \u00f6nemli ki\u015filerden biriydi varl\u0131\u011f\u0131yla. Ne yaz\u0131k ki \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcyle de \u00f6yle oldu. \u0130nsanlar onun bu d\u00fcnyadan bu \u015fekilde kopar\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda o kadar b\u00fcy\u00fck bir su\u00e7luluk ve isyan duygusu ya\u015fad\u0131lar ki, o isyan ve su\u00e7lulukla daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131yorlar seslerini. Konu\u015fmayacak insanlar da konu\u015fuyor. Her bir payla\u015f\u0131m ba\u015fka payla\u015f\u0131mlar\u0131n yolunu a\u00e7\u0131yor. Bu konferans\u0131n \u00f6yle de bir etkisi olaca\u011f\u0131n\u0131 umuyorum. Bu konular\u0131 konu\u015fup, payla\u015ft\u0131k\u00e7a, normalle\u015ftik\u00e7e hep birlikte rahatlayaca\u011f\u0131z diye umuyoruz. O y\u00fczden Malatya HAYDER bu konferans\u0131 birlikte d\u00fczenleme \u00f6nerisini getirdi\u011fi zaman, Hrant Dink Vakf\u0131\u2019ndaki herkes bunu \u00e7ok \u00f6nemsedi. Ard\u0131ndan Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc de konferans ortaklar\u0131 aras\u0131na kat\u0131ld\u0131, \u00e7ok zenginle\u015ftirici bir i\u015fbirli\u011fi ile konferans ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha \u00f6nce de konu\u015ftu\u011fumuz gibi bu konferans pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan tarihi bir konferans. \u0130lk defa M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeniler\u2019e yo\u011funla\u015fan bir uluslararas\u0131 konferans d\u00fczenleniyor. D\u00fcnyan\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 yerlerinden akademisyenler, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ilk defa bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 birbirleriyle payla\u015facaklar. Ama bu payla\u015f\u0131m\u0131n \u0130stanbul\u2019la ve akademiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmamas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. 2011 ve 2012\u2019de Hrant Dink Vakf\u0131\u2019n\u0131n Diyarbak\u0131r ve Mardin\u2019de d\u00fczenledi\u011fi konferanslar, yerel y\u00fczle\u015fme ve tart\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinin, baz\u0131 durumlarda zor olmakla birlikte, ne kadar \u00f6nemli ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc olabilece\u011finin \u00e7ok \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerini sundular. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n farkl\u0131 ortamlarda s\u00fcrmesi, yerelle\u015fmesi en b\u00fcy\u00fck temennilerimizden biri. Normalle\u015fme, y\u00fczle\u015fme, bar\u0131\u015fma ancak b\u00f6yle m\u00fcmk\u00fcn olacak.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

\u00c7E\u015e\u0130TL\u0130L\u0130\u011e\u0130 G\u00d6RMEM\u0130Z VE H\u0130\u00c7B\u0130R KATEGOR\u0130Y\u0130 DAYATMAMAMIZ GEREK\u0130YOR<\/b><\/p>\n

Bir de Yusuf Hala\u00e7o\u011flu gibi resmi tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme getirdi\u011fi gizli Ermeniler diye bir kategori var. Gizli Ermenilerle, M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f ama Ermeni kimli\u011fini korumu\u015f bir gruptan m\u0131 s\u00f6z ediyoruz?<\/b>
\nEvet. Bu durumun ge\u00e7erli oldu\u011fu gruplar da var. Ermenili\u011fi kendi i\u00e7inde veya k\u00fc\u00e7\u00fck bir cemaat i\u00e7inde (benzer aileler aras\u0131nda) ya\u015fayanlar, \u00e7ocuklar\u0131na aktaranlar var. Ama say\u0131ca \u00e7ok azlar.
\nMesela baz\u0131 Ermeniler, aile i\u00e7inde Ermeni isimlerini kullan\u0131yorlar ama d\u0131\u015far\u0131ya kar\u015f\u0131 M\u00fcsl\u00fcman isimleri var. \u00d6te yandan, pek \u00e7ok torun anneannelerinin, dedelerinin Ermenice isimlerini bilmiyor. G\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z torunlar\u0131n baz\u0131lar\u0131 anneanneleri, anneleri ya da babalar\u0131 \u00f6ld\u00fckten, dolay\u0131s\u0131yla art\u0131k soru soracak hi\u00e7 kimse kalmad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6\u011freniyorlar ailelerinde bir M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermeni oldu\u011funu ve tabii \u00e7ok a\u011f\u0131r oluyor o zaman da. B\u00fct\u00fcn bir hayat\u0131n sanki bir yalan \u00fczerine kuruldu\u011fu hissi \u00e7ok a\u011f\u0131r geliyor insanlara. Sessizli\u011fin ger\u00e7ekten \u00e7ok derin yaralar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Baz\u0131 durumlarda hi\u00e7 akmam\u0131\u015f o hikayeler. Baz\u0131lar\u0131nda da s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa akabilmi\u015f. Akt\u0131\u011f\u0131 durumlarda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak kad\u0131nlar \u00fczerinden akt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131nlar aras\u0131nda, anneden k\u0131z \u00e7ocu\u011funa aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. Ama her hal\u00fckarda \u201ckim kendisini nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yor\u201d diye sordu\u011funuzda, m\u00fcthi\u015f bir \u00e7e\u015fitlilik var. Baz\u0131 torunlar kendilerini T\u00fcrk veya K\u00fcrt veya M\u00fcsl\u00fcman olarak tan\u0131mlayabiliyor ama ayn\u0131 zamanda bu durumla \u00e7ok bar\u0131\u015f\u0131k ve \u00e7ok seviyor Ermeni nenesini ya da dedesini. \u00c7ok az say\u0131da torun kendisini ayn\u0131 zamanda Ermeni olarak veya sadece Ermeni olarak tan\u0131ml\u0131yor.
\nAsl\u0131nda o kadar karma\u015f\u0131k ki kimlik dedi\u011fimiz hikaye, en ba\u015fta o karma\u015f\u0131kl\u0131kla bar\u0131\u015fmam\u0131z gerekiyor. O \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6rmemiz gerekiyor ve kimseye hi\u00e7bir kategoriyi dayatmamam\u0131z gerekiyor. Gizli Ermeniler tan\u0131mlamas\u0131 da \u00e7ok sorunlu bir tan\u0131mlama. Bu bazen Yusuf Hala\u00e7o\u011flu \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu gibi tehdit unsuru olarak kullan\u0131l\u0131yor, insanlar Ermenilikleriyle ortaya \u00e7\u0131kacaklar ve \u201cbizi s\u0131rt\u0131m\u0131zdan han\u00e7erleyecekler\u201d gibi bir d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rma i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Bazen de, mesela Ermenistan\u2019da da baz\u0131 ki\u015filer bunu olumlu bir \u015fey olarak\u00a0 g\u00f6rebiliyorlar; \u201cErmeniler tekrar a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kacak Anadolu\u2019da\u201d gibi. Bence bir kere hi\u00e7 kimse torunlar ad\u0131na veya \u00e7ocuklar ad\u0131na karar veremez. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fan anneannelerin, babaannelerin, dedelerin ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilemeyiz \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar art\u0131k hayatta de\u011fil. Ama \u00e7ocuklar\u0131n ve torunlar\u0131n her biri kendini \u00e7ok farkl\u0131 tan\u0131mlayabiliyor ve bizim g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 zaten kimlik dedi\u011fimiz olguyu sorunsalla\u015ft\u0131rmaya ve sorgulamaya ba\u015fl\u0131yor. Yani saf kimlik diye bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, asl\u0131nda kimliklerin, k\u00fclt\u00fcrlerin birbirinin i\u00e7ine ge\u00e7ti\u011fini, herkesin \u00fczerinde \u00e7ok farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcrlerden, kimliklerden izler ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliyorlar.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

MUHAL\u0130F HAREKETLER\u0130N DE TEK K\u0130ML\u0130\u011eE DAYALI S\u0130YASETLER\u0130N\u0130 SORGULAMALARI LAZIM <\/b><\/p>\n

Bir yandan bu topraklarda ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcrlerin, kimliklerin, inan\u00e7lar\u0131n ne kadar i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7ti\u011fi her g\u00fcn biraz daha g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131yor ama bir yandan da devletin o tek\u00e7i s\u00f6ylemi, \u201ctek din, tek bayrak, tek din, tek vatan” vs zihinlerimize i\u015flenmeye devam ediliyor. Bu, kimlikleri sorgulamay\u0131, y\u00fczle\u015fmeyi zorla\u015ft\u0131ran bir \u015fey de\u011fil mi? Ya da \u015f\u00f6yle soral\u0131m, her g\u00fcn bu tek\u00e7i s\u00f6yleme maruz kal\u0131rken, \u201cya\u015fas\u0131n ben \u00e7ok kimlikliyim\u201d diye sevin\u00e7 duymak kolay olacak m\u0131?<\/b>
\nBence toplum ya da toplumun bir kesimi, devletin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6n\u00fcnde. Bu sorgulama her yerde var art\u0131k. Lazlar da \u201cbunca y\u0131l biz dilimizi nas\u0131l konu\u015fmam\u0131\u015f\u0131z, korumam\u0131\u015f\u0131z\u201d diye Lazcay\u0131 geli\u015ftirme yoluna gidiyorlar. K\u00fcrtlerin m\u00fccadelesi \u00fczerinden kazan\u0131lan baz\u0131 haklar, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n da kendi dillerini, k\u00fclt\u00fcrlerini ya\u015fatmalar\u0131 i\u00e7in f\u0131rsat yaratabiliyor.
\nAma dedi\u011finiz gibi hem devlet s\u00f6yleminde o tek\u00e7i s\u00f6ylem devam ediyor, hem de muhalif hareketlerin bir k\u0131sm\u0131nda. Mesela Diyarbak\u0131r\u2019a siz Amed dedi\u011finiz zaman, yani Diyarbak\u0131r\u2019\u0131 tarihsel olarak bir K\u00fcrt \u015fehri olarak alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, sadece y\u00fczy\u0131l \u00f6nce Diyarbak\u0131r n\u00fcfusunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131n\u0131n gayri M\u00fcslim oldu\u011funu unutmu\u015f oluyorsunuz. Bu, Ermenilerin i\u00e7ini \u00e7ok s\u0131zlatan bir \u015fey. Dolay\u0131s\u0131yla muhalif hareketlerin de kendi i\u00e7lerindeki tek kimliklilik vurgusunu ve ona dayal\u0131 siyasetlerini sorgulamalar\u0131 laz\u0131m.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

MERAK VE SORGULAMA BARI\u015eMAYI GET\u0130R\u0130YOR<\/b><\/p>\n

Kimlikleri sorgulamak, ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z kimliklerin \u201csaf\u201d olmad\u0131\u011f\u0131 ile y\u00fczle\u015fmek kolay olmuyor. Ama bir de sonradan edindikleri kimlikleri herkesten daha \u00e7ok sahiplenenler, \u00f6rne\u011fin M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc daha \u00e7ok g\u00f6steren gruplar var. Bu gruplar i\u00e7in ne s\u00f6ylersiniz? <\/b>
\nDedi\u011finiz gibi kimliklerin saf olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a, korkanlar da var, kendi \u00e7oklu kimliklerini gizlemek i\u00e7in daha fazla T\u00fcrk veya daha fazla K\u00fcrt, daha da fazla M\u00fcsl\u00fcman g\u00f6r\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015fanlar da. Torunlar’da \u00e7ok say\u0131da b\u00f6yle hikaye var. M\u00fcsl\u00fcmanla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Ermenilerin \u00e7ocuklar\u0131, torunlar\u0131 illerinin, il\u00e7elerinin \u00f6nde gelen M\u00fcsl\u00fcman ailelerine d\u00f6n\u00fc\u015febiliyorlar. En az\u0131ndan ailenin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc Ermeni arka plan\u0131n\u0131 \u00f6rtmek i\u00e7in daha da fazla M\u00fcsl\u00fcman olabiliyor ya da o kimli\u011fin alt\u0131n\u0131 daha da \u00e7izme ihtiyac\u0131 duyabiliyor. \u00d6te yandan ciddi bir merak ve sorgulama d\u00f6nemi i\u00e7inden ge\u00e7ti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu \u00f6nemli bir bar\u0131\u015fma s\u00fcrecini beraberinde getiriyor. Aile i\u00e7indeki ili\u015fkilerin yeniden yap\u0131lanmas\u0131n\u0131 getiriyor bunu konu\u015fmaya ba\u015flamak. Bu umut verici.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

KORUNMAK VE YA\u015eAMAYA DEVAM ETMEK \u0130\u00c7\u0130N<\/b><\/p>\n

Ermenilerin M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)mas\u0131 1915\u2019le ba\u015flay\u0131p sona ermedi ku\u015fkusuz. Ne kadar geriye gidebiliyoruz? <\/b>
\nKonferansa tam da sordu\u011funuz soruyla ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Yak\u0131n tarihimize bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman 1890\u2019larda Ermenilere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larla ili\u015fkili olarak, belli yerlerde toplu M\u00fcsl\u00fcmanla\u015fmalar\u0131n oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Hem sald\u0131r\u0131lardan korunmak hem de orada ya\u015famaya devam etmek i\u00e7in. Ama \u00e7ok daha gerilere gitmek de m\u00fcmk\u00fcn. Hem\u015fin\u2019in bu tarihte apayr\u0131 bir yeri var mesela ve konferans\u0131n ilk panellerinden birinde Hem\u015fin\u2019e dair \u00fc\u00e7 sunum olacak.<\/p>\n

Hangi b\u00f6lgelerde daha yo\u011fun ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliyor muyuz peki?<\/b>
\nBizi \u015fa\u015f\u0131rtacak kadar yayg\u0131n bir fenomenden bahsediyoruz asl\u0131nda. Trabzon\u2019da var, Merzifon\u2019da var, Van\u2019da var, Urfa\u2019da var… \u00d6zellikle Der Zor\u2019a giden o \u00f6l\u00fcm yolu nerelerden ge\u00e7tiyse, nerelerde daha \u00e7ok katliam ya\u015fand\u0131ysa oralarda daha fazla olmu\u015f diyebiliriz. Bug\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da hem torunlar\u0131n ve torun \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n nerelerde ya\u015fad\u0131klar\u0131 hem de ekonomik-sosyal stat\u00fcleri bak\u0131m\u0131ndan b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6r\u00fcyoruz. Biz Torunlar kitab\u0131nda Fethiye \u00c7etin\u2019le \u015f\u00f6yle demi\u015ftik: \u201cOnlara okul, meclis veya hastane koridorlar\u0131nda, fabrikalarda, tarlalarda, vali odalar\u0131nda veya camilerde rastlayabilirsiniz. Bindi\u011finiz otob\u00fcs\u00fcn \u015fof\u00f6r\u00fc, hastanede kan\u0131n\u0131z\u0131 alan hem\u015fire, be\u011fendi\u011finiz bir gazetenin yazar\u0131, bilgisayar\u0131n\u0131z\u0131 kuran teknisyen, \u00e7ocu\u011funuzun \u00f6\u011fretmeni, \u00fcniversitedeki ye\u011feninizin dekan\u0131, dindar kom\u015funuz, k\u00fcresel \u0131s\u0131nma mitinginde veya 8 Mart D\u00fcnya Kad\u0131nlar G\u00fcn\u00fc\u2019nde yan\u0131nda y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz aktivist arkada\u015f\u0131n\u0131z, muhasebeciniz, n\u00fcfus c\u00fczdan\u0131n\u0131z\u0131 \u00e7\u0131karan memur, pazardaki meyveciniz, en be\u011fendi\u011finiz tiyatro sanat\u00e7\u0131s\u0131, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015firketin temizlik i\u015f\u00e7isi veya yak\u0131n\u0131n\u0131zdaki caminin imam\u0131 olabilirler.\u201d Ve de eklemi\u015ftik: \u201cHatta belki bug\u00fcne kadar sormaya \u00e7ekindi\u011finiz sorular\u0131 sormaya ba\u015flarsan\u0131z, kendinizi onlar\u0131n aras\u0131nda bulabilirsiniz.\u201d Bize g\u00f6nderilen tebli\u011f \u00f6zetlerinden anl\u0131yoruz ki, bu konferans bize bu \u00e7e\u015fitlili\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7ok \u00f6tesinde oldu\u011funu da g\u00f6sterecek.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

KONFERANS D\u00dcNYADA B\u0130R \u0130LK OLACAK<\/b><\/p>\n

Hrant Dink Vakf\u0131, Malatya HAYDER (Malatyal\u0131 Hay\u0131rsever Ermeniler K\u00fclt\u00fcr ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi) ve Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi i\u015f birli\u011fi ile 2-4 Kas\u0131m tarihlerinde yap\u0131lacak konferans konuyla ilgili ilk olma \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. D\u00fczenleme komitesi Ay\u015fe G\u00fcl Alt\u0131nay, Sibel Asna, Fethiye \u00c7etin, Delal Dink, Ay\u015fe Kad\u0131o\u011flu, Ayfer Bartu Candan, Emine Kolivar ve Hosrof K\u00f6letavito\u011flu\u2019ndan olu\u015fuyor. Konferans\u0131n Bilim Kurulunda yer alan isimler ise \u015f\u00f6yle: Ahmet \u0130nsel, Andrea Pet\u00f6, Ayfer Bartu Candan, Ay\u015fe G\u00fcl Alt\u0131nay, Boghos Levon Zekiyan, H\u00fclya Adak, Jackie Mansourian, Murat Y\u00fcksel, Raymond Kevorkian, Ronald Grigor Suny, Selim Deringil, Vahe Tachjian, Zeynep Ta\u015fk\u0131n ve Zeynep T\u00fcrky\u0131lmaz.<\/p>\n

\n
\n<\/div>\n

AY\u015eE G\u00dcL ALTINAY <\/b><\/p>\n

Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesinde siyaset bilimi ve sosyoloji okudu. K\u00fclt\u00fcrel antropoloji doktoras\u0131n\u0131 Duke \u00dcniversitesinden (ABD) ald\u0131. Halen Sabanc\u0131 \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi. Alt\u0131nay, antropoloji, k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalar ve toplumsal cinsiyet \u00fczerine dersler veriyor. Fethiye \u00c7etin ile haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 Torunlar kitab\u0131 (2009\/Metis) Frans\u0131zca, Ermenice ve \u0130ngilizce\u2019ye \u00e7evrildi.
\n\u00a0<\/p>\n

http:\/\/www.evrensel.net\/haber\/70881\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor.html#.Um9_aPlSjX4<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Serpil \u0130lg\u00fcn 1915 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan geriye kalanlar\u0131n nas\u0131l ve hangi \u015fartlarda kald\u0131\u011f\u0131 ya da kalabildi\u011fi konusu, uzun y\u0131llard\u0131r suskunlukla kar\u015f\u0131lanan meselelerden biriydi. Hrant Dink\u2019in de pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve yan\u0131t\u0131n\u0131n bizi birbirimize yakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylelikle insanlar\u0131n birbirlerine kolay kolay hakaretler ederek a\u015fa\u011f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu soru hafta sonu d\u00fczenlenecek \u2018M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler Konferans\u0131\u2019nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle masaya yat\u0131r\u0131lacak. Hrant Dink […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,14,29],"tags":[],"class_list":["post-26497","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunumuzde-bati-ermenileri","category-haberler","category-mulakatlar"],"yoast_head":"\nY\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Serpil \u0130lg\u00fcn 1915 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan geriye kalanlar\u0131n nas\u0131l ve hangi \u015fartlarda kald\u0131\u011f\u0131 ya da kalabildi\u011fi konusu, uzun y\u0131llard\u0131r suskunlukla kar\u015f\u0131lanan meselelerden biriydi. Hrant Dink\u2019in de pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve yan\u0131t\u0131n\u0131n bizi birbirimize yakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylelikle insanlar\u0131n birbirlerine kolay kolay hakaretler ederek a\u015fa\u011f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu soru hafta sonu d\u00fczenlenecek \u2018M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler Konferans\u0131\u2019nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle masaya yat\u0131r\u0131lacak. Hrant Dink […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-10-30T11:19:29+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/\",\"name\":\"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-10-30T11:19:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Serpil \u0130lg\u00fcn 1915 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131ndan geriye kalanlar\u0131n nas\u0131l ve hangi \u015fartlarda kald\u0131\u011f\u0131 ya da kalabildi\u011fi konusu, uzun y\u0131llard\u0131r suskunlukla kar\u015f\u0131lanan meselelerden biriydi. Hrant Dink\u2019in de pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc ve yan\u0131t\u0131n\u0131n bizi birbirimize yakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131, b\u00f6ylelikle insanlar\u0131n birbirlerine kolay kolay hakaretler ederek a\u015fa\u011f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bu soru hafta sonu d\u00fczenlenecek \u2018M\u00fcsl\u00fcmanla\u015f(t\u0131r\u0131l)m\u0131\u015f Ermeniler Konferans\u0131\u2019nda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle masaya yat\u0131r\u0131lacak. Hrant Dink […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2013-10-30T11:19:29+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/","name":"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2013-10-30T11:19:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/10\/30\/yuz-yillik-suskunluk-kiriliyor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Y\u00fcz y\u0131ll\u0131k suskunluk k\u0131r\u0131l\u0131yor"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26497"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26497\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}