{"id":25676,"date":"2013-09-23T02:50:23","date_gmt":"2013-09-23T07:50:23","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=25676"},"modified":"2013-09-23T02:50:23","modified_gmt":"2013-09-23T07:50:23","slug":"soykirim-sertifikali-malta-surgunleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/","title":{"rendered":"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Malta-S\u00fcrg\u00fcnleri.bmp\"><img decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-25677\" alt=\"Malta S\u00fcrg\u00fcnleri\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/Malta-S\u00fcrg\u00fcnleri.bmp\" \/><\/a>Zeynep Tozduman<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>Malta belgeleri sadece bir halk\u0131n de\u011fil, halklar\u0131n trajedisinin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n hi\u00e7 eksik olmad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada, tek tip\u00e7i anlay\u0131\u015flar\u0131n emperyal \u00e7\u0131karlarla bulu\u015fup, insan haklar\u0131n\u0131n kurban edilmesinin elim \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\u00a0Asl\u0131nda, Malta Belgeleri&#8217;ni ara\u015ft\u0131rmak, bir anlamda cumhuriyetin k\u00f6klerinde var olan ger\u00e7eklikleri ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Malta Belgeleri\u2019nde ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin izlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan y\u00f6netim zincirinde hep yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Tehcir ad\u0131 alt\u0131nda uygulanan katliamlarda, baz\u0131 b\u00f6lgelerde g\u00f6revli personelden vicdan sahibi olanlar\u0131n, tehciri (soyk\u0131r\u0131m\u0131) onaylamamalar\u0131 ya\u015famlar\u0131na mal olmu\u015ftur. Bu erdemli insanlar Ermeni soyk\u0131r\u0131m tarihinde her zaman beyaz sayfada an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6rnek verecek olursak, Mardin\/Derik kaymakam\u0131, Diyarbak\u0131r Lice kaymakam\u0131 Nesim Bey, Be\u015firi&#8217;de kaymakam yard\u0131mc\u0131s\u0131 Ali Sabit Es-S\u00fcveydi,\u00a0tehciri onaylamamas\u0131n\u0131n bedelini ya\u015famlar\u0131 pahas\u0131na \u00f6demi\u015ftir. \u015eansl\u0131 olan baz\u0131 g\u00f6revliler ise sadece g\u00f6revlerinden al\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Konya valisi Celal, K\u00fctahya Mutasarr\u0131f\u0131 Faik Ali Bey azledilenler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Ege&#8217;de\u00a0Rum k\u00f6kenli\u00a0yurtta\u015flar\u0131n Midilli&#8217;ye ge\u00e7melerine yard\u0131mc\u0131 olup ya\u015famlar\u0131n\u0131 kurtaran Fo\u00e7a Kaymakam\u0131 Ahmet Ferit&#8217;in Rum&#8217;lara yard\u0131mdan dolay\u0131 azledildi\u011fi sicilinde kay\u0131tl\u0131d\u0131r. Mardin Mutasarr\u0131f\u0131 , Mustafa Hilmi, Ak\u015fehir&#8217;de Muhac\u0131r\u0131n ve \u0130skan M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nde Sevkiyat Komisyon \u00dcyesi Ali Fehmi Bey&#8217;in sicillerinde \u00f6ld\u00fcr\u00fclme nedeninin ve \u00f6ld\u00fcr\u00fclenlerin bulunmad\u0131\u011f\u0131 kay\u0131tl\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Bu b\u00f6lgelerde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p soyk\u0131r\u0131ma bula\u015fanlar\/arananlar, milli m\u00fccadeleye ilk kat\u0131lanlar aras\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u00dczerlerindeki kan\u0131, ba\u015fka bir kanla y\u0131kaman\u0131n tela\u015f\u0131yla milli m\u00fccadeleye kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Bitlis valisi Mazhar M\u00fcfit (Kansu ) ve Van Valisi Haydar Hilmi (Vaner), Halis Turgut, Deli Halit pa\u015fa, General Pertev Demirhan, Sar\u0131 Edip Efe, Ardahan Mebusu Hilmi v.b gibiler soyk\u0131r\u0131mdan \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6d\u00fcllendirilenlerden sadece baz\u0131lar\u0131d\u0131r. \u0130lgin\u00e7tir ki bu ki\u015filerle ilgili kay\u0131tlar bir tarihten sonra yoktur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1934\u2019de \u00e7\u0131kan Soyad\u0131 Yasas\u0131, bu gibilerin gizlenebilmesi i\u00e7in\u00a0b\u00fcy\u00fck bir kolayl\u0131k sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Eczac\u0131 Mehmet&#8217;in de (Bu g\u00fcn\u00fcn\u00a0Eczac\u0131ba\u015f\u0131\u00a0Holdingi) bir i\u015f adam\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi gayr\u0131m\u00fcslimlerin servetlerine el konularak zenginle\u015fmesinin sadece bir \u00f6rne\u011fidir. Soyk\u0131r\u0131mdan su\u00e7lananlar\u0131n \u00f6d\u00fcllendirilmelerinin \u00f6rneklerini vatana hizmet tertibinden maa\u015f alanlar\u0131 g\u00f6steren b\u00fct\u00e7enin \u00c7 cetvelinde de g\u00f6rebiliyoruz.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1955 y\u0131l\u0131 cetvelinde b\u00fct\u00e7ede yer alan isimlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r, General Bahriye Naz\u0131r\u0131 Ahmet Cemal, Talat, Eski Diyarbekir Valisi Re\u015fit, Ziya G\u00f6kalp, Gaziantep milletvekili\u00a0 Ali Cenani, \u0130stanbul Milletvekili Numan Ustalar, Mu\u015f milletvekili \u0130lyas Sami, Bitlis Valisi Mazhar M\u00fcfit Kansu, Van Valisi ve Milletvekili Haydar Vaner, Fevzi Pirin\u00e7cio\u011flu, S\u00fcleyman S\u0131rr\u0131 \u0130\u00e7\u00f6z, Rauf Orbay, Hac\u0131 Bedir soyk\u0131r\u0131m zanl\u0131lar\u0131 ve Malta s\u00fcrg\u00fcnlerindendir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tarih\u00e7i Murat Bardak\u00e7\u0131&#8217;ya g\u00f6re; Soyk\u0131r\u0131m\u0131n ba\u015f mimarlar\u0131ndan olan Talat Pa\u015fa\u2019nin kar\u0131s\u0131 en y\u00fcksek maa\u015f alanlardan ve vatana hizmet ayl\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6d\u00fcllendirilendir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Merkezi Umumi \u00dcyeleri\u2019nin e\u015fleri ve Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa&#8217;n\u0131n \u00f6nemli mensuplar\u0131n\u0131n han\u0131mlar\u0131 da vatana hizmet ayl\u0131\u011f\u0131 ba\u011flanarak sadece kendileri de\u011fil aile boyu yani e\u015fler ve \u00e7ocuklar da \u00f6d\u00fcllendirilmi\u015ftir. En y\u00fcksek maa\u015f\u0131 da Enver Pa\u015fan\u0131n k\u0131z\u0131 Mahpeyker Han\u0131m al\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Malta S\u00fcrg\u00fcnleri\u2019nin \u00f6d\u00fclleri ise katliam\u0131n \u00e7oklu\u011funa, azl\u0131\u011f\u0131na ve hangi kariyerde oldu\u011funa ba\u011fl\u0131 olarak \u00e7e\u015fitlendirilmi\u015ftir.\u00a0 Kimine ba\u015fvekillilik, kimine mebusluk, kimine genel kurmay ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, kimine valilik, kimine de ba\u015fka y\u00f6neticilik v.s paylar\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu tablodan anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere en \u00e7ok katliam yapan en \u00e7ok \u00f6d\u00fcl alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Malta s\u00fcrg\u00fcnlerinden Fethi Okyar ve Rauf Orbay gibi Ba\u015fbakanlar,\u00a0 Fevzi Pirin\u00e7cio\u011flu, \u015e\u00fckr\u00fc Kaya, Abd\u00fclhalik Renda, M.\u015eeref Aykut, Ali Seyit, Ali Cenani, Ali \u00c7etinkaya gibi Bakanlar, valiler, generaller, e\u011fitimciler \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Soyk\u0131r\u0131ma bula\u015fm\u0131\u015f eli kanl\u0131 \u00e7etelerin ortak y\u00f6nleri, \u00e7ok ilgin\u00e7tir ki, ya okul arkada\u015f\u0131, ya akraba, ya hem\u015fehrilik ba\u011f\u0131 ile birbiriyle ili\u015fkilenmi\u015flerdir. Diyarbak\u0131r&#8217;da Aksu\u2019larla, G\u00f6ksular akrabad\u0131r. Hac\u0131 Bedir A\u011fa&#8217;n\u0131n torunu bu g\u00fcnk\u00fc meclistedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Enver Pa\u015fa&#8217;n\u0131n kuzeni Hasan Tahsin Uzer&#8217;in o\u011flu Celalettin Uzer; 1960 darbesi sonras\u0131 28. H\u00fck\u00fcmet\u2019te \u0130mar ve \u0130sk\u00e2n Bakan\u0131 olmu\u015ftur. Enver Pa\u015fan\u0131n eni\u015ftesi Kaz\u0131m Bey (Orbay) 1944-46 y\u0131llar\u0131nda Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131,\u00a0 (1942-1944 Ekonomik ve K\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m uyguland\u0131\u011f\u0131nda Genel Kurmay Ba\u015fkan\u0131, 1960 darbe sonras\u0131 meclis ba\u015fkan\u0131d\u0131r) Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa komutan\u0131 Fuat Bulca&#8217;n\u0131n yard\u0131mc\u0131s\u0131 General Fahri \u00d6zdilek,\u00a0 27 May\u0131s darbecilerinden olup ve senat\u00f6rl\u00fc\u011fe getirilen biridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cumhuriyetin kurulu\u015funda, Malta s\u00fcrg\u00fcnlerinin\u00a0harc\u0131 bulundu\u011fu gibi bunlar\u0131n uzant\u0131lar\u0131\u00a0g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin uzanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Talat Pa\u015fa, Sadrazaml\u0131ktan,\u00a0Enver Pa\u015fa\u00a0ise Sava\u015f Bakanl\u0131\u011f\u0131&#8217;ndan 13 Ekim&#8217;de istifa edince yerine ge\u00e7en\u00a0\u0130zzet Pa\u015fa Ba\u015fbakan ve Sava\u015f Bakan\u0131 oldu ve m\u00fctareke (30 Ekim 1918 Mondoros M\u00fctarekesi) m\u00fczarekeleri i\u00e7in bir komisyon g\u00f6revlendirdi. 1919 \u015eubat&#8217;\u0131nda Sava\u015f Bakanl\u0131\u011f\u0131na dan\u0131\u015fan \u0130ngiliz D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan al\u0131nan talimatlar uyar\u0131nca, \u0130stanbul&#8217;daki\u00a0\u0130ngiliz komiseri a\u015fa\u011f\u0131daki kategorilere giren ihlallerden su\u00e7lu T\u00fcrklerin teslimini talep etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1-M\u00fctareke ko\u015fullar\u0131na uymamak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">2- Bu ko\u015fullar\u0131n yerine getirilmesini engellemek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">3-\u0130ngiliz komutanlar\u0131na ve subaylar\u0131na sayg\u0131s\u0131zca davranmak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">4-Esirlere k\u00f6t\u00fc muamelede bulunmak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">5-T\u00fcrkiye&#8217;de ve Transkafkasya&#8217;daki Ermenilere ve di\u011fer uyruklara zul\u00fcm yapmak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">6-Ya\u011fmaya kat\u0131lmak, m\u00fclkiyete zarar vermek vb gibi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">7-Sava\u015f, kanun ve kurallar\u0131n\u0131 ba\u015fka herhangi bir \u015fekilde ihlal etmek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bunun \u00fczerine Frans\u0131z yetkilileri \u0130ngiliz Y\u00fcksek Komiserli\u011fine \u015f\u00f6yle der: Bu su\u00e7lular\u0131n yarg\u0131lan\u0131p cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcttefik askeri kuvvetlerinin g\u00f6zetim ve denetimi alt\u0131nda olmak kayd\u0131yla T\u00fcrk yetkililerine ait bir mesele oldu\u011funu savundular. Bunun \u00fczerine \u0130ngilizler, sadece su\u00e7lular\u0131n tutuklanmas\u0131 talebiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 tuttu. Onlar\u0131n kendisine teslim konusunda hi\u00e7 bask\u0131 yapmad\u0131.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti ise m\u00fcttefiklerin i\u015fgali alt\u0131ndaki b\u00f6lgelerin d\u0131\u015f\u0131ndaki yerlerde su\u00e7 i\u015flemi\u015f g\u00f6revlileri tutuklay\u0131p \u0130stanbul&#8217;da g\u00f6zalt\u0131nda tutuyordu. T\u00fcrk cezaevi yetkilileri, TC. bask\u0131lar\u0131 sonucu Ba\u015fvezirin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda 41 tutukluyu serbest b\u0131rakt\u0131lar. May\u0131s 1919\u2019da tutuklular m\u00fcttefik nezareti alt\u0131nda al\u0131nd\u0131lar ve bir k\u0131sm\u0131 \u0130ngiliz askeri g\u00f6zetimine teslim edildi. 12&#8217;si ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Eyl\u00fcl ay\u0131nda oradan Malta&#8217;ya nakledildi. Mondoros&#8217;a yolland\u0131, 55&#8217;i ise do\u011frudan Malta&#8217;ya g\u00f6nderildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Haziran 1919&#8217;da \u0130stanbul&#8217;da hala genel siyasi su\u00e7lardan, Ermenilere zalimce muameleden ve toplu katliamlardan tutuklu olarak hapiste bulunan y\u00fczden fazla T\u00fcrk vard\u0131. Ocak 1920&#8217;de \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 \u0130stanbul\u2019daki \u0130ngiliz y\u00fcksek komiserinden tutuklanmas\u0131 gereken ba\u015fka T\u00fcrklere ait ek bir liste haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 talep etti. Bu listede 173 isim vard\u0131 ve itham edildikleri su\u00e7lara g\u00f6re ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Su\u00e7lar;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1-\u0130ngiliz esirlere zalimce muamele- 18 isim<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">2-Yerli H\u0131ristiyanlara zalimce muamele- 147 isim<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">3-M\u00fctarekeyi ihlal\u2019den &#8211;\u00a08 isim<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1920\u2019nin sonuna kadar Malta&#8217;da hapsedilmi\u015f 150 T\u00fcrk sava\u015f esiri bulunmaktayd\u0131. \u0130ngiliz h\u00fck\u00fcmeti, \u0130ngilizler taraf\u0131ndan Malta&#8217;da tutulan T\u00fcrk mahpuslarla T\u00fcrklerin elindeki \u0130ngiliz mahpuslar\u0131n takas edilmesi konusunda Kemalist rejimle \u00e7oktan\u00a0pazarl\u0131\u011f\u0131\u00a0ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r. 4 A\u011fustos 1921\u2019de T\u00fcrklerin elinde oldu\u011fu, liste 29 \u0130ngiliz mahpuslara aittir. Majestelerinin serbest b\u0131rakmaya haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 64 T\u00fcrk mahpusunun listesi ile T\u00fcrk milliyet\u00e7ilerini temsil eden Bekir Sami aras\u0131nda sava\u015f esirlerinin takas edilmesine dair bir antla\u015fma imzalanm\u0131\u015ft\u0131r.13.04.1921&#8217;de Malta&#8217;daki ba\u015fkomutana \u0130ngiltere sava\u015f bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan 40 T\u00fcrk&#8217;\u00fcn derhal \u0130talya&#8217;ya yollanmas\u0131 i\u015fini halletme emri verdirildi.14.06.1921&#8217;de t\u00fcm milliyet\u00e7i gazeteler \u0130ngiliz mahpuslar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn serbest b\u0131rak\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ili\u015fkin duyuruyu yay\u0131nlay\u0131nca, Bol\u015fevikler, Sovyet \u2013 Kemalist antla\u015fmaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu savunarak Ankara&#8217;y\u0131 \u015fiddetle protesto ettiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0Sava\u015f esirlerinin de\u011fi\u015fimiyle ilgili antla\u015fma \u0130stanbul&#8217;daki Sadrazamla de\u011fil, temsilcileri Bekir Sami Bey arac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Ankara h\u00fck\u00fcmeti ile sonuca ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. 30 A\u011fustos 1921&#8217;de \u015fartl\u0131 tahliye kurallar\u0131na uymayan 16 T\u00fcrk tutuklu Malta&#8217;dan ka\u00e7t\u0131. Ka\u00e7an 16 ki\u015fi \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda, elde takas ve yarg\u0131lama i\u00e7in\u00a0 sadece 59 ki\u015fi kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a01921 y\u0131l\u0131n\u0131n Eyl\u00fcl sonunda \u0130ngilizler, t\u00fcm \u0130ngiliz esirlerinin t\u00fcm T\u00fcrk esirleriyle takas\u0131n\u0131 kabul etti. 31 Ekim 1921 g\u00fcn\u00fc Malta&#8217;dan gelen onalt\u0131 T\u00fcrk sava\u015f su\u00e7lusunu ta\u015f\u0131yan gemi ile 32 T\u00fcrk sava\u015f su\u00e7lusunu ta\u015f\u0131yan gemiler ayn\u0131 anda \u0130nebolu&#8217;ya vard\u0131lar. Tutuklular b\u00f6ylece transfer edildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcrkiye sava\u015f su\u00e7lular\u0131 dosyas\u0131nda\u00a01- Ali \u0130hsan Pa\u015fa (Sabis), su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge Musul, Van, \u0130ran&#8217;d\u0131r.12.3.1921&#8217;de Ba\u011fdat&#8217;dan Albay Wilson, Urmiye&#8217;deki Asuri Ordusu Ba\u015fkomutan\u0131 Aga Petros&#8217;un\u00a0Ali \u0130hsan Pa\u015fa&#8217;n\u0131n Urmiye&#8217;de ve di\u011fer yerlerdeki Asurilere yapt\u0131\u011f\u0131 mezalime dair uzun bir rapor g\u00f6ndermi\u015ftir. Bu raporda sava\u015f s\u0131ras\u0131nda Asurilere ve Ruslara yap\u0131lan \u00e7ok say\u0131da gaddarl\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla vermektedir. 31.07.1918&#8217;de Urmiye&#8217;de, 600 ki\u015fiyle (Nasturiler) birlikte, k\u00f6y ile Seyn Kale aras\u0131nda 10.000 Urmiyeli\u2019nin toplu katliam\u0131, hastanelerde yaral\u0131 H\u0131ristiyanlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, Seyn Kale&#8217;de esir al\u0131nan \u0130ngiliz subay Y\u00fczba\u015f\u0131 Nickel&#8217;in \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi v.b. gibi olaylar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ali \u0130hsan Pa\u015fa, ayn\u0131 zamanda \u0130ngiliz ve H\u0131ristiyan kar\u015f\u0131t\u0131 olup Van&#8217;daki toplu katliam\u0131 d\u00fczenleyen ki\u015fidir. Enver&#8217;in amcas\u0131 Halil Bey ile birlikte Ali \u0130hsan, 51 ve 52. b\u00f6l\u00fckte t\u00fcm Ermenileri, doktorlar\u0131, eczac\u0131lar\u0131, subaylar\u0131 ve di\u011ferlerini katlettiler. Ali \u0130hsan Pa\u015fa, &#8221;i\u015fgal edilmi\u015f t\u00fcm topraklar\u0131n\u2018\u2018 diktat\u00f6r\u00fc&#8217;d\u00fcr. Katil Hac\u0131 \u0130brahim&#8217;i Albayl\u0131\u011fa terfi ettiren de Ali \u0130hsan pa\u015fad\u0131r. 1918 Nisan&#8217;da Dilman Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan orduya hitaben bir emir \u00e7\u0131kararak Ermeni kad\u0131nlar\u0131n\u0131n, ya\u015fl\u0131 erkeklerin ve \u00e7ocuklar\u0131n bile sa\u011f b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 emrini verendir. Vl. Ordunun komutan\u0131 olarak Musul&#8217;a yerle\u015fti\u011finde, Musul b\u00f6lge kumandan\u0131 Divas Bey\u00a0(Nevzade Bey) ile birlikte, 14 ya\u015f\u0131ndan 70 ya\u015f\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn erkek Ermeni s\u00fcrg\u00fcnlerini toplad\u0131 ve onlardan bir amele taburu olu\u015fturmu\u015ftur.18 ve 19 Haziran&#8217;da Hoy&#8217;dan ka\u00e7arak Urmiye&#8217;ye ula\u015fan H\u0131ristiyan m\u00fclteciler 1200 ki\u015fiydi. Hoy&#8217;dan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda 3300 ki\u015filerdi. 2100&#8217;\u00fc ortadan yok olmu\u015ftu, se\u00e7ilen 287 gen\u00e7 adam kanun ka\u00e7a\u011f\u0131 \u0130smail A\u011fa (S\u0131mko) taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc,\u00a0kalan Kuzeybat\u0131 \u0130ran, Ali \u0130hsan pa\u015fa&#8217;n\u0131n kuvvetleri i\u015fgal etti\u011fi zaman T\u00fcrkler ve \u0130ranl\u0131larca katledilmi\u015ftir. Katledilenler da\u011fl\u0131 S\u00fcryani\u2019ler&#8217;di. Sava\u015f\u0131n ikinci y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye&#8217;den ka\u00e7m\u0131\u015f olan\u00a0patrik Mor \u015eamun&#8217;nun adam\u0131yd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1915, Ermeni- S\u00fcryani- Pontus Rumlar i\u00e7in insanl\u0131k felaketinin ba\u015flang\u0131c\u0131 olmasa da etnik temizli\u011fin nihayetidir. \u0130nsanl\u0131k su\u00e7lar\u0131nda zaman a\u015f\u0131m\u0131 yoktur. \u0130nsanl\u0131k su\u00e7u i\u015fleyenler yarg\u0131lanana dek bu \u00fclkeye ne bar\u0131\u015f gelir ne de demokrasi. 98 y\u0131ld\u0131r bu \u00fclkeyi y\u00f6neten, ge\u00e7mi\u015fini sorgulamayan bir y\u00f6netim, insanl\u0131k su\u00e7lar\u0131nda devaml\u0131l\u0131k esast\u0131r demektedir. Soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131n\u0131n cezas\u0131zl\u0131kla \u00f6d\u00fcllendirilmesi, yeni soyk\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lan kanl\u0131 bir davetiyedir. 1915\u2019den g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin \u00f6zellikle Ortado\u011fu ve Mezopotamya co\u011frafyas\u0131ndaki (M\u0131s\u0131r- Suriye- Tunus v.b. gibi) payla\u015f\u0131m sava\u015flar\u0131nda, emperyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131, ne yaz\u0131k ki halklar\u0131n ac\u0131lar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mi\u015ftir. Talihsiz Ermeni halk\u0131 ise 1915\u2019de bir yandan Alman emperyalizmin te\u015fviki ve k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131yla soyk\u0131r\u0131ma u\u011frarken, di\u011fer yandan emperyalistlerin \u00e7\u0131karlar\u0131 gere\u011fi, soyk\u0131r\u0131m faillerinin \u00f6d\u00fcllendirilmesi gibi \u00e7ifte ac\u0131lar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Yakla\u015f\u0131k\u00a0 2 milyon\u00a0 insan\u0131n kaderini de\u011fi\u015ftiren, bu\u00a0 \u00fclkedeki sava\u015f su\u00e7lular\u0131 ( Malta S\u00fcrg\u00fcnleri)\u00a0 emperyallerin T\u00fcrkiye \u00fczerindeki \u00e7\u0131karlar\u0131 u\u011fruna\u00a0 b\u0131rak\u0131n\u0131z adil yarg\u0131lanmay\u0131, bilakis \u00f6d\u00fcllendirilerek daha sonraki katliamlara \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015flerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><i>Kaynak\u00e7a: Vahakn N. Dadrian, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131nda Kurumsal Roller, Toplu Makaleler, Kitap 1, \u00c7eviren: Atilla Tuygan, Belge Yay\u0131nlar\u0131, 2004, Vartkes Yeghiayan, Malta Belgeleri, \u0130ngiltere D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrk Sava\u015f Su\u00e7lular\u0131 Dosyas\u0131, (T\u00fcrk\u00e7eye \u00c7eviren: J\u00fclide De\u011firmenciler), Belge Yay\u0131nlar\u0131, A\u011fustos 2007.<\/i><i>\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>zeynoege [zeynoege@mynet.com]<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/hyetert.blogspot.com\/2013\/09\/soykrm-sertifikal-malta-surgunleri.html<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zeynep Tozduman Malta belgeleri sadece bir halk\u0131n de\u011fil, halklar\u0131n trajedisinin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n hi\u00e7 eksik olmad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada, tek tip\u00e7i anlay\u0131\u015flar\u0131n emperyal \u00e7\u0131karlarla bulu\u015fup, insan haklar\u0131n\u0131n kurban edilmesinin elim \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\u00a0Asl\u0131nda, Malta Belgeleri&#8217;ni ara\u015ft\u0131rmak, bir anlamda cumhuriyetin k\u00f6klerinde var olan ger\u00e7eklikleri ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.\u00a0 Malta Belgeleri\u2019nde ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin izlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan y\u00f6netim zincirinde hep [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,26,37],"tags":[],"class_list":["post-25676","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zeynep Tozduman Malta belgeleri sadece bir halk\u0131n de\u011fil, halklar\u0131n trajedisinin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n hi\u00e7 eksik olmad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada, tek tip\u00e7i anlay\u0131\u015flar\u0131n emperyal \u00e7\u0131karlarla bulu\u015fup, insan haklar\u0131n\u0131n kurban edilmesinin elim \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\u00a0Asl\u0131nda, Malta Belgeleri&#8217;ni ara\u015ft\u0131rmak, bir anlamda cumhuriyetin k\u00f6klerinde var olan ger\u00e7eklikleri ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.\u00a0 Malta Belgeleri\u2019nde ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin izlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan y\u00f6netim zincirinde hep [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-09-23T07:50:23+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/\",\"name\":\"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-09-23T07:50:23+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Zeynep Tozduman Malta belgeleri sadece bir halk\u0131n de\u011fil, halklar\u0131n trajedisinin \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Kan ve g\u00f6zya\u015f\u0131n\u0131n hi\u00e7 eksik olmad\u0131\u011f\u0131 co\u011frafyada, tek tip\u00e7i anlay\u0131\u015flar\u0131n emperyal \u00e7\u0131karlarla bulu\u015fup, insan haklar\u0131n\u0131n kurban edilmesinin elim \u00f6yk\u00fcs\u00fcd\u00fcr.\u00a0Asl\u0131nda, Malta Belgeleri&#8217;ni ara\u015ft\u0131rmak, bir anlamda cumhuriyetin k\u00f6klerinde var olan ger\u00e7eklikleri ortaya \u00e7\u0131karmakt\u0131r.\u00a0 Malta Belgeleri\u2019nde ad\u0131 ge\u00e7en ki\u015filerin izlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uzanan y\u00f6netim zincirinde hep [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2013-09-23T07:50:23+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/","name":"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2013-09-23T07:50:23+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/09\/23\/soykirim-sertifikali-malta-surgunleri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Soyk\u0131r\u0131m Sertifikal\u0131 Malta S\u00fcrg\u00fcnleri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25676","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25676"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25676\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25676"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25676"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25676"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}