{"id":23417,"date":"2013-05-14T03:34:07","date_gmt":"2013-05-14T08:34:07","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=23417"},"modified":"2013-05-14T03:34:07","modified_gmt":"2013-05-14T08:34:07","slug":"mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/","title":{"rendered":"Mustafa Kemal&#8217;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#8217;e dair tavr\u0131"},"content":{"rendered":"<h3 style=\"text-align: justify\"><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=23418\" rel=\"attachment wp-att-23418\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-23418\" alt=\"Mustafa Kemal'in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915'e dair tavr\u0131\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/05\/Mustafa-Kemalin-\u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131-ve-1915e-dair-tavr\u0131-300x201.jpg\" width=\"300\" height=\"201\" \/><\/a>AY\u015eE H\u00dcR<\/h3>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>Mustafa Kemal, 24 Nisan 1920&#8217;de, &#8220;Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 safhalar\u0131ndan bahsetmek istemem. Zaten \u0130tilaf Devletleri&#8217;nin bahsettikleri de ge\u00e7mi\u015fe ait utan\u00e7 verici i\u015fler, al\u00e7akl\u0131k&#8221; demi\u015fti<\/i><\/b><i>.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hep ayn\u0131 konular etraf\u0131nda d\u00f6nmekten ho\u015flanm\u0131yorum ama ge\u00e7en haftaki yaz\u0131m \u00fczerine okurlardan gelen sorular ve Radikal yazar\u0131 \u00d6mer \u015eahin\u2019in \u2018Atat\u00fcrk, Ermenileri soran ABD\u2019liye ne demi\u015fti?\u2019 (27 Nisan 2013) ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda \u201cAtat\u00fcrk\u2019\u00fcn bu konuda neler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, neler s\u00f6yledi\u011fine ili\u015fkin \u00e7ok fazla bilgiye sahip oldu\u011fumuz s\u00f6ylenemez\u201d demesi, bu yaz\u0131y\u0131 gerekli k\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130TC \u00fcyesi olan, ancak Enver Pa\u015fa ile girdi\u011fi liderlik m\u00fccadelesini kaybetti\u011fi i\u00e7in arka plana itilen Mustafa Kemal\u2019in, 1915 Ermeni soyk\u0131r\u0131m\u0131na kar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 genel olarak kabul g\u00f6ren bir g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6nce \u2018\u0130TC \u00fcyeli\u011fi\u2019 k\u0131sm\u0131na a\u00e7\u0131kl\u0131k getireyim. \u0130TC ve Mill\u00ee M\u00fccadele\u2019nin \u00f6nderlerinden Ali Fethi (Okyar) kendisinin ve Mustafa Kemal\u2019in \u0130ttihat ve Terakki Cemiyeti\u2019ne giri\u015fini \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cBenim cemiyete giri\u015fim, Manast\u0131r Kolordusu\u2019nda vazifeli \u0130smail Hakk\u0131 Bey arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 iledir. Enver, Cemal beylerle, daha sonra \u015eam\u2019daki vazifesinden Selanik\u2019e gelen Kola\u011fas\u0131 Mustafa Kemal\u2019in giri\u015fleri de ayn\u0131 kanaldan oldu. Benim, Mustafa Kemal\u2019in, Cemal\u2019in ve di\u011fer baz\u0131 arkada\u015flar\u0131n ordu kurmay kadrosunun kilit noktalar\u0131nda olu\u015fumuz subaylar aras\u0131nda cemiyetin benimsenmesine geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde yard\u0131m etti.\u201d\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>322 No\u2019lu \u0130TC \u00fcyesi <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bir ba\u015fka \u0130ttihat\u00e7\u0131 Hakk\u0131 Baha\u2019ya (Pars) g\u00f6re ise Mustafa Kemal \u0130TC\u2019ye 29 Ekim 1907\u2019de Hakk\u0131 Baha\u2019n\u0131n Selanik\u2019teki evinde yemin ederek \u00fcye olmu\u015ftu; \u00fcyelik numaras\u0131 ise 322\u2019ydi. Mill\u00ee M\u00fccadele y\u0131llar\u0131nda ve Cumhuriyet d\u00f6neminde Mustafa Kemal\u2019in en yak\u0131nlar\u0131ndan olan Falih R\u0131fk\u0131\u2019ya (Atay) g\u00f6re de Mustafa Kemal 1909\u2019daki \u0130TC Kongresi\u2019ne Bingazi (veya Trablusgarp) delegesi olarak kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Kendisi de \u0130TC \u00fcyesi olan \u0130smet (\u0130n\u00f6n\u00fc) Bey de Mustafa Kemal\u2019in \u0130TC n\u00fcfuzlular\u0131 aras\u0131nda Fethi Bey\u2019le beraber ayr\u0131 bir grup te\u015fkil etti\u011fini iddia eder. \u015eevket S\u00fcreyya Aydemir, Mustafa Kemal\u2019in Selanik \u015eubesi\u2019nin y\u00f6neticisi oldu\u011funu; Mustafa Kemal\u2019in Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda sekreteri olan, tarih\u00e7i Yusuf Hikmet (Bayur) ise daha ileri giderek Mustafa Kemal\u2019in \u0130TC\u2019nin Genel Merkez \u00fcyesi oldu\u011funu ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nitekim Mustafa Kemal, Ekim 1918\u2019de sava\u015f\u0131n kaybedilece\u011finin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde, \u0130TC\u2019nin kapat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 tedbir olarak kurulan Osmanl\u0131 H\u00fcrriyetperver Avam F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n yay\u0131n organ\u0131 olan Minber gazetesinde \u201cMensup oldu\u011fum \u0130ttihat ve Terakki i\u00e7in \u00f6ylesine \u00e7irkin ve haks\u0131z bir ne\u015friyat ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 ki, bunlar\u0131 cevaps\u0131z b\u0131rakmak ve s\u00fck\u00fbtla kar\u015f\u0131lamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi&#8230;\u201d diye yazm\u0131\u015ft\u0131. 1919\u2019da Pera Palas\u2019ta g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc \u0130ngiliz istihbarat g\u00f6revlisi Rahip Frew\u2019e \u201cBa\u015flang\u0131\u00e7tan \u00e7ok zaman sonras\u0131na kadar ben de bu cemiyet i\u00e7inde bulundum\u201d demi\u015fti. 15 Nisan 1923 tarihli H\u00e2kimiyet-i Milliye gazetesinde \u00e7\u0131kan bir m\u00fclakat\u0131nda ise \u201cVaktiyle zaten bir\u00e7o\u011fumuz o Cemiyet\u2019in m\u00fcessisi (kurucusu) veya azas\u0131ndan (\u00fcyesi) bulunuyorduk\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u00c7eki\u015fme <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu y\u0131llar i\u00e7inde Enver ile Mustafa Kemal aras\u0131ndaki gerilimin tam bir \u00e7etelesini vermeye yeterli yer olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 arifesinden itibaren durumu \u00f6zetlemekle yetinece\u011fim.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Birinci Balkan Sava\u015f\u0131 (1912) s\u0131ras\u0131nda d\u00fc\u015fman eline ge\u00e7en Edirne\u2019nin 21 Temmuz 1913\u2019te geri al\u0131n\u0131\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Bahr-i Sefid (Bolay\u0131r) Kuvva-y\u0131 M\u00fcrettebe Kurmay\u0131 olan Mustafa Kemal\u2019e, Enver\u2019in X. Kolordusu\u2019nu beklemesi emredildi\u011fi halde, Bolay\u0131r Kolordusu, emri dinlemeyip gece de harek\u00e2ta devam etmi\u015f ve Edirne\u2019ye ilk olarak bu kolordunun s\u00fcvari tugay\u0131 girmi\u015fti. Ama daha sonra \u015fehre bir fatih edas\u0131yla giren Enver \u2018Edirne\u2019yi geri ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in\u2019 \u00f6nce albayl\u0131\u011fa, 14 g\u00fcn sonra da tu\u011fgeneralli\u011fe (yani pa\u015fal\u0131\u011fa) terfi ederken, Mustafa Kemal yak\u0131n arkada\u015f\u0131 Ali Fethi Bey\u2019in yan\u0131nda pasif Sofya Asker\u00ee Ata\u015feli\u011fine g\u00f6nderilecekti. Falih R\u0131fk\u0131 olay \u00fczerine \u015f\u00f6yle yazm\u0131\u015ft\u0131: \u201cGitmeyip de ne yapacakt\u0131? Orduda kalsa bir t\u00fcrl\u00fc idi. Ordudan ayr\u0131lmak ve politikaya at\u0131lmak sonu gelmez bir serg\u00fcze\u015ft\u00e7ilik (macerac\u0131l\u0131k) olacakt\u0131. Ne orduda kalarak Enver\u2019le uyu\u015fmas\u0131na ve \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131na, ne de politikac\u0131 olarak \u0130ttihat\u00e7\u0131larla uzla\u015fmas\u0131na ve sava\u015fmas\u0131na imk\u00e2n yoktu.\u201d\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>1915\u2019te \u00c7anakkale\u2019de <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sofya\u2019ya gidi\u015finden ancak d\u00f6rt ay sonra yarbayl\u0131\u011fa terfi eden Mustafa Kemal Sofya\u2019da k\u0131yafet balolar\u0131 ve ufak tefek fl\u00f6rtlerle g\u00f6n\u00fcl e\u011flendirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, art\u0131k pa\u015fa olan Enver Ocak 1914\u2019te Harbiye Naz\u0131rl\u0131\u011f\u0131\u2019na getirilecek, bir s\u00fcre sonra da Ba\u015fkumandan Vekilli\u011fi yetkilerini elde edecekti. Bununla da kalmayarak Abd\u00fclmecid\u2019in o\u011flu \u015eehzade S\u00fcleyman\u2019\u0131n k\u0131z\u0131 Naciye Sultan\u2019la evlenerek saraya damat ve padi\u015fah yaveri olacakt\u0131. Mustafa Kemal ise Vahdeddin\u2019in k\u0131z\u0131 Sabiha Sultan\u2019la evlenmek isteyecek, ancak Sabiha Sultan\u2019\u0131n g\u00f6nl\u00fc kuzeni \u015eehzade \u00d6mer Faruk Efendi\u2019de oldu\u011fu i\u00e7in bu teklifi reddedecekti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ali Fethi Bey\u2019e g\u00f6re sava\u015fa kar\u015f\u0131 olan, ancak sava\u015f patlay\u0131nca sava\u015fa kat\u0131lmaktan ba\u015fka bir \u015fey d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen Mustafa Kemal \u015eubat-Aral\u0131k 1915 aras\u0131n\u0131 \u00c7anakkale Cephesi\u2019nde ge\u00e7irdi. Ocak 1916\u2019da Edirne\u2019de bulunan 16. Kolordu Komutanl\u0131\u011f\u0131\u2019na atanm\u0131\u015f, bu kolordunun Diyarbak\u0131r\u2019a kayd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczerine, Mart 1916\u2019dan itibaren Diyarbak\u0131r\u2019da g\u00f6reve devam etmi\u015f, \u015eubat-Temmuz 1917 tarihleri aras\u0131nda \u00f6nce vek\u00e2leten sonra da asaleten Suriye\u2019de g\u00f6revlendirilmi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu tarihlerde s\u00f6z konusu co\u011frafyada ya\u015fayan birinin Ermenilerin ba\u015f\u0131na gelenlere \u015fahit olmamas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131. Ancak Harp Okulu \u00f6\u011frencili\u011finden beri g\u00fcnl\u00fck tuttu\u011funu bildi\u011fimiz Mustafa Kemal\u2019in bug\u00fcne dek ATASE taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan 12 defterinde Ermenilerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 korkun\u00e7 muameleye dair bir not yok. Mustafa Kemal bu konudaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ilk kez Aral\u0131k 1917\u2019de \u015eehzade Vahdettin\u2019le birlikte gitti\u011fi Almanya\u2019da Strasbourg \u015fehrinin valisi Nikolaus von Dallwitz\u2019le aras\u0131nda ge\u00e7en konu\u015fmada telaffuz etmi\u015fti:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cAlman Vali bana Ermenilerin iyi niyetli insanlar oldu\u011funu ve T\u00fcrklerin Ermenilere kar\u015f\u0131 epey k\u00f6t\u00fc sald\u0131r\u0131lar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemeye yeltendi, \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m. Y\u00fcksek bir valinin -ki ben misafiri idim- ve biz sava\u015f m\u00fcttefiki idik -b\u00fct\u00fcn ciddiyetiyle bana gelece\u011fin T\u00fcrk y\u00f6neticisine b\u00f6yle bir \u015feyi sormas\u0131 \u00e7ok garipti. Ben dedim ki evvela ben sizden \u015funu \u00f6\u011frenmek istiyorum: Siz neden Ermenilerin lehine bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kap\u0131l\u0131yorsunuz, tarihin bilinmeyen bir zaman\u0131nda millet oldu\u011funu iddia ederek ve bu milletin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispata kalk\u0131\u015fanlara b\u00f6ylece d\u00fcnyay\u0131 kand\u0131rarak T\u00fcrkiye\u2019ye zarar vererek maddi ve manevi her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi veren bir sava\u015f m\u00fcttefikinizin deste\u011fini riske sokuyorsunuz? Anlad\u0131m ki bizden pek haberi yoktu. Bu konu\u015fmada kendimi tutamad\u0131m. Ve alayc\u0131 bir tonla konu\u015fmaya devam ettim. Bu kadar kurban vermemize ra\u011fmen T\u00fcrkiye topraklar\u0131nda bir Ermeni milletinin olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmesini garip buldum&#8230;.\u201d\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Bat\u0131\u2019ya mavi boncuk <\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Eyl\u00fcl 1919\u2019da Sivas\u2019ta kendisini ziyaret eden Amerikan Generali Harbord\u2019un Mustafa Kemal\u2019e y\u00f6neltti\u011fi ilk sorulardan biri \u2018Ermeni k\u0131tali\u2019 hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc olmu\u015ftu. Mustafa Kemal\u2019in cevab\u0131 \u201cErmenilerin katledilip s\u00fcr\u00fclmeleri(nin) h\u00fck\u00fcmeti ele ge\u00e7iren k\u00fc\u00e7\u00fck bir komitenin eseri\u201d oldu\u011fu, kendisinin de bunu \u2018takbih etti\u011fi\u2019 (k\u0131nad\u0131\u011f\u0131, ay\u0131plad\u0131\u011f\u0131) yolundayd\u0131. Yine ayn\u0131 tarihlerde, ABD Radyo gazetesine verdi\u011fi m\u00fclakatta \u201cHi\u00e7bir yay\u0131lma plan\u0131m\u0131z yoktur (\u2026) Ermenilere kar\u015f\u0131 yeni bir T\u00fcrk vah\u015fetinin olmayaca\u011f\u0131n\u0131n garantisini veririz\u201d diyerek uluslararas\u0131 tepkiyi yumu\u015fatma yoluna gitmi\u015fti. \u0130stanbul\u2019daki Ali R\u0131za Pa\u015fa Kabinesi ad\u0131na Mustafa Kemal\u2019e bir mektup g\u00f6nderen Harbiye Naz\u0131r\u0131 Cemal (Mersinli) Pa\u015fa, \u0130tilaf Devletleri\u2019nin bask\u0131s\u0131yla Mustafa Kemal\u2019den \u201cHarp esnas\u0131nda yap\u0131lan her nevi cinayet faillerinin ceza-yi kanuniyeden kurtulamayacaklar\u0131\u201d yolunda bir a\u00e7\u0131klama yapmas\u0131n\u0131 istedi\u011finde, sava\u015f su\u00e7lular\u0131n\u0131n cezaland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fc vermi\u015fti. \u00dcstelik bu cezaland\u0131rman\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmayaca\u011f\u0131n\u0131 da eklemi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130tilaf Devletleri\u2019ni yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in son hamle, 18-22 Ekim 1919\u2019da, \u0130stanbul ad\u0131na Bahriye Naz\u0131r\u0131 Salih Pa\u015fa ve padi\u015fah\u0131n ba\u015fyaveri Naci (Eldeniz) Pa\u015fa ile Anadolu ve Rumeli M\u00fcdafaa-i Hukuk Cemiyeti ad\u0131na Mustafa Kemal, Rauf (Orbay) ve Bekir Sami (Kunduh) pa\u015falar taraf\u0131ndan imzalanan Amasya Protokolleri vesilesiyle yap\u0131ld\u0131. Be\u015f protokolden birincisi ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcnde \u2018Ermeni k\u0131tali\u2019 y\u00fcz\u00fcnden aranan \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 ve se\u00e7imlere kat\u0131lmalar\u0131n\u0131n engellenmesi konusunda anla\u015fma sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Art\u0131k \u2018katliam\u2019, \u2018fazahat\u2019 kavramlar\u0131 kullan\u0131lm\u0131yor<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Son olarak 24 Nisan 1920\u2019de BMM\u2019deki konu\u015fmas\u0131nda, \u201cHarbi Umumiye\u2019nin (Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n) ba\u015flang\u0131\u00e7 safhalar\u0131ndan bahsetmek istemem. Zaten \u0130tilaf Devletleri\u2019nin bahsettikleri de bittabii maziye ait fazahat (ge\u00e7mi\u015fe ait utan\u00e7 verici i\u015fler, al\u00e7akl\u0131k) de\u011fildir\u201d demi\u015fti ancak bunlar\u0131n taktik ad\u0131mlar oldu\u011fu \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. BMM, 8 May\u0131s 1920\u2019de \u2018tehcir su\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 tutuklu olan\u2019 t\u00fcm san\u0131klar\u0131n tamam\u0131n\u0131n tahliyesine karar verdi. 10 A\u011fustos\u2019ta Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun \u0130tilaf Devletleri aras\u0131nda pay edilmesini \u00f6ng\u00f6ren Sevr Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n imzalanmas\u0131 \u00fczerine, 12 A\u011fustos\u2019ta tehcir su\u00e7lamas\u0131yla \u2018vatan evlatlar\u0131 idam edilecek olursa\u2019, kendisinin de yanlar\u0131nda bulunan \u0130ngiliz Yarbay\u0131 Rawlinson\u2019u ve di\u011fer \u0130ngiliz esirleri asaca\u011f\u0131n\u0131 Ahmed \u0130zzet Pa\u015fa\u2019ya bildirdi. 16 A\u011fustos\u2019ta Heyet-i Vekile \u2018tehcir vesaire\u2019 dolay\u0131s\u0131yla \u0130stanbul h\u00fck\u00fcmetince kurulan \u0130dare-i \u00d6rfiye Divan\u0131 Harbi\u2019yi la\u011fvetti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">21 \u015eubat 1921\u2019de, Public Ledger-Philadelphia muhabirinin sorular\u0131na verdi\u011fi yaz\u0131l\u0131 demecinde, Mustafa Kemal\u2019in s\u00f6zleri yorum yap\u0131lmayacak kadar a\u00e7\u0131kt\u0131: \u201c\u0130ngiltere\u2019nin sulh zaman\u0131nda ve harp sahas\u0131ndan uzak olarak \u0130rlanda\u2019ya reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc muameleye hemen hemen kay\u0131ts\u0131z bir \u015fekilde bakan d\u00fcnya efk\u00e2r\u0131, Ermeni ahalinin tehciri hususunda almaya mecbur kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z karar i\u00e7in bize kar\u015f\u0131 hakl\u0131 bir ithamda bulunamaz. Bize kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f olan iftiralar\u0131n aksine, tehcir edilmi\u015f olanlar hayattad\u0131r ve bunlardan ekserisi \u015fayet \u0130tilaf Devletleri bizi tekrar harp etmeye zorlamasa idi evlerine d\u00f6nm\u00fc\u015f olurlard\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Dikkat edilece\u011fi gibi art\u0131k \u2018katliam\u2019, \u2018katliama kat\u0131lanlar\u0131n cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131\u2019, \u2018fazahat\u2019 gibi kavramlar kullan\u0131lm\u0131yordu. Bu s\u00f6ylemin hem \u0130TC\u2019nin Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda geli\u015ftirdi\u011fi \u2018\u00f6z savunma\u2019 s\u00f6ylemi ile hem de bug\u00fcnk\u00fc \u2018resm\u00ee s\u00f6ylem\u2019 ile benzerli\u011fi ortadayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Mustafa Kemal\u2019in 16 Mart 1923\u2019te Adana esnaf\u0131yla konu\u015furken s\u00f6yledi\u011fi \u015fu s\u00f6zler \u0130ttihat\u00e7\u0131 zihniyetin h\u00e2l\u00e2 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 konusunda \u015f\u00fcpheye yer b\u0131rakm\u0131yordu: \u201cArkada\u015f\u0131m\u0131z beyanat\u0131nda demi\u015flerdi ki, Adanam\u0131z\u0131 idaresi alt\u0131na alan di\u011fer unsurlar, \u015funlar, bunlar, Ermeniler sanat ocaklar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015fgal etmi\u015fler ve bu memleketin sahibi gibi bir vaziyet alm\u0131\u015flard\u0131r. \u015e\u00fcphesiz haks\u0131zl\u0131k ve k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131n bundan fazlas\u0131 olamaz. Ermenilerin bu feyizli \u00fclkede hi\u00e7bir hakk\u0131 yoktur. Memleketiniz sizindir, T\u00fcrklerindir. Bu memleket tarihte T\u00fcrk\u2019t\u00fc, o halde T\u00fcrk\u2019t\u00fcr ve ebediyen T\u00fcrk olarak ya\u015f\u0131yacakt\u0131r (&#8230;) Memleket en nihayet yine sahibi aslilerinin elinde kald\u0131. Ermeniler vesairenin burada hi\u00e7bir hakk\u0131 yoktur. Bu bereketli yerler koyu ve \u00f6z T\u00fcrk memleketidir&#8230;\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Atlayarak sundu\u011fum bu tarih\u00e7eye g\u00f6re, Mustafa Kemal\u2019in Ermeniler hakk\u0131nda hi\u00e7 de olumlu \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Peki o zaman, ge\u00e7en yaz\u0131mdaki iddialar do\u011fruysa (ki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na engel olunmas\u0131ndan endi\u015fe etti\u011fim i\u00e7in ad\u0131n\u0131 vermek istemedi\u011fim de\u011ferli bir gazeteci bu konudaki sorulara tatmin edici cevaplar verece\u011fini umdu\u011fum kitab\u0131 \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor) Hatun Sebilciyan adl\u0131 bir Ermeni yetimini evlat edinmesini nas\u0131l a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131z? E\u011fer o k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Hatun Sebilciyan olarak s\u00fcrd\u00fcrebilseydi bu soruya \u20181915\u2019e dair tutumundan dolay\u0131 \u00f6rt\u00fck bir \u00f6z\u00fcr dileme \u00e7abas\u0131\u2019 diye cevap verebilirdim, ancak o yetimin Sabiha G\u00f6k\u00e7en haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi (ve elbette daha \u00f6nemlisi 1923-1938 aras\u0131nda Kemalistlerin \u00f6zel olarak Ermeni genel olarak az\u0131nl\u0131k politikalar\u0131) iyimser yorumlar yapmam\u0131 engelliyor.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>\u00d6zet Kaynak\u00e7a<\/i><\/b><b>:<\/b> Emel Akal, Milli M\u00fccadele\u2019nin Ba\u015flang\u0131c\u0131nda Mustafa Kemal, \u0130ttihat ve Terakki ve Bol\u015fevizm, T\u00fcstav Yay\u0131nlar\u0131, 2002; Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn TBMM A\u00e7\u0131k ve Gizli Oturumlar\u0131ndaki Konu\u015fmalar\u0131, Cilt I, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Yay\u0131nlar\u0131, 1991; Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn S\u00f6ylev ve Deme\u00e7leri, Cilt I, TTK Bas\u0131mevi, 1961; TBMM Gizli Celse Zab\u0131tlar\u0131, I-IV, T\u00fcrkiye \u0130\u015f Bankas\u0131 K\u00fclt\u00fcr Yay\u0131nlar\u0131, 1985.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>Not: <\/b>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131 Sel\u00e7uk Uzun, &#8216;1915\u2019te \u0130yiler ve K\u00f6t\u00fcler&#8217; yaz\u0131mda \u2018iyiler\u2019 aras\u0131nda ad\u0131n\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131m Erzurum Valisi Tahsin Bey\u2019in de ikili politikalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden \u2018k\u00f6t\u00fcler\u2019 listesine dahil edilmesi gerekti\u011fini belirtti. (Yazar\u0131n Erzurum Ermenilerinin kaderine dair bir yaz\u0131s\u0131 i\u00e7in bkz. <a href=\"http:\/\/www.armenieninfo.net\/selcuk-uzun\/3882-selcuk-uzun-ermeni-soykirimi-1915-ve-erzurum.html\" target=\"_blank\">http:\/\/www.armenieninfo.net\/selcuk-uzun\/3882-selcuk-uzun-ermeni-soykirimi-1915-ve-erzurum.html<\/a>) Ayn\u0131 \u015fekilde yine iyiler aras\u0131nda sayd\u0131\u011f\u0131m Kastamonu Valisi Re\u015fid Bey\u2019in de \u2018k\u00f6t\u00fclerden\u2019 olabilece\u011fini Fuat D\u00fcndar\u2019\u0131n bir makalesi (<a href=\"http:\/\/www.academia.edu\/1479369\/Kastamonu_valisi_resid_pasa_bey_ermenileri_korudu_mu\" target=\"_blank\">http:\/\/www.academia.edu\/1479369\/Kastamonu_valisi_resid_pasa_bey_ermenileri_korudu_mu<\/a>) vesilesiyle farkettim. Sel\u00e7uk Uzun\u2019un dedi\u011fi gibi ki\u015filerin rollerini tan\u0131mlarken daha titiz olmam gerekirdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/www.radikal.com.tr\/yazarlar\/ayse_hur\/mustafa_kemalin_ittihatciligi_ve_1915e_dair_tavri-1133108<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>\u00a0<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AY\u015eE H\u00dcR Mustafa Kemal, 24 Nisan 1920&#8217;de, &#8220;Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 safhalar\u0131ndan bahsetmek istemem. Zaten \u0130tilaf Devletleri&#8217;nin bahsettikleri de ge\u00e7mi\u015fe ait utan\u00e7 verici i\u015fler, al\u00e7akl\u0131k&#8221; demi\u015fti. Hep ayn\u0131 konular etraf\u0131nda d\u00f6nmekten ho\u015flanm\u0131yorum ama ge\u00e7en haftaki yaz\u0131m \u00fczerine okurlardan gelen sorular ve Radikal yazar\u0131 \u00d6mer \u015eahin\u2019in \u2018Atat\u00fcrk, Ermenileri soran ABD\u2019liye ne demi\u015fti?\u2019 (27 Nisan 2013) ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,26,37],"tags":[],"class_list":["post-23417","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-makaleler","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mustafa Kemal&#039;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#039;e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mustafa Kemal&#039;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#039;e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"AY\u015eE H\u00dcR Mustafa Kemal, 24 Nisan 1920&#8217;de, &#8220;Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 safhalar\u0131ndan bahsetmek istemem. Zaten \u0130tilaf Devletleri&#8217;nin bahsettikleri de ge\u00e7mi\u015fe ait utan\u00e7 verici i\u015fler, al\u00e7akl\u0131k&#8221; demi\u015fti. Hep ayn\u0131 konular etraf\u0131nda d\u00f6nmekten ho\u015flanm\u0131yorum ama ge\u00e7en haftaki yaz\u0131m \u00fczerine okurlardan gelen sorular ve Radikal yazar\u0131 \u00d6mer \u015eahin\u2019in \u2018Atat\u00fcrk, Ermenileri soran ABD\u2019liye ne demi\u015fti?\u2019 (27 Nisan 2013) ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-05-14T08:34:07+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"kalem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"headline\":\"Mustafa Kemal&#8217;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#8217;e dair tavr\u0131\",\"datePublished\":\"2013-05-14T08:34:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/\"},\"wordCount\":2312,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"Makaleler\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/\",\"name\":\"Mustafa Kemal'in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915'e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-05-14T08:34:07+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/05\\\/14\\\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mustafa Kemal&#8217;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#8217;e dair tavr\u0131\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/author\\\/kalem\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mustafa Kemal'in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915'e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Mustafa Kemal'in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915'e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"AY\u015eE H\u00dcR Mustafa Kemal, 24 Nisan 1920&#8217;de, &#8220;Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131&#8217;n\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 safhalar\u0131ndan bahsetmek istemem. Zaten \u0130tilaf Devletleri&#8217;nin bahsettikleri de ge\u00e7mi\u015fe ait utan\u00e7 verici i\u015fler, al\u00e7akl\u0131k&#8221; demi\u015fti. Hep ayn\u0131 konular etraf\u0131nda d\u00f6nmekten ho\u015flanm\u0131yorum ama ge\u00e7en haftaki yaz\u0131m \u00fczerine okurlardan gelen sorular ve Radikal yazar\u0131 \u00d6mer \u015eahin\u2019in \u2018Atat\u00fcrk, Ermenileri soran ABD\u2019liye ne demi\u015fti?\u2019 (27 Nisan 2013) ba\u015fl\u0131kl\u0131 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2013-05-14T08:34:07+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"12 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/"},"author":{"name":"kalem","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"headline":"Mustafa Kemal&#8217;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#8217;e dair tavr\u0131","datePublished":"2013-05-14T08:34:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/"},"wordCount":2312,"commentCount":0,"articleSection":["Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","Makaleler","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/","name":"Mustafa Kemal'in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915'e dair tavr\u0131 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2013-05-14T08:34:07+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/05\/14\/mustafa-kemalin-ittihatciligi-ve-1915e-dair-tavri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mustafa Kemal&#8217;in \u0130ttihat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve 1915&#8217;e dair tavr\u0131"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23417","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23417\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}