{"id":22522,"date":"2013-03-25T02:59:59","date_gmt":"2013-03-25T07:59:59","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=22522"},"modified":"2013-03-25T02:59:59","modified_gmt":"2013-03-25T07:59:59","slug":"turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/","title":{"rendered":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\"><b><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=22523\" rel=\"attachment wp-att-22523\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-medium wp-image-22523\" alt=\"Bar\u0131\u015f \u00dcn\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/Bar\u0131\u015f-\u00dcn-300x217.jpg\" width=\"300\" height=\"217\" \/><\/a>FERDA BALANCAR<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>Ankara \u00dcniversitesi SBF\u2019den siyaset bilimci Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131na \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 kavram\u0131yla katk\u0131da bulunuyor: \u201cDe\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemeyen as\u0131l maddeler T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\u201d<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak siyasal tarih \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir siyaset bilimci. \u00dcnl\u00fc ile Express dergisinin Mart say\u0131s\u0131nda yap\u0131lan geni\u015f s\u00f6yle\u015finin odak noktas\u0131nda \u2018T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucu anla\u015fmas\u0131 olarak T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 yer al\u0131yordu. Bu s\u00f6yle\u015fiden yola \u00e7\u0131kt\u0131k ve \u00dcnl\u00fc ile, \u2018T\u00fcrkler-Ermeniler\u2019, \u2018T\u00fcrkl\u00fck halleri-Ermenilik halleri\u2019nden 2015\u2019e uzanan bir s\u00f6yle\u015fi yapt\u0131k. \u00a0\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00d6ncelikle \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden ba\u015flayal\u0131m. Nedir \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 dedi\u011fim metaforik s\u00f6zle\u015fme T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin maddi ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel temellerini olu\u015fturuyor. Asl\u0131nda s\u00f6zle\u015fmenin ilk ve daha geni\u015f versiyonu \u0130slami bir s\u00f6zle\u015fmeydi. II. Abd\u00fclhamid taraf\u0131ndan ortaya konan bu ilk versiyon, \u0130slam karde\u015fli\u011fi temelinde yeni bir toplumsal \u00e7imento planlad\u0131. Buna g\u00f6re, resmi mezhep olan S\u00fcnnilik \u00e7er\u00e7evesinde M\u00fcsl\u00fcman tebaa birle\u015fecekti. Aleviler ise S\u00fcnnili\u011fe asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131. Planlanan bu S\u00fcnni birli\u011fi, d\u0131\u015far\u0131da H\u0131ristiyan b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lere, ama daha \u00f6nemlisi i\u00e7erideki gayrim\u00fcslim unsurlara kar\u015f\u0131 olu\u015fturuldu. Bu unsurlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da bilindi\u011fi gibi Ermeniler geliyordu. Ancak II. Abd\u00fclhamid Ermenilerden kurtulmay\u0131 ba\u015farabilece\u011fi bir konjonkt\u00fcr yakalayamad\u0131. Zaten \u00e7okuluslu imparatorlu\u011fu ayakta tutma umutlar\u0131 da hen\u00fcz tam anlam\u0131yla t\u00fckenmemi\u015fti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0130ttihat ve Terakki\u2019nin \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019yle ili\u015fkisi neydi?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130\u015fte \u0130ttihat ve Terakki bu umutlar\u0131n t\u00fckendi\u011fi Balkan Sava\u015flar\u0131 ve I. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda gayrim\u00fcslimleri tasfiye etmek i\u00e7in gerekli olan \u015fartlar\u0131 yakalam\u0131\u015f oldu. Bilindi\u011fi gibi 1910\u2019larda T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck art\u0131k en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve rakipsiz ideolojiydi \u0130ttihat\u00e7\u0131lar aras\u0131nda. Ancak bunu \u0130slami bir tonda y\u00fcr\u00fctmek, \u00e7o\u011fu zaman da T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u0130slam maskesi arkas\u0131nda gizlemek zorundayd\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkler d\u0131\u015f\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcman unsurlar hen\u00fcz T\u00fcrkle\u015fmemi\u015fti ve T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fc\u011fe raz\u0131 olmalar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. 1915 Soyk\u0131r\u0131m\u0131 i\u015fte bu \u0130slami \u00e7er\u00e7evede planland\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Kurtulu\u015f Sava\u015f\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Rumlara ve Ermenilere kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131. Burada \u00e7ok \u00f6nemli olan Ermenilerden ve Rumlardan kalan mallar\u0131n, m\u00fclklerin, zenginliklerin, i\u015f sahalar\u0131n\u0131n M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131m\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 bir t\u00fcr \u2018\u0130slami S\u00f6zle\u015fme\u2019 mi?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Evet, b\u00f6ylece \u2018\u0130slami S\u00f6zle\u015fme\u2019ye geliyoruz. Bu metaforik s\u00f6zle\u015fmeye g\u00f6re, Ermenileri tasfiye i\u015fine g\u00f6rev verilen b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar kat\u0131lacakt\u0131; kat\u0131lmayanlar ise susacakt\u0131, ebediyen susacakt\u0131. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, Ermenilere ve Rumlara yap\u0131lanlardan bahsedilmedi\u011fi s\u00fcrece, M\u00fcsl\u00fcman ki\u015fi potansiyel olarak burjuva, h\u00e2kim, general, profes\u00f6r, toprak sahibi, sendikac\u0131, gazeteci, \u00f6\u011fretmen vs. olabilecekti. Kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde ise, s\u00f6zle\u015fme d\u0131\u015f\u0131na at\u0131lacakt\u0131n\u0131z; hi\u00e7bir yere gelemeyecektiniz ve ba\u015f\u0131n\u0131za bir s\u00fcr\u00fc bela gelecekti. S\u00f6zle\u015fme, yaz\u0131l\u0131 olmasa da a\u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Cumhuriyet de bu s\u00f6zle\u015fmeyi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc m\u00fc?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cumhuriyet\u2019in 1924\u2019le birlikte yapt\u0131\u011f\u0131, bu \u0130slami s\u00f6zle\u015fmeyi biraz daraltmak, yani T\u00fcrkle\u015ftirmekti. \u00d6zellikle \u015eeyh Said isyan\u0131ndan sonra s\u00f6zle\u015fmeye yeni bir madde eklendi. Ermenilerden konu\u015fulmad\u0131\u011f\u0131 gibi, K\u00fcrtlerden ve K\u00fcrtlere yap\u0131lanlardan da kimse s\u00f6z etmeyecekti. S\u00f6z etmezseniz, her t\u00fcrl\u00fc ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilirdiniz hayat\u0131n\u0131zda, kendiniz ve aileniz i\u00e7in. E\u011fer s\u00f6z ederseniz, siz ve aileniz bittiniz demektir. \u0130\u015fte de\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemeyen as\u0131l maddeler bunlard\u0131r Cumhuriyet tarihinde. Anayasalar bu s\u00f6zle\u015fmelere k\u0131yasla \u00f6nemsiz belgeler. T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde vurgulamak gereken noktalardan biri \u015fu: Siz \u0130slami ve T\u00fcrkl\u00fck s\u00f6zle\u015fmelerini aktif olarak imzalamam\u0131\u015f olabilirsiniz. Yani Ermenileri ve K\u00fcrtleri s\u00fcrmemi\u015f, \u00f6ld\u00fcrmemi\u015f olabilirsiniz, ya da onlardan geriye kalan mal m\u00fclke konmam\u0131\u015f olabilirsiniz. E\u011fer s\u00f6zle\u015fmeyi pasif olarak izlemi\u015fseniz, yani s\u00f6zle\u015fmeye ses \u00e7\u0131karmazsan\u0131z, s\u00f6zle\u015fmeye dahilsiniz. Ve s\u00f6zle\u015fmenin her t\u00fcrl\u00fc imtiyaz\u0131ndan yararlanabilirsiniz. Aktif olmak \u015fart de\u011fil, pasif kat\u0131l\u0131mc\u0131 da olunabilir. \u0130\u015fte bu s\u00f6zle\u015fme, T\u00fcrkiye\u2019deki s\u0131n\u0131f yap\u0131s\u0131n\u0131n, burjuvazinin, resmi ideolojinin, yarg\u0131n\u0131n, sosyal bilimlerin \u00fczerinde y\u00fckseldi\u011fi ve onu s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri kurucu anla\u015fmad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla son derece g\u00fcncel bir meseledir. Tarihte kalm\u0131\u015f bir \u015fey de\u011fildir. T\u00fcrkiye tarihinin ve bug\u00fcn\u00fcn\u00fcn en \u00f6nemli ve en a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 meselesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00fcrk\u2019\u00fc, \u2018T\u00fcrkl\u00fck\u2019\u00fc nas\u0131l tan\u0131ml\u0131yorsunuz?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcrkl\u00fck, bu s\u00f6zle\u015fme sayesinde do\u011fmu\u015f, ama bu s\u00f6zle\u015fmenin fark\u0131nda olmayan bir duygulanma\/duygulanamama, d\u00fc\u015f\u00fcnme\/d\u00fc\u015f\u00fcnememe, g\u00f6rme\/g\u00f6rememe, duyma\/duyamama, empati kurma\/empati kuramama d\u00fcnyas\u0131. T\u00fcrkl\u00fck, \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeyen, fark\u0131nda olunmayan, sorunsalla\u015ft\u0131r\u0131lmayan, g\u00f6relile\u015ftirilmeyen bir varolu\u015f hali. T\u00fcrkl\u00fck, T\u00fcrk olman\u0131n imtiyazlar\u0131, avantajlar\u0131, duygusal ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel limitleri \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnememe durumu. Diyelim bir T\u00fcrk liberali, bir meseleye yakla\u015f\u0131rken bir liberal olarak yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani evrensel de\u011ferlerle bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. Bir T\u00fcrk liberali olarak bakt\u0131\u011f\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla bir s\u00fcr\u00fc \u015feye de bakamad\u0131\u011f\u0131 akl\u0131na gelmez. Bu sorun Marksistlerde daha da \u00e7arp\u0131c\u0131. S\u0131n\u0131fsal yakla\u015f\u0131yorum, enternasyonalistim, kimlik siyaseti yapm\u0131yorum, dedi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde T\u00fcrkt\u00fcr. Enternasyonalist olman\u0131n ilk \u015fart\u0131 ba\u015fkas\u0131ndaki K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, kendindeki T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6rmek. Duygular\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin, ilgi alanlar\u0131n\u0131n T\u00fcrkl\u00fckle ne kadar g\u00f6lgelenmi\u015f oldu\u011funu idrak etmek. Tabii T\u00fcrkl\u00fc\u011f\u00fcn l\u00fcmpen, se\u00e7kin, \u0130slami ve sosyalist halleri farkl\u0131. Kat\u0131, s\u0131v\u0131 ve gaz halleri gibi. Ortak noktalar\u0131 ise, T\u00fcrkl\u00fckleri ve T\u00fcrkl\u00fck imtiyazlar\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnmemek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Peki, T\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6tekisi kim? Ermeni mi?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">T\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00f6tekisi sadece Ermeni de\u011fil bence. Bu dinamik bir mesele. Kimi zaman Ermeni, kimi zaman Rum, kimi zaman Yahudi, kimi zaman K\u00fcrt, kimi zaman \u2018emperyalist Bat\u0131\u2019 olabilir. Veya hepsi bir arada. Bunlar\u0131n hepsi yeterince i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f \u00f6tekiler ve kullan\u0131ma haz\u0131r halde bekliyorlar, bekletiliyorlar. Konjonkt\u00fcre g\u00f6re biri di\u011ferinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilir. Ama tabii Ermeni meselesi kitlesel su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck ve yayg\u0131n oldu\u011fu sorun oldu\u011fu i\u00e7in, T\u00fcrklerdeki Ermeni korkusu ve nefreti \u00e7ok daha yayg\u0131n denebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 K\u00fcrt siyasetinin Ermeni meselesi hakk\u0131ndaki tutumunu nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? Son olarak Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n Milliyet gazetesinde yay\u0131mlanan \u2018\u0130mral\u0131 notlar\u0131\u2019nda s\u00f6yledi\u011fi Ermeni ve gayrim\u00fcslim kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6zleri kamuoyunda tart\u0131\u015fma yaratt\u0131.\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Genel olarak K\u00fcrt hareketinin Ermeni meselesi hakk\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019deki en ileri hareket oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bildi\u011fim kadar\u0131yla soyk\u0131r\u0131m\u0131 kabul eden, Ermenilerden \u00f6z\u00fcr dileyen, 1890-1915 aras\u0131nda Ermenilere yap\u0131lanlarla ilgili K\u00fcrt sorumlulu\u011funu \u00fcstlenen say\u0131s\u0131z K\u00fcrt var. Bu da K\u00fcrt hareketi sayesinde oluyor. Abdullah \u00d6calan\u2019\u0131n s\u00f6zlerine gelince, bu anlamda ve daha pek \u00e7ok alanda K\u00fcrt hareketinin \u00d6calan\u2019\u0131n \u00e7ok ilerisinde oldu\u011fu tahmin edilebilir. Sonu\u00e7 olarak son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de olumlu geli\u015fmeler oluyor; hem siyaseten hem de insan ili\u015fkileri anlam\u0131nda. Ermenilerle K\u00fcrt ve T\u00fcrk solcular\u0131 yak\u0131nla\u015ft\u0131lar, aralar\u0131nda daha s\u0131cak, dostane ve g\u00fcvenli ili\u015fkiler kuruldu. \u00d6calan bunlardan cezaevi ve tecrit ko\u015fullar\u0131nda uzak kald\u0131. Ayr\u0131ca \u00d6calan\u2019\u0131n pragmatik bir siyaset adam\u0131 oldu\u011fu da biliniyor. Biraz \u00f6nce bahsetti\u011fim \u0130slami s\u00f6zle\u015fmeye, yani T\u00fcrkl\u00fck s\u00f6zle\u015fmesinin ilk ve geni\u015f versiyonuna g\u00f6z k\u0131rpt\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylece hem AKP\u2019yle hem de genel olarak T\u00fcrklerle daha iyi ili\u015fkiler kurmak istiyor olabilir. Son olarak da, bu topraklarda \u00e7ok yayg\u0131n olan komplo teorisyenli\u011fi var. \u00d6calan\u2019\u0131n s\u00f6zlerinde b\u00fct\u00fcn bu fakt\u00f6rler birlikte etkili olmu\u015f olabilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 AKP ve Ba\u015fbakan\u2019\u0131n K\u00fcrt sorununu \u2018\u0130slam karde\u015fli\u011fi\u2019 temelinde \u00e7\u00f6zme iste\u011fi g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden yeniden \u2018\u0130slami S\u00f6zle\u015fme\u2019ye d\u00f6n\u00fc\u015f m\u00fc s\u00f6z konusu?\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Evet, T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 T\u00fcrk yapma projesiydi. B\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n T\u00fcrkle\u015fmesi umut edildi ve sonra da \u00f6yle oldu\u011fu iddia edildi. Gayrim\u00fcslimler bunun d\u0131\u015f\u0131nda tutulmu\u015flard\u0131 do\u011fal olarak. Do\u011fal olarak diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc ilk \u0130slami s\u00f6zle\u015fme zaten onlara kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ancak K\u00fcrtlerin bir k\u0131sm\u0131, s\u00f6zle\u015fme daralt\u0131l\u0131p T\u00fcrkle\u015ftirildi\u011finde buna direndiler. \u015eimdi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ise, s\u00f6zle\u015fmenin tekrar geni\u015fletilip \u0130slamile\u015ftirilmesi \u00e7abas\u0131. Yani \u201c1923\u2019ten sonras\u0131n\u0131 unutal\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fck yanl\u0131\u015flar yap\u0131ld\u0131. 1923 \u00f6ncesine d\u00f6nelim ve din karde\u015fli\u011fi etraf\u0131nda birle\u015felim\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yap\u0131l\u0131yor. Tayyip Erdo\u011fan ve AKP\u2019nin b\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyoruz. \u00d6calan\u2019\u0131n son s\u00f6zleri de buna g\u00f6z k\u0131rp\u0131yor sanki. Tabii K\u00fcrtler buna raz\u0131 olurlar m\u0131? 1920-1923 aras\u0131nda \u2018\u0130slami S\u00f6zle\u015fme\u2019 etraf\u0131nda T\u00fcrklerle anla\u015ft\u0131lar ve Mustafa Kemal\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 desteklediler. Sonra ba\u015flar\u0131na neler geldi\u011fi malum. Yine benzer bir \u015fey yapacaklar\u0131n\u0131 zannetmiyorum. Sonu\u00e7ta \u00e7ok bilin\u00e7li bir kitleden ve hareketten bahsediyoruz art\u0131k. Ancak \u015fu da unutulmamal\u0131 ki, K\u00fcrtler b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kendi haklar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ediyorlar. T\u00fcrkler ba\u015fkanl\u0131k sisteminde ezilir diye, kendi olas\u0131 kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 feda etmezler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u20182015\u2019e do\u011fru iki y\u0131l \u00e7ok uzun s\u00fcrecek\u2019<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b>\u2022\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2015\u2019e, Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\u2019n\u0131n 100. y\u0131l\u0131na giderken T\u00fcrkiye\u2019de devlet ve kamuoyunda farkl\u0131 bir s\u00f6ylemin geli\u015febilece\u011fini, bir t\u00fcr \u2018y\u00fczle\u015fme\u2019nin ger\u00e7ekle\u015febilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">2015\u2019te neler olur kestiremiyorum. Bir yandan \u00e7ok az kald\u0131, bir yandan da T\u00fcrkiye\u2019de bu iki y\u0131l \u00e7ok uzun s\u00fcrecek. Bar\u0131\u015f s\u00fcreci, ba\u015fkanl\u0131k tart\u0131\u015fmalar\u0131, se\u00e7imler ve ard\u0131ndan 2015\u2026 Hi\u00e7 beklenmedik \u015feyler olabilir. Ancak T\u00fcrkiye\u2019nin Ermeni meselesiyle y\u00fczle\u015fmesi K\u00fcrt meselesiyle y\u00fczle\u015fmesinden \u00e7ok daha zor. \u00c7ok daha zor, \u00e7\u00fcnk\u00fc 1915 kitlesel bir sorumlulu\u011fu i\u00e7eriyor. \u0130slamc\u0131lar, dindar insanlar, K\u00fcrt meselesinin tarihinden kendilerini sorumlu tutmuyor olabilirler. Ki tabii ki herkes gibi onlar da sorumlu. Ancak Ermeni meselesinden bu kadar kolay kurtulamazlar. Kimilerinin dedi\u011fi gibi bu sadece birka\u00e7 \u0130ttihat\u00e7\u0131n\u0131n planlad\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey de\u011fil. Su\u00e7u onlara atal\u0131m ve y\u00fczle\u015felim\u2026 Bu olamaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarihsel olarak yanl\u0131\u015f. Abd\u00fclhamid d\u00f6neminden ba\u015flayarak T\u00fcrk-K\u00fcrt b\u00fct\u00fcn bir \u00fclkeyi ve neredeyse b\u00fct\u00fcn toplumsal s\u0131n\u0131flar\u0131 kapsayan bir sorumluluk var burada. Ermeni meselesinde \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7\u0131c\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar as\u0131l 21. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lacak. 1915\u2019ten kim nas\u0131l faydaland\u0131, hangi topraklar\u0131, hangi ba\u011flar\u0131, hangi i\u015fyerlerini, hangi i\u015f sahalar\u0131n\u0131 kimler nas\u0131l sahiplendi? M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi ile maddi \u00e7\u0131karlar nas\u0131l birle\u015ftirildi? Bu kadar b\u00fcy\u00fck zul\u00fcmler kar\u015f\u0131s\u0131nda bu kadar b\u00fcy\u00fck bir sessizlik, ilgisizlik ve bilgisizlik nas\u0131l yarat\u0131ld\u0131? B\u00fct\u00fcn bunlar yava\u015f yava\u015f ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve b\u00f6ylece \u0130slami ve T\u00fcrkl\u00fck s\u00f6zle\u015fmelerinin me\u015fruiyeti kayboluyor, kaybolacak. Bu s\u00fcre\u00e7te belki bu kez ger\u00e7ekten demokratik ve e\u015fitlik\u00e7i bir s\u00f6zle\u015fme de yap\u0131labilir halklar aras\u0131nda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><a href=\"mailto:ferda@agos.com.tr\"><b><i>ferda@agos.com.tr<\/i><\/b><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><b><i>http:\/\/agos.com.tr\/haber.php?seo=turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde&amp;haberid=4737<\/i><\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>FERDA BALANCAR Ankara \u00dcniversitesi SBF\u2019den siyaset bilimci Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131na \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 kavram\u0131yla katk\u0131da bulunuyor: \u201cDe\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemeyen as\u0131l maddeler T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\u201d Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak siyasal tarih \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir siyaset bilimci. \u00dcnl\u00fc ile Express dergisinin Mart say\u0131s\u0131nda yap\u0131lan geni\u015f s\u00f6yle\u015finin odak noktas\u0131nda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,29,37],"tags":[],"class_list":["post-22522","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-mulakatlar","category-tarih-sayfalari"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"FERDA BALANCAR Ankara \u00dcniversitesi SBF\u2019den siyaset bilimci Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131na \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 kavram\u0131yla katk\u0131da bulunuyor: \u201cDe\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemeyen as\u0131l maddeler T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\u201d Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak siyasal tarih \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir siyaset bilimci. \u00dcnl\u00fc ile Express dergisinin Mart say\u0131s\u0131nda yap\u0131lan geni\u015f s\u00f6yle\u015finin odak noktas\u0131nda [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-03-25T07:59:59+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"kalem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"headline\":\"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde\",\"datePublished\":\"2013-03-25T07:59:59+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/\"},\"wordCount\":2067,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131\",\"Haberler\",\"M\u00fclakatlar\",\"Tarih Sayfalar\u0131\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/\",\"name\":\"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-03-25T07:59:59+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2013\\\/03\\\/25\\\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/author\\\/kalem\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"FERDA BALANCAR Ankara \u00dcniversitesi SBF\u2019den siyaset bilimci Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, yeni anayasa tart\u0131\u015fmalar\u0131na \u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 kavram\u0131yla katk\u0131da bulunuyor: \u201cDe\u011fi\u015ftirilmesi teklif dahi edilemeyen as\u0131l maddeler T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\u201d Ankara \u00dcniversitesi Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Bar\u0131\u015f \u00dcnl\u00fc, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak siyasal tarih \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir siyaset bilimci. \u00dcnl\u00fc ile Express dergisinin Mart say\u0131s\u0131nda yap\u0131lan geni\u015f s\u00f6yle\u015finin odak noktas\u0131nda [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2013-03-25T07:59:59+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/"},"author":{"name":"kalem","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"headline":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde","datePublished":"2013-03-25T07:59:59+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/"},"wordCount":2067,"commentCount":0,"articleSection":["Ermeni Soyk\u0131r\u0131m\u0131","Haberler","M\u00fclakatlar","Tarih Sayfalar\u0131"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/","name":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2013-03-25T07:59:59+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2013\/03\/25\/turkluk-sozlesmesi-anayasanin-ustunde\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u2018T\u00fcrkl\u00fck S\u00f6zle\u015fmesi\u2019 anayasan\u0131n \u00fcst\u00fcnde"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22522","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22522"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22522\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22522"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22522"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22522"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}