\u0130ki g\u00fcnd\u00fcr Van\u2019day\u0131m. Tahmin edece\u011finiz \u00fczere Ahtamar Adas\u0131\u2019nda bulunan Surp Ha\u00e7 Ermeni Kilisesi\u2019ndeki ayini izlemeye geldim.
\nAyin az \u00f6nce bitti. Karmakar\u0131\u015f\u0131k duygularla Van 100. Y\u0131l \u00dcniversitesi\u2019ndeki konukevine d\u00f6nd\u00fcm ve bu yaz\u0131y\u0131 yaz\u0131yorum.
\nVan muhte\u015fem bir kent. Vanl\u0131lar \u201cg\u00f6l\u201d denmesini sevmiyorlar. \u201cBu kadar b\u00fcy\u00fck g\u00f6l m\u00fc olur, bu denizdir\u201d diyorlar Van \u2018Denizi\u2019ne…
\nGer\u00e7ekten o kadar g\u00fczel ki!
\nKent, ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u00e7\u00fcn yaratt\u0131\u011f\u0131 kaosa ve mimari fecaate d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, b\u00fcy\u00fcleyici bir g\u00fczelli\u011fe de her nas\u0131lsa sahip. Bak\u0131ms\u0131z ve yorgun. Ermenilerin kovuldu\u011fu her yerin ba\u015f\u0131na gelen, bu kentin ba\u015f\u0131na da gelmi\u015f, gidenlerin izini kaybettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, Van\u2019a ait \u00e7o\u011fu \u015fey de yitmi\u015f gitmi\u015f. \u015eimdi, Vali M\u00fcnir Karalo\u011flu\u2019nun azimli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ve geni\u015f vizyonu ile elde kalanlar kazan\u0131lmaya, topra\u011f\u0131n alt\u0131ndakiler de g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Mesela \u00f6nemli bir \u00f6rnek, Van Kalesi\u2019nin hemen arkas\u0131ndaki b\u00f6lgede yer alan eski Van \u015fehrinin canland\u0131r\u0131lmas\u0131 projesi.
\nEski Van kenti 1915\u2019te Ermeniler g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcrken tamamen yak\u0131lm\u0131\u015f y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, kal\u0131nt\u0131lar\u0131ndan da anl\u0131yorsunuz bunu. \u015eimdi bu b\u00f6lgede arkeolojik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131l\u0131yor. Yak\u0131nda t\u00fcm mahalle sergilenebilir hale getirilecekmi\u015f.
\nVali M\u00fcnir Bey\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcmde a\u00e7\u0131k\u00e7a sordum \u015fu ha\u00e7 meselesini. \u201cSiyaseten mi \u00e7ekindiniz, neden b\u00f6yle g\u00fczel bir organizasyonda bu eksikli\u011fe g\u00f6z yumdunuz, boykot olmasa da Ermenistan Ba\u015fpatrikli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer kiliseler de gelse, kat\u0131l\u0131m daha \u00e7ok olsa olmaz m\u0131yd\u0131?\u201d dedim.
\nKesinlikle reddetti. Samimiyeti ortadayd\u0131. Onun demesine g\u00f6re, K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kurulu\u2019ndan iznin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kendilerine talimat geldi\u011finde ise ha\u00e7\u0131 yerine koymak i\u00e7in zamanlar\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ger\u00e7ekten de ha\u00e7\u0131n yerine yerle\u015fmesi \u00f6yle basit bir i\u015f de\u011fil. \u0130skele kurulmas\u0131, k\u00fcmbetin indirilmesi gerekiyor. 100 kiloluk demir ha\u00e7, r\u00fczg\u00e2r\u0131n etkisiyle 500 kiloluk y\u00fck olu\u015ftururmu\u015f vs. Ayinden sonra ilk i\u015f ha\u00e7 yerine konacakm\u0131\u015f. Gelecek seneki ayine bu boykot sorununun da olmayaca\u011f\u0131n\u0131, kat\u0131l\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda artaca\u011f\u0131n\u0131 umuyor Vali Karalo\u011flu.
\nVali Bey\u2019in samimiyeti, harcad\u0131\u011f\u0131 \u00fcst\u00fcn \u00e7aba ortada. Ancak konuyla ilgili daha \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m haberde belirtmi\u015ftim. S\u00f6z konusu ha\u00e7 y\u0131llard\u0131r haz\u0131r bekliyor zaten. Mesele izin ise, K\u00fclt\u00fcr Bakan\u0131 Say\u0131n G\u00fcnay, ge\u00e7en may\u0131s ay\u0131nda bu iznin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bizzat s\u00f6ylemi\u015fti. Sonra kendimizi kand\u0131rmayal\u0131m, Bakanl\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcmetin istedi\u011fi bir tasarruf iki g\u00fcnde yerine getirilir, biliyoruz. Nitekim \u2013herhalde denge unsuru olarak- Van Kalesi\u2019nde bulunan S\u00fcleyman Han camii 15 g\u00fcn i\u00e7inde restore edilip, Ahtamar\u2019daki ayinden tam bir g\u00fcn \u00f6nce ibadete a\u00e7\u0131ld\u0131. Ben Valili\u011fin de\u011fil ama, \u015fu ha\u00e7 meselesinin kesinlikle referandumla ilgili oldu\u011funu, AK Parti\u2019nin bu reformlar\u0131 yapmay\u0131 istedi\u011fini, yaparken de oy kayg\u0131s\u0131 ve muhalefet korkusuyla temkinli hareket etti\u011fine inan\u0131yorum. Nitekim b\u00f6yle \u00e7ok \u00f6nemli bir olaya, h\u00fck\u00fcmetten b\u0131rak\u0131n bakan, m\u00fcste\u015far d\u00fczeyinde bile kat\u0131l\u0131m olmad\u0131.
\nAnadolu\u2019ya her \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda, veya bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m t\u00fcrden Ermenilerle ilgili bir m\u00fcspet geli\u015fmeye her tan\u0131k oldu\u011fumda duygular\u0131mda bir b\u00f6l\u00fcnme ya\u015f\u0131yorum.
\n\u0130lki, bu ad\u0131mlar\u0131n ne kadar eksik veya yetersiz olursa olsun, bulundu\u011fumuz durumdan ileri bir noktaya bizi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 ile ilgili mant\u0131kl\u0131 tutum oluyor. Daha d\u00fcne kadar kiliselerimize bir \u00e7ivi dahi \u00e7akam\u0131yorduk. Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc 36 Beyannamesi\u2019ni gerek\u00e7e g\u00f6stererek vak\u0131flar\u0131m\u0131z\u0131n mallar\u0131na hukuksuzca el koyuyor, bu mallar\u0131n geliri ile d\u00f6nen okul, dernek ve hastanelerimiz bir bir kapan\u0131yor veya cemaate b\u00fcy\u00fck bir mali k\u00fclfet haline geliyordu.
\nAk Parti d\u00f6neminde devletin az\u0131nl\u0131k politikas\u0131nda AB\u2019ye uyumlu pek \u00e7ok iyile\u015ftirme yap\u0131ld\u0131. Devletin bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131, bunlar\u0131 g\u00f6zard\u0131 edemeyiz.
\nAma duygular\u0131m beni \u00f6te yandan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaya devam ediyor. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize, kendi kilisenizde, 95 sene sonra, m\u00fczeye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ve ha\u00e7\u0131ndan ve \u00e7an\u0131ndan yoksun halde ayin yapmak zorunda kal\u0131yorsunuz ve bunu \u00f6ven bir yaz\u0131 yazmak da gerekiyor bir yandan.<\/p>\n
Sizin kiliseniz, sizden \u00e7al\u0131nm\u0131\u015f, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, ha\u00e7\u0131 s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f, resimleri kaz\u0131nm\u0131\u015f. Size iade edilmesi gerekiyor. \u201cM\u00fcze yapmak da nereden \u00e7\u0131kt\u0131\u201d diyemiyorsunuz. Senede bir g\u00fcn gelip, ayin yap\u0131p, t\u00fcm d\u00fcnyaya T\u00fcrkiye\u2019nin reformlar\u0131n\u0131 anlatan o \u015fa\u015faal\u0131 resimde fig\u00fcran rol\u00fc oynamak mecburiyetindesiniz. Van Kalesi\u2019nden a\u015fa\u011f\u0131 kente bak\u0131p, bir zamanlar buralarda on binlerce Ermeni\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kadim bir uygarl\u0131klar\u0131 oldu\u011funu, art\u0131k geriye ha\u00e7s\u0131z Surp Ha\u00e7 Kilisesi\u2019nden gayr\u0131 pek bir \u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, o uygarl\u0131\u011f\u0131n son temsilcilerinden bir Ermeni as\u0131ll\u0131 vatanda\u015f olarak yerinde g\u00f6rmek…
\nGer\u00e7ekten zor. Ama, i\u015fte Van Valisi gibi insanlar\u0131n ellerinden geleni azami sarf ederek bir \u015feyleri d\u00fczeltmeye \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce de, destek vermek, k\u00f6stek olmamak gerekti\u011fini de biliyorsunuz. \u0130ki arada bir derede kal\u0131yorsunuz.
\nAda\u2019da bir Ermeni arkada\u015fla konu\u015fuyorduk. Van halk\u0131 ile ilgili izlenimlerini sordum. \u00c7ok ki\u015fiyle konu\u015fmu\u015f. \u201cNas\u0131l anlatay\u0131m\u201d dedi. \u201cA\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemiyorlar ama mahcup gibiler, a\u015f\u0131r\u0131 bir nezaket ve ilgi var Ermenilere\u201d dedi.
\nBen bu ad\u0131mlar\u0131n, mahcup, ikircikli ve yetersiz de olsa, devletin ve vatanda\u015flar\u0131n Ermenilerden bir t\u00fcr \u00f6z\u00fcr dileme y\u00f6ntemi oldu\u011funun fark\u0131nday\u0131m. Bunun de\u011ferini de kimseye d\u00fc\u015f\u00fcrtt\u00fcrmem. Ama bu aradal\u0131k, bu ikilem, bu duygular da \u00e7ok a\u011f\u0131r be karde\u015fim!
\nZor ta\u015f\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
20.09.2010<\/em><\/strong><\/p>\n Markar Esayan www.taraf.com.tr<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130ki g\u00fcnd\u00fcr Van\u2019day\u0131m. Tahmin edece\u011finiz \u00fczere Ahtamar Adas\u0131\u2019nda bulunan Surp Ha\u00e7 Ermeni Kilisesi\u2019ndeki ayini izlemeye geldim. Ayin az \u00f6nce bitti. Karmakar\u0131\u015f\u0131k duygularla Van 100. Y\u0131l \u00dcniversitesi\u2019ndeki konukevine d\u00f6nd\u00fcm ve bu yaz\u0131y\u0131 yaz\u0131yorum. Van muhte\u015fem bir kent. Vanl\u0131lar \u201cg\u00f6l\u201d denmesini sevmiyorlar. \u201cBu kadar b\u00fcy\u00fck g\u00f6l m\u00fc olur, bu denizdir\u201d diyorlar Van \u2018Denizi\u2019ne… Ger\u00e7ekten o kadar g\u00fczel […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"class_list":["post-2065","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler"],"yoast_head":"\n
\nmarkaresayan@hotmail.com <\/em><\/strong><\/p>\n