{"id":20526,"date":"2012-12-08T03:23:06","date_gmt":"2012-12-08T08:23:06","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=20526"},"modified":"2012-12-08T03:23:06","modified_gmt":"2012-12-08T08:23:06","slug":"ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/","title":{"rendered":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>\u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.”<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler<\/a> k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 bile \u00e7ok moralli ve gen\u00e7 gibi ayaktad\u0131rlar. Onlarda 120-130 y\u0131l ya\u015fayanlar\u0131 az de\u011fil. K\u00fcrtler<\/a>i ilk bak\u0131\u015fta tan\u0131yabilirsiniz cesur bak\u0131\u015flar\u0131 ve korku salan bir duru\u015flar\u0131 vard\u0131r\u2026 K\u00fcrtler<\/a> s\u00f6z verdi\u011finde,<\/a> emanet ald\u0131\u011f\u0131nda y\u00e2da, s\u0131r konusunda s\u00f6z vermi\u015fse onu saklarlar. Bir K\u00fcrt hayat\u0131ndan vazge\u00e7er ama bu s\u00f6z\u00fcnden vazge\u00e7mez.<\/p>\n

Kad\u0131nlar\u0131 amazonlar gibidir. \u00c7ok cesur ve korkusuz erkekler gibi giyinip silah ku\u015fanabiliyor, \u00e7at\u0131\u015fmalara \u00e7ekinmeden kat\u0131labiliyorlar. \u00d6zellikle bey kad\u0131nlar\u0131 bu konuda daha at\u0131lganlar.\u201d<\/p>\n

Bu sat\u0131rlar \u00fcnl\u00fc Ermeni Yazar Xa\u00e7atur Abovyan\u2019a ait. Abovyan Ermenice edebi yaz\u0131m\u0131n\u0131n ilk temsilcilerinden biridir. Kendi \u00e7a\u011f\u0131nda ilerici d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden dolay\u0131 d\u0131\u015flanm\u0131\u015f ve ismi konulmam\u0131\u015f bir aforoza u\u011fram\u0131\u015f ve daha sonra da faili me\u00e7hul bir \u015fekilde \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Tarih<\/a>i bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, pedagog, etnograf olan Abovyan 15 Ekim 1809 Kenaker k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya geldi. Ermenilerin eski soylu bir aile<\/a>si olan Abovends aile<\/a>sine mensup olan Abovyan, 9 ya\u015f\u0131nda ruhi geli\u015fme i\u00e7in E\u00e7miadzin kilisesine g\u00f6nderildi ve 1822 y\u0131l\u0131na kadar burada kald\u0131. \u015eubat 1856\u2019da Tiflis\u2019teki Nersisyan Ermeni okulunu bitirdi. Ermenilerin en iyi pedagoglar\u0131ndan \u015fair Bogos Karadagtsi ve hatip Harutyun Alamdaryan\u2019\u0131n yan\u0131nda e\u011fitim<\/a> g\u00f6rd\u00fc. 1826 Rus-Pers sava\u015flar\u0131 Abovyan\u2019\u0131n Rusya ve Avrupa\u2019da okuma hayallerini suya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bir y\u0131l kadar Sanayi kilisesinde \u00f6\u011fretmenlik yapt\u0131, daha sonraki y\u0131llarda bir s\u00fcre Ecmezin\u2019de terc\u00fcmanl\u0131k ve Ermeni Katolikosunun sekreteri olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bir ara Derptsk \u00fcniversitesinden gelen Profes\u00f6r F. Paroton ile birlikte Ararat Da\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Yazar\u0131n K\u00fcrtler<\/a> hakk\u0131ndaki izlenimlerini bu t\u00fcr gezilerden edindi\u011fini tahmin ediyoruz.<\/p>\n

ESK\u0130 B\u0130R GAZETE M\u00dcZES\u0130NDE TAR\u0130H\u0130N \u0130ZLER\u0130
\n<\/strong>
\nErmeni ayd\u0131n ve yazarlar\u0131 belli d\u00f6nemlerde K\u00fcrtler<\/a> hakk\u0131nda izlenim yaz\u0131lar\u0131 tarih<\/a>i ve k\u00fclt\u00fcr<\/a>el de\u011ferlendirmeler kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r. Ama biz \u00e7e\u015fitli yerlerde al\u0131nt\u0131lar\u0131na rastlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu sosyolojik izlenimin pe\u015findeydik. Onu \u00f6nce D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u00fct\u00fcphanelerinden Lenin K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nde arad\u0131k. Orda \u00e7ok say\u0131da kitab\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen bu yaz\u0131y\u0131 bulamad\u0131k. Ba\u015fka bir kayna\u011fa ba\u015fvurduk. Birka\u00e7 y\u00fczy\u0131ll\u0131k Rus imparatorlu\u011fu ve sonras\u0131nda Sovyet d\u00f6nemine ait geni\u015f bir gazete ar\u015fivine sahip gazete m\u00fczesi gibi yerde 1848\u2019de Tiflis\u2019te Rus\u00e7a yay\u0131nlanan Kafkas gazetesinin 46, 47, 49, 50, 51. say\u0131lar\u0131n\u0131 bulabildik. Bu yaz\u0131 dizisinin giri\u015fi daha \u00e7ok K\u00fcrt tarih<\/a>ine ait yanl\u0131\u015f bilgiler i\u00e7eriyor. Ama bundan da birka\u00e7 par\u00e7a veriyoruz.<\/p>\n

Abovyan yaz\u0131 dizisine \u015f\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor: \u201cHer y\u00f6n\u00fcyle gizemli halklardan birisi de tart\u0131\u015fmas\u0131z K\u00fcrtler<\/a>dir. Onlar F\u0131rat ve Dicle<\/a> aras\u0131nda ve Ermenistan da\u011flar\u0131 ve Fars s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan ba\u015flayarak Beyaz\u0131d pa\u015fal\u0131klar\u0131 ve bizim Karaba\u011f\u2019a kadar olan co\u011frafyada ya\u015f\u0131yorlar. Eski zamanlardan bu yana \u00e7ok say\u0131da a\u015firet ve boylara ayr\u0131lm\u0131\u015f Pers, T\u00fcrk ve Rus kom\u015fular taraf\u0131ndan s\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar kendi geleneklerini, dillerini ulusal elbiselerini ve hayat tarz\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmemi\u015flerdir. Akrabal\u0131\u011f\u0131m\u0131za ra\u011fmen bu halk\u0131n tarih<\/a>ine ili\u015fkin bilgilerimiz \u00e7ok yanl\u0131\u015ft\u0131r ve daha \u00e7ok hik\u00e2yelere dayand\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u2026Belki Arap ve Bizans yazarlar\u0131 \u00e7a\u011fda\u015f ha\u00e7l\u0131 seferleri ve bu g\u00fczel halk\u0131n hayat bilgisiyle ilgilenerek yazm\u0131\u015f olabilirler ama ben sadece Ermeni tarih<\/a> yazarlar\u0131n\u0131n yaz\u0131lar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalaca\u011f\u0131m… \u00c7am\u015fiyan Armenyan tarih<\/a>i eserinde co\u011frafik olarak g\u00fczel yerleri ve halklar\u0131 dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n

K\u00fcrtler<\/a> Tatarca\u2019y\u0131 iyi biliyorlar kendilerini kendi dilleriyle \u2018Kurdlar\u2019 olarak tan\u0131t\u0131rlar. K\u00fcrtler<\/a> bir\u00e7ok halktan olu\u015fan \u00fclkede ya\u015f\u0131yorlar ve orda ya\u015fayan halklar K\u00fcrtler<\/a>in dillerini inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ve elbiselerini alm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7em\u015fiyan bunu \u015f\u00f6yle ifade ediyor; Arap halifeleri g\u00fc\u00e7lerini kaybettiklerinde sonra her bir emirlik kendi b\u00f6lgesini ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etti. O zaman bir\u00e7ok skip tayfalar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Ve kendilerine T\u00fcrk dediler yani ayn\u0131 Tatarlar gibi ve (Fars) Persiya\u2019y\u0131 ge\u00e7erek eski medyaya girdiler. Bir\u00e7ok \u00fclkeyi fethedip o \u00fclkelerin \u00f6rf, adetlerini ve dinlerini alarak o halklar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirdiler. \u201c<\/p>\n

Abovyan bu yaz\u0131y\u0131 Bat\u0131l\u0131 bir \u00fcslupla kaleme alm\u0131\u015f. Do\u011fulu vurgusunda Ermeniler\u2019i dahil etmemi\u015f. Bunun Hristiyanl\u0131kla ilgili olabilir. Abovyan bir Ermeni milliyet\u00e7isidir. Milliyet\u00e7ili\u011fin erken d\u00f6nemlerindeki di\u011fer halklara d\u00fc\u015fmanl\u0131ktan ziyade kendi maddi ve \u00f6zellikle tretoryal aidiyetlerini b\u00fcy\u00fctme e\u011filimleri g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 K\u00fcrt a\u015firetlerinin Ermenilerden geldi\u011fini ya da K\u00fcrtler<\/a>in tarih<\/a> boyunca ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerleri yine ermeni tarih<\/a>\u00e7ilere dayanarak Ermenistan olarak ifade etmesi bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Abovyan yaz\u0131s\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor; \u201c\u015eunu hat\u0131rlamal\u0131y\u0131z ki \u0130slam\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve fanatik bi\u00e7imde yay\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda k\u0131l\u0131\u00e7 ve kalkanla insanlar\u0131 katledip kendi dinlerini kabul etmeye zorlad\u0131klar\u0131 zaman Ermenistan\u2019\u0131n peri\u015fan halini kullanarak yani Bizans imparatorlu\u011funun Farslar\u0131n, Persiyal\u0131lar ve Araplar\u0131n \u00fclkemize s\u00fcrekli sald\u0131r\u0131lar d\u00fczenledikleri d\u00f6nemleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fumuzda niye Ermenilerin Bizans, Fars ve G\u00fcrcistan\u2019da y\u00fcksek g\u00f6revlere girmek i\u00e7in \u00e7aba harcad\u0131klar\u0131 anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Ayr\u0131ca halk\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n nas\u0131l canlar\u0131 ve vatanlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ay bayra\u011f\u0131 alt\u0131na girdiklerini ve niye kendi g\u00fc\u00e7l\u00fc olan kom\u015fular\u0131n\u0131n bi\u00e7imine yani Araplar\u0131n ve K\u00fcrtler<\/a>in hayat tarzlar\u0131n\u0131 ve dillerini benimsedikleri anla\u015f\u0131lacakt\u0131r. Zaten sonradan da onlarla bir b\u00fct\u00fcn oldular. Eski yaz\u0131larda da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi bir\u00e7ok Ermeni K\u00fcrdistan<\/a>\u2019a ka\u00e7arak K\u00fcrt isimlerini ald\u0131lar.<\/p>\n

K\u00fcrtler<\/a> kendi aralar\u0131nda konu\u015furken kendilerine hi\u00e7bir zaman K\u00fcrt demiyorlar Kurmanc diyorlar.<\/p>\n

K\u00fcrtler<\/a> kurmanci ve Zazaki leh\u00e7elerini konu\u015fuyorlar Zaza leh\u00e7esi konu\u015fan K\u00fcrtler<\/a> Egnus, Mu\u015f, Tujik b\u00f6lgelerinde ya\u015f\u0131yorlar ve dilleri \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r. Sert yar\u0131 barbar ya\u015fam tarzlar\u0131 dillerine yans\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Dilleri Avrupal\u0131 bir kulak i\u00e7in \u00e7ok anla\u015f\u0131lmazd\u0131r. Ama bu dilin di\u011fer Asya dillerinden \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu kabullenmeliyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n \u00e7ok net seslendirmeleri var. Oysa Asya dillerinde bir\u00e7ok ses i\u00e7 i\u00e7e giriyor \u00f6rne\u011fin Lezgi ve \u00c7e\u00e7en dilerinde kelimeler yutuluyor. T\u00fcm isimleri k\u0131salt\u0131yorlar Hesso, \u015eemo, Alo diye isimlendiriyorlar ama beylerinin ve A\u011falar\u0131n\u0131n isimlerini k\u0131saltm\u0131yorlar.<\/p>\n

K\u00dcRT KADINLARI \u015eA\u0130R RUHLU<\/strong><\/p>\n

K\u00fcrt halk \u015fiiri \u00e7ok ilgin\u00e7 ad\u0131mlar att\u0131 ve y\u00fcksek mertebeye ula\u015ft\u0131, her K\u00fcrt hatta her K\u00fcrt kad\u0131n\u0131 ruhsal olarak do\u011fu\u015ftan \u015fairdir. G\u00f6\u00e7ebeler de bile di\u011fer g\u00f6\u00e7ebelerden beklenmeyecek bir yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011fa sahip \u00e7ok g\u00fczel \u015fiirsel anlat\u0131mlar\u0131 var. Onlar y\u00fckseltilerini \u00e7ok rahat dile getiriyorlar. Kendi da\u011flar\u0131n\u0131, ovalar\u0131n\u0131, sular\u0131n\u0131, atlar\u0131n\u0131, silahlar\u0131n\u0131, sava\u015f kahramanl\u0131klar\u0131n\u0131, g\u00fczel kad\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00fczelliklerini co\u015fkuyla yans\u0131tabiliyorlar. Avrupal\u0131lar bu g\u00fczel anlat\u0131mlara hi\u00e7 a\u015fina de\u011filler. Onlar orijinal bir halk olarak hayat\u0131n g\u00fczelliklerini Avrupa\u2019n\u0131n t\u00fcm ihti\u015fam\u0131ndan daha iyi yans\u0131t\u0131yorlar. Bu b\u00fcy\u00fck yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131 onlar\u0131n vatanlar\u0131na olan sevgisinde de dile geliyor. Bu da\u011fl\u0131k ve yar\u0131 barbar olan halk\u0131n vatan\u0131na olan sevgisi y\u00fccedir. K\u00fcrt dengbeji s\u00f6ylemeden \u00f6nce iki elini \u00e7enesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor y\u00fcz\u00fcn\u00fc ellerinin aras\u0131na al\u0131p parmaklar\u0131na de\u011fecek \u015fekilde kendini dik tutuyor ve s\u00f6ylemeye ba\u015fl\u0131yor. Her hangi bir m\u00fczik aleti olmaks\u0131z\u0131n \u201clolo\u201d diyerek ba\u015fl\u0131yor bu Avrupal\u0131lar\u0131n \u201clala\u201d s\u0131 gibidir.<\/p>\n

(Yazar burada bir dipnot koyarak \u015fu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yap\u0131yor) maalesef benim soyda\u015flar\u0131m bu konuda K\u00fcrtler<\/a>den \u00e7ok geride kalm\u0131\u015flard\u0131r. \u00c7ok bilin\u00e7li ve okumu\u015fluklar\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen sadece manevi hayat\u0131n zenginli\u011finden s\u00f6z edebiliyorlar yani Asyal\u0131 halklara g\u00f6re ve kom\u015fular\u0131na nazaran bu konuda \u00e7ok zay\u0131flar. Bizde halk \u015fiiri yok \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim t\u00fcm \u015fark\u0131lar\u0131m\u0131z hep Tatarca\u2019dan al\u0131nm\u0131\u015f ve almaya devam ediyorlar. Bu Asya \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekten kayda de\u011fer ve en sert ele\u015ftirileri bile kald\u0131rmaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n

Abovyan Ayr\u0131ca g\u00f6zlemlerinin \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 bu g\u00fcnk\u00fc \u0130ran Ermenistan s\u0131n\u0131rlar\u0131na yak\u0131n yani daha \u00e7ok K\u00fcrdistan<\/a>\u2019\u0131n s\u0131n\u0131r \u00e7izgileriyle par\u00e7alanan ve Ruslar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla da imparatorluklar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma d\u00f6nemlerini ifade ediyor. Bu d\u00f6nem K\u00fcrdistan<\/a> bir sava\u015f meydan\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131yordu. Ve bu y\u00fczden K\u00fcrtler<\/a>, Rus \u0130ran ve T\u00fcrk \u0130mparatorluklar\u0131n\u0131n ordular\u0131n\u0131n talan ve istilas\u0131na u\u011frayarak yoksulla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. K\u00fcrtler<\/a> de a\u015firet birlikleri olu\u015fturup kendilerini talanla al\u0131nan mallar\u0131n\u0131 bu ordular\u0131n lojistiklerini veya bu \u00fclkelere giden kervanlar\u0131 talan ederek gidermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Abovyan\u2019\u0131n izlenimleri de tam bu alanlarda yani Serhat b\u00f6lgesine dayanmaktad\u0131r.<\/p>\n

K\u00dcRTLER ASLA TATAR \u015eARKILARINI S\u00d6YLEMEY\u0130 KEND\u0130LER\u0130NE HAKARET SAYIYORLAR<\/strong><\/p>\n

Abovyan\u0131n yaz\u0131s\u0131 \u015f\u00f6yle devam ediyor: \u201cBaz\u0131 Asyal\u0131 H\u0131ristiyanlar kendi d\u00fc\u011f\u00fcn ve e\u011flencelerinde Tatar \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlar. K\u00fcrtler<\/a> ise Tatarlara ait her \u015feyden nefret edip onlara Acem diyorlar ve b\u00f6yle bir \u015feyi kendilerine hakaret olarak alg\u0131l\u0131yorlar. Sadece b\u00fcy\u00fck bir Tatar veya Fars misafirleri geldi\u011finde belki bir \u015fark\u0131 s\u00f6ylerler.<\/p>\n

Onlar\u0131n gen\u00e7leri, kad\u0131nlar ve erkekleri toplan\u0131p e\u011fleniyorlar ve \u015ear\u0131k s\u00f6yl\u00fcyorlar. Asya zurnas\u0131 ve davulu sadece d\u00fc\u011f\u00fcnlerde kullan\u0131yorlar, ama \u00e7obanlar hi\u00e7bir zaman kavaldan vazge\u00e7mezler. Ben kad\u0131nlar \u015fark\u0131 s\u00f6ylerken ellerini y\u00fczlerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrler mi bilemem ama birka\u00e7 K\u00fcrt \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 size \u00e7eviriyle size s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n

K\u00dcRTLERDE ASYALI HALKLAR G\u0130B\u0130 KADINLARA SAYGISIZLIK YOKTUR
\n<\/strong>
\nK\u00fcrtler<\/a>de T\u00fcrkiye\u2019deki Ermeniler gibi b\u00fcy\u00fcklere kar\u015f\u0131 sayg\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr, herkes aya\u011fa kalkar say\u0131 g\u00f6sterir. Merhabala\u015fmak i\u00e7in gen\u00e7lerin al\u0131nlar\u0131ndan \u00f6perler. Her zaman toplant\u0131lar olur Paris\u2019teki restoranlar gibi yemekler verilir. Bu yemeklerde 40- 50 koyun kesilir, be\u015f kazan pirin\u00e7 pi\u015firilir birka\u00e7 fund kofte yap\u0131l\u0131r ve misafirlere da\u011f\u0131t\u0131l\u0131r. K\u00fcrtler<\/a> \u00fc\u00e7 sefer yemek yerler ama misafirler i\u00e7in her zaman sofra kurulabilir. K\u00fcrtler<\/a>in yemekleri pilavdand\u0131r. Do\u011funun sevdi\u011fi gibi et, pilav, so\u011fan, biber, k\u00f6fte peynir, \u015ea\u015flik (kebap \u00e7e\u015fitleri) yer kaynat\u0131lm\u0131\u015f s\u00fct i\u00e7erler. Yemekten sonra eller y\u0131kan\u0131yor ve kahveler i\u00e7iliyor. Zengin b\u00fcy\u00fck K\u00fcrtler<\/a>in evlerindeki kad\u0131nlar misafirlere g\u00f6z\u00fckmezler. Bunun tersine normal halktan insanlar\u0131n evinde kad\u0131nlar \u00e7ok serbest ve rahatt\u0131rlar.<\/p>\n

K\u00fcrtler<\/a>de di\u011fer Asyal\u0131 halklarda oldu\u011fu gibi kad\u0131nlarla dalga ge\u00e7me, k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ve taciz yoktur. Tatarlar gibi ya\u011fc\u0131l\u0131k yapmazlar \u00f6rne\u011fin konuklar\u0131 kim olursa olsun hi\u00e7bir zaman kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemezler. Tatarlar gibi \u201caya\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki toprak olay\u0131m\u201c demezler, ama misafirleri i\u00e7in koyun kesme bir bor\u00e7 gibidir. Misafirlerine hediyeler verir, konuklar\u0131 en iyi at\u0131n\u0131 ve silah\u0131n\u0131 istese bile vermeye haz\u0131rd\u0131r. Ama Asyal\u0131 halklarda oldu\u011fu gibi K\u00fcrtler<\/a>de de Kad\u0131nlar a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fc ta\u015f\u0131rlar. S\u0131radan halktan kad\u0131nlar, misafirlerin \u00f6n\u00fcnde y\u00fczlerini kapatmazlar ve do\u011fuda oldu\u011fu gibi \u00e7o\u011funlukla 11 ya\u015f\u0131nda evlenirler. D\u00fc\u011f\u00fcnlerinde genelde Ruslar\u0131nkine benzer danslarla s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar. Sadece zengin insanlar iki kad\u0131na sahip oluyorlar ama \u015eiilerdeki gibi daha fazla de\u011fil. Bey ve b\u00fcy\u00fcklerin e\u015fleri g\u00fczel ve pahal\u0131 giyiniyor ve kendilerini alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f tak\u0131larla s\u00fcsl\u00fcyorlar. Yoksullar ise \u00e7ok daha sade hayat\u0131n t\u00fcm zorluklar\u0131n\u0131 ve evin y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yor, y\u00fcn yap\u0131yor, su ta\u015f\u0131yor ve bir dakika bile bo\u015f durmuyorlar. Hep g\u00fcler y\u00fczle misafirlere yakla\u015f\u0131yorlar. Elbiseleri \u00e7ok basittir, ba\u015flar\u0131na beyaz veya K\u0131rm\u0131z\u0131 t\u00fclbent tak\u0131yor, elbiselerinin g\u00f6\u011f\u00fcsleri a\u00e7\u0131k tutuyor, kemer takar tak\u0131yorlar ve Tatarlar gibi \u015falvar giyiyorlar. Sa\u00e7lar\u0131n\u0131 uzat\u0131p ba\u011fl\u0131yorlar, ayakkab\u0131 giymezler k\u0131\u015f\u0131n bile yal\u0131n ayak dola\u015f\u0131yorlar. Sert hayat ko\u015fullar\u0131ndan dolay\u0131 y\u00fczleri serttir b\u00fcy\u00fck ve siyah g\u00f6zler derin bak\u0131\u015flar\u0131 var.<\/p>\n

Oysa zengin K\u00fcrtler<\/a>de ise her zaman yumu\u015fak y\u00fczl\u00fc ve naziktirler. Kad\u0131nlar amazonlar gibidir. \u00c7ok cesur ve korkusuz erkekler gibi giyinip silah ku\u015fanabiliyor \u00e7at\u0131\u015fmalara \u00e7ekinmeden girebiliyorlar. \u00d6zellikle bey kad\u0131nlar\u0131 bu konuda daha \u00e7ekinmeden hareket ediyorlar.<\/p>\n

ERMEN\u0130 TAC\u0130RLER\u0130N \u00d6N\u00dcNDE TA\u015eLARLA HESAP YAPAN K\u00dcRTLER
\n<\/strong>
\nEn yak\u0131n pazarlarda elbiselerini ermeni tacirlerinin yan\u0131ndan sat\u0131n al\u0131yorlar. G\u00f6\u00e7ebe K\u00fcrtler<\/a> hesap bilmezler. \u00c7o\u011fu zaman K\u00fcrtler<\/a>i Ermeni d\u00fckk\u00e2nlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde kazand\u0131klar\u0131 paray\u0131 saymaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken rastlar\u0131m. Bunu ya ta\u015flarla ya da parmaklarla yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Hemen hemen her \u015fehirde hesap bilen birka\u00e7 K\u00fcrt var ve di\u011ferleri bu insanlar\u0131n yan\u0131na gidip hesaplar\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar. K\u00fcrtler<\/a> Tatarlarla \u00e7al\u0131\u015fmak istemiyorlar daha \u00e7ok Ermenilerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve onlara g\u00fcvenirler.<\/p>\n

En sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. K\u0131\u015f\u0131n hareket edemez hale gelip \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden mahrum kal\u0131r eve kapanmak zorunda kal\u0131yorlar. Ama \u00e7ok ilgin\u00e7 en ser k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fukta bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Doktor bilmezler, hastal\u0131klar\u0131 ihtiyar kad\u0131nlar tedavi ediyor. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar, yaralar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirme \u00f6zellikleri kayda de\u011ferdir. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 bile \u00e7ok moralli ve gen\u00e7ler gibi ayaktalar. Onlarda 120-130 y\u0131l ya\u015fayanlar\u0131 az de\u011fil. K\u00fcrtler<\/a>i ilk bak\u0131\u015fta tan\u0131yabilirsiniz cesur bak\u0131\u015flar\u0131 ve korku salan bir duru\u015flar\u0131 vard\u0131r. \u00c7ok iri yap\u0131l\u0131 geni\u015f g\u00f6vdeli g\u00fc\u00e7l\u00fc kollara sahipler. Di\u011fer bir \u00f6zellikleri y\u00fczlerinin ince olmas\u0131d\u0131r. B\u00fcy\u00fck iri ve ate\u015fli g\u00f6zleri s\u0131k kirpikleri y\u00fcksek al\u0131nl\u0131 b\u00fcy\u00fck ve \u015fahin burunludurlar. Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri ve ad\u0131mlar\u0131 nettir. Yani eski kahramanlar\u0131 and\u0131r\u0131yorlar. Ba\u015flar\u0131na a\u00e7\u0131k k\u0131rm\u0131z\u0131 renkte kefiye sarar, renkli ipek g\u00f6mlekler giyer, uzun T\u00fcrk elbisesini ise sadece zenginler giyiyor. S\u0131radan insanlar\u0131n giyimleri onlar\u0131n muhte\u015femli\u011fini ve onurlar\u0131na d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcklerini g\u00f6steriyor. Tabanca, k\u0131l\u0131\u00e7, kalkan, t\u00fcfek, m\u0131zrak gibi silahlar\u0131 ta\u015f\u0131may\u0131 \u00e7ok severler. M\u0131zraklar ellerinde etkili bir silaha d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor bu y\u00fczden t\u00fcfeklerini nadiren kullan\u0131rlar. Silah kullanmalar\u0131 \u00e7ok hesapl\u0131d\u0131r. Atlar\u0131 k\u0131sa, ama at\u0131lgan ve g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr b\u00f6ylece da\u011fl\u0131k alanda uzun s\u00fcre y\u00fcr\u00fcyebilirler. Normal aile<\/a> hayatlar\u0131na bakarsan\u0131z hi\u00e7 yorulmayan insanlar gibidirler. Bir K\u00fcrt taburu tam te\u015fkilatl\u0131 bir duru\u015fu ve en geli\u015fkin birliklerden bile daha ihti\u015faml\u0131d\u0131r. Onlar ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fad\u0131klar\u0131 zamanlarda atl\u0131lar\u0131 toplamak i\u00e7in bizim gibi borazan \u00e7alarlar. \u0130lk borazan\u0131n \u00e7al\u0131nmas\u0131yla t\u00fcm atl\u0131lar haz\u0131r olur ve beylerin emriyle harekete ge\u00e7ebilirler.<\/p>\n

Zaten beyleri \u00e7ok azd\u0131r sadece \u00e7ad\u0131r kuruyorlar \u00e7ad\u0131rlar\u0131n bi\u00e7imleri onlar\u0131n stat\u00fcs\u00fcn\u00fc belirliyor. Erivan pa\u015fal\u0131\u011f\u0131nda ise yani Kars ve Beyaz\u0131t\u2019ta sadece Sipki ve Silanl\u0131 a\u015firet beyleri b\u00f6yle \u00e7ad\u0131rlar bulunduruyordu.<\/p>\n

B\u0130R K\u00dcRT HAYATINDAN VAZGE\u00c7ER S\u00d6Z\u00dcNDEN VAZGE\u00c7MEZ<\/strong><\/p>\n

Bu halk\u0131n g\u00fczel karakterini tan\u0131tmak ahlaki karakterlerinden bir ka\u00e7\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek istiyorum. Bir akraban\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, ki\u015fisel hakaret, bir k\u0131z\u0131n ka\u00e7\u0131r\u0131lmas\u0131 ( ki b\u00f6yle olaylar \u00e7oktur) bir de kad\u0131n\u0131n kocas\u0131na ihaneti. Bu t\u00fcr \u015feyler i\u00e7in aile<\/a>nin i\u00e7inde bile kan davas\u0131 olu\u015fabilir ve birlerini yok edene kadar sava\u015f\u0131yorlar.<\/p>\n

K\u00fcrtler<\/a> evlerine s\u0131\u011f\u0131nan d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 dokunulmaz sayarlar. D\u00fc\u015fmanlar\u0131 beyin veya melenin evine girerse o dokunulmaz olur. O zaman silahlar\u0131 indiriyor, k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 k\u0131n\u0131na koyar, ba\u015flar\u0131n\u0131 e\u011fiyorlar, K\u00fcrtler<\/a>in bu ilkelerini ihlal etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Onlar\u0131n bu konudaki gururlar\u0131 o kadar kat\u0131d\u0131r ki misafirlerini korumak i\u00e7in kendine d\u00fc\u015fman da yaratabilir. Hatta akrabalar\u0131yla bile tart\u0131\u015fabilir t\u00fcm m\u00fclk\u00fcn\u00fc kaybedebilir. Evinde misafir ister H\u0131ristiyan olsun ister tatar olsun fark etmez. K\u00fcrtler<\/a> s\u00f6z verdi\u011finde, emanet ald\u0131\u011f\u0131nda y\u00e2da, s\u0131r konusunda s\u00f6z vermi\u015fse onu saklarlar. Bir K\u00fcrt hayat\u0131ndan vazge\u00e7er ama bu s\u00f6z\u00fcnden vazge\u00e7mez.<\/p>\n

Onlar\u0131n kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda insan sayg\u0131 ile e\u011filmek ister, hatta H\u0131ristiyan kad\u0131nlara kar\u015f\u0131 bile. Talan yapt\u0131klar\u0131 toplumlar\u0131n bile kad\u0131nlar\u0131na dokunmazlar. Hatta zaman\u0131n esir al\u0131nan kad\u0131nlar\u0131 e\u011fer r\u0131za g\u00f6stermezlerse kendilerine e\u015f olarak se\u00e7mezler \u00f6zellikle beylik s\u0131n\u0131f\u0131 bu konuda daha kat\u0131 bir ilkeye sahiptir. \u00d6rne\u011fin Siranl\u0131lar\u0131n a\u011falar\u0131 H\u00fcseyin Bey (ki \u015fu anda Karsta ya\u015f\u0131yor ve y\u00fcz ya\u015f\u0131ndad\u0131r) 1825\u2019te Fars sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde bir Ermeni tacirin iki gen\u00e7 k\u0131z\u0131n\u0131 esir alm\u0131\u015f ve onlar\u0131 Beyaz\u0131t\u2019a getirmi\u015fti. K\u0131zlara sayg\u0131l\u0131 davranm\u0131\u015f bir y\u0131l dokunmam\u0131\u015f ve onlar\u0131 geri aile<\/a>lerine teslim etmek istemi\u015fti. Ama onlar\u0131n aile<\/a>sinin hayatta olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in (b\u00fcy\u00fck ihtimalle sava\u015fta \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi) H\u00fcseyin a\u011fa zengin bir Beyaz\u0131tl\u0131 Ermeni beyini \u00e7a\u011f\u0131rarak onun k\u0131zlar\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 sormas\u0131n\u0131, vekil ve \u015fahit olmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Onun \u00f6n\u00fcnde k\u0131zlara kendisiyle evlenmeyi kabul edip etmediklerini sordu k\u0131zlar sevinerek g\u00f6n\u00fcll\u00fc bi\u00e7imde evlenmeyi kabul ettiler. Bu yar\u0131 da\u011fl\u0131 halk i\u00e7in \u00e7ok sayg\u0131n bir yakla\u015f\u0131md\u0131. Belki baz\u0131 istisnalar vard\u0131r ama bu \u00e7ok azd\u0131r.<\/p>\n

MANUK\u2019U KURTARMAK<\/strong><\/p>\n

Artzabzi-Manuk Beyaz\u0131t b\u00f6lgesinin zengin Ermenilerindendi. Bey taraf\u0131ndan \u00e7ok seviliyordu \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok kahraman ve cesur bir sava\u015f\u00e7\u0131yd\u0131. Persiya\u2019daki sava\u015flarda Ruslar\u0131n K\u00fcrtler<\/a>in ve T\u00fcrklerin dikkatlerini \u00fcst\u00fcne \u00e7ekmi\u015fti. Farslar\u0131n atad\u0131\u011f\u0131 Erivan valisi H\u00fcseyin Serdar Han T\u00fcrk pa\u015fas\u0131ndan Manuk\u2019u kendilerine teslim etmesini istedi. Vali, Manuk\u2019u Rus ajan\u0131 olarak nitelendirdi\u011fi i\u00e7in verilmemesi halinde neler olabilece\u011fini kestirmek zor de\u011fildi ama T\u00fcrk beyi e\u011fer teslim ederse neler olaca\u011f\u0131n\u0131 da biliyordu. T\u00fcrk pa\u015fas\u0131 onu Farslar\u0131n denetimindeki \u015eilanl\u0131 A\u015firet a\u015firetinin beyi H\u00fcseyin A\u011fan\u0131n yan\u0131na g\u00f6nderdi. O d\u00f6nem H\u00fcseyin a\u011fa s\u0131n\u0131rlar\u0131n g\u00fcvenli\u011fini yeni \u00fcstlenmi\u015fti. Ama T\u00fcrk pa\u015fas\u0131 arkas\u0131ndan H\u00fcseyin A\u011faya bir mektup g\u00f6ndererek ya Farslara teslim etmelerini ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcp kurtulmalar\u0131n\u0131 istemi\u015fti. H\u00fcseyin A\u011fa \u015fa\u015f\u0131rd\u0131 ve Manuk\u2019a a\u011fas\u0131n\u0131n ona ihanet etti\u011fini s\u00f6yleyip \u015f\u00f6yle devam etti ;\u201dBen bunu nas\u0131l yapar, Allah\u0131n \u00f6n\u00fcnde hesap verebilirim. \u0130nsan ekmek ve tuz yedi\u011fi bir insana nas\u0131l haks\u0131zl\u0131k edebilir\u201d dedi ve onun hayat\u0131n\u0131 savunma karar\u0131 ald\u0131. \u00d6nce T\u00fcrk a\u011fas\u0131na bir mektup yaz\u0131p kabul etti\u011fini s\u00f6yledi. Sonra 30 adam\u0131n\u0131 se\u00e7ip yola g\u00f6nderdi ama Manuk\u2019u eski bir yoldan gizlice Beyaz\u0131t\u2019a g\u00f6nderdi. Manuk hi\u00e7bir tehdit ile kar\u015f\u0131la\u015fmadan evine gitti. Kendisi de Pa\u015faya bir mektup g\u00f6ndererek pusu att\u0131\u011f\u0131n\u0131 ama Manuk\u2019un ba\u015fka bir yoldan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

S\u00dcLEYMAN A\u011eANIN \u00d6FKES\u0130
\n<\/strong>
\nSipki A\u011fas\u0131 Abdulagit a\u011fan\u0131n o\u011flu S\u00fcleyman A\u011fa kahramanl\u0131klar\u0131yla \u00fcnl\u00fc bir adamd\u0131. Sadece onun ismini duyan Van, Tebriz, Bayaz\u0131t, Erivan, Erzurum ahalisi korkuya kap\u0131l\u0131rd\u0131. O bir gecede sadece 200 askeriyle T\u00fcrklerin 15000 ki\u015filik ordusunu da\u011f\u0131tm\u0131\u015f alana \u00fcn salm\u0131\u015ft\u0131. Bu \u00e7at\u0131\u015fma b\u00fcy\u00fck Ararat\u2019\u0131n Kuzey Do\u011fusunda ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bu olay\u0131 bana T\u00fcrk ordusundan Rusya\u2019ya ka\u00e7an Caferhan (o Rusya\u2019ya ka\u00e7t\u0131 ve orda \u00f6ld\u00fc) anlatm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Tabii ki K\u00fcrtler<\/a>in komutan\u0131 daha avantajl\u0131yd\u0131 o topraklar\u0131 \u00e7ok iyi tan\u0131yor ve tedbir al\u0131yordu, sald\u0131r\u0131s\u0131 h\u0131zl\u0131 ve sonu\u00e7 al\u0131c\u0131yd\u0131. T\u00fcrk ordusu bo\u011faza girdi\u011finde S\u00fcleyman a\u011fa sald\u0131rd\u0131. T\u00fcrk ordusu karanl\u0131kta bir birini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. S\u00fcleyman a\u011fan\u0131n ordusu arta kalanlar\u0131n i\u015fini bitirdi.<\/p>\n

Bu kahraman\u0131m\u0131z bir g\u00fcn Erivan valisi H\u00fcseyin Serdar Han\u2019\u0131n bulundu\u011fu bir ortamda kendi kahramanl\u0131klar\u0131 ve sertli\u011fiyle tan\u0131nan Tatar a\u015firetinin \u00f6nderi Saman Han\u2019\u0131, K\u00fcrtler<\/a>i kendi taraf\u0131na \u00e7ekmeyle su\u00e7lad\u0131. Saman Han ise k\u0131zarak \u201c seni K\u00fcrt e\u015fe\u011fi sesiz ol, bo\u015f yere ba\u011f\u0131r\u0131yorsun\u201d dedi. Bunun \u00fczerine \u00e7ok k\u0131zan S\u00fcleyman A\u011fa K\u0131zarak \u201c Ben senden bunlar\u0131n hesab\u0131n\u0131 sormazsam ba\u015f\u0131m\u0131 e\u015fimin t\u00fclbendiyle \u00f6rts\u00fcnler\u201d demi\u015f. Bu olaydan sonra S\u00fcleyman her \u015feyini b\u0131rak\u0131p T\u00fcrkiye\u2019ye ge\u00e7ti. H\u00fcseyin Bey bunu duyar duymaz \u015fa\u015fk\u0131na u\u011frad\u0131 ve Saman hana Erivan s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in emir verdi \u201c Bu ihtiyar kurt er veya ge\u00e7 bize gelecek ve bu s\u00f6zlerin intikam\u0131n\u0131 alacak.\u201d Diyerek s\u0131n\u0131rlar\u0131 iyice korumak i\u00e7in Saman Han\u2019a 1500 adam daha verdi. \u0130htiyar birka\u00e7 ay sonra 500 korkusuz s\u00fcvariyi yan\u0131na alarak buraya geldi ve t\u00fcm orduyu darmada\u011f\u0131n etti. Her yeri yak\u0131p y\u0131kt\u0131 ve Tatarlar\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdi. Onlarla i\u015fbirli\u011fi yapan K\u00fcrtler<\/a>i talan etti ama hayatlar\u0131n ba\u011f\u0131\u015flad\u0131. Saman Han\u2019\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcp onu arad\u0131. S\u00fcleyman Han\u2019\u0131n Ezidi bir subay\u0131 Saman Han\u2019\u0131 ihtiyar bir kad\u0131n\u0131n evindeki tand\u0131rda bulup \u00e7\u0131kard\u0131 kafas\u0131n\u0131 kesip komutan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u2026 Bu \u00e7at\u0131\u015fmada K\u00fcrt beyinin ordusundan bir gen\u00e7 alt\u0131n sapl\u0131 ve de\u011ferli ta\u015flarla s\u00fcsl\u00fc iki k\u0131l\u0131c\u0131 sava\u015f ganimeti olarak ald\u0131. Ama onun arkada\u015flar\u0131nd\u0131n biri bunlar\u0131 ondan almak istedi. S\u00fcleyman a\u011fa bu olay\u0131 g\u00f6r\u00fcnce ganimetlerin sava\u015fta elde eden gen\u00e7te kalmas\u0131n\u0131 savundu. T\u00fcm orduyu hitaben \u015f\u00f6yle dedi \u201c ne alt\u0131n nede de\u011ferli e\u015fyalar\u0131 ordumdan almam ve istemem sizden cesaret ve kahramanl\u0131k istiyorum. E\u011fer bir insan\u0131n sava\u015f ganimetini al\u0131rsam bir sava\u015f\u00e7\u0131 kaybetmi\u015f olurum. Onun g\u00f6\u011fs\u00fc alt\u0131nlarla dolu olsun ben ondan sava\u015fta kahramanl\u0131k isterim ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil\u201d dedi ve gen\u00e7 sava\u015f\u00e7\u0131n\u0131n rakibini kovdu.<\/p>\n

Bir sava\u015fta S\u00fcleyman A\u011fa\u2019n\u0131n at\u0131 suya d\u00fc\u015ft\u00fc ordusu darmada\u011f\u0131n edildi. Son mermisine kadar sava\u015ft\u0131 sonra at\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcyle ku\u015fatmay\u0131 yar\u0131p kurtuldu. S\u00fcleyman a\u011fa ilk defa b\u00f6yle bir bozguna u\u011fram\u0131\u015ft\u0131 gen\u00e7 bir Arnavut pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc Bey \u00fczerindeki alt\u0131nlar\u0131 yere d\u00f6k\u00fcp ka\u00e7t\u0131. Arnavut bunlar\u0131 toplamak i\u00e7in attan indi S\u00fcleyman A\u011fa kurtuldu. B\u00f6ylelikle K\u00fcrtler<\/a>in \u00f6nderi T\u00fcrklerin eline d\u00fc\u015fmekten son anda kurtuldu. Sonradan kendi adamlar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcnce herkese anlatt\u0131. Bir s\u00fcre sonra S\u00fcleyman a\u011fa o Arnavut\u2019u yan\u0131na \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131 ve t\u00fcm sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na ve akrabalar\u0131na tan\u0131tt\u0131. \u201cBeni kovalayan gen\u00e7 kahraman budur\u201d dedi. Ona bir s\u00fcr\u00fc para vererek g\u00f6nderdi.<\/p>\n

S\u00fcleyman a\u011faya ili\u015fkin bu t\u00fcr hik\u00e2yeler \u00e7oktur. Araplar ve T\u00fcrklerde de bu ya\u015fl\u0131 k\u00fcrde ili\u015fkin kahramanl\u0131k hik\u00e2yeleri anlat\u0131rd\u0131.<\/p>\n

ABOVYANA NE OLDU?
\n<\/strong>
\nErmeni yazar Xa\u00e7atur Abovyan 1830 ve 1836 y\u0131llar\u0131nda Derptsk \u00fcniversitesinde bir kurs g\u00f6rd\u00fc \u00e7\u00fcnk\u00fc Abovyan i\u00e7in Derptsk ruhunun dirili\u015f yeriydi. Orada dili, bilimi, sanat\u0131 \u00f6\u011freniyordu.<\/p>\n

\u00dclkesine d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde bir yazar, bir ayd\u0131n, bir pedagog ve kendi d\u00f6neminin en iyi Rus ve Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden biriydi. Ama \u00fclkesinde de\u011fer g\u00f6rm\u00fcyor ve bir k\u00e2fir olarak nitelendiriliyordu. Yazar 1834-1843 y\u0131llar\u0131nda Tiflis\u2019teki yerel okulda bak\u0131c\u0131 olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 d\u00f6nem kendine \u00f6zg\u00fc bir \u00f6zel okul a\u00e7t\u0131. Okul bir halk okulu niteli\u011findeydi, halk\u0131 orta\u00e7a\u011f gericili\u011finden kurtarmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu. Ama oradaki y\u00f6neticiler bundan rahats\u0131z oldu ve bask\u0131 uygulad\u0131lar. A\u011fustos 1843\u2019de Erivan\u2019a g\u00f6\u00e7 etti. Ruhsal huzur ar\u0131yordu ama ruhsal dram\u0131 derinle\u015fiyordu. Abovyan ayd\u0131n ve devletin \u00f6nerisi \u00fczerine 1848 Bahar\u0131nda Nersisyan okulunun ba\u015fkan\u0131 olmak i\u00e7i haz\u0131rlanmaya ba\u015flad\u0131. Ama 2 Nisan sabah\u0131 evden \u00e7\u0131kt\u0131 ve bir daha geri d\u00f6nmedi. Halen bu b\u00fcy\u00fck Ermeni Ayd\u0131n\u0131n nas\u0131l kayboldu\u011fu ve trajik bir \u015fekilde yok oldu\u011fu gizemini koruyor. Onun \u00f6l\u00fcm\u00fc hi\u00e7bir zaman ayd\u0131nlat\u0131lamad\u0131.<\/p>\n

http:\/\/www.haberdiyarbakir.com\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler-55462h\/#ixzz2ERfZ5NIv<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.” \u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 bile \u00e7ok moralli ve gen\u00e7 gibi ayaktad\u0131rlar. Onlarda 120-130 y\u0131l […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":20528,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,26],"tags":[],"class_list":["post-20526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","category-makaleler"],"yoast_head":"\nErmeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.” \u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 bile \u00e7ok moralli ve gen\u00e7 gibi ayaktad\u0131rlar. Onlarda 120-130 y\u0131l […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-12-08T08:23:06+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"kalem\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"headline\":\"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler\",\"datePublished\":\"2012-12-08T08:23:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/\"},\"wordCount\":4320,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2012\\\/12\\\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg\",\"articleSection\":[\"Haberler\",\"Makaleler\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/\",\"name\":\"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2012\\\/12\\\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg\",\"datePublished\":\"2012-12-08T08:23:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2012\\\/12\\\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/5\\\/2012\\\/12\\\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg\",\"width\":250,\"height\":200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/2012\\\/12\\\/08\\\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/akunq.net\\\/turkish\\\/author\\\/kalem\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"\u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.” \u201cEn sert ve ac\u0131mas\u0131z mevsim k\u0131\u015ft\u0131r. Ama K\u00fcrtler k\u0131\u015f\u0131n 20-25 derece so\u011fu\u011funda bile yal\u0131n ayakla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor ve geziyorlar. Hastal\u0131klar\u0131n\u0131 otlarla iyile\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar. Ya\u015fl\u0131lar\u0131 bile \u00e7ok moralli ve gen\u00e7 gibi ayaktad\u0131rlar. Onlarda 120-130 y\u0131l […]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2012-12-08T08:23:06+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"22 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/"},"author":{"name":"kalem","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"headline":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler","datePublished":"2012-12-08T08:23:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/"},"wordCount":4320,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/12\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg","articleSection":["Haberler","Makaleler"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/","name":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/12\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg","datePublished":"2012-12-08T08:23:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/12\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/12\/Ermeni-Edebiyatinda-Kurtler1.jpg","width":250,"height":200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/12\/08\/ermeni-edebiyatinda-abovyan-yazitlarinda-kurtler\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ermeni Edebiyat\u0131nda (Abovyan yaz\u0131tlar\u0131nda) K\u00fcrtler"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20526"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20526\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/20528"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}