{"id":1654,"date":"2010-07-22T02:08:14","date_gmt":"2010-07-22T07:08:14","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=1654"},"modified":"2010-07-22T02:08:14","modified_gmt":"2010-07-22T07:08:14","slug":"hemsinli-ermeniler-hemsinli-bir-ermeni-kadinin-gunumuzdeki-gorusu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/22\/hemsinli-ermeniler-hemsinli-bir-ermeni-kadinin-gunumuzdeki-gorusu\/","title":{"rendered":"HEM\u015e\u0130NL\u0130 ERMEN\u0130LER. Hem\u015finli bir Ermeni kad\u0131n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc"},"content":{"rendered":"

Aliye Alt ( Alis Kostanyan )<\/strong><\/p>\n

Frankfurt \u00dcniversitesi<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

1. kimlik ve de\u011fi\u015fmi\u015f k\u00fclt\u00fcr<\/em><\/p>\n

2. K\u00fclt\u00fcrel yabanc\u0131la\u015fma<\/em><\/p>\n

3. Vatan ve grup kimli\u011finin sembol\u00fc olarak Hem\u015fin<\/em><\/p>\n

4. Kimlik kayb\u0131<\/em><\/p>\n

5. Zorla asimilasyon ve din yitimi<\/em><\/p>\n

\u00a0\u00d6ns\u00f6z<\/strong><\/p>\n

\u0130\u015fbu \u00e7al\u0131\u015fma benim Almanya\u2019da kald\u0131\u011f\u0131m otuz y\u0131llar zarf\u0131nda \u2013 gerekli olan aray\u0131\u015flar ve i\u00e7 heyecanla dolu bir d\u00f6nemde \u2013 yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu kitap bir arzu olmaktan ziyade bir i\u00e7 bask\u0131n\u0131n bana ba\u015fka bir se\u00e7im hakk\u0131 vermemesi sonucunda do\u011fmu\u015ftur. Oturup \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit tart\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda yazma, kendi i\u00e7imde bir i\u00e7g\u00fcd\u00fc ger\u00e7e\u011fi ve bizim Hem\u015finli kad\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n ruhunun cevab\u0131 aramak ile hem yeni hem de unutulmu\u015f ki\u015fisel ve insani benzerlikler arama mecburiyetim vard\u0131.<\/p>\n

Ruhsal veya psikolojik a\u00e7\u0131dan yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, i\u00e7g\u00fcd\u00fc d\u00fcnyas\u0131n\u0131n deneyimi var olan d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc temelden sarsmaktad\u0131r. Ruh, hayat veren bir yeralt\u0131 nehri gibi t\u00fcm yarat\u0131klara hayat vermektedir. \u00a0T\u00fcm dinlerde farkl\u0131 simgelerle g\u00f6sterilen bir hayat p\u0131nar\u0131d\u0131r bu. Suyun \u00f6n\u00fc al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fti\u011finde simgeler bo\u015fal\u0131p ta\u015fla\u015ft\u0131\u011f\u0131nda kuru \u015fekillere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrler ve art\u0131k hi\u00e7bir olumlu etki onlara yeni ve ya\u015famsal g\u00fc\u00e7 bah\u015fedemez. B\u00f6ylece bazen \u015fahsen yollara d\u00fc\u015f\u00fcp bilinmeyen yollarda kaybettiklerimizi aramak d\u0131\u015f\u0131nda bir \u00e7are kalmamaktad\u0131r.<\/p>\n

Gen\u00e7 bir kad\u0131n\u0131n 1973\u2019te T\u00fcrkiye\u2019den Almanya Federal Cumhuriyeti\u2019ne g\u00f6\u00e7\u00fc ve H\u0131ristiyan Tanr\u0131 evi ile H\u0131ristiyan duas\u0131yla ilk kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n

Her gidi\u015f ayn\u0131 zamanda veda anlam\u0131na gelmektedir. Ve Alter\u2019in tehdit dolu sesi havada h\u00e2la duyuluyor: \u201cBak, g\u00fcvenli, tan\u0131d\u0131k ve geni\u015f yolu terketmeyesin\u201d. Ve ancak Alter\u2019in yan\u0131nda kalman\u0131n, yeni yabanc\u0131lardan beklenen korkudan daha korkun\u00e7 oldu\u011fu zaman g\u00fcvenle, eski gelecekten yeniye do\u011fru bir ad\u0131m att\u0131m.<\/p>\n

Kendimi aramaya y\u00f6nelik d\u00fc\u015f\u00fcncelerim beni ne yap\u0131laca\u011f\u0131, yaz\u0131laca\u011f\u0131 ve ispat edilece\u011fiyle ilgili di\u011fer ad\u0131ma do\u011fru iten yeralt\u0131 sular\u0131n\u0131n yollar\u0131ndan biri olan, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel etkilerimiz \u00fczerinde dolan\u0131yordu. Bu \u00f6zlem, bizi \u00e7evreleyen g\u00fcndelik olgulardan do\u011fmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130\u015fbu tezin i\u00e7eri\u011fi anl\u0131k foto\u011fraf gibi, geri d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc ba\u011fa olan \u00f6zleme ve kaybettikleri slogan\u0131n gereklili\u011fine y\u00f6nelik insanlar\u0131n arzular\u0131n\u0131 g\u00f6stermekte, yol a\u00e7ma, aray\u0131\u015f ve de\u011fi\u015fimlerin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131nda mana bulmay\u0131 denemektedir.<\/p>\n

G\u00fc\u00e7l\u00fck ve engellerle dolu bu yolda her ad\u0131mla birlikte \u015fahs\u0131n ki\u015fisel deneyim ve g\u00fcndelik ili\u015fkileri, giderken yol a\u00e7ar gibi, gitgide daha belirgin olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Burada, \u015fuurun \u00e7aresizli\u011fiyle ilgili sorunun cevab\u0131n\u0131 bulup, insan ruhunun derinliklerinde faal bir b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn hi\u00e7 dinmeyen bir kar\u015f\u0131tl\u0131kla tamamland\u0131\u011f\u0131na dair kanaat getirmekteyiz.<\/p>\n

E\u011fitimime ancak k\u0131rk ya\u015f\u0131mda ba\u015flayabildi\u011fimden dolay\u0131, Ermeni kilisesi ve Ermeni din adam\u0131yla ilk kar\u015f\u0131la\u015fmam beni ancak o ya\u015f\u0131mda \u015fa\u015f\u0131rtacakt\u0131. Al\u0131n yaz\u0131m b\u00f6yleydi. O tarihlerde sadece Ermenilerle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda iyi kom\u015fular olan Yunanl\u0131larla da kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. M.\u00d6. 780 y\u0131l\u0131nda bayaz\u0131t (prens) Hamam Amatuni, halk\u0131yla birlikte b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f Pontus\u2019un kral\u0131 V. Konstantin\u2019e, Tambur (Takhpur) b\u00f6lgesi, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz Ba\u015fhem\u015fin\u2019ine geldi. Onlar\u0131n talihi de Hem\u015fin Ermenileri gibi oldu, k\u0131smen \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131lar veya s\u00fcr\u00fcld\u00fcler.<\/p>\n

T\u00fcm g\u00f6\u00e7lerde oldu\u011fu gibi, gelenler daha sonra g\u00f6\u00e7lere zorlanmaktad\u0131r. (Burada, Pontus Rumlar\u0131n\u0131n 19. yy. ba\u015f\u0131nda Pontus\u2019tan Yunan b\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7t\u00fckten sonra, Kuzey Yunanistan\u2019daki siyasi ve ekonomik sars\u0131nt\u0131lar sebebiyle 40 y\u0131ld\u0131r yabanc\u0131 i\u015f\u00e7i olarak Almanya\u2019ya g\u00f6\u00e7t\u00fckleri sorusuna girmek istemiyorum).<\/p>\n

Kader veya talih, Anadolu\u2019nun iki antik, y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcre sahip halk\u0131 olan Pontuslu Yunanl\u0131lar ve Ermenilerin iki kom\u015fu olarak yan-yana ya\u015famalar\u0131, s\u00fcrg\u00fcn, tehcir ve toplu k\u0131y\u0131mlar\u0131n korkun\u00e7 ac\u0131lar\u0131n\u0131 trajedik bir \u015fekilde \u00e7ekmelerini, hayatta kalanlar\u0131n ise cebri \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lma sonucunda k\u00fclt\u00fcrel kimliklerine yabanc\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 istemekteydi.<\/p>\n

Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun eski do\u011fu vilayetlerinin sakinlerinden olu\u015fan farkl\u0131 gruplar, dillerinin kayb\u0131na ve \u00f6z milletlerine ait olma haf\u0131zas\u0131na unutkanl\u0131k kompleksiyle yakla\u015fmaktad\u0131rlar<\/p>\n

2005 y\u0131l\u0131nda S\u00fcrmene b\u00f6lgesine yapm\u0131\u015f oldu\u011fum ziyaret esnas\u0131nda olumlu bir hareket g\u00f6zlemledim. Toplumsal kurulu\u015flarda her konuda de\u011fi\u015fim hissediliyordu, baz\u0131 kiliseler restore edilmi\u015f ve k\u0131smen kullan\u0131lmaktayd\u0131lar.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k 20 ya\u015f\u0131nda bir delikanl\u0131ya, b\u00f6lgede i\u015fleyen bir kilise olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordum. Gen\u00e7, b\u00fcy\u00fck bir sevin\u00e7le bana kiliseyi g\u00f6sterdi ve ge\u00e7mi\u015fte H\u0131ristiyan olanlar\u0131n bug\u00fcn tekrar bu kilisede vaftiz olduklar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle belirtti.<\/p>\n

Yukar\u0131da belirtmi\u015f oldu\u011fumuz gibi, g\u00fcndelik ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 tekrar g\u00f6rmekteyiz.<\/p>\n

Suyun \u00f6n\u00fc kesilmi\u015f, su ise zaman i\u00e7inde olu\u015fumu a\u015f\u0131nd\u0131rarak ta\u015ftan bu k\u00fctle \u00fczerinde bir kanal a\u00e7ar ve bize, eski yolun \u00fczerinde yenisinin a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatarak damla-damla nehrin yata\u011f\u0131na dolmaya ba\u015flar. Bu su ebediyen kapal\u0131 kalamaz, bizim derinlerden gelen antik p\u0131nar\u0131m\u0131zdan f\u0131\u015fk\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Unutulmu\u015flu\u011fun bu ta\u015f\u0131ndan akan, bilincimizin, atalar\u0131m\u0131z\u0131n tarihinin ve g\u00f6zya\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n sonsuz damlalar\u0131 bu sudad\u0131r. L\u00e2kin yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z nehrin ak\u0131nt\u0131s\u0131 gere\u011finden fazla olursa her\u015feyi yutan ve kendili\u011finden akan g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sele d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr ve tarihi pisliklerden temizleyen bir olgu olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n

Bu ta\u015f h\u00e2la bilincimiz \u00fczerinde bask\u0131 yapmakta ve tabiat anan\u0131n bize bah\u015fetmi\u015f oldu\u011fu o de\u011ferli unsura olan giri\u015f h\u00e2la kapal\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece hayat\u0131n ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6n \u015fart\u0131 ve varl\u0131\u011f\u0131n yolundaki \u00f6zelin \u00e7evreyle ayn\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc kesilmi\u015ftir.<\/strong><\/p>\n

\u201cHer \u015fey akmaktad\u0131r ve de\u011fi\u015fimin kendisinin haricinde hi\u00e7bir \u015fey ebedi de\u011fildir\u201d demi\u015f Heraklides.<\/p>\n

L\u00e2kin p\u0131nar duruyor, ger\u00e7i orada, kendi yerinde ayn\u0131s\u0131 olmas\u0131na ve y\u00fczeyde yeni bir yol aramas\u0131na ra\u011fmen.<\/p>\n

Yunan felsefesinin do\u011fu\u015fu esnas\u0131nda Orta ve Kuzey Avrupa halklar\u0131 h\u00e2la m\u0131zrak ve baltayla vah\u015fi hayvan avl\u0131yorlard\u0131. Daha sonra onlar da Karadeniz etraf\u0131nda kendi kolonilerini kurdular. Bu yerle\u015fim yerleri, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrkiyesinin bat\u0131 ve do\u011fu Karadeniz k\u0131y\u0131lar\u0131nda ya\u015fayan bir dizi halklar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 dev k\u00fclt\u00fcr\u00fcn uzun ve s\u00fcrekli geli\u015fmesinin temelini olu\u015fturdu.<\/p>\n

Yap\u0131lan i\u015fler (sava\u015flar, tehcirler) sonucunda b\u00fcy\u00fck insani il\u00fczyonlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131karmak amac\u0131yla tarih boyunca \u00e7ok az \u015fey yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Her hal\u00fck\u00e2rda, tarihi olaylar\u0131n gereklili\u011fiyle ilgili tak\u0131nd\u0131klar\u0131 tutumun, haf\u0131zalar\u0131m\u0131za silinmez bir iz b\u0131rakm\u0131\u015f ve bug\u00fcn de h\u00e2la b\u0131rakmakta oldu\u011fu kesindir.<\/p>\n

\u0130nsani giri\u015fimcili\u011fe kar\u015f\u0131n, t\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fcncelerin derinliklerinde, milad\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren bize zorbal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 koyma g\u00fcc\u00fc veren, \u00f6z unsurlar\u0131yla bezeli bir \u00f6n bilgi mevcuttur. \u00c7\u00fcnk\u00fc su hayat\u0131n dinamik g\u00fcc\u00fc ve bu a\u00e7\u0131dan da t\u00fcm y\u00fcksek k\u00fclt\u00fcrlerin p\u0131nar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, niyetim tarihin ciddi ve ac\u0131l\u0131 bir zaman dilimini g\u00fczel \u015fekillendirilmi\u015f derin manal\u0131 felsefi bir makaleyle en iyi \u015fekilde takdim etmek de\u011fildir. Sadece deyimden do\u011fan hislerimi a\u00e7\u0131klamak isterdim. Dikkatli okuyucu i\u00e7in son derece az gelece\u011fine ra\u011fmen, benim i\u00e7in \u00f6nem arzeden her \u015fey bu metnin i\u00e7eri\u011finde ele al\u0131nacakt\u0131r, fakat t\u00fcm bilgilerimi, g\u00fcc\u00fcm\u00fcn yetti\u011fi kadar burada da kullanaca\u011f\u0131m konusunda herkesi temin ederim. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131m zorluklara gelince, s\u00f6ylemem gerekir ki, onlar benim i\u00e7in sadece ister-istemez gizli kalm\u0131\u015f bir milli az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n kimlik olarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz T\u00fcrk toplumu i\u00e7inde ne \u015fartlar alt\u0131nda ayakta kalmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda yaz\u0131lan k\u00fc\u00e7\u00fck bir yaz\u0131n\u0131n dahi ne zorluklarla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemlidir.<\/p>\n

Bu sunum ezilen kimliklerin \u00e7at\u0131\u015fma sorunlar\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda sosyal, ruhsal ve tarihi g\u00f6r\u00fc\u015fleri de sunan, durum hakk\u0131nda bir rapor olarak alg\u0131lanmal\u0131d\u0131r<\/p>\n

Kimlik kayb\u0131<\/strong><\/p>\n

\u015e\u00fcphesiz ki tarih, di\u011fer bir\u00e7ok halk gibi Ermenilerin de kendi k\u00fclt\u00fcrel kimlikleri u\u011fruna 1500 y\u0131ldan fazla m\u00fccadele verdiklerini do\u011frular. Bu m\u00fccadele bir\u00e7ok y\u00f6nler a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar, farkl\u0131 boyutlarda s\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye\u2019nin kuzey do\u011fusunda ya\u015fayan Hem\u015finli Ermeniler bu a\u00e7\u0131dan istisna te\u015fkil ederler.<\/p>\n

Hem\u015finli Ermenilerin \u201ckimlik kayb\u0131\u201dyla ilgili tart\u0131\u015fmalarda, Hem\u015finli Ermenilerin \u201cbeyaz\u201d soyk\u0131r\u0131m\u0131 ve bunu takip eden ve ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na eziyetlerle dolu bir hik\u00e2ye olan t\u00fcm Ermeni halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de soyk\u0131r\u0131ma tabi tutulmas\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrklerin diyalog kadri ve iste\u011finin tarihsel reddinin tersine, Ermeni halk\u0131 \u00fcmitlerini 1923\u2019te imzalanm\u0131\u015f olan Lozan Antla\u015fmas\u0131\u2019na ba\u011flamaktad\u0131r. Lozan Antla\u015fmas\u0131 maddelerine g\u00f6re H\u0131ristiyan az\u0131nl\u0131klar katliam ve tehcirlerden muaf olmal\u0131yd\u0131, h\u00e2lbuki bu arada yar\u0131s\u0131ndan fazlas\u0131 yok edilmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu antla\u015fma, anla\u015fma maddelerine istinaden, Ermenilere kilise, e\u011fitim ve di\u011fer konularda \u00f6zerkli\u011fe ula\u015fmalar\u0131 yolunda prensip olarak asgari haklar\u0131n verilmesinin sa\u011flayacakt\u0131. T\u00fcrkler ve Ermeniler aras\u0131nda antla\u015fmalarla kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nan anla\u015fmalar bilinmezlik i\u00e7inde kalmakta, bunun sonucunda ise sonu\u00e7suz ve yar\u0131m kalmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli olan, prensip olarak milli az\u0131nl\u0131klar\u0131n hesaba kat\u0131l\u0131p T\u00fcrkiye anayasas\u0131nda yer bulmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

H\u00e2lbuki \u00e7ok uluslu devletin siyasi anlams\u0131zl\u0131\u011f\u0131, sadece dini az\u0131nl\u0131k olarak anlamland\u0131r\u0131lan ve alg\u0131lanan T\u00fcrkiye anayasas\u0131nda kay\u0131tl\u0131 olan \u201cetnik\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011finin bu temel \u00f6zelli\u011fi ile bundan kaynaklanan t\u00fcm halklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n reddi onlar\u0131n \u00f6zbilincidir, cebri asimilasyon yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ise en ba\u015fta T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan t\u00fcm milli az\u0131nl\u0131klarla ilgili fikir belirten T\u00fcrk y\u00f6neticilerinin ruhunda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

1934 y\u0131l\u0131nda kabul edilen ve Ermenice isimlerinin i\u00e7selle\u015ftirilmesi ve de\u011fi\u015ftirilmesiyle ilgili kanunu somut bir \u00f6rnek olarak verebiliriz. Ard\u0131ndan, Ermenice soyisimlerindeki \u201cyan\u201d sonekinin k\u0131smen \u201co\u011flu\u201d ekiyle de\u011fi\u015ftirilmesi (T.Hoffmann, G.Ko\u00e7aryan, \u201cTehdit alt\u0131ndaki toplum\u201d, G\u00f6ttingen-W\u0131en, 1987, s. 68).<\/p>\n

Mesela, 1998 yaz\u0131nda t\u00fcm akrabalar\u0131m ve aile efrad\u0131m\u0131n Ermeni \u201cas\u0131ll\u0131\u011f\u0131yla\u201d ilgili \u00e7ifte ba\u015fvuruda bulundu\u011fumda, ald\u0131\u011f\u0131m mektupta akrabalar\u0131m\u0131n isimleri 1934 y\u0131l\u0131na kadar oldu\u011fu \u015fekilde belirtilmi\u015fti. G\u00f6nderilen adres, \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131ldan fazla k\u00fclt\u00fcr bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde dan\u0131\u015fman olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan baba taraf\u0131ndan ye\u011fenimin adresiydi. Eski dosyalar\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rmamaya mecburdum, ba\u015f\u0131m\u0131za dert a\u00e7abilirlerdi.<\/p>\n

\u00a0\u201cBiz, kim oldu\u011fumuzu biliriz\u201d<\/strong><\/p>\n

2005 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m seyahat esnas\u0131nda beni \u015fa\u015f\u0131rtan \u015fey, ayn\u0131 akrabalar\u0131mla bu konuyu b\u00fcy\u00fck bir rahatl\u0131kla tart\u0131\u015fabilmemdi. Bu durum, Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nda Avrupal\u0131 b\u00fcy\u00fck devletlerin etkisinin ne derece derinle\u015fti\u011finin ve bununla birlikte kapitalizmin geli\u015fti\u011finin tekrar ispat\u0131d\u0131r. Milli e\u011fitim arzusu geli\u015fmi\u015f ve o zamanlar T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan halklar\u0131n milli bilinci uyanm\u0131\u015ft\u0131. Bu durum Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011funu rahats\u0131z etmekteydi. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde yapt\u0131\u011f\u0131m ara\u015ft\u0131rmalar\u0131ma g\u00f6re, halklar\u0131n tekrar uyanm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n

T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetinin amac\u0131 Avrupa Birli\u011fi\u2019ne girmektir. Bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de bu konu \u00e7ok akt\u00fceldir. Yine de, t\u00fcm toplum fiiliyat\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda sadece T\u00fcrk milliyet\u00e7ili\u011fi damgas\u0131na sahip bir e\u011fitim sistemi g\u00f6rmekteyiz. Bu durumda, T\u00fcrk Turanc\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve milliyet\u00e7ilik hayaletini hayata ge\u00e7irmek maksad\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de di\u011fer halklar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bilin\u00e7li olarak reddedilmesinin, \u015fiddet unsuruyla ba\u015fat giden bir hareket oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131r olmaktad\u0131r.<\/p>\n

Okul sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fma sistemine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, daha sonraki a\u015famadaki t\u00fcm toplum fiiliyat\u0131, az\u0131nl\u0131klar\u0131n bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nmas\u0131d\u0131r, bu ise tabii ki b\u00fcy\u00fck oranda di\u011fer halklar\u0131n geli\u015fme imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Emperyalistlerin, tehlike alt\u0131nda olan h\u00e2kim durumlar\u0131n\u0131 tekrar tesis etmek istediklerinden, Yak\u0131n ve Orta Do\u011fu\u2019daki \u0130slami s\u00fcrecin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, yerli milli ve dini \u00e7at\u0131\u015fmalar sayesinde istikrars\u0131zl\u0131k yaratma denemeleriyle atba\u015f\u0131 gitmektedir.<\/p>\n

Bu temelde, \u00e7ok daha organik a\u00e7\u0131dan kar\u0131\u015f\u0131k, fanatik, \u0130slamla\u015fm\u0131\u015f \u00e7eteler ortaya \u00e7\u0131kmakta ve b\u00f6lgede siyasi ve sosyal a\u00e7\u0131dan dayan\u0131lmaz bir durum yaratmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

H\u0131ristiyanl\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 e\u011filimler ve ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck Ermenileri ve di\u011fer halklar\u0131 gitgide daha \u00e7ok do\u011fduklar\u0131 yerleri terk etmeye zorlamaktad\u0131r.<\/p>\n

Siyasi \u00f6zerklik talebi Hem\u015finli Ermenilerin dili ve dini \u00f6zelliklerini korumaya y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r (Hem\u015fin Ermenileri \u0130slam adetlerinde hayli titiz olmakla birlikte, bu adetler pagan ve H\u0131ristiyan \u00f6zelliklerle bezenmi\u015ftir).<\/p>\n

L\u00e2kin T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin k\u00fclt\u00fcrel politikas\u0131n\u0131n sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle bu talebin ortaya konmas\u0131n\u0131 engellemektedir.<\/p>\n

T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin bu sald\u0131rgan politikas\u0131 dillerin ve k\u00fclt\u00fcrlerin birle\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan, tamam\u0131yla Fransa\u2019n\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki resmi k\u00fclt\u00fcr politikas\u0131yla uyu\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

Dilin ve dinin korunmas\u0131 \u00e7abalar\u0131 Hem\u015fin Ermenileri i\u00e7in ilk planda gelmektedir. Fransa\u2019da Frans\u0131zcan\u0131n oldu\u011fu gibi, T\u00fcrkiye\u2019de de T\u00fcrk\u00e7e resmi dil olarak kabul edilmektedir.<\/p>\n

XIV. ve XV. yy.larda Hem\u015finli Ermenilerin bir k\u0131sm\u0131 zorla \u0130slamla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve bu durum bug\u00fcne kadar ciddi bir \u015fekilde ara\u015ft\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Haf\u0131zalar\u0131m\u0131zda derin k\u00f6k salm\u0131\u015f korkular\u0131m\u0131z aras\u0131na yerle\u015fen ve uyumaya devam eden susturulmu\u015f ve h\u00e2la suskunlu\u011fa terk edilmi\u015f bir tarih.<\/p>\n

De\u011fi\u015fim i\u00e7indeki milli kimlik ve k\u00fclt\u00fcr<\/strong><\/p>\n

Hem\u015fin Ermenisi bir kad\u0131n olarak \u00f6zte\u015fhisim, di\u011fer Hem\u015finli Ermenilerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ve diliyle anlat\u0131lm\u0131\u015f olan kendi \u015fahsi hik\u00e2yeleri ile kimlik kayb\u0131 ve trajik tarihi burada yaz\u0131ya d\u00f6kmek niyetindeyim.<\/p>\n

Hepimiz Ermeni halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye\u2019de ve ba\u015fka yerlerdeki \u00e7ileli tarihinin k\u00f6t\u00fc deneyiminin bilincindeyiz.<\/p>\n

Binlerce y\u0131l devaml\u0131 hareket i\u00e7inde olmu\u015f kendi kaderimiz i\u00e7in m\u00fccadele etmi\u015fiz.<\/p>\n

\u00d6zsavunma m\u00fccadelesi ve buna ba\u011fl\u0131 zorluklar ayd\u0131n Ermeniler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p incelenerek kendi problemlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bug\u00fcn de, m\u00fccadelenin yeniden ba\u015flamas\u0131 ve birlikte incelenmesi konusunda Ermeni ayd\u0131nlar\u0131na b\u00fcy\u00fck bir rol d\u00fc\u015fmektedir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, akademik yol ge\u00e7mi\u015f olmasayd\u0131m, san\u0131r\u0131m bug\u00fcne kadar Hem\u015fin ve Hem\u015fin\u2019in ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla<\/strong> ilgili hi\u00e7bir \u015fey bilemezdim. Baba taraf\u0131m\u0131n Kafkasya\u2019l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 biliyordum, fakat daha sonra bunun b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131<\/strong>. T\u00fcrkiye\u2019nin milli az\u0131nl\u0131klar\u0131ndan olan ve Anadolu\u2019da, s\u0131n\u0131ra yak\u0131n ya\u015fayan bizler, asl\u0131m\u0131zla ilgili genelde hi\u00e7bir \u015fey bilmemekteyiz. Ben, \u00e7ok uzun ve zor bir yol ge\u00e7tim ve bug\u00fcn diyebilirim ki, \u201cEvet, ben bir halka aitim!\u201d Bu y\u00fczden ben mutlu muyum sorusuna ise kitab\u0131mda cevap verdim.<\/p>\n

H\u00fck\u00fcm s\u00fcren i\u00e7 ve d\u0131\u015f bask\u0131lardan kurtulmam\u0131z bir gerekliliktir.<\/p>\n

\u0130\u00e7imizdeki suskunlu\u011fumuzu k\u0131r\u0131p s\u00fcrekli olarak kelimelerle kendimizi ifade etmeyi denedi\u011fimizde i\u00e7imizde uyuyan g\u00fc\u00e7lerin yard\u0131m\u0131yla kendimizi harekete ge\u00e7irebiliriz. Bu hareket i\u00e7g\u00fcd\u00fcseldir ve ayn\u0131 zamanda bizi kurtaracak olan. Bu, ruhlar\u0131m\u0131z\u0131n tedavisine etki yapacak olan kendini araman\u0131n ve kimli\u011fin tek yoludur.<\/p>\n

Sular, tabiattaki e\u011fitici \u00f6rneklerimizdir. Engelsiz bir \u015fekilde akan sular\u0131n hareket serbest\u00eesi k\u0131s\u0131tland\u0131\u011f\u0131nda k\u0131sa zaman i\u00e7inde kendi i\u00e7lerinde bir de\u011fi\u015fim ya\u015farlar. Do\u011fa kanunlar\u0131na istinaden, ortak ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f sayesinde, kendi h\u00fcr ve i\u00e7g\u00fc\u00e7leriyle bir \u00f6ztemizlik ge\u00e7irirler.<\/p>\n

\u00c7at\u0131\u015fmalar\u0131n mevzu bahis olmad\u0131\u011f\u0131 m\u00fcthi\u015f bir dialektik ili\u015fkisi.<\/p>\n

Sosyal korkunun, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n, e\u015fitsizli\u011fin ve kitlesel yoksullu\u011fun sebepleri uluslar aras\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fctlerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda s\u0131rf \u015fahsi giri\u015fim, dil \u00f6\u011feleri, renkler vs ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Biz sadece incelenen topluma odaklanmaktay\u0131z, \u00f6yle ki, ekonomik, siyasi, sosyal, psikolojik i\u00e7 ba\u011flant\u0131lar ve sosyo-k\u00fclt\u00fcrel olaylar dikkatimizden ka\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n

Bu hafif yakla\u015f\u0131mla kendimiz devaml\u0131 olarak dialektik ili\u015fkiler ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ilintiler, toplumsal ve insani ikili ili\u015fkiler alan\u0131nda bulabiliriz. Bozulmu\u015f dialektik ili\u015fkiler ve kar\u015f\u0131l\u0131kli ilintilik sosyal organizmi (toplum) hasta etmektedir. Hastal\u0131kl\u0131 sosyal organizma (insanlarda) niyete do\u011fru hamle yapmaktad\u0131r. Bu kati e\u011filimler h\u00e2kim s\u0131n\u0131f\u0131 dahi hasta edebilirler. Bunun sonucu olarak, sanki insan sosyal bir varl\u0131k de\u011filmi\u015f gibi, bir\u00e7ok toplumda dayan\u0131\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda toplum kitlelerinin bilin\u00e7li siyasile\u015fmesini, bireyselli\u011fi ve korkuyu g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Birbirinden yabanc\u0131la\u015fma, kendi kendisinden yabanc\u0131la\u015fmaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcp insan\u0131 insana kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtmakta, ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 ve ayr\u0131cal\u0131ks\u0131z gruplar, s\u0131n\u0131flar ve katmanlar aras\u0131nda insani k\u00fc\u00e7\u00fcmseme ba\u015f g\u00f6stermektedir.<\/p>\n