{"id":14498,"date":"2012-04-25T03:39:02","date_gmt":"2012-04-25T08:39:02","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=14498"},"modified":"2012-04-25T03:39:02","modified_gmt":"2012-04-25T08:39:02","slug":"97-yil-sonra-ayas-yolunda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/","title":{"rendered":"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\" align=\"center\"><strong><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=14499\" rel=\"attachment wp-att-14499\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright size-full wp-image-14499\" title=\"radikal-logo\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/radikal-logo.gif\" alt=\"\" width=\"197\" height=\"39\" \/><\/a>1915&#8217;te her \u015fey 24 Nisan&#8217;da Haydarpa\u015fa&#8217;dan kalkan o trenle ba\u015flad\u0131. Ermeni tarih\u00e7i Ara Sarafian&#8217;la, aralar\u0131nda bir\u00e7ok Ermeni ayd\u0131n\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Aya\u015f mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n izini arad\u0131k. Cezaevinden kurtulanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle Aya\u015f&#8217;a bakt\u0131k<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cE\u011fer Talat Bey ailece ne t\u00fcr felaket ve mahrumiyete maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilse, kendi mertli\u011fini lekeleyen \u015fu duruma bir son verir. Zavall\u0131 kar\u0131m, sen ki zorbal\u0131k sebebiyle nice sefalete katlan\u0131p o g\u00fczelim g\u00f6zlerinin nurundan ve d\u00fcnyay\u0131 g\u00f6rmekten mahrum kald\u0131n, hangi karakol m\u00fcd\u00fcr\u00fc, vaziyetini idrak edip de sana ac\u0131maz? Elbette bir g\u00fcn gelecek -ve o g\u00fcn \u00e7ok yak\u0131n- adalet yerini bulacak. Ama ne \u00e7are, \u00e7ekti\u011fimiz de bize k\u00e2r kalacak.\u201d (Belge Yay\u0131nlar\u0131, \u201811 Nisan An\u0131t\u0131\u2019)<br \/>\nErmeni yazar, e\u011fitimci S\u0131mpad P\u00fcrad, 24 Nisan 1915\u2019te <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Haydarpasa\">Haydarpa\u015fa<\/a>\u2019dan kalkan o trendeydi. \u00c7o\u011funlu\u011funu yazar, \u00e7izer, \u015fair, gazeteci Ermeni\u2019nin olu\u015fturdu\u011fu bir grupla <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ankara\">Ankara<\/a>\u2019n\u0131n Aya\u015f kasabas\u0131na do\u011fru yol al\u0131rken ak\u0131betlerine dair ufac\u0131k fikirleri yoktu. Bu, kar\u0131s\u0131na haziran\u0131n ortalar\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131 sondan bir \u00f6nceki mektubu. Ondan sonra kendisinden haber yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1915\u2019te ne ya\u015fand\u0131? \u00dczerinden as\u0131r ge\u00e7mesine birka\u00e7 y\u0131l kalm\u0131\u015fken zaman\u0131n tersine i\u015flemesini bekliyor insan. Tuhaft\u0131r y\u0131llar akt\u0131k\u00e7a, 1915\u2019te Ermeni halk\u0131na ya\u015fat\u0131lanlara dair daha az \u015fey bilmi\u015fiz biz. Cumhuriyetin ilk y\u0131llar\u0131nda rahatl\u0131kla konu\u015fulanlar birden dolaplara kapanm\u0131\u015f. Daha az bildik\u00e7e ve g\u00fcndelik politikan\u0131n oyunlar\u0131yla k\u00f6r bir inada teslim olduk\u00e7a, bir yetene\u011fi al\u0131nm\u0131\u015f sanki T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n elinden. Ac\u0131 duymay\u0131 unutmu\u015f. Her \u015fey \u2018soyk\u0131r\u0131m\u2019 kelimesinde kilitlenmi\u015f, b\u00fct\u00fcn gayret utan\u00e7 verici bir bi\u00e7imde hayat\u0131n\u0131 kaybeden Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmaya d\u00f6nm\u00fc\u015f. 800 binden 300 bine mi geldik? Her \u015feyi ge\u00e7elim, 1915\u2019te 300 bin ki\u015fi \u00f6lm\u00fc\u015f olsa dahi bunun ac\u0131s\u0131, bir lokma utanc\u0131 nerede peki?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bir\u00e7ok \u015fey tart\u0131\u015f\u0131l\u0131yordur ama 24 Nisan\u2019da \u0131stanbul\u2019dan toplan\u0131p <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Haydarpasa\">Haydarpa\u015fa<\/a>\u2019dan trene bindirilen Ermenilere dair resmi tarih g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn de ink\u00e2r\u0131 yok. Hatta bu y\u0131l ba\u015f\u0131nda Ba\u015fbakanl\u0131k m\u00fc\u015favirli\u011fine atanan eski Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc Yusuf Sar\u0131nay\u2019\u0131n 2008\u2019de yazd\u0131\u011f\u0131 \u201824 Nisan 1915\u2019te ne oldu?\u2019 ba\u015fl\u0131kl\u0131 makale, Ermeni tarih\u00e7ilerin bildiklerine dahi eklemeler yapt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Sar\u0131nay tam liste veriyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ara Sarafian, <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Turkiye\">T\u00fcrkiye<\/a>\u2019de iyi tan\u0131nan bir Ermeni tarih\u00e7i. Anne taraf\u0131 Harputlu, babas\u0131n\u0131n ailesi ise Tav\u015fanl\u0131 k\u00f6kenli. Londra\u2019da ya\u015fan ve Gomidas Enstit\u00fcs\u00fc\u2019nun direkt\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yapan Sarafian, kendisini ait hissetti\u011fi yerin Harput oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. O y\u00fczden de \u201cBenim muhatab\u0131m T\u00fcrk devletidir, <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ermenistan\">Ermenistan<\/a> de\u011fil\u201d diyor. Enstit\u00fcn\u00fcn burada \u015fubesini a\u00e7mak gibi bir fikri var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sarafian ba\u015fka bir a\u00e7\u0131dan da kendini ay\u0131r\u0131yor. Neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc 2012\u2019nin Nisan ay\u0131nda Aya\u015f yolunday\u0131z. \u201cDiyasporan\u0131n o kadar kat\u0131 fikirleri var ki, <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Turkiye\">T\u00fcrkiye<\/a>\u2019ye geldiklerinde rahat b\u0131rak\u0131lmayacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Hatta \u00f6ld\u00fcr\u00fclece\u011fini sanan var. Biraz da bunu g\u00f6stermek istiyorum, i\u015fte <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ankara\">Ankara<\/a>\u2019ya u\u00e7tum, sonra araba kiralad\u0131m ve kendim kullanarak Aya\u015f\u2019a gidiyorum.\u201d\u00a0<\/p>\n<p><strong>Ayd\u0131nlatan iki hat\u0131rat <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sarafian\u2019a y\u0131llard\u0131r birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 belgeselci Gagik Karagheuzian e\u015flik ediyor. Dedesi \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra babas\u0131 \u0131ran\u2019a ka\u00e7an Karagheuzian\u2019\u0131n annesi \u0131ranl\u0131. Ya\u015fananlar \u00fczerine evde \u00e7ok az konu\u015fuldu\u011fundan, aile tarihine dair bildikleri daha \u00e7ok kitaplardan birle\u015fti\u011fi k\u0131r\u0131nt\u0131lar. <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Sabiha_Gokcen\">Sabiha G\u00f6k\u00e7en<\/a> Havaliman\u0131\u2019ndan kalkan u\u00e7a\u011f\u0131m\u0131za binerken Sarafian, Karagheuzian\u2019a <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Sabiha_Gokcen\">Sabiha G\u00f6k\u00e7en<\/a>\u2019in kim oldu\u011funu anlat\u0131yor. G\u00fcn b\u00f6yle ba\u015fl\u0131yor. \u0131ndi\u011fimizde, Sarafian harita bile kullanmadan Aya\u015f\u2019a do\u011fru direksiyonu k\u0131racak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Aya\u015f\u2019ta ne bulaca\u011f\u0131z peki? 24 Nisan treni Sincank\u00f6y dura\u011f\u0131nda duruyor. \u00c7ank\u0131r\u0131\u2019ya gideceklerle Aya\u015f yolcular\u0131 ayr\u0131l\u0131yor. Sarafian\u2019a g\u00f6re toplam rakam 220, Sar\u0131nay bunu 235\u2019e \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Aya\u015f Cezaevi\u2019ne getirilen 80-85 ki\u015fiden 15 kadar\u0131 zaten bir s\u00fcre sonra yeterince politik bulunmayarak serbest b\u0131rak\u0131l\u0131yor. K\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde geri kalan 71 ki\u015fi \u2018komitac\u0131\u2019. \u201cKald\u0131 ki Ta\u015fnak o zaman legal bir partiydi. 1908\u2019de \u0131ttihat ve Terakki\u2019yle ayn\u0131 taraftalard\u0131\u201d diyor Sarafian.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">I\u015fte o serbest kalanlardan iki ki\u015finin, hem de 1919 gibi erken bir tarihte yay\u0131mlad\u0131klar\u0131 hat\u0131ratlar\u0131 elimizde. Biri doktor Avedis Naka\u015fyan, di\u011feri de Teotig ismiyle bilinen yazar, yay\u0131nc\u0131n\u0131n ye\u011feni P\u00fczant Boyac\u0131yan. Hapishanenin yeri neresiydi, i\u00e7eride hayat nas\u0131ld\u0131, sonra ne oldu, anlatm\u0131\u015flar. Notlar elimizde, araba bir tepeden a\u015fa\u011f\u0131 s\u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde Aya\u015f\u2019a var\u0131yoruz. O hat\u0131ralar\u0131 bug\u00fcnde ar\u0131yoruz.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u0130sterseniz yat\u0131r var <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Elimizdeki bilgilere g\u00f6re tutulduklar\u0131 cezaevi H\u00fck\u00fcmet Kona\u011f\u0131\u2019n\u0131n 50 ad\u0131m kadar ilerisinde. Yak\u0131n\u0131nda bir mezarl\u0131k olmal\u0131. \u0131ndi\u011fimiz yerde hemen g\u00f6z\u00fcm\u00fcze \u00e7arpan tarihi hamam\u0131n ismini okuyunca Sarafian k\u00f6t\u00fc oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc oras\u0131, hat\u0131ralara g\u00f6re gruplar halinde getirilip y\u0131kand\u0131klar\u0131 yer.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Meydanda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kar beyaz b\u0131y\u0131kl\u0131 amcaya yana\u015f\u0131nca iki ki\u015fi daha beliriyor. Eski h\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131 diyoruz, \u015f\u0131p diye g\u00f6steriyor ilerideki sar\u0131 binay\u0131. \u201c70\u2019lerde yang\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131. Yeniden yapt\u0131lar, \u015fimdi hastane oras\u0131\u201d diyor amca. Araya \u2018Gitmeden g\u00fcve\u00e7 yiyin\u2019, \u2018Mutlaka sucuk al\u0131n. Kayseri sucu\u011fu hik\u00e2ye\u2026\u2019 gibi \u00f6\u011f\u00fctler kar\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Turistik heyecanlar i\u00e7indeki kasabada restorasyon mevsimi; tarihi cumbal\u0131 <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ankara\">Ankara<\/a> evleri yazl\u0131klara m\u0131, butik otellere mi d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u015fimdiki hastane, eski h\u00fck\u00fcmet binas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6n\u00fcm\u00fczde lades kemi\u011fi gibi iki yol\u2026 Tekine girip evinin bah\u00e7esinde yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z teyzeye oralarda eski bir mezarl\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 soruyoruz. Bize \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit yat\u0131r tarif ediyor. Aya\u015f bir yat\u0131r cenneti. \u00c7ocuklar\u0131 toprak yiyen anneler i\u00e7in Toprak Baba bile var, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Neden sonra az yukar\u0131daki mezarl\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rl\u0131yor kad\u0131n. Yani belki de onlar\u0131n evinin yerinde eskiden cezaevi vard\u0131. Di\u011fer ihtimal de o ikiye ayr\u0131lan yolun di\u011fer kolu. Sonu\u00e7ta oraday\u0131z.\u00a0<\/p>\n<p><strong>\u2018Yurtta bar\u0131\u015f\u2019 <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Resmi g\u00f6r\u00fc\u015f Aya\u015f\u2019takilerin 1. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonuna kadar tutuldu\u011fu, sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 iddias\u0131nda. Fakat Sarafian 1915 yaz\u0131ndan sonra mektuplar\u0131n kesildi\u011fini ve sonra hi\u00e7birine dair ize rastlanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Murat kod adl\u0131 eski milletvekili Hamparsum Boyac\u0131yan, \u00e7ok az say\u0131daki yarg\u0131lanarak idam edilenlerden. <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/DIYARBAKIR\">Diyarbak\u0131r<\/a>\u2019a askeri mahkemeye diye yollanan bir grubun da mahkemeye asla ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kay\u0131t olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sarafian\u2019a g\u00f6re geriye kalan Aya\u015f mahk\u00fbmlar\u0131ndan bir grup <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ankara\">Ankara<\/a>\u2019ya g\u00f6nderilerek tehcir grubuna ekleniyor; sonlar\u0131 me\u00e7hul. Kalan 25 kadar\u0131n\u0131nsa Aya\u015f\u2019a yak\u0131n Aya\u015f Beli\u2019nde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Naka\u015fyan\u2019\u0131n \u0131stanbul\u2019a d\u00f6nd\u00fckten sonra bir resmi g\u00f6revliden ald\u0131\u011f\u0131 bilgi bu. Birbirlerine ba\u011flanarak iki saat y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri yol sonunda \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckleri. \u015fimdilik bunu kan\u0131tlayam\u0131yor. Ama d\u00f6nerken Aya\u015f Beli civar\u0131nda birden ba\u015flayan ya\u011fmura ald\u0131rmadan arabadan inip ufka bak\u0131yor, foto\u011fraf \u00e7ekiyor. Sarafian Aya\u015f\u2019a neredeyse bir as\u0131r sonra gelen ilk Ermeni olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cezaevinin yeri i\u00e7in ad\u0131m sayarken bir filmde g\u00f6rsem \u2018Y\u00f6netmen abartm\u0131\u015f\u2019 diyece\u011fim \u015fey oldu o g\u00fcn. Belediyenin ila\u00e7lama kamyoneti yan\u0131mda durdu ve g\u00fcle\u00e7 y\u00fczl\u00fc \u015fof\u00f6r \u201cTam vaktinde geldiniz, \u015fimdi bayra\u011f\u0131 asaca\u011f\u0131m\u201d dedi. \u0131lerideki bana bir kilometre gelen bayrak dire\u011fini o an fark ettim. Devasa T\u00fcrk bayra\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6yle havalarda asmak tehlikeliymi\u015f, bir kez kar\u015f\u0131 yamaca u\u00e7mu\u015f. Ama i\u015fte <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/23_Nisan\">23 Nisan<\/a>; asmak \u015fartm\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bayrak dire\u011fe \u00e7ekilirken r\u00fczg\u00e2r y\u00fcz\u00fcnden \u201cYakla\u015fmay\u0131n, \u00e7ok tehlikeli\u201d diye ba\u011f\u0131r\u0131yor adam. \u00d6n\u00fcnde durdu\u011fum <a href=\"http:\/\/www.radikal.com.tr\/index\/Ataturk\">Atat\u00fcrk<\/a> an\u0131t\u0131n\u0131n en tepesinde \u2018\u2026.., d\u00fcnyada bar\u0131\u015f\u2019 yaz\u0131yor. O be\u015f metreye t\u0131rman\u0131p kimse \u2018yurtta bar\u0131\u015f\u2019 k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u00f6yle temiz silemez. Ama olmu\u015f. Kendili\u011finden.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u2018Tarih\u00e7iler de\u011fil, hukuk\u00e7ular tart\u0131\u015fs\u0131n\u2019 <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cErmeni diyasporas\u0131n\u0131n bunlarla ilgilenece\u011fini zannetmiyorum. Yusuf Sar\u0131nay\u2019\u0131n makalesini bile okumam\u0131\u015flard\u0131r. Konu\u015fan \u00e7ok ama T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n sundu\u011fu belgeleri okuyan belki be\u015f-alt\u0131 ki\u015fidir. Beni de ink\u00e2r politikas\u0131na ra\u011fmen bu kaynaklar\u0131 esas ald\u0131\u011f\u0131m ve bunlara k\u0131ymet verdi\u011fim i\u00e7in ele\u015ftiriyorlar. Ama bence bu i\u015fini iyi yapmamakt\u0131r. Bir yarg\u0131ya varacaksan\u0131z ne dediklerini iyi dinlemeniz laz\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Hep deniyor ya \u2018Tart\u0131\u015fmay\u0131 tarih\u00e7ilere b\u0131rakal\u0131m\u2019 diye, bence i\u015fi hukuk\u00e7ulara b\u0131rakmak laz\u0131m. Burada tarih \u00fczerinden \u00e7ok polemik \u00fcretiliyor; bunlara dahil olmamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorum. \u015fahsen soyk\u0131r\u0131m laf\u0131n\u0131 kullan\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ya\u015fanan\u0131 bunun kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ama soyk\u0131r\u0131m demeyen bir tarih\u00e7iyle de ayn\u0131 masaya oturmakta problem g\u00f6rm\u00fcyorum. Yeter ki ger\u00e7ek bir diyalog kural\u0131m. Birbirimizi dinleyelim. Soyk\u0131r\u0131m m\u0131 de\u011fil mi tart\u0131\u015fmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir oyuna d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor ve ger\u00e7ekten \u00e7ok vaktimizi \u00e7al\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kurtulanlar anlat\u0131yor <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sarafian, haziranda Aya\u015f\u2019tan kurtulan doktor Avedis Naka\u015fyan\u2019\u0131n an\u0131lar\u0131 \u00e7eviriyor Ermeniceden.<br \/>\nAh\u015fap ko\u011fu\u015f 15 metreye 6 metre. Damad\u0131 yerine tutuklanan Kevork Mesrob gibi nedensizce getirilenler var. Keza Pera\u2019da bakkal, g\u00f6zleri neredeyse g\u00f6rmeyen Hayk Tiryakyan ya da belediyede k\u00f6pek yakalamakla vazifeli Artin Asaduryan neden orada belli de\u011fil.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">I\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc yap\u0131lm\u0131\u015f, kimi ate\u015f yak\u0131yor, kimi yemek pi\u015firiyor. Hatta r\u00fctbeler da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f; Samuelov bula\u015f\u0131ktan sorumlu bakan mesela. \u015eark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor, \u015fiir okuyorlarm\u0131\u015f. Aralar\u0131nda Siamanto gibi, Kuran\u2019\u0131 Ermeniceye \u00e7eviren Levon Larents gibi \u00fcnl\u00fc \u015fairler var. Politika, hayat, sanat \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar d\u00f6n\u00fcyormu\u015f. \u00dcnl\u00fc \u00e7izer Gigos g\u00fcnl\u00fck karikat\u00fcrler \u00e7izmeye ba\u015flam\u0131\u015f. Hatta onlar\u0131 yay\u0131mlamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyormu\u015f. Olmam\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Naka\u015fyan, birlikte Talat Pa\u015fa\u2019ya \u2018Biz masumuz\u2019 diyen bir telgraf \u00e7ektiklerini yazm\u0131\u015f. Hatta telgrafta kullan\u0131lan \u2018istirham ederiz\u2019 fiili tart\u0131\u015fmaya yol a\u00e7m\u0131\u015f; bunun bir yakar\u0131\u015f ifadesi gibi anla\u015f\u0131lmas\u0131ndan endi\u015fe edenler olmu\u015f \u00e7\u00fcnk\u00fc. Bu arada farkl\u0131 yerlerden katliam, idam haberleri gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f. \u0131\u015fte o zaman umutsuzluk ba\u015flam\u0131\u015f.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em>http:\/\/www.radikal.com.tr\/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&amp;ArticleID=1085836&amp;CategoryID=79<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1915&#8217;te her \u015fey 24 Nisan&#8217;da Haydarpa\u015fa&#8217;dan kalkan o trenle ba\u015flad\u0131. Ermeni tarih\u00e7i Ara Sarafian&#8217;la, aralar\u0131nda bir\u00e7ok Ermeni ayd\u0131n\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Aya\u015f mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n izini arad\u0131k. Cezaevinden kurtulanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle Aya\u015f&#8217;a bakt\u0131k \u201cE\u011fer Talat Bey ailece ne t\u00fcr felaket ve mahrumiyete maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilse, kendi mertli\u011fini lekeleyen \u015fu duruma bir son verir. Zavall\u0131 kar\u0131m, sen ki zorbal\u0131k sebebiyle nice [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14499,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14],"tags":[],"class_list":["post-14498","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"1915&#8217;te her \u015fey 24 Nisan&#8217;da Haydarpa\u015fa&#8217;dan kalkan o trenle ba\u015flad\u0131. Ermeni tarih\u00e7i Ara Sarafian&#8217;la, aralar\u0131nda bir\u00e7ok Ermeni ayd\u0131n\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Aya\u015f mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n izini arad\u0131k. Cezaevinden kurtulanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle Aya\u015f&#8217;a bakt\u0131k \u201cE\u011fer Talat Bey ailece ne t\u00fcr felaket ve mahrumiyete maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilse, kendi mertli\u011fini lekeleyen \u015fu duruma bir son verir. Zavall\u0131 kar\u0131m, sen ki zorbal\u0131k sebebiyle nice [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-04-25T08:39:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"197\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"39\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/gif\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/\",\"name\":\"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif\",\"datePublished\":\"2012-04-25T08:39:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif\",\"width\":197,\"height\":39},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"1915&#8217;te her \u015fey 24 Nisan&#8217;da Haydarpa\u015fa&#8217;dan kalkan o trenle ba\u015flad\u0131. Ermeni tarih\u00e7i Ara Sarafian&#8217;la, aralar\u0131nda bir\u00e7ok Ermeni ayd\u0131n\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Aya\u015f mahk\u00fbmlar\u0131n\u0131n izini arad\u0131k. Cezaevinden kurtulanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle Aya\u015f&#8217;a bakt\u0131k \u201cE\u011fer Talat Bey ailece ne t\u00fcr felaket ve mahrumiyete maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilse, kendi mertli\u011fini lekeleyen \u015fu duruma bir son verir. Zavall\u0131 kar\u0131m, sen ki zorbal\u0131k sebebiyle nice [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2012-04-25T08:39:02+00:00","og_image":[{"width":197,"height":39,"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif","type":"image\/gif"}],"author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/","name":"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif","datePublished":"2012-04-25T08:39:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/04\/radikal-logo.gif","width":197,"height":39},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/04\/25\/97-yil-sonra-ayas-yolunda\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"97 y\u0131l sonra Aya\u015f yolunda"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14498","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14498"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14498\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14499"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}