Ortodoks Do\u011fu Kiliseleri, III. Evrensel Konseyi sonras\u0131nda Evrensellik iddias\u0131nda olan ba\u015fka kiliseleri kabul etmemi\u015ftir. Lakin daha sonraki tarihlerde Roma taraf\u0131ndan toplanan konseyler bu ismi kullanmaya devam etmi\u015ftir. Bu y\u00fczden, daha sonraki konseyleri Evrensel olarak kabul etmemekle birlikte, tan\u0131mlama yapmadan, sadece kullan\u0131lan isimlerini belirtmek amac\u0131yla bu konseyler, taraf\u0131m\u0131zdan \u00f6zel isimlerle adland\u0131r\u0131lacak veya Evrensel ad\u0131 t\u0131rnak i\u00e7inde kullan\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n
IV. \u201cEvrensel Konsey\u201de veya Ka\u011fkedon Konseyi\u2019ne (451) kadar ciddi \u00f6neme haiz olmayan \u00fc\u00e7 konsey daha toplanm\u0131\u015f, fakat belirtilen konseyle Mesih\u2019in Kadim Evrensel-Ek\u00fcmenik Kilisesi b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu b\u00f6l\u00fcnme sonras\u0131nda toplanan konseylerin kendilerini h\u00e2l\u00e2 Evrensel olarak adland\u0131rmalar\u0131na ra\u011fmen, art\u0131k Evrensel olarak kabul edilemezler.<\/p>\n
Konstadnupolis patri\u011fi Plabianos, 448 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel bir toplant\u0131 yap\u0131p Yevtikes\u2019i ve \u00f6\u011fretisini telin etti.<\/p>\n
Yepesos\u2019taki (Efes) Aleksandria okulu taraftarlar\u0131 449 y\u0131l\u0131nda yeni bir toplant\u0131 yaparak Nestorcular\u0131 ve Plabianos\u2019u tekrar telin ettiler. Bu toplant\u0131 daha sonra \u201cHaydutluk\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc A\u011feksandria patri\u011fi Dioskoros, haz\u0131r bulunanlar\u0131 monofizli\u011fi kabul etmeye d\u00fcped\u00fcz zorlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Roma ba\u015fpatri\u011fi I. Leon,<\/p>\n
Plabianos\u2019u A\u011feksandria makam\u0131na kar\u015f\u0131 savunmak amac\u0131yla 449 y\u0131l\u0131nda \u00f6zel bir toplant\u0131 yapt\u0131. Yevtikes ve Dioskoros bu toplant\u0131da telin edildi. I. Leo, bu giri\u015fimine a\u011f\u0131rl\u0131k kazand\u0131rmak niyetiyle imparator Markianos\u2019u, yeni bir evrensel konsey d\u00fczenlemeye ikna eder ve konsey Ka\u011fkedon\u2019da toplan\u0131r.<\/p>\n
476 tarihinde, Antiok\u2019ta \u00f6zel bir toplant\u0131 yap\u0131larak Ka\u011fkedon Konseyi\u2019nin kararlar\u0131 \u015f\u00fcpheli olarak ilan edilir, imparator Basilikos ise bir ferman yay\u0131nlayarak bu kararlar\u0131 uygulamay\u0131 yasaklar.<\/p>\n
482 y\u0131l\u0131nda imparator Zenon, kendisi taraf\u0131ndan haz\u0131rlanan Henotikon ferman\u0131yla Ka\u011fkedon Konseyi\u2019nin otoritesini reddederek, Yepesos Konseyi\u2019nin (431) kararlar\u0131n\u0131 nihai ve temel olarak kabul eder.<\/p>\n
491 y\u0131l\u0131nda \u0130mparator Anastas yeni bir ferman \u00e7\u0131kararak Ka\u011fkedon Konseyi\u2019nin etkisi ve manas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ederek \u00f6nemini iptal eder.<\/p>\n
Konstandnupolis patikli\u011finin H\u0131ristiyanl\u0131ktaki \u00f6nc\u00fcl rol\u00fc kabul edilir.<\/p>\n
V. \u201cEvrensel Konsey\u201d veya II. Konstandnupolis Konseyi 553 y\u0131l\u0131nda, I. J\u00fcstinyen\u2019in ferman\u0131n\u0131 onaylamak amac\u0131yla toplan\u0131r. Bu konseyde, Mesih\u2019i Tanr\u0131-insan, Maryam\u2019\u0131 (Meryemana) ise Tanr\u0131 do\u011furan olarak kabul etmeyenler, Ka\u011fketon Konseyi\u2019ni kabul edenler, Nestorculu\u011fa destek verenler ve Yepesos Konseyi\u2019ne kar\u015f\u0131 gelen \u201c\u00dc\u00e7 Ba\u015flar\u201d, yani \u00fc\u00e7 teologlar Teodoros Mopsuestatsi, Teodoretos K\u00fcratsi ile \u0130bas Yedesatsi telin edilir.<\/p>\n
Origen\u2019in \u00f6\u011fretisi de sapk\u0131nl\u0131k olarak telin edilir. \u201c\u00dc\u00e7 Ba\u015flar\u201d\u0131n, be\u015finci konseydeki telini, Yepesos kararlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve Ermeni Kilisesi\u2019nin doktrininin tasdiki anlam\u0131na gelmekteydi. Bu konseyde, Ermeni katolikosu Surb (Aziz) Sahak taraf\u0131ndan Konstandnupolis patri\u011fi Prok\u011f\u2019a yaz\u0131lan ve Teodoros Mopsuestatsi ile Diodoros Tarsonatsi\u2019nin sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve onlar\u0131n telin edilmesi amac\u0131yla 435 y\u0131l\u0131nda III. A\u015fti\u015fat Konseyi\u2019nin topland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan mektup t\u00f6renle okunur.<\/p>\n
VI. \u201cEvrensel Konsey\u201d veya III. Konstandnupolis Konseyi (680-681) monofizli\u011fi sapk\u0131nl\u0131k olarak telin eder ve VII. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131nda, Bizans imparatoru emriyle Papa Martinos\u2019un s\u00fcrg\u00fcn edilmesi sonucunda darbe alm\u0131\u015f olan Papayla bar\u0131\u015f\u0131 yeniden tesis eder. Ka\u011fkedonculu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015f anlam\u0131na gelen, monofizler sorunu ele al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
692 y\u0131l\u0131nda Konstandnupolis\u2019te toplanan konsey \u201cbe\u015fvealt\u0131nc\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu konseyin kararlar\u0131, V. ve VI. konseylerin kararlar\u0131n\u0131 tamamlamaktayd\u0131.<\/p>\n
VII. \u201cEvrensel Konsey\u201d veya II. Nikia (\u0130znik) Konseyi (787) tasvir d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 telin ederek aziz tasvirlerine ve ha\u00e7a y\u00f6nelik sayg\u0131y\u0131 betimledi. Bu konseyde al\u0131nan kararlar, yakla\u015f\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan Ermeni Kilisesi i\u00e7in de kabul edilirdir.<\/p>\n
IV. Konstandnupolis Konseyi (869-870) bat\u0131 ve do\u011fu kiliseleri aras\u0131ndaki derin g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Konstandnupolis patri\u011fi Pot\u2019un kilise politikas\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00f6nelik bu konseyin kararlar\u0131 V. Konstandnupolis Konseyi (879-880) taraf\u0131ndan reddedildi.<\/p>\n
Ortodoksluk (Yunan doktrini) ve Katoliklik (Latin doktrini) XI. y\u00fczy\u0131lda ayr\u0131 dallar olarak \u015fekillenerek IV. Konstandnupolis Konseyi\u2019ni farkl\u0131 \u015fekilde de\u011ferlendirdiler. Bu konsey Katolikler taraf\u0131ndan VIII. \u201cEvrensel Konsey\u201d olarak kabul edilmekte, Ortodokslar ise sadece ilk yedi konseylerin Evrensel otoritesini kabul etmektedir. Evrensel Kilise yeniden b\u00f6l\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n
XII. y\u00fczy\u0131lda \u00fc\u00e7 konsey toplan\u0131r (I. II. III. Lateran konseyleri 1123, 1139 ve 1179 tarihlerinde). Bu konseyler esnas\u0131nda kiliseler aras\u0131 sorunlar, kilise ve d\u00fcnyevi y\u00f6netim aras\u0131ndaki ili\u015fkiler, sapk\u0131nl\u0131klarla ilgili sorunlar tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
XIII. y\u00fczy\u0131lda \u00fc\u00e7 konsey toplan\u0131r. 1215 y\u0131l\u0131ndaki IV. Lateran, 1245 y\u0131l\u0131ndaki I. Lion ve 1274 y\u0131l\u0131ndaki II. Lion Konseyi. IV. Lateran Konseyi esnas\u0131nda Papa\u2019n\u0131n 70 \u00f6nerisi kabul edilir. Bunlar\u0131n i\u00e7inde Katarlar\u0131n, Valdenslerin ve Amalrikanlar\u0131n sapk\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131n takibat\u0131 konusunda karar al\u0131n\u0131r.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u201cXV. Evrensel Konsey\u201d veya Viyana Konseyi (1311-1312), Valdanaslar, Spiritualler, Begardlar ve di\u011fer sapk\u0131nl\u0131klar\u0131n zalimce takibat\u0131 konusunda kararlar\u0131yla \u00fcnl\u00fcd\u00fcr<\/p>\n
\u201cXVI. Evrensel Konsey\u201d veya Konstantsia (Konstans) Konseyi (1414), kilisenin reformu konusunda karar al\u0131p, bu karara istinaden \u201cEvrensel konseyler\u201d s\u00fcreklilik kazan\u0131p Papa\u2019n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almaktayd\u0131. Konseylerin toplanma kurallar\u0131 ve s\u00fcreleri kesinle\u015ftirilir. Y. Gus ve Heronim Prakatsi telin edilir.<\/p>\n
\u201cXVII. Evrensel Konsey\u201d yer de\u011fi\u015fimleriyle 1431-1449 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda uzam\u0131\u015ft\u0131r. Bu konsey Basel-Florens Konseyi olarak ge\u00e7mektedir. Konsey, \u00c7ek \u00fclkesinde Gusakanlar\u0131n ezilmelerini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde Katolik ve Ortodoks kiliseleri aras\u0131nda Florans birli\u011fi kurulur, fakat bu birlik daha sonra Ortodoks (Pravoslav) Kilisesi taraf\u0131ndan reddedilir.<\/p>\n
\u201cXVIII. Evrensel Konsey\u201d veya V. Lateran Konseyi (1512-1517).<\/p>\n
\u201cXIX. Evrensel Konseyi\u201d veya Trident Konseyi (1545-1563). Bu konsey Reformasyon ba\u015far\u0131lar\u0131 \u015fartlar\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte ve Katolikli\u011fin mevzilerinin sa\u011flamla\u015fmas\u0131na y\u00f6nelikti. Bu konseyde ilk g\u00fcnah, t\u00f6vbe ve \u201cEvrensel Konsey\u201dlerle ilgili Papa\u2019n\u0131n otoritesinin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle ilgili doktrinsel maddeler kabul edildi. Konseyin kararlar\u0131 aras\u0131nda Protestanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015fl\u0131ca maddelerinin say\u0131l\u0131p telin edilmesi ve \u201c\u0130nanc\u0131n \u00dc\u00e7l\u00fc Doktrini\u201d hakk\u0131ndaki kilise yemini metninin haz\u0131rlanmas\u0131 vard\u0131.<\/p>\n
\u00a0\u201cXX. Evrensel Konseyi\u201d veya I. Vatikan Konseyi (1869-1870). Papa\u2019n\u0131n g\u00fcnahs\u0131zl\u0131k doktrini ilan edilir.<\/p>\n
\u201cXXI. Evrensel Konseyi\u201d veya II. Vatikan Konseyi (1962-1965). Bu konseyde ayin reformu, ek\u00fcmenizm, misyonerlik, episkoposlar\u0131n rol\u00fcn\u00fcn y\u00fckseltilmesi, Roma Kuria\u2019s\u0131n\u0131n reformu ve modern d\u00fcnyada kilisenin sorunlar\u0131 hakk\u0131nda kararlar kabul edildi.<\/p>\n
(Ba\u015fepiskopos Ma\u011fakia Ormanyan, \u201cHayots Yeke\u011fetsin\u201d \/Ermeni Kilisesi\/, Kilikya Ermeni Katolikoslu\u011fu Matbaas\u0131, Antilias-L\u00fcbnan, 1952, s.91.<\/p>\n
Be\u015finci Evrensel (II. Konstandnupolis) Konseyi (553) \u0130mparator Surb (Aziz) J\u00fcstinyen taraf\u0131ndan toplan\u0131ld\u0131 ve Ka\u011fkedon Konseyi sonras\u0131nda monofizler aras\u0131ndaki ihtilaflar ve endi\u015feleri sakinle\u015ftirmek amac\u0131 g\u00fctmekteydi. Monofizler, Ka\u011fkedon Konseyini gizli Nestorculukla su\u00e7lay\u0131p, bunu tasdik etmek i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda Nestorcu fikirlerinin yer buldu\u011fu 3 Suriyeli episkoposu (Teodor Mopsuestatsi, Teodoris Kiratsi ve \u0130vu Yedesatsi) \u00f6rnek olarak g\u00f6sterdiler. Monofizlerin Ortodokslu\u011fa birle\u015fmesini kolayla\u015ft\u0131rmak amac\u0131yla konsey taraf\u0131ndan 3 \u00f6\u011fretmen (3 lider, Origen\u2019in sapk\u0131nl\u0131klar\u0131 da d\u00e2hil olmak \u00fczere) telin edildi.<\/p>\n
Alt\u0131nc\u0131 Evrensel (III. Konstandnupolis) Konseyi (680-681, 692) monofelitlerin sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 telin etmek i\u00e7in toplanm\u0131\u015ft\u0131. Monofelitler, \u0130sa Mesih\u2019in i\u00e7inde iki tabiat\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmekle birlikte, bu ikisini tek Tanr\u0131sal iradeyle ba\u011fla\u015ft\u0131rmaktayd\u0131. 170 episkoposlar konseyi, \u0130sa Mesih\u2019in ger\u00e7ek Tanr\u0131 ve ger\u00e7ek insan olarak 2 iradeye sahip oldu\u011fu, fakat insani iradesinin Tanr\u0131sal iradeye z\u0131t olmay\u0131p itaatk\u00e2r oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini tasdik etti. B\u00f6ylelikle, Mesiholojik doktrinlerin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 son bulur.<\/p>\n
Trul Konseyi olarak an\u0131lan ve 11 y\u0131l sonra \u00e7arl\u0131k m\u00fclklerinden Trul saray\u0131nda toplanan ve kanonik kanun kitab\u0131n\u0131n tasdik edilmesi i\u00e7in toplanan konsey III. Konstandnupolis Konseyi\u2019nin do\u011frudan devam\u0131 olmu\u015ftur. Bu konseyin, kural a\u00e7\u0131s\u0131ndan be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 Evrensel Konsey\u2019lerin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tamamlam\u0131\u015f olmas\u0131ndan dolay\u0131 konsey, \u201cbe\u015finci-alt\u0131nc\u0131\u201d olarak an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yedinci Evrensel Konsey (II. Nikia) Konseyi (787) krali\u00e7e \u0130rina taraf\u0131ndan, resim sayg\u0131s\u0131n\u0131 paganl\u0131k olarak reddeden ve tasvir kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 olarak an\u0131lan son imparatorluk sapk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 telin etmek i\u00e7in toplanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu konsey, aziz tasvirlerinin doktrinsel \u00f6znesini ve aziz tasvirlerinin inan\u00e7 ve dualar\u0131n vazge\u00e7ilmezi oldu\u011funu tasdik etti.<\/p>\n