{"id":1389,"date":"2010-07-21T02:58:39","date_gmt":"2010-07-21T07:58:39","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=1389"},"modified":"2010-07-21T02:58:39","modified_gmt":"2010-07-21T07:58:39","slug":"dunden-bugune-abhazya-ermenileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/","title":{"rendered":"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right\"><strong>Aleksandr Skakov<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right\">Rusya Stratejk Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc, Moskova<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Abhazya Ermeni cemaati, Abhazya\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Abhaz prensli\u011finin, Suhum askeri b\u00f6lgesine (1864) d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden sonra Abhaz halk ayaklanmas\u0131n\u0131n son buldu\u011fu 1866 sonralar\u0131nda olu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan Abhazya Ermenileri T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Abhazlardan bo\u015falan topraklara yerle\u015ftiler. Bu d\u00f6nemlerde Abhazya\u2019ya Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan ak\u0131n-ak\u0131n Yunanl\u0131lar ve Bulgarlar g\u00f6\u00e7 etmekteydi. 1880\u2019lerin ba\u015f\u0131nda, 1877\u20131878 Rus-T\u00fcrk sava\u015f\u0131 sonras\u0131 meydana gelen b\u00fcy\u00fck g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131ndan ve bilhassa 1895\u20131896 aras\u0131 ya\u015fanan katliamlardan sonra Ermenilerin Abhazya\u2019ya g\u00f6\u00e7\u00fc h\u0131z kazand\u0131. \u00c7ok say\u0131da Ermeni aile Gagra, Mtzara (B\u0131z\u0131b Abhazyas\u0131), E\u015fera, Gumskoye-Abkhazkoye, Ya\u015ftukh (Suhum civar\u0131) ve Tsebelda kasabalar\u0131na yerle\u015fti. T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7 eden Ermenilerin yo\u011fun toprak al\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi kayg\u0131lar duyan Rusya \u0130mparatorlu\u011fu \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Osmanl\u0131 uyruklular\u0131n (1897\u2019de Suhum\u2019da oturan 1083 Ermeniden 924\u2019\u00fc yabanc\u0131 uyrukluydu) G\u00fcney Kafkasya\u2019n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerindeki gayrimenkul al\u0131mlar\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131r. Oysa g\u00f6\u00e7men Ermenilerin \u00e7o\u011fu fakir k\u00f6yl\u00fclerden olu\u015fmakta ve \u0131rgatl\u0131kla ge\u00e7imlerini sa\u011flamaktayd\u0131. (Fakir k\u00f6yl\u00fclerin %47 Ermeni, %20,5 Yunan, %8 G\u00fcrc\u00fc olarak tespit edilmi\u015fti).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1886 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re Abhazya\u2019da 1037 Ermeni ya\u015famaktayd\u0131 ve bu say\u0131 toplam n\u00fcfusun %1,5 kadar\u0131yd\u0131, 1897 y\u0131l\u0131 verilerine g\u00f6re ise Ermeni say\u0131s\u0131 6552 ki\u015fi (%6,2) idi ve 1083\u2019\u00fc Abhazya\u2019n\u0131n tek \u015fehri olan Suhum\u2019da yerle\u015fikti. Ermeniler, n\u00fcfus yo\u011funlu\u011funa g\u00f6re Abhazlardan (%55,3), Kartvellerden (G\u00fcrc\u00fcler, Megreller, Svanlar) (%24,4) daha az, fakat Ruslardan (%5,7) \u00e7oktu. 1914 y\u0131l\u0131nda Abhazya\u2019daki Ermeni toplumunun toplam say\u0131s\u0131 16794 ki\u015fiye ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131 (toplam n\u00fcfusun %12,5) ve bunlar\u0131n 7980\u2019i ta\u015frada ya\u015f\u0131yordu. Bu d\u00f6nemde Abhazya\u2019daki Rus n\u00fcfusu h\u0131zla art\u0131\u015f g\u00f6stermekteydi ve sadece Abhazlar ve Kartveller say\u0131ca Ruslardan \u00fcst\u00fcnd\u00fc. 20. yy. ba\u015flar\u0131nda Suhum\u2019da Ermeni okulu ve kilisesi faaliyet g\u00f6stermekteydi. Abhazya\u2019da Ermenilerin esas i\u015fi t\u00fct\u00fcnc\u00fcl\u00fckt\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ekim devrimi sonras\u0131, 1918\u20131921 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Abhazlar\u0131n ulusal kurtulu\u015f hareketine b\u00f6lgenin Ermeni n\u00fcfusu da destek vermi\u015ftir. 20. yy. ba\u015flar\u0131nda, Ermeni ve Abhaz halklar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkiler genel olarak olumluydu. Abhaz etnograf ve ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 Simon Basariya\u2019ya (1921) g\u00f6re&#8230; \u201cErmeniler&#8230; Abhazlara kar\u015f\u0131 \u00e7ok dikkatliydi ve Abhaz halk\u0131n\u0131n bu topraklardaki tarihi, hukuki ve yerle\u015fim haklar\u0131n\u0131 tan\u0131y\u0131p kendilerini Abhazya\u2019da misafir olarak tan\u0131mlamakta, kap\u0131lar\u0131n\u0131 Abhazlara seve seve a\u00e7\u0131p onlar gibi konuksever olmaya \u00f6zen g\u00f6stermekteydi. Ermenilerin Abhazya\u2019da ya\u015fay\u0131p, Eski Abhaz yerle\u015fim merkezlerinin isimlerini de\u011fi\u015ftirmemeye b\u00fcy\u00fck \u00f6zen g\u00f6steren tek millet olmalar\u0131 onlar\u0131n ne denli \u015ferefli insanlar olduklar\u0131 olarak kabul edilmelidir. Ermenilerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 t\u00fcm k\u00f6ylerin isimleri eski Abhaz isimleriyle an\u0131lmaktayd\u0131\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">G\u00fcney Kafkasya\u2019da Sovyetler zaman\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen n\u00fcfus say\u0131mlar\u0131na g\u00fcvenmek, bir dizi bilinen sebeplerden dolay\u0131 yanl\u0131\u015f olur. B\u00f6lgedeki Ermenilerin say\u0131s\u0131n\u0131 %12,8 g\u00f6steren 1926 n\u00fcfus say\u0131m\u0131 inand\u0131r\u0131c\u0131 olarak kabul edilebilir. Suhum ve y\u00f6resindeki toplam Ermenilerin say\u0131s\u0131 14388 (sadece Suhum\u2019da 2033 ki\u015fi), Gagra ve y\u00f6resinde \u2013 346 (Gagra\u2019da 211), Gudauti nahiyesinde \u2013 649 (388\u2019i Gudauti\u2019de), Kodor nahiyesinde \u2013 209 (149\u2019\u0131 O\u00e7am\u00e7iri\u2019de), ve Gali nahiyesinde ise \u2013 26 ki\u015fi idi. Kasabalar\u0131n \u00e7o\u011funun n\u00fcfusunun kar\u0131\u015f\u0131k oldu\u011funu belirtmek gerekir. Ermeniler, yo\u011funlukla Suhum b\u00f6lgesinin k\u00f6yleri Tsebelda, Lata, Gumista, Dranda, Merheuli, E\u015fera, Gulrip\u015f, Ba\u015fkarda\u015f, Azanta, Nikolayevo-Anastasiyevka, Poltavo-Olginsk k\u00f6ylerinde yamaktayd\u0131. 1939 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Abhazya\u2019daki Ermenilerin say\u0131s\u0131 49705 (t\u00fcm n\u00fcfusun %15,9\u2019u) olup, 6607\u2019si \u015fehirlerde yerle\u015fikti. Bu d\u00f6nemde Ermeniler b\u00f6lgenin d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil ederken, \u015fehirde ya\u015fayanlar Ermeniler Rus, G\u00fcrc\u00fc, Abhaz ve hatta 1941\u20131945 sava\u015f y\u0131llar\u0131nda b\u00f6lgeden s\u00fcr\u00fclen Yunanl\u0131lardan dahi say\u0131ca azd\u0131. \u015eehirlerde yerle\u015fik Ermenilerin say\u0131s\u0131 azalmaktayd\u0131. Bunun yan\u0131 s\u0131ra 1937\u20131939 verilerine g\u00f6re Ermenilerin y\u00f6netim kadrolar\u0131ndaki oran\u0131 %12,1, sanayi alan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan teknisyenlerin &#8211; %5, e\u011fitim ve sanat dal\u0131ndaki ayd\u0131nlar\u0131n ise &#8211; %8,2 idi. B\u00f6ylece, \u00f6zerk cumhuriyetin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7erisinde Ermenilerin \u00fcst d\u00fczey kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n oran\u0131, Abhazya toplam n\u00fcfusundaki oranlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7ok azd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1959 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re \u00f6zerk cumhuriyetteki Ermeni say\u0131s\u0131 64425 (n\u00fcfusun %15,9), 1970 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re ise \u2013 72850 (n\u00fcfusun %15,2) idi. 1959 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re Ermeni n\u00fcfusu Abhaz n\u00fcfusundan biraz daha fazla, 1970 n\u00fcfus say\u0131m\u0131na g\u00f6re ise daha azd\u0131. Orta e\u011fitim alan Ermeniler, G\u00fcrc\u00fcler ve Ruslardan say\u0131ca az, ama Abhazlardan daha \u00e7ok olmas\u0131 ilgin\u00e7tir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Daha sonraki y\u0131llarda Abhazya\u2019da Ermeni n\u00fcfusun art\u0131\u015f\u0131 durmu\u015ftur. 1979 y\u0131l\u0131nda \u00fclkedeki Ermenilerin say\u0131s\u0131 73350 (%15,1), 1989 ise \u2013 76541 (%14,6) olmu\u015ftur. B\u00f6ylece, Ermenilerin Abhazya\u2019daki n\u00fcfusuna oran\u0131 1960\u20131970 aras\u0131nda yava\u015f, fakat s\u00fcrekli bir azalma g\u00f6stermektedir. Buna paralel olarak Rus n\u00fcfusunun say\u0131s\u0131nda da, daha h\u0131zl\u0131 bir oranda, azalma g\u00f6r\u00fclmekteydi. \u015eehirli Ermeni n\u00fcfusu say\u0131s\u0131nda da a\u011f\u0131r seyreden bir azalma g\u00f6r\u00fclmekteydi. Suhum \u015fehrinin n\u00fcfusunda Ermenilerin toplam say\u0131s\u0131 1959 y\u0131l\u0131nda %10,5 (6783 ki\u015fi), 1970\u2019te &#8211; %11,5 (11664 ki\u015fi), 1979\u2019da &#8211; %10,9 (11823 ki\u015fi), 1989\u2019da &#8211; %10,3 (12242 ki\u015fi) te\u015fkil etmekteydi. 1989 y\u0131l\u0131nda Suhum b\u00f6lgesinde 11617 (%29,4), Gulrip\u015f b\u00f6lgesinde \u2013 13878 (%25,3), Gudauti b\u00f6lgesinde \u2013 8857 (%15,4), Gagra civar\u0131nda \u2013 22854 (%29,7), O\u00e7am\u00e7iri b\u00f6lgesinde \u2013 6226 (%8,3), Tkvar\u00e7eli \u015fehrinde \u2013 337 (%1,5), Gai b\u00f6lgesinde \u2013 530 (% 0,7) Ermeni ya\u015famaktayd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1992\u20131993 G\u00fcrc\u00fc-Abhaz sava\u015f\u0131, Abhazya Ermenileri i\u00e7in yeni bir d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. G\u00fcrc\u00fc ordusunun i\u015fgal etti\u011fi topraklardaki Ermenilerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 tarafs\u0131z kalmay\u0131 ye\u011flemi\u015flerdir. Di\u011fer az\u0131nl\u0131klar da 1989 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan Abhaz-G\u00fcrc\u00fc \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131nda tarafs\u0131z kald\u0131lar. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Abhaz ulusal kurtulu\u015f hareketi y\u00f6neticileri, az\u0131nl\u0131klara daha \u00e7nem vermeye, onlar\u0131 Tiflis\u2019e kar\u015f\u0131 direni\u015f hareketinin i\u00e7ine \u00e7ekip devletin kurulu\u015funa katmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylelikle, Ermeni k\u00fclt\u00fcr ve dayan\u0131\u015fma derne\u011fi \u201cK\u0131runk\u201d, 1990 y\u0131l\u0131nda kurularak, 1992 y\u0131l\u0131nda Ulusal kurtulu\u015f komitesine d\u00e2hil olmu\u015ftur. Abhazya Ermenileri bir dizi liderler \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bunlardan, Albert Topalyan (1992\u20131996 Abhazya B\u00fcy\u00fck Meclisi s\u00f6zc\u00fc yard\u0131mc\u0131s\u0131), Galust Trapizonyan (1996\u20132001 milletvekili, Abhazya ulusal kahraman\u0131), Sergey Matosyan (Albay, Abhazya ulusal kahraman\u0131) sayabiliriz. Sald\u0131rgan G\u00fcrc\u00fc ulusal milliyet\u00e7ili\u011fine kar\u015f\u0131 \u201cAbhzaya\u2019n\u0131n \u00e7ok uluslu halklar\u0131n\u0131n\u201d birle\u015fmesi vurgulanmaktayd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla,\u00a0 V.G.Ardzinba \u00f6nderli\u011findeki \u00fclke y\u00f6neticilerinin kontrol\u00fcnde bulunan Abhaz b\u00f6lgelerindeki Ermeniler, iki Ermeni taburuyla Abhazlar\u0131n yan\u0131nda saf tutarlar. Ba\u015fta Gagra, Sukhumi, Gulrip\u015f, O\u00e7am\u00e7ira \u015fehirleri ve Labra k\u00f6y\u00fc olmak \u00fczere baz\u0131 yerle\u015fim yerlerinde G\u00fcrc\u00fc askeri birimleri taraf\u0131ndan Ermeni halk\u0131na kar\u015f\u0131 katliamlar meydana geldi. \u00d6rne\u011fin, Labra\u2019da 20\u2019den fazla Ermeni hunharca katledilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Abhazya Devlet \u0130statistik M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verilerine g\u00f6re 1995 y\u0131l\u0131nda \u00fclke s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan Ermenilerin toplam n\u00fcfusu 61962 idi. 2003 n\u00fcfus say\u0131m\u0131 verilerine g\u00f6re ise Suhum \u015fehrinde \u2013 5565, Suhum b\u00f6lgesinde \u2013 7209, Gulrip\u015f b\u00f6lgesinde \u2013 9374, Gudauti b\u00f6lgesinde \u2013 4141, Gagra b\u00f6lgesinde \u2013 16322, O\u00e7am\u00e7iri b\u00f6lgesinde \u2013 2177, Tkuar\u00e7ali b\u00f6lgesinde \u2013 67, Gali b\u00f6lgesinde ise 14 Ermeni olmak \u00fczere, Abhazya\u2019da 44869 Ermeni (n\u00fcfusun %21\u2019i) ya\u015famaktayd\u0131. Belirtmek gerekir ki, bu n\u00fcfus say\u0131m\u0131 verileri hi\u00e7 bir zaman do\u011fru verilmemi\u015f ve Ermeniler ile G\u00fcrc\u00fclerin say\u0131s\u0131 bilin\u00e7li olarak s\u00fcrekli az g\u00f6sterilmi\u015ftir. Elde edilen bilgilere g\u00f6re Abhazya\u2019da ya\u015fayan Ermenilerin n\u00fcfusu Abhazlara g\u00f6re biraz daha fazla ve \u00fclkede ya\u015fayan G\u00fcrc\u00fclerin say\u0131s\u0131na denktir, bu da onlar\u0131n 60\u201370 bin civar\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. N\u00fcfus say\u0131m\u0131 verilerinin tahrifi, iktidar ve ekonomiyi elinde bulunduran Abhaz h\u00e2kim s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, anla\u015f\u0131l\u0131r nedenlerden dolay\u0131 iktidar\u0131 di\u011fer az\u0131nl\u0131klarla payla\u015fmak niyetinde olmad\u0131klar\u0131ndan kaynaklanmaktayd\u0131. Ulusal gruplar\u0131n say\u0131lar\u0131 ve ger\u00e7ek oranlar\u0131n\u0131 hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, illegal \u015fekilde Abhazya Cumhuriyetinde yerle\u015fik Ermenilerin son y\u0131llarda hi\u00e7 bir gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeden s\u0131n\u0131rd\u0131\u015f\u0131 edilmeleri de anla\u015f\u0131l\u0131r bir durumdur. Bu durum, a\u011f\u0131rl\u0131kta olarak, Ermenilerin toplam n\u00fcfusun en az yar\u0131s\u0131n\u0131 te\u015fkil ettikleri Gagra b\u00f6lgesinde uygulanmaktad\u0131r. Ne yaz\u0131k ki benzer giri\u015fimler \u00fclkede ya\u015fayan farkl\u0131 milliyetlerin ili\u015fkilerini zedelemektedir. D\u00f6nemin y\u00f6neticileri k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in Ermeni halk\u0131n\u0131 politik bir g\u00fc\u00e7 olarak ya\u015fama d\u00f6nd\u00fcrme denemeleri \u201cyukar\u0131dan\u201d (2004 y\u0131l\u0131 se\u00e7imlerinde cumhurba\u015fkan\u0131 aday\u0131 R.Khacimba, Abhazya Ermenilerine s\u0131rt\u0131n\u0131 vermeyi denemi\u015fti) gelmi\u015f ve g\u00fcn\u00fc kurtarma niyetiyle yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1990\u2019lerin ikinci yar\u0131s\u0131nda Ermenilerin, Ermenistan\u2019dan ve G\u00fcrcistan\u2019dan Abhazya\u2019ya g\u00f6\u00e7\u00fc yeni bir etken olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Etnograflar\u0131n izlenimlerine g\u00f6re o y\u0131llarda Ermenistan\u2019dan Abhazya\u2019ya g\u00f6\u00e7 eden Ermeniler, yerli Ermenileri \u201csaf kan\u201d ve \u201cger\u00e7ek\u201d Ermeni olarak kabul etmemi\u015f, fakat s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u201cyerli Ermeniler\u201d ve \u201cg\u00f6\u00e7men Ermeniler\u201d b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde kayna\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Di\u011fer ulusal gruplarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Abhaz Ermenileri aras\u0131ndaki ateistlerin say\u0131ca y\u00fcksek (% 30) olmas\u0131 da ilgi \u00e7ekicidir. Bununla birlikte, Ermenilerde kendi aralar\u0131nda evlilikler, Abhazlara g\u00f6re daha yayg\u0131nd\u0131r (% 95,9).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Son d\u00f6nemlerde Abhazya Cumhuriyeti, enternasyonalizm ideolojisi \u00fczerine kurulmu\u015f Dnestr boyu Moldavya Cumhuriyeti\u2019nden farkl\u0131 olarak, Abhaz ulusal d\u00fc\u015f\u00fcncesinin h\u00e2kim oldu\u011fu \u00e7ok uluslu bir devlet olarak \u015fekillenmektedir. Ulusal az\u0131nl\u0131klar genellikle \u00f6zerktir ve ortak ya\u015fam ile e\u015fitlik politikas\u0131ndan, i\u015fbirli\u011fi ve kompromis politikas\u0131na ge\u00e7i\u015f epeyi zor olmaktad\u0131r. Bu amaca ula\u015fmak i\u00e7in Abhaz halk\u0131n\u0131n ve \u00fclke elitinin y\u00fczlerini tekrar 1990\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri unutulmu\u015f olan, \u201cAbazya\u2019n\u0131n \u00e7ok uluslu halklar\u0131\u201d fikrine \u00e7evirmeleri gerekmektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00a0<\/p>\n<p>HEM\u015e\u0130N VE HEM\u015e\u0130NL\u0130 ERMEN\u0130LER<\/p>\n<p><strong>(k o n f e r a n s\u00a0\u00a0 m a k a l e l e r i) <\/strong><\/p>\n<p>ERIVAN\u00a0 &#8211; 2 0 0 7<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aleksandr Skakov Rusya Stratejk Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc, Moskova \u00a0 Abhazya Ermeni cemaati, Abhazya\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Abhaz prensli\u011finin, Suhum askeri b\u00f6lgesine (1864) d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden sonra Abhaz halk ayaklanmas\u0131n\u0131n son buldu\u011fu 1866 sonralar\u0131nda olu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan Abhazya Ermenileri T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Abhazlardan bo\u015falan topraklara yerle\u015ftiler. Bu d\u00f6nemlerde Abhazya\u2019ya Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan ak\u0131n-ak\u0131n Yunanl\u0131lar ve Bulgarlar g\u00f6\u00e7 etmekteydi. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1389","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-hamsen-hemsin"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aleksandr Skakov Rusya Stratejk Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc, Moskova \u00a0 Abhazya Ermeni cemaati, Abhazya\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Abhaz prensli\u011finin, Suhum askeri b\u00f6lgesine (1864) d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden sonra Abhaz halk ayaklanmas\u0131n\u0131n son buldu\u011fu 1866 sonralar\u0131nda olu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan Abhazya Ermenileri T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Abhazlardan bo\u015falan topraklara yerle\u015ftiler. Bu d\u00f6nemlerde Abhazya\u2019ya Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan ak\u0131n-ak\u0131n Yunanl\u0131lar ve Bulgarlar g\u00f6\u00e7 etmekteydi. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-07-21T07:58:39+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/\",\"name\":\"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-07-21T07:58:39+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Aleksandr Skakov Rusya Stratejk Ara\u015ft\u0131rmalar Enstit\u00fcs\u00fc, Moskova \u00a0 Abhazya Ermeni cemaati, Abhazya\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren Abhaz prensli\u011finin, Suhum askeri b\u00f6lgesine (1864) d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden sonra Abhaz halk ayaklanmas\u0131n\u0131n son buldu\u011fu 1866 sonralar\u0131nda olu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6\u00e7 etmek zorunda kalan Abhazya Ermenileri T\u00fcrkiye\u2019ye g\u00f6\u00e7 eden Abhazlardan bo\u015falan topraklara yerle\u015ftiler. Bu d\u00f6nemlerde Abhazya\u2019ya Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndan ak\u0131n-ak\u0131n Yunanl\u0131lar ve Bulgarlar g\u00f6\u00e7 etmekteydi. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2010-07-21T07:58:39+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/","name":"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130 - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"datePublished":"2010-07-21T07:58:39+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2010\/07\/21\/dunden-bugune-abhazya-ermenileri\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"D\u00dcNDEN BUG\u00dcNE ABHAZYA ERMEN\u0130LER\u0130"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1389"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1389\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}