{"id":12438,"date":"2012-02-21T03:21:14","date_gmt":"2012-02-21T08:21:14","guid":{"rendered":"http:\/\/akunq.net\/tr\/?p=12438"},"modified":"2012-02-21T03:21:14","modified_gmt":"2012-02-21T08:21:14","slug":"ermeni-mallarini-kimler-aldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/","title":{"rendered":"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right\" align=\"center\"><a title=\"Ay\u015fe H\u00fcr\" href=\"http:\/\/www.taraf.com.tr\/ayse-hur\/\"><strong>Ay\u015fe H\u00fcr<\/strong><\/a><strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em><a href=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/?attachment_id=12439\" rel=\"attachment wp-att-12439\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-12439\" title=\"Ay\u015fe H\u00fcr\" src=\"http:\/\/akunq.net\/tr\/wp-content\/uploads\/2012\/02\/Ay\u015fe-H\u00fcr.jpg\" alt=\"\" width=\"272\" height=\"185\" \/><\/a>\u201c<\/em><\/strong><strong><em>Annesi<\/em><\/strong><strong><em> \u0130<\/em><\/strong><strong><em>smail<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>A<\/em><\/strong><strong><em>\u011f<\/em><\/strong><strong><em>a<\/em><\/strong><strong><em>\u2019<\/em><\/strong><strong><em>ya<\/em><\/strong><strong><em> \u015f\u00f6<\/em><\/strong><strong><em>yle<\/em><\/strong><strong><em> \u00f6\u011f\u00fc<\/em><\/strong><strong><em>tler<\/em><\/strong><strong><em>: \u2018<\/em><\/strong><strong><em>Bir<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>de<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>senden<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>dile<\/em><\/strong><strong><em>\u011f<\/em><\/strong><strong><em>im<\/em><\/strong><strong><em>, <\/em><\/strong><strong><em>o<\/em><\/strong><strong><em>\u011f<\/em><\/strong><strong><em>lum<\/em><\/strong><strong><em>, <\/em><\/strong><strong><em>o<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>kasabaya<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>gidersen<\/em><\/strong><strong><em>, <\/em><\/strong><strong><em>o<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>Ermenilerden<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>kalma<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>evleri<\/em><\/strong><strong><em>, <\/em><\/strong><strong><em>tarlalar<\/em><\/strong><strong><em>\u0131 <\/em><\/strong><strong><em>kabul<\/em><\/strong><strong><em> <\/em><\/strong><strong><em>etme<\/em><\/strong><strong><em>. <\/em><\/strong><strong><em>Sahibi ka\u00e7m\u0131\u015f yuvada, \u00f6teki ku\u015f bar\u0131namaz. Yuva bozan\u0131n yuvas\u0131 olmaz. Zul\u00fcm tarlas\u0131nda zul\u00fcm biter.\u201d (Ya\u015far Kemal, Ya\u011fmurcuk Ku\u015fu, s.95.)<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Osmanl\u0131\u00a0 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kurulu\u015fundan itibaren M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk unsurlar kendilerine sadece \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ve askerli\u011fi yak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, gayr\u0131 M\u00fcslimleri ise 1856\u2019ya kadar \u2018cizye\u2019 (ba\u015f veya kelle vergisi) ile, 1909\u2019a kadar \u2018bedel-i asker\u00ee\u2019, 1914\u2019ten sonra ise \u2018amele taburlar\u0131\u2019 gibi uygulamalarla askerlik d\u0131\u015f\u0131nda tutmu\u015flard\u0131. Gayr\u0131 M\u00fcslimler de ba\u015fka yollar\u0131 kalmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ticaret ve zanaata y\u00f6nelmi\u015flerdi. 18. y\u00fczy\u0131ldan itibaren askeri alanda bir dizi ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k sonucu durumlar\u0131 giderek k\u00f6t\u00fcle\u015fen M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk kesim g\u00f6zlerini de\u011fi\u015fen d\u00fcnya ko\u015fullara ayak uydurarak zenginle\u015fen gayri M\u00fcslimlerin servetlerine dikti. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u2018Milli \u0130ktisat\u2019 ad\u0131yla kamufle etti\u011fi servet transferinin ilk uygulamas\u0131 1913-1914\u2019te Ege\u2019de yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>RUM KA\u00c7IRTMASI<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Alman General Liman von Sanders\u2019in ak\u0131l hocal\u0131\u011f\u0131nda, 4. Kolordu Erk\u00e2n- \u0131 Harbiye Reisi Cafer Tayyar (E\u011filmez), \u0130zmir Valisi Rahmi Bey ve \u0130ttihat ve Terakki F\u0131rkas\u0131 Katib-i Umumisi Mahmut Celal (Bayar) taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen bask\u0131 ve y\u0131ld\u0131rma operasyonu sayesinde, Bayar\u2019a g\u00f6re 200 bin, Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa \u015eefi Ku\u015f\u00e7uba\u015f\u0131 E\u015fref\u2019e g\u00f6re 1,5 milyon Rum n\u00fcfus Adalar\u2019a ve Yunanistan\u2019a ka\u00e7\u0131rt\u0131ld\u0131. Sadece \u0130zmir\u2019de \u2018terk ettirilen\u2019 mallar\u0131n d\u00f6k\u00fcm\u00fcn\u00fc Maliye Vekili Hasan Fehmi Bey 18 Haziran 1924 g\u00fcnl\u00fc <em>Anadolu<\/em> gazetesiyle yapt\u0131\u011f\u0131 s\u00f6yle\u015fisinde \u015f\u00f6yle veriyordu: \u201cRumlardan 10.678 ev, 2.173 d\u00fckk\u00e2n ve ma\u011faza, 79 fabrika, 2 hamam, 1 hastane; Ermeni ve Musevilerden 1.600 ev, 2.821 d\u00fckk\u00e2n ve ma\u011faza, 89 fabrika, 2 hamam, 1 hastane.\u201d\u00a0 Benzer ka\u00e7\u0131rtma operasyonlar\u0131 di\u011fer H\u0131ristiyan az\u0131nl\u0131klara da uyguland\u0131 ama en gaddar muamele Ermenilere yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>TEHC\u0130R BA\u015eLIYOR <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">24 Nisan 1915\u2019te \u0130stanbul\u2019da Ermeni cemaatinin t\u00fcm \u00f6nde gelenleri evlerinden toplanarak \u00c7ank\u0131r\u0131 ve Aya\u015f\u2019a do\u011fru yola \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015flar, \u00fclke \u00e7ap\u0131ndaki tehcir ise resmen 27 May\u0131s 1915\u2019te ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. 1915-1917 aras\u0131nda imparatorluktaki t\u00fcm Ermeni tebaa, \u2018devlete ihanet ettikleri\u2019 gerek\u00e7esiyle \u00fclkeden zorla s\u00fcr\u00fcl\u00fcrken, resmi tarih\u00e7ilere g\u00f6re bile, en az 300 bin Ermeni bu\u00a0 yolculuk s\u0131ras\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti. \u0130ttihat\u00e7\u0131lar, tehcirin hemen ard\u0131ndan Ermenilerden kalacak mal ve m\u00fclklerin ne olaca\u011f\u0131na dair mevzuat\u0131 ilan etmi\u015flerdi. 30 May\u0131s 1915 tarihli Meclis-i V\u00fckela mazbatas\u0131 ve 10 Haziran 1915 tarihli talimatnameye g\u00f6re h\u00fck\u00fcmet, tehcirin uyguland\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgelerde iki m\u00fclkiye ve bir maliye memurundan olu\u015facak Emval-i Metruke (Terkedilmi\u015f Mallar) Komisyonlar\u0131 kuracakt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n \u00f6nde gelenlerinden Ahmet R\u0131za Bey, konu mecliste g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcrken, bu mallar\u0131n terkedilmi\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemenin yasalara ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ermenilerin bu mallar\u0131 terk etmediklerini, b\u0131rakmaya zorland\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti ama elbette kulak asan olmam\u0131\u015ft\u0131. Talimatnameye g\u00f6re komisyonlar sevk\u0131yat\u0131n ard\u0131ndan terk edilen evleri m\u00fch\u00fcrleyecek ve i\u00e7lerindeki e\u015fyalarla birlikte k\u0131ymet takdirleri yap\u0131ld\u0131ktan sonra kay\u0131t alt\u0131na alacaklard\u0131. Geride kalan menkuller i\u00e7indeki hayvanlar, emlak ve araziden elde edilen tar\u0131m \u00fcr\u00fcnleri ve bozulmas\u0131 muhtemel mallar m\u00fczayede usul\u00fcyle sat\u0131lacak ve bedelleri sahipleri ad\u0131na mal sand\u0131klar\u0131na teslim edilecekti. Kiliselerde bulunan e\u015fya ve resimlerle kutsal kitaplar tutanakla tespit edilecek ve mahallinde muhafaza edilmeleri sa\u011flanacakt\u0131. Burada sormak gerekiyor: Ermeni tehcirini \u2018ihanet\u2019 gerek\u00e7esine ba\u011flamak resmi tezin temelini olu\u015fturur. Peki o zaman \u0130ttihat\u00e7\u0131lar neden devlet gelene\u011fine uygun olarak Ermeni mallar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a m\u00fcsadere etmemi\u015flerdir de i\u015fi k\u0131l\u0131f\u0131na uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r? Bu sorunun cevab\u0131 kendi i\u00e7inde sakl\u0131 asl\u0131nda. Bu konuyu bir ba\u015fka yaz\u0131ya b\u0131rak\u0131p devam edelim. Ka\u011f\u0131t \u00fczerinde al\u0131nan kararlar pek g\u00fczeldi, ama acaba uygulama nas\u0131ld\u0131?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>EMVAL\u0130 METRUKE M\u0130?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ocak 1916\u2019ya kadar 33 Emval-i Metruke Tasfiye Komisyonu kuruldu. Alacakl\u0131 oldu\u011funu iddia edenlerin kendileri ya da vekilleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla iki ay i\u00e7inde komisyonlara ba\u015fvurmas\u0131 gerekiyordu. \u00dclke d\u0131\u015f\u0131nda olanlar i\u00e7in s\u00fcre d\u00f6rt ayd\u0131. Ba\u015fvuru sahipleri tebligat i\u00e7in komisyonun bulundu\u011fu mahalde bir ikametgah g\u00f6sterecekti. \u00a0Alacakl\u0131 kimse komisyonun takdir etti\u011fi miktara 15 g\u00fcn i\u00e7inde itiraz edebilecekti. \u0130tiraz bidayet hukuk mahkemesine yap\u0131labilecekti ama mahkemenin karar\u0131 kesin olup, temyiz yolu kapal\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Resmi tarih\u00e7ilerin bu pek \u00f6\u011f\u00fcnd\u00fckleri sistemin nas\u0131l i\u015fledi\u011fini merak etmi\u015fsinizdir elbette. Ama merak etmeye devam edeceksiniz \u00e7\u00fcnk\u00fc, bu defterler ortada yok! O halde ba\u015fka kaynaklara bakal\u0131m. \u00d6ncelikle yerine g\u00f6re 1 saat ile 15 g\u00fcn s\u00fcre verilerek Der Zor \u00e7\u00f6llerine s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olanlar\u0131n bu prosed\u00fcr\u00fc yerine getirmesinin imkans\u0131z oldu\u011funu tahmin etmek i\u00e7in m\u00fcneccim olmaya gerek yok. Zaten ba\u015fka kaynaklardan da biliyoruz ki, Ermenilerin el konan mallar\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131, yerel T\u00fcrk, K\u00fcrt ve \u00c7erkez \u00f6nde gelenleri taraf\u0131ndan talan edilmi\u015f, bir k\u0131sm\u0131 Balkanlar\u2019dan gelen muhacirlere da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bir k\u0131sm\u0131 \u2018M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk\u2019 sermayedar yaratmak i\u00e7in bazen herhangi bir \u00fccret dahi talep edilmeden veya \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck bedelle veya d\u00fc\u015f\u00fck taksitlerle M\u00fcsl\u00fcman ki\u015fi veya kurulu\u015flara verilmi\u015fti. Baz\u0131 binalar ile tarla, ba\u011f ve bah\u00e7elerin \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131larak gelirleri orduya verilmi\u015f, baz\u0131 binalar hapishane, okul, hastane ve karakol binas\u0131 olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Kalan para da Ermenilerin tehcirinin masraflar\u0131 ile baz\u0131 b\u00f6lgelerde Ermenileri katleden milislerin masraflar\u0131 i\u00e7in harcanm\u0131\u015ft\u0131! Dolay\u0131s\u0131yla, ortada Ermenilere iade edilecek para kalmam\u0131\u015ft\u0131&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>TALANCILAR YARGILANDI MI?<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Resmi tarih\u00e7ilerce, tehcirin Ermenilerin imhas\u0131 amac\u0131na y\u00f6nelik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamak i\u00e7in s\u0131k\u00e7a tekrarlanan \u201ctehcir s\u0131ras\u0131nda g\u00f6revlerini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131klar\u0131 gerek\u00e7esiyle 1397 ki\u015fi hakk\u0131nda soru\u015fturma a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bunlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n idam da dahil olmak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131\u201d meselesi de bu hikayenin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara sunuldu\u011fu kadar\u0131yla, Osmanl\u0131 Ar\u015fivi&#8217;nde, \u00f6zellikle konuyla ilgili en \u00e7ok belgenin bulundu\u011fu Dahiliye Nezareti \u015eifre Kalemi evrak\u0131 aras\u0131nda, tehcir edilen Ermenilere kar\u015f\u0131 cinayet vb. bi\u00e7iminde su\u00e7lar i\u015fleyen devlet g\u00f6revlileri aleyhine a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f soru\u015fturmalara ait tek bir belge yoktur. Zaten ne 1.397 rakam\u0131n\u0131 ilk ortaya atan Kamuran G\u00fcr\u00fcn ne de ona referans veren Yusuf Hala\u00e7o\u011flu bu iddialar\u0131n\u0131 do\u011frulayacak hi\u00e7bir belge yay\u0131nlam\u0131\u015f de\u011fillerdir. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Ermenilerin geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 mallara y\u00f6nelik, ya\u011fma, h\u0131rs\u0131zl\u0131k, r\u00fc\u015fvet ve zimmet gibi su\u00e7lara ili\u015fkin pek \u00e7ok dava vard\u0131r. Ancak bunlar\u0131n a\u00e7\u0131lma nedenleri Ermenilere verilen zararlar de\u011fil, Ermeni mallar\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan elde edilecek gelirleri son derece sistemli bir bi\u00e7imde kullanmak isteyen H\u00fck\u00fcmetin Ermeni mallar\u0131n\u0131 bireylerin ya\u011fmas\u0131ndan korumakt\u0131r. S\u00f6z\u00fc edilen 1.397 ki\u015fi Ermenilere de\u011fil devlete kar\u015f\u0131 su\u00e7 i\u015fledikleri i\u00e7in yarg\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u0130TT\u0130HAT\u00c7I REFLEKS.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin 30 Ekim 1918\u2019de Mondros M\u00fctarekesi ile teslim bayra\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekmesinden sonra, \u0130tilaf Devletleri\u2019nin ilk i\u015fi bu konu oldu. Hatta 1 Kas\u0131m\u2019da bu konuda bir kararname da \u00e7\u0131kartt\u0131lar ama \u00fclkenin i\u00e7inde bulundu\u011fu ko\u015fullar y\u00fcz\u00fcnden karar\u0131 uygulamak m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131. Peki, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n devam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00f6zenle \u00e7izen Milli M\u00fccadele kadrolar\u0131 bu konuda ne yapt\u0131? \u015eunlar\u0131 yapt\u0131: M\u00fcdafaa-i Milliye Vekili (Savunma Bakan\u0131 Fevzi (\u00c7akmak) Bey, Meclis\u2019in 22 Ocak 1921 tarihli gizli oturumunda, \u00fclkede halen \u00e7o\u011fu Karadeniz b\u00f6lgesinde olmak \u00fczere 800 bin kadar H\u0131ristiyan bulundu\u011funu s\u00f6yleyerek, gayr\u0131 M\u00fcslimlerin ekonomik hayattaki yerlerini korumas\u0131ndan duydu\u011fu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 belirtti. Generale g\u00f6re H\u0131ristiyanlardan askerlik i\u00e7in bedeli nakdi al\u0131nmas\u0131 ve bunlar\u0131n imalathanelerde, yol, k\u00f6pr\u00fc, t\u00fcnel gibi bay\u0131nd\u0131rl\u0131k i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekmekteydi. Fevzi Bey\u2019in bu \u00f6nerisi kar\u015f\u0131s\u0131nda, Malatya Mebusu Fevzi Efendi \u2018ya\u015fa!\u2019 sesleri aras\u0131nda \u2018Efendiler, Ermenilerin denaat\u0131 (k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc), ihaneti malumdur\u2019 demi\u015f, Ermeni, Rum ve Yahudilerden 500 Lira bedeli nakdi al\u0131nmas\u0131n\u0131, hem de bunlar\u0131n Erzurum\u2019a, Sivas\u2019a yollan\u0131p yollarda \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istemi\u015fti. Ard\u0131ndan da; \u2018Maksad\u0131m onlar\u0131n ezilmesidir.\u2019 diye eklemi\u015fti. Bu \u00f6nerilerle, \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n 1914\u2019te Ermenileri \u2018Amele Taburlar\u0131\u2019na al\u0131p, imha etmeleri aras\u0131ndaki benzerlik \u00e7arp\u0131c\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>M\u0130LL\u0130 \u015eEH\u0130TLER <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">7 A\u011fustos 1921\u2019de Ba\u015fkumandanl\u0131k Kanunu ile Meclis\u2019e ait t\u00fcm yetkileri \u00fczerinde toplayan Mustafa Kemal, d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n finanse edilmesi i\u00e7in \u201c<em>Tekalif-i Milliye<\/em>\u201d emirlerini \u00e7\u0131kartm\u0131\u015ft\u0131. Kanundaki \u2018On Emir\u2019den alt\u0131 numaral\u0131s\u0131 \u201c\u00dclkeyi terk etmi\u015f olanlar\u0131n hazineye ge\u00e7mi\u015f olan mallar\u0131ndan ordu ihtiyac\u0131na yarayacak olanlara el konulacakt\u0131r\u201d diyordu. \u00a0\u00a0Buraya kadar\u0131 gayet anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131, ancak 25 Aral\u0131k 1921&#8217;de \u0130stanbul\u2019daki Divan-\u0131 \u00d6rfi Mahkemesi\u2019nde, tehcirde katliamlara emir verdi\u011fi i\u00e7in su\u00e7lu bulunup idam edilen Urfa Mutasarr\u0131f\u0131 Nusret Bey ile<strong> <\/strong>14 Ekim 1922&#8217;de ise ayn\u0131 mahkemede ayn\u0131 gerek\u00e7e ile idam edilen Bo\u011fazlayan Kaymakam\u0131 Kemal Bey\u2019in \u00f6nce \u2018milli \u015fehit\u2019 ilan edilmesi, ard\u0131ndan da ailelerine \u2018Emval-i Metruke\u2019 fasl\u0131ndan maa\u015f ba\u011flanmas\u0131 pek manidard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nitekim Kemalistler, Lozan Bar\u0131\u015f G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri s\u0131ras\u0131nda Osmanl\u0131\u2019n\u0131n di\u011fer bor\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00fcstlendikleri halde, Ermeni mallar\u0131n\u0131n iadesine yana\u015fmad\u0131lar. Lozan\u2019da T\u00fcrkiye\u2019nin \u00fcstlendi\u011fi bor\u00e7lar aras\u0131nda Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Tekalif-i Harbiye Kanunu uyar\u0131nca, bedeli sava\u015ftan sonra \u00f6denmek \u00fczere el konulmu\u015f gayr\u0131 M\u00fcslim mallar\u0131 da vard\u0131 ancak anla\u015fma imzalan\u0131r imzalanmaz, T\u00fcrkiye bu borcundan nas\u0131l kurtulaca\u011f\u0131na kafa yormaya ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u0130\u015e\u0130 <\/strong><strong>KILIFINA<\/strong><strong> <\/strong><strong>UYDURMAK<\/strong><strong> . <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u00d6nce Eyl\u00fcl 1923\u2019de Kilikya (Adana havalisi) ve Do\u011fu Anadolu\u2019dan sava\u015f s\u0131ras\u0131nda g\u00f6\u00e7 eden Ermenilerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc yasaklayan bir kararname \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. 3 Nisan 1924\u2019te Mahsub-i Umumi Kanunu\u2019nun 2. maddesinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 i\u00e7in mallar\u0131na el konmu\u015f gayri M\u00fcslimlere \u00f6deme yap\u0131lmamas\u0131 sa\u011fland\u0131. A\u011fustos 1926\u2019da, devletin, Lozan\u2019\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi\u011fi 19 A\u011fustos 1924\u2019den \u00f6nce gayr\u0131 M\u00fcslimlerce edinilmi\u015f t\u00fcm mallar\u0131 m\u00fcsadere etme hakk\u0131na sahip oldu\u011fu ilan edildi. 2 \u015eubat 1927\u2019de \u00e7\u0131kar\u0131lan bir kararname ile daha \u00f6nce \u2018milli \u015fehit\u2019 ilan edilmi\u015f olan Bo\u011fazlayan Kaymakam\u0131 Kemal Bey&#8217;in e\u015fi ile \u00e7ocuklar\u0131na \u0130stanbul&#8217;da Ermenilerden kalan 20 bin lira de\u011ferinde gayr\u0131 menkul tahsis edildi. May\u0131s 1927\u2019de, Lozan\u2019dan sonra \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda olanlar\u0131n T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131laca\u011f\u0131na dair kararname ilan edildi. Aral\u0131k 1927\u2019de tehcir su\u00e7lusu Urfa Mutasarr\u0131f\u0131 Nusret Bey&#8217;in geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 ailesine Ermenilerden kalan mallar verildi. Tahsisler bununla kalmad\u0131, tehcirde en kanl\u0131 eylemlere imzas\u0131n\u0131 atm\u0131\u015f ki\u015filerden Te\u015fkilat-\u0131 Mahsusa liderlerinden Dr. Bahaeddin \u015eakir, Diyarbak\u0131r Valisi Dr. Re\u015fid ve Tiflis\u2019te Cemal Pa\u015fa\u2019yla suikasta u\u011frayan yaveri Nusret Bey&#8217;in ailelerine Ermeni mallar\u0131 verildi. Ama daha vahimi\u00a0evlerinden birinin \u00fczerine Cumhuriyet\u2019in sembol binalar\u0131ndan biri olan \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc el konmu\u015f bir Ermeni arsas\u0131na in\u015fa edildi! \u00a0Anlayana bunlar \u00e7ok \u015fey s\u00f6yl\u00fcyor\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>\u00c7ANKAYA K\u00d6\u015eK\u00dc B\u0130LE<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Burada bir parantez a\u00e7\u0131p \u015fu sat\u0131rlara g\u00f6z atal\u0131m: \u201c\u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fc Kasapyan ailesi hi\u00e7bir kimseye satmam\u0131\u015ft\u0131r. Devrin h\u00fck\u00fcmeti yaln\u0131z o k\u00f6\u015fk\u00fc de\u011fil, b\u00fct\u00fcn mallar\u0131n\u0131 ve m\u00fclklerini ellerinden al\u0131p A\u011fustos 1915 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm aileyi s\u00fcrg\u00fcne sevk etmi\u015flerdir. Benim babam (Ankara do\u011fumlu 1887-1930) o tarihlerde ecnebi bir \u015firketin sahibi oldu\u011fu demiryolunda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 vesilesiyle t\u00fcm aileyi Ankara\u2019dan (Konya yoluyla) \u0130stanbul\u2019a ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00a0Ayr\u0131ca Kasapyan ailesinin sahip olduklar\u0131 m\u00fclkler aras\u0131nda Ke\u00e7i\u00f6ren\u2019deki ba\u011f evi vard\u0131 ve bu ba\u011fa da Vehbi Ko\u00e7 ailesi sahip olmu\u015ftur. 15 veya daha fazla sene evvel, \u0130stanbul gazetelerinden birinde bu ba\u011f evinin resmi \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131 -bu evi Vehbi Bey m\u00fczeye \u00e7evirmi\u015fti- ve annem rahmetli Vehbi Bey\u2019e bir mektup yazm\u0131\u015ft\u0131. Vehbi Bey de anneme o ba\u011f evinin renkli bir foto\u011fraf\u0131n\u0131 yollam\u0131\u015ft\u0131\u2026.Ayr\u0131ca Ankara\u2019da dedemin ailesi ve karde\u015fleri kendi paralar\u0131yla bir (Ermeni Katolik) kilise in\u015fa etmi\u015flerdi ki, bu kilise de yak\u0131lm\u0131\u015f\u2026\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bu sat\u0131rlar, bug\u00fcn m\u00fcze olarak kullan\u0131lan \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fcn \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi m\u00fclk\u00fcn sahibi Kasapyan ailesinden Edward J. \u00c7uhac\u0131\u2019ya ait. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi, <em>H\u00fcrriyet <\/em>\u2018tarih\u2019<em> <\/em>yazar\u0131 Soner Yal\u00e7\u0131n, \u2018\u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019n\u00fcn ilk sahibi Ermeniydi\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 sansasyonel haberinde (25 Mart 2007) tarihi \u00e7arp\u0131tarak k\u00f6\u015fk\u00fcn Zengin kuyumcu ev sahibi, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kenti terk ederken, ba\u011fevini de e\u015fyalar\u0131yla birlikte Ankara\u2019n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f ailelerinden Bulgurluzadeler\u2019e satm\u0131\u015ft\u0131\u201d demi\u015f, haberi d\u00fczeltmek i\u00e7in kendisine yukar\u0131daki mektubu g\u00f6nderen Edward J. \u00c7uhac\u0131\u2019n\u0131n mektubunu ise yay\u0131nlamam\u0131\u015ft\u0131. Elbette daha garip olan, \u00c7ankaya K\u00f6\u015fk\u00fc\u2019nde oturan devlet ricalinden hi\u00e7 ses \u00e7\u0131kmamas\u0131d\u0131r. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck parantezden sonra konumuza devam edelim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>M\u0130KTAR DEVLET SIRRI. <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermenilerden geriye ne kadar gayr\u0131 menkul kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6neme ait tapu kay\u0131tlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara a\u00e7\u0131k de\u011fil. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 gibi 2005 y\u0131l\u0131nda, Tapu Kadastro Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, kendi ar\u015fivinde bulunan Osmanl\u0131 d\u00f6nemine ait tapu kay\u0131t belgelerini TARB\u0130S (Tapu Ar\u015fiv Otomasyonu) adl\u0131 proje kapsam\u0131nda T\u00fcrk\u00e7ele\u015ftirerek, bilgisayar ortam\u0131na aktarmak ve Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne devretmek istedi\u011finde Milli G\u00fcvenlik Kurulu Seferberlik ve Sava\u015f Haz\u0131rl\u0131klar\u0131 Planlama Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Tu\u011fgeneral Tayyar Elmas imzal\u0131 bir yaz\u0131yla b\u00f6yle bir giri\u015fimin \u00fclke menfaatleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011funu belirterek giri\u015fime engel olmu\u015ftu. (\u2018Ar\u015fivlerimiz a\u00e7\u0131kt\u0131r\u2019 diye b\u00f6b\u00fcrlenenlere ithaf olunur! \u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Madem kendi \u00fclkemizdeki kaynaklardan bilgi edinemiyoruz, o halde zorunlu olarak yabanc\u0131lar\u0131n s\u00f6ylediklerine bakmak durumunday\u0131z. Bu kaynaklardan biri Britanya D\u0131\u015fi\u015fleri Ar\u015fivi. Buradaki bir belgeye g\u00f6re 1918\u2019de sab\u0131k Britanya Ba\u015fbakan\u0131 Sir James Baldwin ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 Herbert Asquith, yeni Ba\u015fbakan Ramsey McDonald\u2019a Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019ndaki Ermenilere niye maddi yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini anlatan raporlar\u0131nda \u015f\u00f6yle diyorlar:\u00a0\u00a0 \u201cToplam be\u015f milyon T\u00fcrk pound\u2019u (yakla\u015f\u0131k 33 ton alt\u0131na e\u015fde\u011fer) T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan 1916\u2019da Berlin\u2019deki Reichs Bank\u2019a yat\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bunun b\u00fcy\u00fck bir miktar\u0131 Ermenilerin paras\u0131d\u0131r.\u201d Deutche Bank\u2019a yat\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rivayet olunan Ermeni alt\u0131nlar\u0131n\u0131n miktar\u0131 ise bilinmemektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>100 M\u0130LYAR DOLAR<\/strong> <strong>\u0130DD\u0130ASI.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ermeni Ulusal Konseyi adl\u0131 bir Ermeni \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn 1919\u2019da Paris\u2019te haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re 1915-1917 Tehciri\u2019nde el konulan mallar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k de\u011feri 19 milyar Frans\u0131z Frank\u0131\u2019na ula\u015fmaktad\u0131r.<em> <\/em>(1914\u2019ten 1915 sonuna kadar 1 Osmanl\u0131 Liras\u0131, 22,8 Frans\u0131z Frank\u0131\u2019d\u0131r. 1916\u2019dan sonra b\u00fcy\u00fck miktarlarda Osmanl\u0131 banknotu bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kur de\u011feri h\u0131zla d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr.) Ayn\u0131 \u00f6rg\u00fct\u00fcn iddias\u0131na g\u00f6re, Ermenilerin Osmanl\u0131 bankalar\u0131ndaki paralar\u0131na el kondu\u011fu gibi, Avrupa bankalar\u0131ndaki paralar\u0131na da el konulmu\u015ftur. 1925\u2019te ABD Senatosu\u2019nda yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, Ermeni mallar\u0131n\u0131n bedelinin yakla\u015f\u0131k 40 milyon Dolar oldu\u011fu tahmini yap\u0131l\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde baz\u0131 Ermeni ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar tehcirden sonra el konan Ermeni servetinin 14,5 milyar Frank\u2019a (bug\u00fcn\u00fcn paras\u0131 100 milyar Dolar) tekab\u00fcl etti\u011fini ileri s\u00fcr\u00fcyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Talat Pa\u015fa, i\u015fi Ermenilerin Amerikan sigorta \u015firketlerindeki paralar\u0131n\u0131 istemeye kadar g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr \u00e7\u00fcnk\u00fc Amerikan B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Henry Morgenthau an\u0131lar\u0131nda Talat\u2019\u0131n \u201cKe\u015fke Amerikan hayat sigortas\u0131 \u015firketlerine ba\u015fvursayd\u0131n\u0131z da Ermeni poli\u00e7e sahiplerinin tam bir listesini bize g\u00f6ndermelerini sa\u011flasayd\u0131n\u0131z. Nas\u0131l olsa hepsi \u00f6ld\u00fc \u015fimdi, paray\u0131 alacak miras\u00e7\u0131lar\u0131 da yok. Tabii ki bunun t\u00fcm\u00fc devlete kal\u0131r. H\u00fck\u00fcmet \u015fimdi yasal olarak miras\u00e7\u0131 durumundad\u0131r yapar m\u0131yd\u0131n\u0131z bunu?\u201d dedi\u011fini anlat\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>LOZAN\u2019I K\u0130M D\u0130NLER? <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1914 kay\u0131tlar\u0131na g\u00f6re, Osmanl\u0131 \u00fclkesinde Ermeni cemaatine ait 2.538 kilise, 451 manast\u0131r ve 2 bin okul vard\u0131. Tehcirden sonra Ermeni k\u00f6y ve \u015fehirlerine yerle\u015ftirilen M\u00fcsl\u00fcman ahalinin ilk i\u015fi, merkezi ve g\u00fczel kiliseleri camiye \u00e7evirmek oldu. Gerisi ambar, depo ve tavla olarak kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Lozan G\u00f6r\u00fc\u015fmeleri\u2019nde T\u00fcrkiye\u2019yi temsil eden Meclis\u2019in \u0131rk\u00e7\u0131-T\u00fcrk\u00e7\u00fc kanad\u0131ndan Dr. R\u0131za Nur, Do\u011fu Cephesi Komutan\u0131 Kaz\u0131m Karabekir\u2019e yollad\u0131\u011f\u0131 25 May\u0131s 1921 tarihli mektupta, \u201cAni \u015fehrine ait izlerin yery\u00fcz\u00fcnden temizlenmesi ba\u015far\u0131l\u0131rsa bunun T\u00fcrkiye\u2019ye b\u00fcy\u00fck bir hizmet olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yl\u00fcyordu. S\u00f6z\u00fc edilen, Orta\u00e7a\u011fda Ermeni Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fkentiydi. Karabekir an\u0131lar\u0131nda, R\u0131za Nur\u2019un teklifini reddetti\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc Ani kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n \u0130stanbul surlar\u0131 gibi geni\u015f bir alan\u0131 kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6yle bir i\u015fi ba\u015farman\u0131n \u00e7ok zor oldu\u011funu, dahas\u0131 b\u00f6yle bir giri\u015fimin geride kalan Ermenileri rahats\u0131z edece\u011fini yazm\u0131\u015ft\u0131. Ama sonraki d\u00f6nemlerde R\u0131za Nur zihniyeti galip geldi ve Ani y\u0131k\u0131lmaya terk edildi. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a01924 tarihli Lozan Bar\u0131\u015f Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n 42. Maddesi \u2018T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetinin kiliselerin, sinagoglar\u0131n, mezarl\u0131klar\u0131n ve di\u011fer dini yap\u0131lar\u0131n tam koruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 garanti eder\u2019 dedi\u011fi halde, 1974 tarihli UNESCO Raporu\u2019na g\u00f6re geriye sadece 913 kilise ve manast\u0131r kalm\u0131\u015ft\u0131. O tarihten sonra bunlar\u0131n 464\u2019\u00fc tamamen y\u0131k\u0131ld\u0131. 252\u2019si y\u0131k\u0131lmaya terk edildi, 197\u2019si ise ciddi restorasyon gerektiriyor. Ancak Van\u2019daki Ahtamar Adas\u0131\u2019ndaki Surp Ha\u00e7 Kilisesi\u2019nin restorasyonu s\u0131ras\u0131nda ya\u015fananlar belleklerde tazeli\u011fini koruyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>EDEB\u0130YAT\u00c7ILARIN G\u00d6Z\u00dcYLE. <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tarih her zaman belgelerde de\u011fildir. Bazen bir romanda, bazen bir \u015fiirde, bazen bir resimde de \u2018tarihsel ger\u00e7ekli\u011fe\u2019 dair izlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z. Hatta bazen bu sat\u0131rlar, hi\u00e7bir tarih belgesinin yapamayaca\u011f\u0131 kadar etkilidir, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015fte onlardan birka\u00e7 \u00f6rnek:<strong> <\/strong>\u201c \u00a0Kasabaya geldi\u011finde yal\u0131nayakt\u0131n. Ve Ermeniler ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda en g\u00fczel Ermeni evine sen kondun. Artin K\u00fclekyan\u0131n evini, Kendirlinin kona\u011f\u0131n\u0131 sen ilkokul yapt\u0131n. Tan\u0131d\u0131klar\u0131na, konar g\u00f6\u00e7er T\u00fcrkmen A\u011falar\u0131na, ileri gelenlerine teker teker Ermeni evlerini sen da\u011f\u0131tt\u0131n. \u00c7ad\u0131rdan \u00e7\u0131k\u0131p Ermeni konaklar\u0131na ge\u00e7tiler\u2026 Hayk Topuzyan\u0131n topra\u011f\u0131n\u0131 kan eden \u00e7iftli\u011finin tapusunu nas\u0131l \u00e7\u0131kard\u0131n muallim Bey, nas\u0131l? (.) Alt\u0131 bin d\u00f6n\u00fcml\u00fck Vartan Be\u011fyan\u0131n tarlas\u0131n\u0131 hemen onun \u00fcst\u00fcne bir g\u00fcn i\u00e7inde yap\u0131verdin, ni\u00e7in?(.) Yar\u0131s\u0131na K\u00fcrtlerin yerle\u015ftirildi\u011fi, geri kalan\u0131 harab olmu\u015f Ermeni \u00f6renlerinin dolaca\u011f\u0131n\u0131 senden ba\u015fka kim, kim, kim ak\u0131l edebilirdi?\u201d (Ya\u015far Kemal, <em>Demirciler \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131 Cinayeti<\/em>, s.353-354)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Orhan Kemal Kanl\u0131 Topraklar adl\u0131 roman\u0131nda CHP\u2019li Nedim A\u011fa\u2019n\u0131n servetini nas\u0131l yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r okuyucusuna: \u201c Nedim A\u011fa i\u00e7in bundan ba\u015fka yapacak \u015fey yoktu parti ileri gelenlerine kar\u015f\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u015fimdi ceviz masas\u0131nda il idare ba\u015fkan\u0131yla konu\u015ftu\u011fu fabrikay\u0131 y\u0131llar \u00f6nce Emvali Metruke\u2019den, gene bu parti mebusu, hat\u0131rl\u0131 birinin yard\u0131m\u0131yla ucuzca sat\u0131n alm\u0131\u015f, y\u0131llar y\u0131l\u0131 da geli\u015ftirip b\u00fcy\u00fctm\u00fc\u015ft\u00fc. Particilerin elinde bir \u00e7e\u015fit Demokles\u2019in k\u0131l\u0131c\u0131yd\u0131 bu fabrika. Kafalar\u0131 k\u0131zd\u0131 m\u0131 elinden al\u0131verecekler gibi geliyor, geceleri uykular\u0131 ka\u00e7\u0131yordu\u2026\u201d Ayn\u0131 romanda fabrika k\u00e2tibi ile kantarc\u0131, Nedim A\u011fa\u2019y\u0131 konu\u015fmaktad\u0131rlar: \u201cNedim A\u011fa\u2019n\u0131n cemaziy\u00fclevvelini bilir\u00a0 misin? (\u2026)Ermeni tehcirinde kuma\u015f ma\u011fazas\u0131na m\u0131 konmu\u015f? Adam m\u0131 bo\u011fazlam\u0131\u015f kendi gibilerle bir olup? -\u0130kisi de var. (\u2026) Bunlar Kayseri k\u00f6yl\u00fclerinden her y\u0131l \u00c7ukurova\u2019ya y\u00fczlerce inenlerden (\u2026) O zaman malum ya, Ermeniler, Rumlar ticareti ellerine alm\u0131\u015f, Osmanl\u0131y\u0131 veryans\u0131n soyuyorlar. Derken Sultan Hamit\u2019i indiriyorlar. Me\u015frutiyet. \u0130ttihat ve Terakki. Milli zengin yeti\u015ftirme modas\u0131. Ard\u0131ndan Ermeni tehciri. Bu Nedim\u2019in patronu \u00e7orbac\u0131 da Ermeni ya, ka\u00e7acak T\u00fcrkiye\u2019den. Aman Nedim demi\u015f, ben seni severim mert adams\u0131n (\u2026) Sen mallar\u0131m\u0131n ba\u015f\u0131na ge\u00e7. Benim yerime i\u015fleri idare et. Kazan. Ye, i\u00e7, helal olsun. Bana da ne g\u00f6nderirsen art\u0131k\u2026\u201d (Orhan Kemal <em>Kanl\u0131 Topraklar<\/em>,1972, s.102-103) Yazardan Nedim\u2019in adama hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6ndermedi\u011fini \u00f6\u011freniriz daha sonra. Bir de Nedim Bey\u2019in oturdu\u011fu evin de Ermenilerden kalma bir ta\u015f konak oldu\u011funu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cHonaz\u2019\u0131n o zamanki a\u011falar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131; baz\u0131 zaptiyeler, baz\u0131 s\u00fcd\u00fcbozuklar Rumlar\u0131n evlerini palu\u00e7ka etti\u2026 Ya\u011fma,\u00a0 soygun! \u2018\u00e7arp\u0131c\u0131\u2019 denen biri evlerdeki diki\u015f makinalar\u0131n\u0131 palu\u00e7ka etmi\u015f. \u2018\u00e7arp\u0131c\u0131\u2019 evlerdeki kap kaca\u011f\u0131 palu\u00e7ka etmi\u015f. Kimi Yorgan, yast\u0131k, kazan kaynatma toplam\u0131\u015f. Evlerde ne varsa, kiremidine, kap\u0131s\u0131na, penceresine kadar palu\u00e7ka edildi. Kimileri bu palu\u00e7kayla zengin oldu\u201d (Yal\u00e7\u0131n Kemal, <em>Emanet \u00c7eyiz , M\u00fcbadele \u0130nsanlar\u0131,<\/em>\u00a0 Belge Yay\u0131nlar\u0131, 1998, s. 13)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>K\u0130MSEN\u0130N SEVMED\u0130\u011e\u0130 ADAM.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tarih\u00e7i Refik Ahmet Alt\u0131nay, <em>\u0130ki Komite \u0130ki K\u0131t\u2019al<\/em> (Kebike\u00e7 Yay\u0131nlar\u0131, 1994) adl\u0131 eserinde sava\u015f s\u0131ras\u0131nda \u0130stanbul\u2019dan Eski\u015fehir\u2019e ka\u00e7an devlet ricalinin s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderdikleri Ermeni vatanda\u015flar\u0131n\u0131n mallar\u0131n\u0131 nas\u0131l payla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:\u201c(C)esim bir Ermeni kona\u011f\u0131 \u015eehzadegana, Sar\u0131su k\u00f6pr\u00fcs\u00fc c\u0131var\u0131nda kanarya sar\u0131s\u0131 rengindeki yan yana iki Ermeni evi Talat Bey\u2019le yar-\u0131 gar\u0131 Canbulat bey\u2019e, i\u00e7eride Ermeni mahallesinde muhte\u015fem bir Ermeni k\u00f6\u015fk\u00fc Topal \u0130smail Hakk\u0131\u2019ya, \u0130stasyona yak\u0131n, oturmaya salih b\u00fct\u00fcn evler \u0130ttihad\u2019\u0131n en m\u00fchim ricaline tahsis olunmu\u015f.\u201d (s.10)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201cArt\u0131k Eski\u015fehir Ermenileri de \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. K\u0131ymetdar hal\u0131lar\u0131 ve e\u015fyalar\u0131 kamilen evlerinde idi. Fakat h\u00fck\u00fcmet bunlar\u0131 muhafazadan acizdi. Sahipsiz kalan evler g\u00fcya polisler taraf\u0131ndan muhafaza olunuyordu. Halbuki geceleyin hal\u0131lar ve davarlar, k\u0131ymetdar e\u015fya kamilen \u00e7al\u0131n\u0131yordu. Ayn\u0131 hal \u0130zmit\u2019in Adapazar\u0131\u2019n\u0131n tahliyesi esnas\u0131nda da vukua gelmi\u015f, e\u015fyalar \u00e7al\u0131nd\u0131ktan sonra izi belli edilmemek i\u00e7in evler ate\u015fe de verilmi\u015fti.\u201d (s. 34-35)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\u201c[Ege\u2019deki] Ermeni zenginlerinin evleri sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f, takrir verilir verilmez paralar zorla zul\u00fcm ile istirdat olunmu\u015ftu\u2026 Bu fecaatleri duyup da m\u00fcteessir olmamak kabil de\u011fildi\u2026 Bu hareket, be\u015feriyet nam\u0131na bir cinayetti. Hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcmet, hi\u00e7bir devirde, bu derece gaddarane bir cinayet ika etmemi\u015fti.\u201d (s.45) Ahmet Refik Alt\u0131nay\u2019\u0131n \u0130ttihat\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan zaten hi\u00e7 sevilmedi\u011fini, bu a\u00e7\u0131klamalar\u0131ndan dolay\u0131 da Cumhuriyet d\u00f6neminde s\u00fcrekli bask\u0131 g\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcniversitedeki k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fc kaybetti\u011fini, yoksullu\u011fa mahkum edildi\u011fini, sefalet i\u00e7inde kimsesiz \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hat\u0131rlatal\u0131m.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>SONS\u00d6Z YER\u0130NE .<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">1923 N\u00fcfus M\u00fcbadelesi, 1942 Varl\u0131k Vergisi, 6\/7 Eyl\u00fcl 1955 talan\u0131, 1963\u2019ten sonra\u00a0 40 bin Rum\u2019un T\u00fcrkiye\u2019den zorla \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u0130ttihat\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u2018sermayenin T\u00fcrkle\u015ftirmesi\u2019 politikalar\u0131n\u0131n devam\u0131 niteli\u011findeydi. 1974\u2019te Vak\u0131f mallar\u0131na el konmas\u0131 bu operasyonun son hamlesi idi. Bu son gaspta el konan servet di\u011ferlerinin yan\u0131nda \u2018devede kulak\u2019 say\u0131l\u0131r ama onlar\u0131 bile iade etmemek i\u00e7in ne kadar ayak s\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcnce Vak\u0131flar Kanunu\u2019ndaki t\u00fcm eksiklere ra\u011fmen AK Parti\u2019yi takdir etmemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ger\u00e7i Ba\u015fbakan Erdo\u011fan T\u00fcrklerin karakterinde soyk\u0131r\u0131m yoktur\u201d ve \u201cErmenilerin tek derdi var, T\u00fcrkiye\u2019den tazminat koparmak\u201d diyerek tarihle y\u00fczle\u015fme konusunda resmi s\u00f6yleme teslim oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc ama biz yine de umudumuzu yitirmeyelim.\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><em>Daha fazla bilgi i\u00e7in: <strong>Taner Ak\u00e7am, <\/strong>Ermeni Meselesi Hallolmu\u015ftur, Osmanl\u0131 Belgelerine G\u00f6re Sava\u015f Y\u0131llar\u0131nda Ermenilere Y\u00f6nelik Politikalar, \u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131, \u0130stanbul 2008.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong><em>http:\/\/www.taraf.com.tr\/ayse-hur\/makale-ermeni-mallarini-kimler-aldi.htm<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ay\u015fe H\u00fcr \u201cAnnesi \u0130smail A\u011fa\u2019ya \u015f\u00f6yle \u00f6\u011f\u00fctler: \u2018Bir de senden dile\u011fim, o\u011flum, o kasabaya gidersen, o Ermenilerden kalma evleri, tarlalar\u0131 kabul etme. Sahibi ka\u00e7m\u0131\u015f yuvada, \u00f6teki ku\u015f bar\u0131namaz. Yuva bozan\u0131n yuvas\u0131 olmaz. Zul\u00fcm tarlas\u0131nda zul\u00fcm biter.\u201d (Ya\u015far Kemal, Ya\u011fmurcuk Ku\u015fu, s.95.) Osmanl\u0131\u00a0 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kurulu\u015fundan itibaren M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk unsurlar kendilerine sadece \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ve askerli\u011fi yak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, gayr\u0131 M\u00fcslimleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12439,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,14,39],"tags":[],"class_list":["post-12438","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ermeni-soykirimi","category-haberler","category-tartismalar"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.6 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ay\u015fe H\u00fcr \u201cAnnesi \u0130smail A\u011fa\u2019ya \u015f\u00f6yle \u00f6\u011f\u00fctler: \u2018Bir de senden dile\u011fim, o\u011flum, o kasabaya gidersen, o Ermenilerden kalma evleri, tarlalar\u0131 kabul etme. Sahibi ka\u00e7m\u0131\u015f yuvada, \u00f6teki ku\u015f bar\u0131namaz. Yuva bozan\u0131n yuvas\u0131 olmaz. Zul\u00fcm tarlas\u0131nda zul\u00fcm biter.\u201d (Ya\u015far Kemal, Ya\u011fmurcuk Ku\u015fu, s.95.) Osmanl\u0131\u00a0 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kurulu\u015fundan itibaren M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk unsurlar kendilerine sadece \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ve askerli\u011fi yak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, gayr\u0131 M\u00fcslimleri [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-02-21T08:21:14+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"kalem\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"kalem\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"21 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/\",\"name\":\"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg\",\"datePublished\":\"2012-02-21T08:21:14+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg\",\"width\":272,\"height\":185},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website\",\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/\",\"name\":\"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c\",\"name\":\"kalem\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"kalem\"},\"url\":\"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","og_description":"Ay\u015fe H\u00fcr \u201cAnnesi \u0130smail A\u011fa\u2019ya \u015f\u00f6yle \u00f6\u011f\u00fctler: \u2018Bir de senden dile\u011fim, o\u011flum, o kasabaya gidersen, o Ermenilerden kalma evleri, tarlalar\u0131 kabul etme. Sahibi ka\u00e7m\u0131\u015f yuvada, \u00f6teki ku\u015f bar\u0131namaz. Yuva bozan\u0131n yuvas\u0131 olmaz. Zul\u00fcm tarlas\u0131nda zul\u00fcm biter.\u201d (Ya\u015far Kemal, Ya\u011fmurcuk Ku\u015fu, s.95.) Osmanl\u0131\u00a0 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun kurulu\u015fundan itibaren M\u00fcsl\u00fcman-T\u00fcrk unsurlar kendilerine sadece \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ve askerli\u011fi yak\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flar, gayr\u0131 M\u00fcslimleri [&hellip;]","og_url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/","og_site_name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","article_published_time":"2012-02-21T08:21:14+00:00","author":"kalem","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"kalem","Est. reading time":"21 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/","name":"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131? - Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","isPartOf":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg","datePublished":"2012-02-21T08:21:14+00:00","author":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#primaryimage","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg","contentUrl":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-content\/uploads\/sites\/5\/2012\/02\/Ayse-Hur.jpg","width":272,"height":185},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/2012\/02\/21\/ermeni-mallarini-kimler-aldi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ermeni mallar\u0131n\u0131 kimler ald\u0131?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#website","url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/","name":"Bati Ermenistan Ve Bati Ermenileri Sorunlari Ara\u015ftirmalar Merkezi","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/135e7923d1aeb8887890799619969a6c","name":"kalem","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a06875e4b25feb5674296adf8e8a7ae1e587cebce2493fe63c456109967e27d3?s=96&d=mm&r=g","caption":"kalem"},"url":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/author\/kalem\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12438","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12438"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12438\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12438"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12438"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akunq.net\/turkish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12438"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}