Yaz\u0131l\u0131 kaynaklar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011funa g\u00f6re ,\u0130stanbul\u2019da Ermeni Patrikli\u011finin kurulu\u015f y\u0131l\u0131 1461 d\u0131r, Fatih Sultan Mehmet \u0130stanbul\u2019u fethettikten sonra, daha \u00f6nceden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Bursa Ermenileri Dini \u00d6nderi Episkopos Hovag\u0131m 1\u2019 i, ba\u015fkent \u0130stanbul\u2019a getirerek Ermeni toplumunun Dini \u00d6nderi yapm\u0131\u015f, evrensel patri\u011fe tan\u0131nan t\u00fcm hak ve yetkileri vermi\u015ftir.
\nT\u00fcrkiye Ermeni Partili\u011fi ilk kez \u0130stanbul\u2019un Samatya semtinde kurulmu\u015f, 1461 den 1543 e dek, Ermeni Toplumu Dini \u00d6nderi gibi benzeri s\u0131fatlarla an\u0131lan \u0130stanbul Ermeni Ba\u015fpiskoposuna , 1543\u2019te 1.Astvadzadur Tercanl\u0131\u2019dan itibaren (1573-1548), resmen \u201cPATR\u0130K\u201d s\u0131fat\u0131 verilmi\u015ftir.\u00a0<\/p>\n
\u0130lk patrik Hovagim\u2019den (1461-1478) itibaren, 500 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcre i\u00e7ersinde 84 patrik g\u00f6ren, T\u00fcrkiye Ermeniler Patrikli\u011fi himayesinde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde patri\u011fin d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7e\u015fitli r\u00fctbelerde 30 dan fazla din adam\u0131 g\u00f6rev yapmaktad\u0131r.Bunun d\u0131\u015f\u0131nda patri\u011fin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki ruhani meclis dini konularda en y\u00fcksek mercidir.\u00a0<\/p>\n
Birinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131ndan, g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ge\u00e7en s\u00fcre i\u00e7ersinde, T\u00fcrkiye Ermenileri Patriklik makam\u0131, 6 Patriklik, 1922-1927 ve 1944-1951 tarihleri aras\u0131nda ise, iki Patrik Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 (Patrik Vekili) d\u00f6nemi ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r.
\nBirinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan hemen sonra, patrik Zaven Ye\u011fiyayan T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fundan, toplumda do\u011fan karma\u015fa nedeniyle 20 Aral\u0131k 1922\u2019de, Erzincan-Kemaliyeli Ba\u015fepiskopos Kevork Arslanyan Patrik Kaymakam\u0131 (De\u011fabah) se\u00e7ilmi\u015f, fakat toplumdaki \u00e7alkant\u0131 ve karma\u015fa durulmam\u0131\u015f, f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir d\u00f6nem s\u00fcrm\u00fc\u015f, bask\u0131lar sonucunda Cemaat Merkezi Y\u00f6netimi istifa etmi\u015f, 26 Haziran 1927\u2019 de Episkopos Mesrop Naroyan T\u00fcrkiye Ermenileri Patri\u011fi se\u00e7ilmi\u015ftir.<\/p>\n
30 May\u0131s 1944’te Patrik Mesrop Naroyan vefat edince, Ruhani kurul, 2 Haziran 1944’te Ba\u015fepiskopos Kevork Arslanyan’\u0131 tekrar Patrik Kaymakam\u0131 se\u00e7erek, patriklik tarihinde ikinci Kaymakaml\u0131k d\u00f6nemini ba\u015flamas\u0131yla, cemaat i\u00e7indeki \u00e7alkant\u0131lar tekrar ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu se\u00e7im, yeni patrik se\u00e7imine dek s\u00fcrecek ge\u00e7ici bir y\u00f6netim olmas\u0131 yerine, 6 sene gibi uzun s\u00fcreli karma\u015fa ve \u00e7alkant\u0131l\u0131 bir d\u00f6nem yaratm\u0131\u015f, cemaat i\u00e7indeki \u00e7alkant\u0131lar\u0131 dindirememi\u015f, Patrik vekili Ba\u015f episkopos Kevork Arslanyan 25 Haziran 1951 tarihinde vefat etmi\u015ftir. 1951 y\u0131l\u0131nda Trabzon\u2019lu Ba\u015fepiskopos Karekin Ha\u00e7aduryan Patrik (1951-1961) se\u00e7ilir.<\/p>\n
6 ay \u00f6nce, \u0130stanbul Valili\u011fi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T.C \u0130\u00e7 \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ula\u015fan, Ruhani Kurul ve M\u00fcte\u015febbis heyetinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde birbiriyle \u00e7eli\u015fen ba\u015fvuru dilek\u00e7elerini de\u011ferlendiren h\u00fck\u00fcmetin, 29 Haziran 2010 tarihinde a\u00e7\u0131klanan,”Patrik ya da E\u015fpatrik yerine Genel Patrik Vekili se\u00e7imi daha uygun olacakt\u0131r” karar\u0131yla, Patrikli\u011fin mevcut y\u00f6netim durumu onaylan\u0131p resmile\u015fiyor ve b\u00f6ylece T\u00fcrkiye Ermenileri Patrikhane tarihinde “Patriklik Genel Vekilli\u011fi D\u00f6nemi” ba\u015flam\u0131\u015f oluyor. Bilindi\u011fi gibi, Patrik Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 (Deghabah= makam\u0131 koruyan) g\u00f6revi, ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7indir, makam\u0131 se\u00e7ime kadar faaliyette tutmak i\u00e7in ara bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Patrik Genel Vekilli\u011finin ise g\u00f6rev s\u00fcresi belli de\u011fildir, asl\u0131 hayatta oldu\u011fu s\u00fcrece devam eder, yeni bir se\u00e7im \u015fart\u0131 \u00f6ng\u00f6rmez.<\/p>\n
Halk\u0131n onay\u0131n\u0131 almaya cesaret edemeyen bir Ruhanimizin, devlet taraf\u0131ndan T\u00fcrkiye Ermenilerinin tek resmi temsilcisi olarak tan\u0131nan T\u00fcrkiye Ermenileri Patriklik makam\u0131na, birileri taraf\u0131ndan \u201cPatrik Genel Vekili\u201d unvan\u0131 ile oturtulursa, ayr\u0131ca 29 Haziran 2010 tarihinde \u0130stanbul Valili\u011fi taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan \u201cGenel Patrik Se\u00e7ilsin\u201d karar\u0131ndan hemen sonra, hemen acele, Patriklik Ruhani Kurulu taraf\u0131ndan demokratik \u015fartlar alt\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015f\u00fcphe uyand\u0131ran, Ruhani Kurulunun T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda olan \u00f6nemli \u00fcyelerinin, patrik veya e\u015fpatrik se\u00e7imine aday olan ruhanilerin de haberi ve bilgisi olmadan acele yap\u0131lan bir se\u00e7imle, bu unvan verilirse, bu se\u00e7im ve \u201cPatrik Genel Vekilli\u011fi\u201d cidden sorgulan\u0131r, sorgulanmal\u0131d\u0131r da.
\nTemennimiz, T\u00fcrkiye Ermeni Toplumun serbest iradesi g\u00f6z ard\u0131 edilerek ve devre d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131larak, se\u00e7im hakk\u0131 \u00e7i\u011fnenerek, T\u00fcrkiye Ermenileri Patriklik makam\u0131na birileri taraf\u0131ndan \u201cPatrik Genel Vekili\u201d unvan\u0131 ile oturtulan Ruhani ile halk aras\u0131nda derin u\u00e7urumlar ve kopukluklar do\u011fmaz, sayg\u0131, sevgi, itaat kavramlar\u0131 bir kenara itilmez. Umar\u0131z Patrikhane tarihimizde ya\u015fanan talihsiz iki Kaymakaml\u0131k (De\u011fhabah) d\u00f6neminde oldu\u011fu gibi f\u0131rt\u0131nal\u0131, \u00e7alkant\u0131l\u0131 ve sanc\u0131l\u0131 d\u00f6nemler ya\u015fanmaz ve in\u015fallah \u201cPatrik Genel Vekili\u201d tayin edilen Ruhanimiz bedel \u00f6demez ve in\u015fallah ilerde \u201cPatrik Genel Vekilinin yetkilerin nedeniyle, T\u00fcrkiye Ermeni Toplumunda derin bir otorite bo\u015flu\u011fu do\u011farak, toplum a\u015firet y\u00f6netimi gibi y\u00f6netime y\u00f6neltilmez.
\nBu a\u015famada, kan\u0131mca yap\u0131lmas\u0131 gereken en do\u011fru \u015fey, birlik ve beraberlik i\u00e7inde, 29.6.2010 tarihli \u0130stanbul Valili\u011fin karar\u0131na hukuki yollardan derhal itiraz etmek. Ruhani Kurulun T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fcyeleri ve Patrik veya E\u015fpatrik se\u00e7imine aday Ruhanilerimiz devreye girerek Ruhani Kuruldan acele yap\u0131lan se\u00e7im hakk\u0131nda bilgi almal\u0131, haklar\u0131n\u0131 aramal\u0131d\u0131rlar. T\u00fcrkiye Ermenileri ise ,T.C yasalar\u0131n\u0131n kendilerine verdi\u011fi hakla, Patrik veya E\u015fpatrik se\u00e7im hakk\u0131nda \u0131srarl\u0131 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n