\u00d6tekile\u015ftirilmi\u015f az\u0131nl\u0131klar\u0131n (ve etnik gruplar\u0131n) temel sorunu, \u00e7o\u011funlu\u011fa s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 anlatamamas\u0131d\u0131r. Derdinin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ettirmesi bir yana, \u2018anlatabilmesi\u2019 bile sorundur. Bir kesimin, kimilerince haks\u0131z ve a\u015f\u0131r\u0131 bile say\u0131lacak olan ama o kesimin ho\u015funa gitmeyen bir tutumu anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lamamas\u0131, az\u0131nl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ne denli karma\u015f\u0131k oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u00d6tekile\u015ftirme asl\u0131nda \u00f6nyarg\u0131 i\u00e7eren bir durumdur; \u00f6nyarg\u0131 ise zaten bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 bir olgudur. Az\u0131nl\u0131klar da bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 bir sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya.<\/p>\n
Kimi zaman \u00e7o\u011funlu\u011fun vurdumduymazl\u0131\u011f\u0131 f\u0131kralarla dile getirilir. \u201c\u2013Yahudilerle terzileri toplama kamplar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar! \u2013Terzileri neden g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar?\u201d kara mizah\u0131, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bir \u00f6rne\u011fidir. Veya \u201c\u0130ki \u015feye tahamm\u00fcl edemiyorum: Irk\u00e7\u0131l\u0131\u011fa ve Amerikal\u0131lara\u201d paradoksu da bilin\u00e7alt\u0131m\u0131z\u0131n hicvi say\u0131labilir. \u00c7ok s\u0131k duydu\u011fum \u201cErmeni\u2019dir (veya Rum\u2019dur, veya T\u00fcrk\u2019t\u00fcr\/M\u00fcsl\u00fcman\u2019d\u0131r) ama iyi insand\u0131r\u201d c\u00fcmlesine de, g\u00fcler misin a\u011flar m\u0131s\u0131n?<\/p>\n
Ge\u00e7enlerde sayg\u0131n, deneyimli, a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir emekli T\u00fcrk diplomat, az\u0131nl\u0131klardan s\u00f6z ederken, \u201cOnlar bizim vatanda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r, bizim korumam\u0131z alt\u0131ndad\u0131r, karde\u015flerimizdir\u201d gibi bir s\u00f6ylemle \u2013ku\u015fkusuz, kendi a\u00e7\u0131s\u0131ndan iyi niyetle\u2013 bir televizyon program\u0131nda az\u0131nl\u0131klardan yana konu\u015fuyordu. Rahats\u0131z oldum. \u201cBizim vatanda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fc ne demek? \u201cSiz\u201d kimsiniz? Yabanc\u0131 turistler i\u00e7in \u201cOnlar bizim misafirlerimizdir\u201d dense anlard\u0131m; bu durumda \u2018biz\u2019 bu \u00fclkenin vatanda\u015flar\u0131 oluruz, \u2018onlar\u2019 da yabanc\u0131 misafirlerimiz. Ama vatanda\u015flar aras\u0131nda e\u015fitli\u011fin egemen olmas\u0131n\u0131n gerekti\u011fi \u00e7a\u011fda\u015f bir toplumda \u201cbizim vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u201d s\u00f6z\u00fc s\u0131r\u0131t\u0131yor. Az\u0131nl\u0131k \u00fcyesi olarak ben kendimi kimsenin vatanda\u015f\u0131 olarak g\u00f6rmek istemiyorum; kendimi \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 olarak alg\u0131l\u0131yorum. \u2018Bizim\u2019 s\u00f6z\u00fc, h\u00e2l\u00e2 a\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u2018egemen etnik \u00e7o\u011funluk\u2019 anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n dolayl\u0131 itiraf\u0131 olarak s\u0131r\u0131t\u0131yor; veya \u2018yabanc\u0131s\u0131n\u0131z\u2019 alg\u0131lamas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. Do\u011fru ifade; \u201cAz\u0131nl\u0131klar da bu \u00fclkede e\u015fit vatanda\u015ft\u0131r\u201dolmal\u0131d\u0131r. Ho\u015f, buna inananlar \u00e7o\u011funlukta oldu\u011funda bunu da s\u00f6ylemeye gerek duyulmaz; gerek duyuluyorsa bu alanda ciddi sorun var demektir, s\u00f6ylenenin tersi ge\u00e7erlidir demektir. Bunlar\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa anlatmak ne kadar zor!<\/p>\n
Ba\u015fka bir televizyon program\u0131nda Siirt\u2019ten s\u00f6z ediliyordu. Yine iyi niyetle, bir konu\u015fmac\u0131 Siirt\u2019ten yana \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u201cB\u00f6yle durumlar daha yak\u0131n yerlerde de ya\u015fan\u0131yor\u201d diye bu do\u011fu kentini savundu. \u201cDaha yak\u0131n\u201d! Nereye daha yak\u0131n? Uzak olan hangi kenttir? Asl\u0131nda Siirt \u0130stanbul\u2019a ne kadar uzaksa \u0130stanbul da Siirt\u2019e o kadar uzakt\u0131r. Ama anla\u015f\u0131lan, konu\u015fmac\u0131n\u0131n akl\u0131nda bir merkez var ve uzakl\u0131klar\u0131 o merkeze g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcyor. Kendini ve kentini merkeze yerle\u015ftirmi\u015f bir kez, art\u0131k Siirt \u2018uzak\u2019t\u0131r. \u0130yi olabilir ama \u2018uzakl\u0131\u011f\u0131\u2019 kal\u0131c\u0131d\u0131r. Buna, mesafe a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u0131\u015flanma ve dolay\u0131s\u0131yla \u00f6tekile\u015ftirilme diyebiliriz.
\n\u0130\u015fte az\u0131nl\u0131k olmak bunun gibi bir \u015feydir: Biraz yabanc\u0131 gibi alg\u0131lan\u0131rs\u0131n\u0131z, biraz uzakta say\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z\u2026 \u2018Biz\u2019 ise hem normal yerdeyiz, yani merkezdeyiz; hem de \u2018bizim\u2019 vatanda\u015f oldu\u011fumuzu hat\u0131rlatmak gerekmiyor. E\u015fitli\u011fi sa\u011flanmam\u0131\u015f, ikili bir d\u00fcnya s\u00f6z konusu. Bu konuda art\u0131k ne deseniz, yani lehte veya aleyhte de konu\u015fsan\u0131z, bu ikili ve uzla\u015fmaz d\u00fcnya yok olmaz.<\/p>\n
Ama bu durum madalyonun bir y\u00fcz\u00fcd\u00fcr: Az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve farkl\u0131 etnik grubu \u00f6tekile\u015ftirenlerin y\u00fcz\u00fc. \u00d6teki y\u00fcz\u00fcnde az\u0131nl\u0131klar vard\u0131r, \u00fclkelerinde \u2018biz\u2019 diye alg\u0131lanmayanlar. Ya onlar kendilerini nerede g\u00f6r\u00fcrler? Kendilerini vatanda\u015fl\u0131k skalas\u0131n\u0131n hangi basama\u011f\u0131nda alg\u0131larlar? \u00c7\u00fcnk\u00fc her t\u00fcrl\u00fc sitemin ve ma\u011fduriyetin \u00f6tesinde her vatanda\u015f\u0131n da (hani \u201cHepimiz vatanda\u015f\u0131z\u201d diye sitem eden az\u0131nl\u0131k \u00fcyeleri var ya!) sorumluluklar\u0131 var. Kimileri, onlar\u0131 d\u0131\u015flayanlar\u0131 hakl\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131rcas\u0131na kendilerini gettolara hapsetmi\u015fler, toplumun d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7m\u0131\u015flar, i\u00e7lerine kapanm\u0131\u015flard\u0131r. Toplum ya\u015fam\u0131n\u0131n uza\u011f\u0131nda kalm\u0131\u015flard\u0131r.
\nAsl\u0131nda bir k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fc s\u00f6z konusudur. Birileri d\u0131\u015flan\u0131r, d\u0131\u015flananlar kendi i\u00e7lerine kapan\u0131rlar, kapand\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011funluktan iyice koparlar, i\u00e7ine kapanm\u0131\u015f ve \u00e7o\u011funluktan kopmu\u015f bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc verdiklerinden \u00e7o\u011funluk\u00e7a yeniden d\u0131\u015flan\u0131rlar. Bu k\u0131s\u0131r d\u00f6ng\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 her zaman belli de\u011fildir. Yukar\u0131da \u201cbirileri d\u0131\u015flan\u0131r\u201d diye ba\u015flayan c\u00fcmle \u201cbirileri kendi i\u00e7lerine kapan\u0131rlar\u201d noktas\u0131ndan da ba\u015flat\u0131labilir. Ayn\u0131 d\u00f6ng\u00fc yeniden kurulur. \u0130\u015fte az\u0131nl\u0131k olmak \u2013ve uyum sa\u011flayamam\u0131\u015f etnik grup olma\u2013 ayn\u0131 zamanda bunun gibi bir \u015feydir.<\/p>\n
Benim g\u00f6nl\u00fcm ise ne \u2018anlamadan\u2019 pot \u00fcst\u00fcne pot k\u0131rarak s\u00f6zde ma\u011fdurdan yana \u00e7\u0131kanlardan yanad\u0131r, ne de ma\u011fdur edebiyat\u0131 yapa yapa kendi k\u00fc\u00e7\u00fck h\u00fccresine \u00e7ekilip a\u011fla\u015fanlardan. \u00c7o\u011funluklardan, az\u0131nl\u0131klardan, etnik gruplardan kimselerin bir arada ya\u015fayabilecekleri ortam\u0131 olu\u015fturanlardan yanad\u0131r. Vatanda\u015fl\u0131k temelinde e\u015fitli\u011fin arand\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, uyguland\u0131\u011f\u0131 ortamdan yanay\u0131m. Bunu arayanlardan yana de\u011fil, bunun sa\u011flanabilece\u011fine inananlardan ve buna uygun ya\u015fayanlardan yanay\u0131m. \u00c7a\u011fda\u015fl\u0131k biraz da \u00f6yle bir \u015feydir: Haklar\u0131n \u2018\u00fcstlerimizce\u2019 bah\u015fedildi\u011fi de\u011fil, \u2018bizler\u2019 taraf\u0131ndan kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortamd\u0131r.<\/strong><\/p>\n Herk\u00fcl Millas<\/strong><\/p>\n Agos, Sayi:74305 Haziran 2010\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00d6tekile\u015ftirilmi\u015f az\u0131nl\u0131klar\u0131n (ve etnik gruplar\u0131n) temel sorunu, \u00e7o\u011funlu\u011fa s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 anlatamamas\u0131d\u0131r. Derdinin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul ettirmesi bir yana, \u2018anlatabilmesi\u2019 bile sorundur. Bir kesimin, kimilerince haks\u0131z ve a\u015f\u0131r\u0131 bile say\u0131lacak olan ama o kesimin ho\u015funa gitmeyen bir tutumu anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lamamas\u0131, az\u0131nl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n ne denli karma\u015f\u0131k oldu\u011funu g\u00f6sterir. \u00d6tekile\u015ftirme asl\u0131nda \u00f6nyarg\u0131 i\u00e7eren bir durumdur; \u00f6nyarg\u0131 ise zaten bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14,15],"tags":[],"class_list":["post-1134","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-haberler","category-haklarimiz"],"yoast_head":"\n